Giao an van 9 tuan 5 chuan KTKN

- Mục tiêu : + Thông qua hệ thống bài tập củng cố kiến thưc trong bài cho HS + Luyện tập kĩ năng giải nghĩa từ, đặt câu và viết đoạn theo yêu cầu - Phương pháp: Vấn đáp giải thích, mi[r]

Trang 1

Tuần 5- bài 5 Tiết 25 : Sự phát triển của từ vựng

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

- Tửứ vửùng cuỷa moọt ngoõn ngửừ khoõng ngửứng phaựt trieồn

- Sửù phaựt trieồn cuỷa tửứ vửùng dieón ra theo caựch phaựt trieồn nghúa cuỷa tửứ thaứnh nhieàu nghúa treõn cụ sụỷ nghúa goỏc Hai phửụng thửực chuỷ yeỏu phaựt trieồn nghúa laứ aồn duù vaứ hoaựn duù

B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ:

1 Kiến thức:

- Giúp HS nắm đợc hiện tợng phát triển từ vựng của một ngôn ngữ

- Xác định các từ vay mợn ngôn ngữ nớc ngoài, giá trị biểu đạt và sắc thái của từ mợn Hán Việt

- Tạo lập câu, đoạn có dùng từ mợn

1.Ổn định lớp: Kiểm diện HS: (9A4……….)

2 Kiểm tra bài cũ:

- Mục tiờu : + Đỏnh giỏ trỡnh độ năm kiến thức của học sinh , ý thức chuẩn bị bài của cỏc em

+ Phỏt hiện và sửa lỗi sai trong diễn đạt, dựng từ…

- Phương phỏp : Đàm thoại, thuyết trỡnh

- Thời gian : 5 phỳt

- Cõu hỏi :

H1: Xác định lời dẫn trực tiếp và lời dẫn gián tiếp … ( GV đ a 2 đoạn văn yêu cầu HS phân biệt).

H2: Chữa bài tập 3- 55 và nêu khái niệm về lời dẫn trực tiếp và lời dẫn gián tiếp.

HOẠT ĐỘNG 1 : TẠO TÂM THẾ ( GIỚI THIỆU BÀI )

- Mục tiờu : Khởi động tiết học, tạo khụng khớ vui tươi trước khi bắt đầu tiết học.

Phỏt hiện và sửa lỗi sai trong diễn đạt, dựng từ…

- Phương phỏp : Đàm thoại, thuyết trỡnh.

Tiếng Việt phong phỳ và khụng ngừng phỏttriển

Trang 2

khỉ trước và thế kỉ sau ? Thảo luận cựng cỏc

bạnQuan sỏt hs trao đổi

Lắng nghe học sinh trả lời

Đưa ra ý kiến củabản thõn ( 1- 2 hs ) Chuyển ý : Vậy sự phỏt triển

nhờ đõu…vào bài hụm nay…

Chuẩn bị học bài

HOẠT ĐỘNG 2, 3, 4 : TRI GIÁC , PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP ( TèM HIỂU BÀI )

- Mục tiờu : Giỳp học sinh nắm được sự biến đổi của từ ngữ thụng qua hai phương thức ẩn dụ và hoỏn

dụ

- Phương phỏp: Vấn đỏp giải thớch, minh hoạ; phõn tớch cắt nghĩa; nờu và giải quyết vấn đề.

- Kĩ thuật : Động nóo, Khăn trải bàn …

I Sự biến đổi, phát triển nghĩa của từ ngữ:

GV đa VD trong SGK- 55 lên

màn hình cho HS quan sát

HS đọc và tìmhiểu các từ trênbảng

đợc hiểu theo nghĩa trên không?

nêu nghĩa của từ?

Suy nghĩ và trả lờicâu hỏi

Kinh tế trong câu thơ trên làhình thức tóm tắt từ “ kinhbang tế thế” tức là trị nớc cứu

đời…

H: Qua hai trờng hợp trên, em

hiểu thêm gì về nghĩa của từ?

Gợi ý :

Của cải vật chất do con ngời

làm ra nhiều đáp ứng đựoc nhu

cầu cuộc sống của nhân dân trên

nhiều lĩnh vực…

HS thảo luận: Nghĩa của từ có thể thay đổi

theo thời gian; có nét nghĩamất đi và có nghĩa mới hìnhthành…

Sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn :

Xác định nghĩa của từ xuân và

tay trong các câu trên?

Phân biệt nghĩa gốc và nghĩa

chuyển?

