Kiến thức: Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tưởng, đạo lí.. Kĩ năng: Vận dụng kiến thức đ học để làm được bài nghị luận về một vấn đề tưởng, đạo lí.. Để giúp các em biết tạo lập hoàn
Trang 1Ngày soạn: 10/ 02/ 2019 Ngày dạy: 11/ 02/ 2019
TUẦN: 25 – TIẾT: 121
Làm văn CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN
VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Hiểu biết cách làm bài nghị luận về một vấn đề tưởng, đạo lí.
1 Kiến thức: Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tưởng, đạo lí.
2 Kĩ năng: Vận dụng kiến thức đ học để làm được bài nghị luận về một vấn đề tưởng, đạo
lí
3 Thái độ: Học tập tích cực.
4 Định hướng năng lực: Năng lực tự học, năng lực sáng tạo, năng lực quản lý bản thân,
năng lực giải quyết vấn đề, năng lực thưởng thức văn học/cảm thụ thẩm mĩ
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: Giáo án, SGK, SGV,SCKTKN, STK
- HS: Soạn bài theo hướng dẫn trong SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Kiểm tra bài cũ: Thế nào là NL về một tư tưởng, đạo lí? Yêu cầu về nội dung của bài
nghị luận này là gì?
Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV có cách giới thiệu
bài phù hợp)
Chúng ta đã hiểu được thế nào là nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí Để giúp các em biết tạo lập hoàn chỉnh bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí chúng ta cùng tìm hiểu tiết học
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu đề bài nghị luận về một vấn
đề tư tưởng, đạo lí
GV cho HS đọc các đề bài trong SGK
Nhận xét về các dạng đề?
Mỗi em tự nghĩ ra một đề bài tương tự?
GV cho HS thảo luận, ghi bảng
Hoạt động 2: Cách làm bài
Gọi HS đọc đề bài trong SGK
Yêu cầu HS tìm hiểu đề
Suy nghĩ tức là như thế nào?
Em hiểu đạo lí "Uống nước nhớ nguồn" như thế nào?
Tìm ý?
- Giải thích câu tục ngữ
- Ý nghĩa của đạo lí
GV yêu cầu HS đọc kĩ phần dàn bài trong SGK
GV hướng dẫn HS viết đoạn mở bài
I Tìm hiểu chung:
1 Đề bài :
- Đề có mệnh lệnh và đề mở
- Đề có nêu vấn đề tư tưởng, đạo lí có ý nghĩa
2 Cách làm:
Đề: Suy nghĩ về đạo lí “Uống
nước nhớ nguồn”
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP:
Trang 2Câu hỏi: GV hướng dẫn HS viết đoạn mở bài.
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:
Câu hỏi: Viết đoạn văn phần mở bài đề bài sau: Đức tính khiêm nhường.
E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG:
- Các bước khi làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí
- Chuẩn bị bài mới: "Cách làm bài nghị luận về một tư dưởng đạo lí" (tiếp theo) Về
tìm hiểu dàn bài chung và làm trước phần Luyện tập
Trang 3Ngày soạn: 10/ 02/ 2019 Ngày dạy: 12/ 02/ 2019
TUẦN: 25 – TIẾT: 122
Làm văn CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN
VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ (tiếp theo)
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Hiểu biết cách làm bài nghị luận về một vấn đề tưởng, đạo lí.
1 Kiến thức: Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tưởng, đạo lí.
2 Kĩ năng: Vận dụng kiến thức đã học làm bài nghị luận về một vấn đề tưởng, đạo lí.
3 Thái độ: Học tập tích cực.
4 Định hướng năng lực: năng lực tự học, năng lực sáng tạo, năng lực quản lý bản thân,
năng lực giải quyết vấn đề, năng lực thưởng thức văn học/cảm thụ thẩm mĩ
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: Giáo án, SGK, SGV,SCKTKN, STK
- HS: Soạn bài theo hướng dẫn trong SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Kiểm tra bài cũ: Các bước khi làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí?
Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV có cách giới thiệu
bài phù hợp)
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: GV HD HS tìm hiểu dàn bài
chung
Nêu cách viết của phần MB, TB, KB?
GV lấy VD minh họa cho các ý trên
3 Dàn bài chung:
+ Mở bài : Giới thiệu vấn đề + Thân bài : Giải thích, chứng minh nội dung vấn đề ; Nhận định, đánh giá vấn đề + Kết bài : Kết luận, tổng kết, nêu nhận thức mới, lời khuyên
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP:
Hoạt động 2 : Hướng dẫn luyện tập
GV gợi mở cho HS biết giải thích, phân tích
và tìm ý
Đề yêu cầu giải thích rõ điều gì?
Thế nào là tự học?
