Kiến thức: Giúp học sinh nắm được: - Hiểu về cuộc sống xa hoa vô độ của bọn quan lại, vua chúa dưới thời Lê - Trịnh.. Thái độ: Thấy được cuộc sống xa hoa của vua chúa, sự nhũng nhiễu của
Trang 1Bài 4 & 5
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TỪ VỰNG
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:
- Từ vựng của một ngôn ngữ không ngừng phát triển
- Sự phát triển của từ vựng được diễn ra trước hết theo cách phát triển nghĩa của từ
trên cơ sở một nghĩa gốc
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng mở rộng vốn từ theo các cách phát triển từ vựng.
3 Thái độ: Ý thức vận dụng rộng rãi các vốn từ.
II Chuẩn bị:
- GV: Sưu tầm từ nhiều nghĩa đưa vào văn cảnh
- HS: Đọc, tìm hiểu nội dung bài
III Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là cách dẫn trực tiếp và cách
dẫn gián tiếp?
3 Bài mới:
Giới thiệu: Hầu hết từ ngữ khi mới hình
thành chỉ có một nghĩa Qua quá trình
phát triển, từ ngữ có thêm nghĩa mới.
Khi nghĩa mới hình thành mà nghĩa cũ
không bị mất đi thì kết cấu nghĩa của từ
ngữ trở nên phong phú hơn, phức tạp
hơn và xuất hiện cái gọi là từ nhiều
nghĩa Nhờ đó từ ngữ có khả năng biểu
đạt nhiều khái niệm hơn để đáp ứng
nhu cầu giao tiếp của con người.
* HĐ 1: Tìm hiểu sự biến đổi và phát
triển nghĩa của từ
- Gọi HS đọc bài 1 tr 55.
GV yêu cầu HS nhớ lại kiến thức lớp 8
- Hỏi:Từ “kinh tế” trong bài thơ “Cảm
tác ” có nghĩa như thế nào?
Hỏi: Ngày nay chúng ta có thể hiểu
nghĩa của từ “kinh tế” như vậy nữa
không mà hiểu theo nghĩa như thế nào?
Hỏi: Qua đó em có n.xét gì về nghĩa
của từ ?
- Gọi HS đọc bài 2, chú ý những từ in
đậm: “Xuân “, “tay”.
Hỏi: Giải nghĩa nghĩa của từ “xuân” ở
- Báo cáo sĩ số
- Trả lời trước lớp
+ Nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật; được đặt trong dấu ngoặc kép.
+ Thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật có điều chỉnh cho thích hợp; không đặt trong dấu ngoặc kép.
- Trao đổi, trả lời:
+ Kinh tế: Nói tắt của “kinh bang tế thế” nghĩa là trị nước cứu đời (còn có cách nói là kinh thế tế dân nghĩa là trị đời cứu dân)
+ Ngày nay: “Kinh tế” Chỉ toàn bộ hoạt động của con người trong LĐSX, trao đổi, phân phối & sử dụng của cải
- Rút ra nhận xét và trình bày:
Nghĩa của từ không phải bất biến Nó
có thể thay đổi theo thời gian Có những nghĩa cũ bị mất đi & có những nghĩa mới được hình thành
- HS đọc
- Trao đổi, trả lời:
Xuân (1): Chỉ mùa chuyển tiếp đông
I Sự biến đổi & phát triển của từ ngữ
1/ Ví dụ:
“Bủa tay ôm chặt
bồ kinh tế”
(Cảm tác PBC)
Trang 2-trường hợp (1) ? Trường hợp (2) ?
Hỏi: Cho biết nghĩa nào là nghĩa gốc,
nghĩa nào là nghĩa chuyển?
Hỏi: Từ “xuân” (2) được chuyển theo
phương thức nào ?
Hỏi: Giải nghĩa của từ “tay”(1) ? “tay”
(2) ?
Hỏi: Nghĩa nào là nghĩa gốc, nghĩa nào
là nghĩa chuyển ?