HS tìm hiểu VD2

Ghi vào phầnkhăn trải bàn củamỡnh

Trang 3

Quan sát học sinh làm việc

- Hai phơng thức chủ yếu trong

sự biến đổi phát triển nghĩa của

từ là ẩn dụ và hoán dụ

GV yêu cầu HS đọc ghi nhớ

SGK- 56

HS đọc ghi nhớSGK- 56

2 Ghi nhớ: SGK trang 56

HOẠT ĐỘNG 5 : LUYỆN TẬP CỦNG CỐ KIẾN THỨC BÀI HỌC

- Mục tiờu : + Thụng qua hệ thống bài tập củng cố kiến thưc trong bài cho HS

+ Luyện tập kĩ năng giải nghĩa từ, đặt cõu và viết đoạn theo yờu cầu

- Kĩ thuật : Động nóo, Dạy theo gúc , cỏc mảnh ghộp …

- Thời gian: 10 phỳt

I Hớng dẫn HS luyện tập II Luyện tập: II Luyện tập:

Bài tập 1: Xác định nghĩa gốc và

nghĩa chuyển của từ chân

GV đa VD trong SGK và giao

bai cho các nhóm

Làm bài theophân công của

GV Thảo luận với cácbạn

1 VD:

* VD 1: SGK - 55a.Nghĩa gốc: một bộ phận của cơ

thể ngời

b Nghĩa chuyển: một vị trí trong

đội tuyển( phơng thức hoán dụ.)c.Nghĩa chuyển: vị trí tiếp xúc với

đất của cái kiềng( phơng thức ẩndụ)

d Nghãi chuyển: vị trí tiếp xúcvới đất của mây( phơng thức ẩndụ)

Trang 4

*Khác: “ trà” ( Từ điển TV) ở nétnghĩa dùng để chữa bệnh.

Bài tập 4:

Giao bài theo các góc

Làm bài theophân công của

GV Thảo luận với các bạn

- Hội chứng suy giảm miễn dịch( SIDA)

- Hội chứng chiến trang Việt Nam( nỗi ám ảnh, sợ hãi của cựu chiến binh Mĩ sau khi tham chiến ởVN)

- Hội chứng “ phong bì” ( một biến tớng của nạn hối lộ)

- Hội chứng “ kính tha” ( hình thức dài dòng, rờm rà, vô nghĩa khi giao tiếp)

- Hội chứng “bằng rởm” ( một hiện tợng tiêu cực mua bắn bằng cấp)

*Ngân hàng:

- Ngân hàng Nhà nớc Việt Nam( cơ quan phát hành và lu trữ giấy bạc cấp quốc gia)

- Ngân hàng máu( lợng máu dự trữ để cấp cứu các bệnh nhân)

- Ngân hàng đề thi( số lợng đề thi dùng để bốc thăm cho mỗi kì thi cụ thể)

*Sốt:

- Cháu sốt cao quá phải đi bệnh viện ngay( một dạng ốm, thân nhiệt không bình thờng)

- Cơn sốt giá vẫn cha thuiyên giảm! ( giá cả các mặt hàng tăng liên tục, cha dùng lại)

- Cha vào hè mà đã sốt tủ lạnh, máy điều hoà nhiệt độ !( hiện tợng khan hiếm hàng hoá)

*Vua:

- Vua mỉm cời, nói: “ các khanh hãy bình thân!” ( là ngời đứng đầu triều đại phong kiến)

- Vua chiến trờng( loại pháo lớn nhất, nòng dài, cỡ nòng: 175 li)

- Vua toán( ngời học giỏi toán nhất lớp)

HOẠT ĐỘNG 5 : GIAO BÀI VÀ CHUẨN BỊ BÀI Ở NHÀ

Trang 5

1 MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:Giỳp học sinh nắm được

- Cuoọc soỏng xa hoa cuỷa vua chuựa, sửù nhuừng nhieóu cuỷa quan laùi thụứi Leõ-Trũnh vaứ thaựi ủoọ pheõ phaựn cuỷa taực giaỷ

- ẹaởc trửng cụ baỷn cuỷa theồ loaùi tuứy buựt thụứi xửa, ngheọ thuaọt cuỷa nhửừng doứng ghi cheựp nay tớnh hieọn thửùc

2 TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ:

2/ Kỹ năng : - Rèn cho học sinh kỹ năng đọc hiểu tuỳ bút thời trung đại

3/ Giáo dục : - Giáo dục cho học sinh thái độ phê phán chế độ xã hội, giai cấp thống trị xa hoa, nhũng

nhiễu,

B CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRề:

