MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Nắm được yêu cầu và biết cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích.. Kĩ năng: - Xác định yêu cầu nội dung và hình thức của một bài nghị luận về tác ph
Trang 1Ngày soạn: 17/ 02/ 2019 Ngày dạy: 18/ 02/ 2019
TUẦN: 26 – TIẾT: 126
Văn bản VIẾNG LĂNG BÁC
VIỄN PHƯƠNG
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Cảm nhận được niềm xúc cảm chân thành, tha thiết của người con miền Nam đối với Bác
Hồ kính yêu
- Thấy được sáng tạo nghệ thuật độc đáo của tác giả thể hiện trong bài thơ
1 Kiến thức:
- Những tình cảm thiêng liêng của tác giả, của một người con từ miền Nam ra viếng lăng Bác
- Những đặc sắc về hình ảnh, tứ thơ, giọng điệu của bài thơ
2 Kĩ năng:
- Đọc - hiểu một văn bản thơ trữ tình
- Có khả năng trình bày những suy nghĩ, cảm nhận về một hình ảnh thơ, một khổ thơ, một tác phẩm thơ
- Kĩ năng sống:
+ Tự nhận thức được vẻ đẹp nhân cách Hồ Chí Minh, qua đó xác định giá trị cá nhân cần phấn đấu để học tập và làm theo Chủ tịch Hồ Chí Minh
+ Suy nghĩ sáng tạo: đánh giá, bình luận về ước muốn của nhà thơ, về vẻ đẹp những hình ảnh thơ trong bài thơ
3 Thái độ: Cảm phục và có ý thức rèn luyện những đức tính quý báu của Chủ tịch Hồ Chí
Minh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường
Tích hợp: GDTTHCM với chủ đề: Lí tưởng độc lập dân tộc, sự hi sinh quên mình vì hạnh
phúc dân tộc, tình yêu thương nhân loại, lẽ sống giản dị, đức khiêm tốn thông qua mức độ liên
hệ
ANQP: Tình cảm của nhân dân ta và bè bạn khắp năm châu dành cho Chủ tịch
Hồ Chí Minh
4 Định hướng năng lực: năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ,
năng lực ứng dụng CNTT, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp Tiếng Việt, năng lực thưởng thức văn học/ cảm thụ thẩm mĩ
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: Giáo án, SGK, SGV,SCKTKN, STK
PP/KTDH: Thảo luận nhóm, Hoạt động cá nhân; Động não,Trình bày một phút
- HS: Soạn bài theo hướng dẫn trong SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Kiểm tra bài cũ : Đọc thuộc lòng bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ" Cho biết tâm niệm của tác
giả thể hiện qua bài thơ là
Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV có cách giới thiệu
bài phù hợp)
Bác nhớ Miền Nam nỗi nhớ nhà Miền Nam thương Bác nỗi thương cha
Trang 2Nỗi mong chờ và ước ao của đồng bào Miền Nam được Bác vào thăm không còn nữa Người đã ra đi mãi để lại bao niềm nuối tiếc trong lòng mỗi người dân Nam bộ nói riêng và nhân dân cả nước nói chung Viễn Phương đã thay mặt nhân dân cả nước bày tỏ tình cảm của mình qua bài thơ Viếng lăng Bác
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu chung
Đọc văn bản
GV hướng dẫn cách đọc bài thơ: Thể hiện
giọng điệu tình cảm vừa trang nghiêm vừa
tha thiết, có cả sự đau xót lẫn niềm tự hào;
Nhịp đọc 4/3
GV đọc mẫu
Gọi HS đọc bài thơ Nhận xét
HD tìm hiểu chung
Tìm hiểu về tác giả
Yêu cầu HS đọc /59
Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau:
+ Thân thế tác giả?
+ Đánh giá chung về phong cách thơ của
tác giả
HS trả lời
HS khác bổ sung
GV chốt lại vấn đề theo chuẩn kiến thức
Tìm hiểu chung về bài thơ
Yêu cầu HS đọc /59
Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau
+ Hoàn cảnh ra đời?
+ Mạch cảm xúc của bài thơ?