Hỏi: Trên cơ sở nào để từ ngữ có thể
phát triển thêm nghĩa ?
* GV củng cố, hệ thống kiến thức
Ghi nhớ (56)
- Gọi HS đọc ghi nhớ tr 56
* HĐ 2: Hướng dẫn luyện tập
Gọi HS đọc yêu cầu BT + Chia nhóm:
4 nhóm: Mỗi nhóm thảo luận 1 phần
của BT
- Gọi HS đọc BT 2
Nghĩa của từ “trà” trong: Trà atisô Trà
hà thủ ô, trà sâm, trà linh chi, trà tâm
sen, trà khổ qua, có mang nghĩa như từ
“trà” đã giải thích ?
- Gọi HS đọc BT 3
Hỏi: Hãy nêu nghĩa chuyển của các từ:
Đồng hồ điện, đồng hồ nước, Đồng hồ
xăng ?
- Gọi HS đọc yêu cầu của BT.4:
sang hạ, thời tiết ấm dần lên thường được coi là mở đầu của năm Nghĩa gốc
Xuân (2): Thuộc về tuổi trẻ Nghĩa chuyển (theo phương thức ẩn dụ)
+ Tay (1): Chỉ bộ phận phía trên của
cơ thể, từ vai đến ngón, dùng để cầm nắm Nghĩa gốc
+ Tay (2): Người chuyên hoạt động hay giỏi về một môn, một nghề nào đó
nghĩa chuyển (theo phương thức hoán dụ)
+ Trên cơ sở nghĩa gốc, đóng vai trò quan trọng để từ vựng có thể phát triển nhiều nghĩa
- Đọc ghi nhớ
HS thảo luận.
X.định nghĩa của từ “chân”:
a Bộ phận của cơ thể người ( nghĩa
gốc)
b vị trí trong đội tuyển (nghĩa chuyển,
hoán dụ)
c vị trí tiếp xúc với đất của cái kiềng
(nghĩa chuyển, ẩn dụ)
d vị trí tiếp xúc với đất của mây
(nghĩa chuyển, ẩn dụ)
- Trà: Búp hoặc lá cây chè đã sao, đã chế biến để pha nước uống nghĩa gốc
- Trà Atisô, trà hà thủ ô, nghĩa chuyển chỉ chung sản phẩm từ thực vật được chế biến thành dạng khô dùng để pha nước uống
- Đồng hồ: Dụng cụ đo giờ, phút 1
cách chính xác
- Đồng hồ điện, đồng hồ nước, xăng
: Từ “đồng hồ” được dùng với nghĩa chuyển theo phương thức ẩn dụ, chỉ
những khí cụ dùng để đo có bề ngoài giống đồng hồ.
Từng nhóm HS trình bày nghĩa gốc
& nghĩa chuyển:
a/ Hội chứng:
Nghĩa gốc: Tập hợp nhiều triệu chứng
Ghi nhớ (56)
II Luyện tập: 1/-Xác định các nghĩa của từ”chân”:
2/ Nhận xét nghĩa
của từ”Trà”:
3/ Nêu nghĩa chuyển của từ
“Đồng hồ”:
4/ Chứng minh các từ:
Trang 3-4, Củng cố:
- Gọi HS đọc ghi nhớ SGK
5.- Hướng dẫn học ở nhà:
- Hoàn thành các BT còn lại
- Chuẩn bị: Sự phát triển của từ vựng
(Tiếp); đọc kĩ mục 1,2
cùng xuất hiện của bệnh
Nghĩa chuyển: Tập hợp nhiều hiện tượng, sự kiện biểu hiện 1 tình trạng , một vấn đề XH cùng xuất hiện ở nhiều nơi
VD: Lạm phát, thất nghiệp là 1 hội chứng của tình trạng suy thoái kinh tế
b/ Ngân hàng:
Nghĩa gốc: Là tổ chức KT hoạt động
trong lĩnh vực kinh doanh & quản lý các nghiệp vụ tiền tệ, tín dụng
VD: Ngân hàng ngoại thương
Nghĩa chuyển: Là kho lưu giữ những
thành phần của cơ thể để sử dụng khi cần
VD: Ngân hàng máu
Tập hợp các dữ liệu liên quan tới một lĩnh vực được tổ chức để tiện tra cứu,
sử dụng
VD: ngân hàng đề thi
- Đọc to ghi nhớ Tr 56
………
============
CHUYỆN CŨ TRONG PHỦ CHÚA TRỊNH
(Trích “Vũ trung tùy bút” - Phạm Đình Hổ)
II Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:
- Hiểu về cuộc sống xa hoa vô độ của bọn quan lại, vua chúa dưới thời Lê - Trịnh
- Bước đầu nhận biết đặc trưng cơ bản của thể loại văn tùy bút đời xưa & đánh giá được g.trị nghệ thuật của những dòng ghi chép đầy tính hiện thực này
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc và phân tích thể loại tùy bút.