1 Giỏo viờn:- Tỡm hiểu kỹ văn bản, chuẩn kiến thức, soạn bài.

- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu

- Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài

- Giáo viên đọc thêm lịch sử và cả tập Vũ Trung tuỳ bút để mở rộng

- Đọc trớc bài Hoàng Lê nhất thống chí (hồi thứ 14) để có thể liên hệ, tích hợp)

2 Học sinh: - Soạn bài theo định hướng của Sỏch giỏo khoa và sự hướng dẫn của cụ giỏo.

- Sưu tầm cỏc hỡnh ảnh, thơ văn,

C PHƯƠNG PHÁP:

- Đàm thoại

- Thảo luận nhúm

- Bỡnh giảng

Trang 6

- Nờu vấn đề.

- Khai thỏc kờnh hỡnh…

D.TIẾN TRèNH DẠY HỌC:

+ Rốn kĩ năng cảm thu văn học và cỏch diễn đạt bằng lời

- Thời gian : 5 phỳt

- Cõu hỏi : Cảm nhận của em về truyện "Chuyện ngời con gái Nam Xơng"

Phỏt hiện và sửa lỗi sai trong diễn đạt, dựng từ…

- Th i gian : ờ 2 phỳt

NĂNG Chuyển ý : Chia tay với áng thiên cổ kì bút

chúng ta làm quen với một thể loại văn học mới

của thời kì trung đại đó là "Vũ Trung tuỳ bút" với

đoạn tríc "Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh"…

Lắng nghe Chuẩn bị học bài

HOẠT ĐỘNG 2 : TRI GIÁC ( ĐỌC – CHÚ THÍCH )

- Mục tiờu : Giỳp học sinh nắm được thụng tin về tỏc giả và tỏc phẩm, củng cố kiến thức về thể loại

- Phương phỏp: Vấn đỏp giải thớch, minh hoạ; phõn tớch cắt nghĩa

Trao đổi cùngnhóm và đa ranhững hiểu biếtcủa bản thân Ghi vào phần giấy

I - Đọc và tìm hiểu chú thích1/ Tác giả

- Tác giả Phạm Đình Hổ (1768 - 1839) 1 học giả uyên

bác sống ẩn dật sau ra làm

quan để lại nhiều công trình

biên soạn, khảo cứu có giá trị

Trang 7

đời Nguyễn ghi chép tản mạn

tuỳ hứng về những việc xảy ra

Đọc văn bản mẫu

Giao cho học sinh đọc

Yêu cầu học sinh tóm tắt

- Học sinh đọcvăn bản

Cảm nhận đợc sự suy tàn củaxã hôi PK VN qua đoạn trích

? Tìm bố cục của văn bản Trao đổi

Trả lời

- Bố cục 2 phần : + Nói về thói ăn chơi vô độ củaChúa

+ Sự nhũng nhiễu của bọn hoạnquan

HOẠT ĐỘNG 3 : PHÂN TÍCH ( TèM HIỂU VĂN BẢN )

- Mục tiờu : Học sinh nắm đợc giá trị đặc sắc của văn bản

II – Hướng dẫn : Đọc hiểu

văn bản

? Đọc lại đoạn văn bản cho viết

văn bản nói về nội dung gì?

II - Đọc hiểu văn bản

Đọc thầm và phátbiểu ý kiến

1 Chân dung Chúa Trịnh và bè

lũ hoạn quan a) Chúa trịnh

- Thói ăn chơi của chúa Trịnh

và sách nhiễu của bọn quan lại

? Tìm những chi tiết nói về thói

ăn chơi của chúa Trịnh?

Trao đổi và trả lời - Thích chơi đêm đuốc, xây

dựng đình đài liên miên

- Những cuộc dạo chơi giải trí

Trang 8

lố lăng tốn kém.

? Em có nhận xét gì về cách

viết của tác giả?

Trao đổi và trả lời - Có những số liệu chính xác,

khách quan

? Qua đó rút ra nhận xét về sự

ăn chơi của chúa Trịnh?

Trao đổi và trả lời  Ăn chơi xa hoa, cần kĩ lố

lăng tốn kém, tham lam  lãngphí

? Tác giả bày tỏ thái độ ra sao ?

Kĩ thuật động não

Trả lời thật nhanhcâu hỏi của thầy

Thái độ căm phẫnThái độ khinh miệt ( Học sinh tự bộ lộ )

? Tìm những chitiết ghi lại

những việc làm của bọn quan lại

b) Bọn quan lại

- Tìm thu nhng thực chất là

c-ớp đoạt những của qúy trong

thiên hạ còn đổ tội cho họ

- Phải phục vụ những thú vui

của Chúa, tác oai, tác quái

? Qua đó em đánh giá gì về bọn

quan lại của chúa?