HS trả lời
HS khác bổ sung
GV chốt lại vấn đề theo chuẩn kiến thức
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả:
- Viễn Phương (1928 - 2005), quê ở tỉnh An Giang, là một cây bút xuất hiện sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng ở miền Nam
- Thơ Viễn Phương thường nhỏ nhẹ, giàu tình cảm, mơ mộng ngay trong những hoàn cảnh chiến đấu ác liệt
2 Tác phẩm:
- Hoàn cảnh ra đời: Năm 1976, sau ngày đất nước thống nhất, lăng Chủ tịch
Hồ Chí Minh cũng vừa khánh thành, Viễn Phương ra thăm miền Bắc rồi vào lăng viếng Bác Những tình cảm đối với Bác
Hồ kính yêu đã trở thành nguồn cảm hứng
để nhà thơ sáng tác tác phẩm này
- Mạch cảm xúc: Theo trình tự cuộc
vào lăng viếng Bác (trước khi vào lăng viếng Bác, khi vào trong lăng, trước khi ra về).
HĐ 2 HD Đọc – hiểu văn bản
GDKNS: Tự nhận thức (được vẻ đẹp
vẻ đẹp nhân cách Hồ Chí Minh, qua đó xác
định giá trị cá nhân cần phấn đấu để học
tập và làm theo Chủ tịch Hồ Chí Minh).
Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau:
- Nhóm 1: Phân tích hình ảnh “hàng tre”:
+ miêu tả ở khổ thơ đầu;
+ hình ảnh cây tre ở câu thơ cuối bài
đã bổ sung thêm phương diện ý nghĩa gì
nữa của cây tre?
II Đọc - hiểu văn bản
1 Nội dung
- Tâm trạng vô cùng xúc động (thành kính, biết ơn, tự hào) của một người con từ chiến trường miền Nam được ra viếng Bác
- Tấm lòng thành kính thiêng liêng trước công lao vĩ đại và tâm hồn cao đẹp, sáng trong của Người; nỗi đau xót tột cùng của nhân dân ta nói chung, của tác giả nói
Trang 3- Nhóm 2: Tình cảm của nhà thơ và của
mọi người đối với Bác đã được thể hiện như
thế nào trong khổ thơ 2?
- Nhóm 3: Tình cảm của nhà thơ và của
mọi người đối với Bác đã được thể hiện như
thế nào trong khổ thơ 3?
- Nhóm 4: Tình cảm của nhà thơ và của
mọi người đối với Bác đã được thể hiện như
thế nào trong khổ thơ 4?
Đại diện nhóm trả lời câu hỏi
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung
GV nhận xét, chốt vấn đề theo chuẩn kiến
thức (Kết hợp PP giảng bình)
- Nhận xét về giọng điệu thơ?
- Bài thơ viết theo thể thơ nào? Nhận xét?
- Nhận xét về các hình ảnh thơ?
GDKNS: Suy nghĩ sáng tạo (đánh giá,
bình luận về ước muốn của nhà thơ, về vẻ
đẹp những hình ảnh thơ trong bài thơ).
- Nhận xét ngôn ngữ sử dụng trong bài
thơ?
HS trả lời câu hỏi
Các HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung
GV nhận xét, chốt vấn đề theo chuẩn kiến
thức
Nêu ý nghĩa văn bản?
GV nhận xét, chốt vấn đề theo chuẩn kiến
thức
GDTTHCM: Vẻ đẹp tỏa sáng của lãnh tụ
Hồ Chí Minh: lí tưởng độc lập dân tộc, sự
hi sinh quên mình vì hạnh phúc dân tộc,
tình yêu thương nhân loại, lối sống giản
dị, đức khiêm tốn.