Sau khi tìm hiểu đề và tìm ý xong yêu cầu HS
lập thành dàn bài và đọc lên
HS khác nhận xét
GV nxét và bổ sung hoàn chỉnh
II Luyện tập
- Học để có kiến thức, kĩ năng
- Ai học thì sẽ có kiến thức
- Không ai học hộ cho ai được
- Nêu cao tinh thần tự học mới có thể nâng cao chất lượng học tập
- Nêu một số tấm gương tự học
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:
Câu hỏi: Viết đoạn văn ngắn phần thân bài đề bài sau: Đức tính khiêm nhường.
E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG:
- Viết thành bài văn hoàn chỉnh theo dàn ý đã cho
- Chuẩn bị bài mới: "Trả bài làm văn số 5".
Ngày soạn: 10/ 02/ 2019 Ngày dạy: 12/ 02/ 2019
Trang 4TUẦN: 25 – TIẾT: 123
Làm văn TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 5
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức: Tự đánh giá bài làm của mình qua bài tập làm văn số 5, thấy được những ưu
điểm và hạn chế qua bài kiểm tra mà giáo viên đã chấm và sửa chữa
2 Kĩ năng: Qua bài kiểm tra học sinh khắc sâu hơn về kiến thức Tập Làm Văn.
3 Thái độ:
- Biết tự sửa chữa những sai sót trong bài làm
- Tự bản thân viết lại bài cho hoàn chỉnh theo sự sửa chữa
4 Định hướng năng lực: năng lực tự học năng lực sáng tạo, năng lực quản lý bản thân,
năng lực giải quyết vấn đề
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: Giáo án, SGK, các bài kiểm tra đã chấm
- HS: Xem lại nội dung bài kiểm tra
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Kiểm tra bài cũ: Nêu dàn bài chung của cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng,
đạo lí
Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV có cách giới thiệu
bài phù hợp)
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Nhận xét chất
lượng chung bài làm của cả lớp.
Hoạt động 2: Đánh giá ưu
khuyết điểm
- Ưu:
+ Đa số HS hiểu được đề, biết
cách viết
+ Có nêu được các dẫn chứng
rõ ràng
+ Viết theo trình tự, đủ bố cục
+ Một số bài làm mạch lạc, trôi
chảy
- Hạn chế:
+ Chữ viết cẩu thả:
+ Một số bài liên hệ còn ít, đặc
biệt l ở trường học
+ Sai chính tả còn phổ biến
+ Chấm câu chưa chính xác
+ Một số bài viết còn lẫn lộn
giữa phần TB và KB
Đề: Nêu suy nghĩ của em về một hiện tượng đáng quan
tâm trong xã hội
1 Yêu cầu chung:
- Kiểu bài: Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời
- Nội dung: Nêu suy nghĩ của em về một hiện tượng đáng quan tâm trong xã hội
- Hình thức: Trình bày sạch sẽ, rõ bố cục, chú ý chính tả
2 Yêu cầu cụ thể: Học sinh có thể triển khai bài viết
theo nhiều cách, tuy nhiên cần đảm bào một số ý chính sau:
Dàn ý
Mở bài: Giới thiệu chung về hiện tượng được nêu Thân bài:
- Hiện tượng đó thường bắt gặp ở đâu?
- Biểu hiện (thực trạng) của hiện tượng đó
- Nguyên nhân
- Hậu quả / kết quả
- Đánh giá, nhận định về hiện tượng đó
Trang 5+ Nhiều bài chưa nêu được các
biểu hiện cụ thể, còn viết chung
chung
Hoạt động 3: Tự sửa chữa về lỗi
diễn đạt, chính tả
Hoạt động 4: Hướng dẫn HS
hình thành dàn ý khái quát
Hoạt động 5: Đọc bài làm tốt
Hoạt động 6: Thống kê điểm
Hoạt động 7: Phát bài cho HS
- HS tự xem xét, đánh giá bài làm
của mình Nêu thắc mắc (nếu có)
- Bày tỏ thái độ
- Đưa ra giải pháp
Kết bài:
- Kết luận và khẳng định về hiện tượng trên là việc làm như thế nào?
- Đưa ra lời khuyên
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Câu hỏi: HS đọc một số bài văn hay.
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
Câu hỏi: Xem lại bài làm của bản thân, nêu định hướng khắc phục.
E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG
- HS tiếp tục chữa các lỗi còn lại cho bài hoàn thiện
- Chuẩn bị bài mới: "Mùa xuân nho nhỏ" Đọc kĩ bài thơ, tìm hiểu mùa xuân thiên
nhiên và mùa xuân đất nước được thể hiện như thế nào trong bài thơ?
Trang 6Ngày soạn: 10/ 02/ 2019 Ngày dạy: 13/ 02/ 2019
TUẦN: 25 – TIẾT: 124
Văn bản MÙA XUÂN NHO NHỎ
THANH HẢI
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Cảm nhận được những xúc cảm trước mùa xuân thiên nhiên đất
nước và khát vọng đẹp đẽ muốn dâng hiến cho cuộc đời của tác giả
1 Kiến thức:
- Vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên và đất nước.