3 Thái độ: Thấy được cuộc sống xa hoa của vua chúa, sự nhũng nhiễu của quan lại thời Lê- Trịnh và
thái độ phê phán của tác giả
II Chuẩn bị:
- GV : Bảng phụ, văn bản
- HS : Đọc tìm hiểu văn bản
III Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số - Báo cáo sĩ số
Trang 4-2 Kiểm tra bài cũ:
-Trong “Chuyện người con gái
Nam Xương”, nhân vật Vũ Nương
được miêu tả trong những hoàn
cảnh nào? Ở từng hoàn cảnh, Vũ
Nương đã bộc lộ những đức tính
gì?
3 Bài mới:
- Giới thiệu: Vũ trung tùy bút (Tùy
bút viết trong những ngày mưa)
Hỏi: Nêu những hiểu biết của em về
nhà văn Phạm Đình Hổ ?
Hỏi: Dựa vào kiến thức đã học ở
lớp 7, em hãy trình bày hiểu biết của
em về thể tùy bút
GV giới thiệu về tác phẩm: Đây là
tác phẩm văn xuôi ghi lại một cách
sinh động, hấp dẫn hiện thực đen tối
của lịch sử nước ta thời đó, cung
cấp những kiến thức về VH, về
phong tục, về địa lý, về danh lam
thắng cảnh, về XH
Lối ghi chép thoải mái, những chi
tiết chân thực được miêu tả tỉ mỉ
xen với những lời bình luận
Gọi HS đọc kết hợp k.tra chú thích
Gọi HS đọc đoạn 1: Từ đầu triệu
bất tường
Hỏi: Nội dung cơ bản của đoạn
văn ?
Hỏi: Thói ăn chơi được miêu tả
qua những chi tiết nào ?
Hỏi: Tác giả còn kể về một số việc
làm của chúa Trịnh ntn ?
- Trả lời trước lớp + Hạnh phúc: xinh đẹp, đảm đang, hiếu thảo, său sắc chân thật
- Oan trái: chân thành giải bày, trẫm mình để chứng minh sự trong sạch, ngay thẳng
- Được giải oan: ân nghĩa thuỷ chung.