ANQP: Tình cảm của nhân dân ta và bè bạn
khắp năm châu dành cho Chủ tịch Hồ Chí
Minh
riêng khi Bác không còn nữa
- Tâm trạng của nhà thơ lưu luyến và mong muốn được ở mãi bên Bác
2 Nghệ thuật
- Bài thơ có giọng điệu vừa trang nghiêm, sâu lắng vừa tha thiết, đau xót, tự hào, phù hợp với nội dung, cảm xúc của bài
- Viết theo thể thơ tám chữ có đôi chỗ biến thể, cách gieo vần và nhịp điệu thơ linh hoạt
- Sáng tạo trong việc xây dựng hình ảnh thơ, kết hợp cả hình ảnh thực, hình ảnh ẩn dụ, biểu tượng có ý nghĩa khái quát
và giá trị biểu cảm cao
- Lựa chọn ngôn ngữ biểu cảm, sử dụng các ẩn dụ, điệp từ có hiệu quả nghệ thuật
3 Ý nghĩa văn bản
Bài thơ thể hiện tâm trạng xúc động, tấm lòng thành kính, biết ơn sâu sắc của tác giả khi vào lăng viếng Bác
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP:
Câu hỏi: Đọc diễn cảm bài thơ.Ý nghĩa của bài thơ.
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:
Câu hỏi: Phân tích hình ảnh hàng tre bên lăng Bác được miêu tả trong khổ thơ đầu của bài
thơ Hình ảnh ấy gợi ra những ý nghĩa gì? Việc tác giả nhắc lại chi tiết ở cuối cây tre trong câu thơ cuối bài có ý nghĩa như thế nào?
Trang 4E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG:
- Học thuộc lòng bài thơ Phân tích, cảm thụ những hình ảnh đẹp trong bài thơ Viết một
đoạn văn bình khổ 2 hoặc 3 của bài thơ/ BT luyện tập 3/60.
- Chuẩn bị bài mới “Cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích” Đọc
kĩ phần II và trả lời câu hỏi
Trang 5Ngày soạn: 17/ 02/ 2019 Ngày dạy: 19/ 02/ 2019
TUẦN: 26 – TIẾT: 127
Làm văn CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN
VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN HOẶC ĐOẠN TRÍCH
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Nắm được yêu cầu và biết cách làm bài nghị luận về tác phẩm
truyện ( hoặc đoạn trích)
1 Kiến thức:
- Đề bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).
- Các bước làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).
2 Kĩ năng:
- Xác định yêu cầu nội dung và hình thức của một bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc
đoạn trích)
- Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn bài, viết bài, đọc lại bài viết và sửa chữa cho bài nghị luận
về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
3 Thái độ: Học tập nghiêm túc.
4 Định hướng năng lực: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng
lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực tự quản bản thân, năng lực thưởng thức văn học/cảm thụ thẩm mĩ
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: Giáo án, SGK, SGV,SCKTKN, STK
- HS: Soạn bài theo hướng dẫn trong SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Kiểm tra bài cũ : Thế nào là bài văn nghị luận về một tác phẩm truyện hoặc đoạn trích?
Những yêu cầu đối với bài văn này
Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV có cách giới thiệu
bài phù hợp)
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu đề bài nghị luận
GV yêu cầu HS đọc kĩ đề bài trong SGK và
suy nghĩ trả lời các câu hỏi gợi ý
GV phân biệt đề có yêu cầu suy nghĩ với đề có
yêu cầu phân tích
Hoạt động 2: Tìm hiểu cách làm
GV yêu cầu HS đọc kĩ từng phần mở bài, thân
bài, kết bài trong mục lập dàn bài (SGK)
Yêu cầu cơ bản trong từng phần của bài nghị
luận này là gì?
GV nhấn mạnh : bài văn cần có những cảm
nhận, đánh giá về đặc điểm nổi bật của nhân
vật, về đặc sắc trong cách thể hiện của nhà văn,
các luận điểm phải được phân tích, chứng minh
I Tìm hiểu chung:
- Bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) có thể bàn về nhân vật, sự kiện, chủ đề hay nghệ thuật của truyện
- Bài văn cần đảm bảo các phần của một bài văn nghị luận:
+ MB: Giới thiệu tác phẩm và nêu sơ
bộ ý kiến đánh giá của mình
+ TB: Nêu các luận điểm chính về nội
dung và nghệ thuật của tác phẩm; có phân tích, chứng minh bằng các luận cứ tiêu biểu và xác thực
+ KB: Nêu nhận định, đánh giá chung
của mình về tác phẩm
Trang 6bằng những dẫn chứng cụ thể, sinh động trong
tác phẩm
Yêu cầu HS đọc kĩ đề
Tìm ý
Viết đoạn mở bài và một đoạn phần thân bài
Gv nhận xét
- Trong quá trình triển khai các luận điểm, luận cứ, cần thể hiện sự cảm thụ và
ý kiến riêng của bản thân về tác phẩm
- Giữa các phần, các đoạn của bài có sự liên kết hợp lí, tự nhiên
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP:
Câu hỏi: Yêu cầu HS đọc kĩ đề Tìm ý Viết đoạn mở bài và một đoạn phần thân bài
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:
Câu hỏi: Viết đoạn văn phần kết bài.