- Lẽ sống cao đẹp của một con người chân chính
2 Kĩ năng:
- Đọc - hiểu một VB thơ trữ tình hiện đại
- Trình bày những suy nghĩ, cảm nhận về một hình ảnh thơ, một khổ thơ, một VB thơ
- KNS: giao tiếp, suy nghĩ sáng tạo
3 Thái độ: Học tập tích cực.
Tích hợp: Giáo dục kĩ năng sống: giao tiếp, suy nghĩ sáng tạo.
4 Định hướng năng lực: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực quản lý bản
thân, năng lực giao tiếp, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tự quản bản thân, năng lực thưởng thức văn học/ cảm thụ thẩm mĩ
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: + Giáo án, SGK, SGV,SCKTKN, STK
+ PP/KTDH: Động não, thảo luận, trình bày một phút, …
- HS: Soạn bài theo hướng dẫn trong SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh.
Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV có cách giới thiệu
bài phù hợp)
Hơn hai mươi năm qua mỗi khi tết đến xuân về chúng ta lại thường được nghe bài ca Mùa xuân nho nhỏ của nhạc sĩ Trần Hoàn phổ thơ Thanh Hải Hôm nay, thêm một lần chúng
ta được cảm nhận hơi thở của mùa xuân qua bài thơ Mùa Xuân nho nhỏ của Thanh Hải Vậy nhà thơ muón nói điều gì với người đọc khi xuân mới đang về chúng ta cùng tìm hiểu bài
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: HD tìm hiểu chung
HS đọc CT (*)
GV dựa vào chú thích (*) để giới
thiệu
Hoạt động 2: hướng dẫn đọc hiểu
văn bản
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
- Thanh Hải (1930 - 1980 ), tên khai sinh là Phạm Bá Ngoãn, quê ở Thừa Thiên Huế
- Ông là một trong những cây bút có công xây dựng nền văn học cách mạng ở miền Nam từ những ngày đầu
2 Tác phẩm:
Bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ" được sáng tác
Trang 7Gv đọc - gọi HS đọc bài thơ.
Lưu ý đọc giọng say sưa, trìu mến,
phấn khởi, tha thiết
Tìm mạch cảm xúc của bài thơ?
Tìm bố cục của bài thơ?
- Khổ 1: Cảm xúc trước mùa xuân đất
trời
- Khổ 2&3: Cảm xúc về mùa xuân đất
nước
- Khổ 4&5: Suy nghĩ và ước nguyện
của nhà thơ
- Khổ 6: Lời ca ngợi quê hương qua
lời dân ca xứ Huế
Mùa xuân ở khổ thơ đầu được dùng
với ý nghĩa gì? Hình ảnh mùa xuân
thiên nhiên được phác họa như thế
nào? Cảm xúc của tác giả trước cảnh
đất trời vào xuân như thế nào? Thể
hiện qua câu thơ nào?
Mùa xuân đất nước được nói đến qua
những hình ảnh nào?
Hình ảnh nào mang ý nghĩa biểu
trưng?
Điều tâm niệm của nhà thơ là gì?
Tâm niệm ấy được thể hiện qua những
hình ảnh nào?
KNS: giao tiếp, suy nghĩ sáng tạo.
Em hiểu như thế nào về nhan đề của
bài thơ?
Nêu những nét đặc sắc về nghệ thuật
của bài thơ?
Nêu ý nghĩa bài thơ?
vào tháng 11 / 1980, khi nhà thơ đang nằm trên giường bệnh - không bao lâu trước khi nhà thơ qua đời
3 Mạch cảm xúc của bài thơ: Từ cảm xúc
trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nước, tác giả thể hiện khát vọng được dâng hiến “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của đất nước
II Đọc - hiểu văn bản:
1 Nội dung:
- Vẻ đẹp trong trẻo, đầy sức sống của thiên nhiên đất trời mùa xuân và cảm xúc say sưa, ngây ngất của nhà thơ
- Vẻ đẹp và sức sống của đất nước qua mấy nghìn năm lịch sử
- Khát vọng, mong ước được sống có ý nghĩa, được cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời của tác giả
2 Nghệ thuật:
- Viết theo thể thơ năm chữ nhẹ nhàng, tha thiết, mang âm hưởng gần gũi với dân ca
- Kết hợp hài hòa giữa những hình ảnh thơ tự nhiên, giản dị với những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng, khái quát
- Sử dụng ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc với các điệp từ, điệp ngữ,
sử dụng từ ngữ xưng hô, …
- Có cấu tứ chặt chẽ, giọng điệu thơ luôn biến đổi phù hợp với nội dung từng đoạn
3 Ý nghĩa: Bài thơ thể hiện những rung cảm
tinh tế của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vọng được cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP:
Câu hỏi: Trong bài thơ có những hình ảnh mùa xuân nào? Phân tích quan hệ giữa các
hình ảnh mùa xuân ấy
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:
Câu hỏi: Chia sẻ lí tưởng của bản thân em sau khi học xong bài thơ này
Trang 8E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG:
- Học thuộc bài thơ, làm bài tập 2 trong phần “Luyện tập”
- Chuẩn bị bài “Nghị luận về một tác phẩm truyện hoặc đoạn trích” Cách tạo lập VBNL
về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
Trang 9Ngày soạn: 10/ 02/ 2019 Ngày dạy: 13/ 02/ 2019
TUẦN: 25 – TIẾT: 125
Làm văn NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN
HOẶC ĐOẠN TRÍCH
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Hiểu rõ khái niệm và yêu cầu của bài văn về nghị luận về một tác
phẩm truyện (hoặc đoạn trích), biết cách làm bài nghị luận này
1 Kiến thức:
- Những yêu cầu đối với bài văn về nghị luận về một tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).