- HS trình bày theo SGK + Tác giả (1768- 1839) Là một nho sĩ sinh vào thời chế độ PK đã khủng khoảng trầm trọng nên có tư tưởng muốn ẩn cư Ông để lại nhiều công trình biên soạn, khảo cứu có giá trị thuộc đủ các lĩnh vực: Triết học, địa
lý, lịch sử, ngôn ngữ, văn học
- Trình bày cách hiểu
- Tùy bút là thể loại văn xuôi, miêu tả, ghi chép những hình ảnh, sự việc mà nhà văn quan sát, thiên về biểu cảm, thể hiện cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ của tác giả
Gọi 2 HS đọc
Thói ăn chơi
+ Cho xây dựng nhiều cung điện, đình đài
ở khắp nơi để thỏa ý thích
+ Mỗi tháng 3, 4 lần, chúa dạo chơi trên bờ
hồ Tây
+ Bày ra nhiều trò giải trí lố lăng, tốn kém:
Huy động thuyền ngự dạo trên hồ chốc chốc lại ghé vào bờ mua bán, dàn nhạc bố trí khắp nơi để tấu nhạc làm vui
+ Chúa hết sức thu lấy của qúy trong thiên
hạ
+ Huy động một binh cơ để khiêng cây đa
cổ thụ từ bên bờ bắc chở qua sông đem về
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
1/ Tác giả: Phạm Đình Hổ
2/ Tác phẩm
II Đọc, tìm hiểu chú thích: III Tìm hiểu v/ bản:
1 Thói ăn chơi
xa xỉ, vô độ của chúa Trịnh và các quan lại hầu cận trong phủ
Trang 5-Hỏi: Những phương thức biểu đạt
được tác giả thể hiện qua đoạn văn
trên ?
Hỏi: Em có nhận xét gì về các sự
việc được kể và tả trong đoạn văn
trên ?
Hỏi: Cảm nhận của em về cảnh vật
được miêu tả trong đoạn văn trên
Hỏi: Âm thanh ở những khu vườn
trong phủ gợi lên điều gì ?
Hỏi: Trước cảnh tượng đó, tác giả
đã kín đáo bộc lộ cảm xúc của mình
ntn ?
GV: quả thực chẳng bao lâu sau khi
Trịnh Sâm mất, các phe phái PK
tranh giành quyền lực, chém giết lẫn
nhau
Gọi HS đọc đoạn 2: Bọn hoạn
quan hết
Hỏi: Đoạn văn ghi lại điều gì?
Hỏi: Bọn hoạn quan thường giở
những thủ đoạn ntn ?
GV: Đây chính là hành động buộc
tội giấu vật cung phụng
Hỏi: Để tránh bị buộc tội “giấu vật
cung phụng”, người dân phải làm
gì?
Hỏi: Nhận xét của em trước sự việc
trên ?
Hỏi: Kết thúc đoạn văn tác giả kể
về sự việc gì ?
Hỏi: Việc đưa sự việc đó vào đoạn
văn có tác dụng gì?
Hỏi: Qua phần tìm hiểu trên, em
hãy chỉ ra điểm khác nhau giữa thể
tùy bút với thể truyện đã học ở văn
bản “Người con gái ” ?
Hỏi: Tư tưởng cảm xúc chủ đạo của
Đây là đoạn văn tự sự có kết hợp yếu tố miêu tả
Các sự việc cụ thể, chân thực, khách quan không xen lời bình của tg’, có liệt kê, miêu
tả tỷ mỷ vài sự kiện để khắc họa ấn tượng
Cảnh vật được m.tả là cảnh thực, ở những khu vườn rộng đầy “trân cầm, di thú, cổ mộc, quái thanh” lại được bày vẽ, tô điểm như “bến bể, đầu non”
Âm thanh gợi lên cảm giác ghê rợn trước một cái gì đang tan tác, đau thương
Đến đây cảm xúc của tg’ mới bộc lộ nhất
là khi ông xem đó là “Triệu bất tường”
Cảnh tượng như báo trước mắt sự suy vong tất yếu của một triều đại chỉ biết ăn chơi, hưởng lạc trên mồ hôi, xương máu của nhân dân
Miêu tả thủ đoạn của bọn hoạn quan, hầu cận
Dọa dẫm, dò xem nhà nào có chậu hoa, cây cảnh thì biện ngay vào 2 chữ “phung thủ”
+ Phải tự tay hủy bỏ của qúy của mình
- Tự bộc lộ suy nghĩ:
+ Đó là điều hết sức vô lý, bất công: Bọn hoạn quan vừa vơ vét đầy túi vừa được tiếng là mẫn cán
+ Sự việc xảy ra ngay tại gia đình tác: Bà
mẹ đã phải sai chặt 1 cây lê & 2 cây lựu rất đẹp
+ Nhằm tăng sức thuyết phục cho những chi tiết miêu tả ở trên Đồng thời làm cho cách viết thêm sinh động Cảm xúc của tg’
cũng được bộc lộ, gửi gắm kín đáo
Truyện: Hiện thực cuộc sống được phản ánh thông qua số phận con người cụ thể
Tùy bút: Nhằm ghi chép về những con ,
sự việc cụ thể có thực Qua đó bộc lộ cảm xúc, đánh giá của tác giả
+ Thái độ phê phán đối với thói ăn chơi xa
2 Bọn hoạn quan, hầu cận trong phủ chúa
IV Tổng kết
Trang 6-tác thể hiện trong văn bản này là gì?