E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG:
- Nhắc lại dàn bài chung của bài nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích).
- Về học bài, tập viết bài theo đề ở phần luyện tập
- Chuẩn bị bài mới: “Luyện tập cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích" Trả lời các câu hỏi ở phần II.
Trang 7Ngày soạn: 17/ 02/ 2019 Ngày dạy: 19/ 02/ 2019
TUẦN: 26 – TIẾT: 128
Làm văn LUYỆN TẬP LÀM BÀI NGHỊ LUẬN
VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN HOẶC ĐOẠN TRÍCH
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Nắm vững hơn cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc
đoạn trích)
1 Kiến thức: Đặc điểm, yêu cầu và cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn
trích)
2 Kĩ năng: Xác định các bước làm bài , viết bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn
trích) cho đúng với yêu cầu đã học
3 Thái độ: Học tập nghiêm túc
4 Định hướng năng lực: năng lực tự học, năng lực sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực
hợp tác, năng lực tính toán, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp Tiếng Việt, năng lực thưởng thức văn học/cảm thụ thẩm mĩ
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: Giáo án, SGK, SGV,SCKTKN, STK
- HS: Soạn bài theo hướng dẫn trong SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Kiểm tra bài cũ : Nêu dàn bài chung của bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn
trích)?
Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV có cách giới thiệu
bài phù hợp)
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu đề
GV cho HS đọc đề bài Xác định yêu cầu của đề ?
Hoạt động 2: HD tìm ý
GV nêu câu hỏi, HS phát biểu rồi đúc kết lại
Tình cha con sâu nặng
Nhân vật ông Sáu, bé Thu (hành động, tâm
trạng…)
Em biết gì về hoàn cảnh lịch sử lúc bấy giờ
Cha con anh Sáu chịu những mất mát, thiệt thòi,
hy sinh gì?
Tình cảm cha con diễn ra trong những lúc nào?
Phân tích tình cảm anh Sáu và bé Thu trong từng
thời điểm?
Phần KB viết như thế nào?
Em hãy nêu một nhận định, đánh giá của mình về
đoạn trích?
Hoạt động 3: HD lập dàn ý
I Củng cố kiến thức:
II Thực hành trên lớp:
Đề: Cảm nhận của em về đoạn trích
“Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng.
Dàn ý chi tiết
- MB: giới thiệu đoạn trích và nêu cảm nhận sơ bộ của mình về đoạn trích
- TB: Hoàn cảnh lịch sử ở miền Nam lúc bấy giờ
Nhận xét về ông Sáu, bé Thu (chịu mất mát, hi sinh,…giàu nghị lực, niềm tin…)
Nhận xét về tình cha con trong từng nhân vật (hành động, diễn biến tâm lí…)
Nghệ thuật (tạo tình huống, cách
Trang 8GV yêu cầu HS lập dàn ý chi tiết cho phần MB,
TB, KB
GV yêu cầu HS đọc dàn ý của mình GV nhận
xét
Nếu còn thời gian yêu cầu HS viết phần MB và
đọc lên
kể chuyện…)
- KB : Nêu cảm nhận chung về giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP:
Câu hỏi: Viết đoạn mở bài nêu cảm nhận của em về nhân vật bé Thu trong truyện ngắn
"Chiếc lược ngà" - Nguyễn Quang Sáng.
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:
Câu hỏi: Hoàn thành đoạn văn, rút kinh nghiệm bản thân.
E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG:
- Nêu các bước khi làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
- Về học bài, xem lại cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích), nghiên cứu các đề trong SGK
- Chuẩn bị bài mới: "Viết bài tập làm văn số 6".