? Đó là những viên quan phụ

mẫu chăm lo bảo vệ cho dân

thật mẫn cán?

 Bọn quan lại chuyên sáchnhiễu vơ vét của cải của dânchúng  vừa thoả lòng thamlại đợc tiếng là mẫn cán (Vừa

ăn cớp vừa la làng)

 Trớc những hành động việc

làm đó thái độ của tác giả nh thế

nào?

? Tại sao kết thúc đoạn miêu tả

về ăn chơi của chúa Trịnh tác

giả viết "kẻ thức giả biết đó là

triệu bất tờng?

2/ Thái độ của tác giả

 Những âm thanh ghê rợnnghe nh sự tàn bạo  điềm gở

 báo trớc sự suy vong tất yếucủa 1 thời đại ăn chơi trên mồhôi xơng máu của dân lành

? Chi tiết cuối chuyện có ý

nghĩa gì?

(Có thể tích hợp với Hoàng Lê

nhất thống chí)

GV Bình

- Tác giả đã miêu tả khách quan

tỉ mỉ các chi tiết nhằm phơi bày,

tố cáo thói ăn chơi xa đoạ và sự

sách nhiễu dân chúng của chúa

và quan lại

Suy nghĩ và trả lời  Tác giả nói về việc nhà 

làm tăng sức thuyết phục cho

đoạn văn trên

 Tố cáo, khinh bỉ bọn quanlạitrong phủ và chúa Trịnh

Trang 9

HOẠT ĐỘNG 4 + 5 : TỔNG KẾT - LUYỆN TẬP CỦNG CỐ KIẾN THỨC BÀI HỌC

- Mục tiờu : + Học sinh nắm đợc giá trị tác phẩm và vận dụng giải quyết các bài tập

- Kĩ thuật : Động nóo, Dạy theo gúc , cỏc mảnh ghộp …

tình trạng đất nớc ta vào thời

vua Lê - Chúa Trịnh cuối thế kỉ

XVIII?

II Luyện tập:

Suy nghĩ và trả lờiBáo cáo kết quả

thảo luận

? Đọc ghi nhớtrong sgk

- Học sinh đọc bài

đọc thêm, và tựtrình bày (Có thểliên hệ với Hoàng

Lê nhất thốngchí) và kiến thứclịch sử để trìnhbày

Đánh Ngọc Hồi, quân Thanh bị thua trận bỏ Thăng Long, Chiêu Thống trốn ra ngoài.

Trang 10

Ngày soạn Ngày dạy

A MỤC TIấU BÀI HỌC

1 MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:Giỳp học sinh nắm được

- Cảm nhận đợc vẻ đẹp hào hùng của ngời anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ trong chiến công đại phá quânThanh, sự thảm bại của bọn xâm lợc và lũ vua quan phản nớc hại dân

- Hiểu đợc sơ bộ về thể loại và giá trị nghệ thuật của lối văn trần thuật kết hợp với miêu tả chân thực,sinh động

2 TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ:

1/ Kiến thức: Giúp học sinh

- Cảm nhận đợc vẻ đẹp hào hùng của ngời anh hùng dân tộc Nguyễn huệ trong chiến công đại phá quânThanh, sự thảm bại của bọn xâm lợc và số phận của lũ Vua quan phản dân hại nớc

- Hiểu sơ bộ về thể loại và giá trị nghệ thuật của lời văn trần thuật kết hợp miêu tả chân thực, sinh động

2/ Kỹ năng : Rèn cho học sinh kỹ năng đọc hiểu tiểu thuyết chơng hồi.

3/ Giáo dục cho học sinh lòng yêu nớc, tự hào dân tộc đồng thời căm thù bọn bán nớc hại dân.

B CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRề:

1 Giỏo viờn:- Tỡm hiểu kỹ văn bản, chuẩn kiến thức, soạn bài.

- Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài

- Các t liệu về tác giả, tác phẩm

- Cả tác phẩm Hoàng Lê nhất thống chí

2 Học sinh: - Soạn bài theo định hướng của Sỏch giỏo khoa và sự hướng dẫn của cụ giỏo.

- Đọc thêm “ Thợng kinh kí sự” của Lê Hữu Trác.