- Cách tạo lập VBNL về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
2 Kĩ năng:
- Nhận diện được bài văn về nghị luận về một tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) và kĩ năng làm bài NL thuộc dạng này
- Đưa ra được những nhận xét, đánh giá về tp truyện (hoặc đoạn trích) đã học trong chương trình
3 Thái độ: Học tập tích cực
4 Định hướng năng lực: năng lực sáng tạo, năng lực quản lý bản thân, năng lực giao tiếp,
năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực thưởng thức văn học/ cảm thụ thẩm mĩ
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: Giáo án, SGK, SGV,SCKTKN, STK PP/KTDH: Động não, thảo luận, trình bày một phút
- HS: Soạn bài theo hướng dẫn trong SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS.
Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV có cách giới thiệu bài
phù hợp)
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: HD đọc VB và trả lời các câu hỏi
GV cho HS đọc bài văn trong SGK
Tìm vấn đề nghị luận của bài văn?
Những phẩm chất đáng mến của nhân vật anh
thanh niên trong truyện ngắn “Lặng lẽ SAPA”
của Nguyễn Thành Long
Hãy đặt nhan đề cho bài văn ?
Ví dụ : Một vẻ đẹp nơi SAPA lặng lẽ
Tóm tắt hệ thống luận điểm của bài văn ?
“Dù được …khó phai mờ” (nêu vấn đề nghị
luận)
“Trước tiên… của mình” (luận điểm)
“Nhưng… chu đáo” (luận điểm)
“Công việc… rất khiêm tốn” (luận điểm)
I Tìm hiểu chung:
- Nghị luận về một tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) là trình bày những nhận xét, đánh giá của mình về nhân vật,
sự kiện, chủ đề hay nghệ thuật của một tác phẩm cụ thể
- Những yêu cầu:
+ Nội dung: Những nhận xét, đánh giá,… về tác phẩm truyện phải xuất phát
từ ý nghĩa của cốt truyện, từ tính cách, hành động,… của nhân vật và nghệ thuật trong tác phẩm
+ Hình thức của dạng bài: bố cục
Trang 10“Cuộc sống…đáng tin yêu”(cô đúc vấn đề)
Nhận xét về cách khẳng định của người viết?
- Các luận điểm được nêu rõ ràng, ngắn gọn
- Từng luận điểm được phân tích, chứng minh
một cách thuyết phục.Bố cục chặt chẽ
mạch lạc, bài văn chuẩn xác; luận điểm, luận cứ rõ ràng
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP:
Hoạt động 2: HD luyện tập
Vấn đề NL của đoạn văn là gì?
Đvăn nêu lên những ý chính nào?
Các ý kiến ấy giúp ta hiểu thêm gì về nhân vật
lão Hạc?
II Luyện tập:
- Vấn đề nghị luận: Tình thế lựa chọn nghiệt ngã của nhân vật lão Hạc và vẻ đẹp của lão
- Hiểu thêm về nhân cách đáng kính và tấm lòng hy sinh cao quý của lão Hạc
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:
Câu hỏi: Lập dàn ý chi tiết cho đề bài sau:
Đề bài: Viết truyện ngắn "Làng", qua nhân vật ông Hai, Kim Lân đã thể hiện sinh động
nét mới của tình yêu làng quê ở người nâng dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp Hãy làm sáng tỏ nhận xét ấy.
E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG:
- Về học bài, tập lập dàn bài cho một tp truyện (hoặc đoạn trích) và viết bài
- Chuẩn bị bài mới: “Viếng lăng Bác” Đọc kĩ bài thơ và trả lời câu hỏi theo hướng dẫn
phần đọc hiểu SGK