+ Rốn kĩ năng cảm thu văn học và cỏch diễn đạt bằng lời

Trang 11

- Th i gian : ờ 2 phỳt

KĨ NĂNG

- Đọc một đoạn trong “Ai t vãn”

Nghe trước cú đấng vương Thang, Vừ,

Cụng nghiệp nhiều tuổi thọ thờm cao;

Mà nay ỏo vải cờ đào, Giỳp dõn dựng nước xiết bao cụng trỡnh!

Nghe rành rành trước vua Nghiờu, Thuấn,

Cụng đức dày, ngự vận càng lõu;

Mà nay lượng cả, ơn sõu, Múc mưa rưới khắp chớn chõu đượm nhuần.

- Bài trước chỳng ta cú dịp tỡm hiểu về chúa Trịnh ăn

chơi xa hoa lố lăng và bọn quan lại sách nhiễu báo

hiệu trớc 1 kết cục diệt vong và kết cục đó đã xảy ra

Phong trào nông dân khởi nghĩa nổ ra rầm rộ đập tan

các thế lực phong kiến thối nát bạo tàn Điều đó đã đợc

ghi lại trong bộ tiểu thuyết lịch sử rất nổi tiếng đó là

"Hoàng Lê nhất thống chí"

Lắng nghe Chuẩn bị học bài

HOẠT ĐỘNG 2 : TRI GIÁC ( ĐỌC – CHÚ THÍCH )

- Mục tiờu : Giỳp học sinh nắm được về tỏc giả , tỏc phẩm và thể loại cũng như hoàn cảnh ra đời của tỏc phẩm

Trang 12

Trao đổi cùngnhóm và đa ranhững hiểu biếtcủa bản thân Ghi vào phần giấycủa mình

I - Đọc và tìm hiểu chú thích

I - Đọc và tìm hiểu chú thích1/ Tác giả

- Ngô Gia Văn Phái

- Tập thể tác giả thuộc dòng họNgô thì Tiêu biểu là Ngô Thì

Chí - Ngô Thì Du

2/ Tác phẩm

- Hoàn cảnh sáng tác

- Thế kỉ XVIII – cuối thời Lê

Trịnh – khởi nghĩa Tây Sơn

- Khởi nghĩa Tây Sơn và cangợi Nguyễn Huệ- ngời anhhùng dân tộc đã diệt tập đoànTrịnh- Nguyễn ổn định tìnhhình đất nớc; đánh tan quânxâm lợc Thanh thống nhất đấtnớc…

3/ Thể loại và ph ơng thứcbiểu đạt:

- Hồi thứ mời bốn…

- Tự sự

- Chí ( thể loại văn học ghichép lại sự vật sự việc)

Đọc mẫu

Giao cho học sinh đọc

Yêu cầu học sinh tóm tắt

2 Tiếp -> vào thành: QuangTrung đại phá quân Thanh

3 Còn lại: Số phận của bọnbán nớc và cớp nớc

- > Họ làm quan và là bề tôitrung thành của triều Lê Song

họ đã nhận thấy sự suy yếu vàvô trách nhiệm của nhà Lê ->

phản ánh chân thực các biến cốlịch sử của nớc ta TK XVIII

Trang 13

HOẠT ĐỘNG 3 : PHÂN TÍCH ( TèM HIỂU VĂN BẢN )

- Mục tiờu : Học sinh nắm đợc giá trị đặc sắc của văn bản ( nội dung và nghệ thuật tác phẩm )

? Đọc lại đoạn văn bản cho viết

văn bản nói về nội dung gì?

- Phần văn bản vừa đọc kể về ai

và ghi lại sự việc gì?

- Khi đợc tin quân Thanh đến

Thăng Long, Thái độ của Quang

trung nh thế nào?

1 Quang trungchuẩn bị tiếnquân ra Bắc:

Đọc thầm và phátbiểu ý kiến

HS dựa vào bốcục văn bản trả

Hỏi : Khi các tớng sĩ khuyên

lời

- Nghe và làm theo

- Là ngời thủ lĩnh biết tôntrọng tớng lĩnh và trọng lẽphải

- Khẳng định uy danh củamình, thu thập nhân tâm vềmột mối

- Nêu cao tinh thần độc lập tựchủ của dân tộc, ca ngợi truyềnthống cha ông, kêu gọi nhữngngời có lơng tri cùng đánhgiặc

GV yêu cầu HS đọc lại lời QT

-> ý thức cao về chủ quyền dântộc

- Hiểu rõ dã tâm của bọnphong kiến phơng Bắc

- Tự hào về truyền thống dântộc

- Tin tởng vào chính nghĩa

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	216,5 KB