- Gọi HS đọc ghi nhớ
5 Hướng dẫn học bài ở nhà:
Đọc thêm: “Võ Thái Phi”
- Tìm hiểu: Nội dung chính của
phần VB trích Những chi tiết gây
ấn tượng mạnh về đời sống cơ cực
của nhân dân ?
+ Nắm về tác giả, tác phẩm
+ Nội dung của văn bản
+ Soạn “Hoàng Lê N thống chí”
xỉ và tệ nhũng nhiễu của quan lại thời Lê Trịnh
- Đọc ghi nhớ SGK tr 63
Đoạn trích ghi lại đời sống cơ cực của ND thời loạn lạc, đói kém
Bóc vỏ cây, bắt chuột ăn
Thu nhặt xương tàn đem chôn
con rận chết trên mặt bát mới biết là thịt
Ghi nhớ tr.59
V Luyện tập
………
============
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
Hồi thứ mười bốn
I/ Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức: Giúp HS
- Cảm nhận được vẻ đẹp hào hùng của người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ trong chiến công đại phá quân Thanh, sự thảm bại của bọn xâm lược và số phận của lũ vua quan phản nước hại dân
- Hiểu sơ bộ về thể loại và đánh giá giá trị nghệ thuật của lối văn trần thuật kết hợp miêu tả chân thực
2 Kỹ năng: Đọc, tìm hiểu, phân tích nhân vật trong tiểu thuyết chương hồi qua việc kể, miêu tả lời
nói, hành động
3 Thái độ: Giáo dục lòng tự hào, yêu dân tộc
II/ Chuẩn bị:
1 GV:
+ Phương pháp: Nêu vấn đề, gợi mở, vấn đáp, hoạt động nhóm.
+ ĐDDH: Bảng phụ, bảng đồ chiến dịch Tây Sơn đại phá quân Thanh (nếu có)
2 HS: Đọc, nghiên cứu nội dung bài.
II/Tiến trình lên lớp
1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
- Qua “ Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh”
giúp em hiểu gì về cảnh sống của vua
chúa quan lại phong kiến lúc bấy giờ?
3 Bài mới: Trong lịch sử văn học Việt
- Báo cáo sĩ số
- Trả lời trước lớp
(Xa hoa, phung phí, tham lam,
vơ vét của dân, không lo lắng
gì đến cuộc sống người dân…)
Trang 7-Nam có thể nói chưa có tác phẩm văn học
nào thể hiện một cách chân thực và sinh
động một giai đoạn lịch sử nước nhà được
như cuốn kí sự lịch sử”Hoàng Lê nhất
thống chí” Đây là 1 tác phẩm văn xuôi
chữ Hán có qui mô lớn nhất và đạt thành
công xuất sắc về nghệ thuật, viết theo lối
chương hồi Hồi thứ 14 kể chuyện Quang
Trung đại phá quân Thanh một cách chân
thực hào hùng Nó không chỉ vẽ lên chân
dung lẫm liệt của người anh hùng dân tộc
mà còn làm nổi rõ sự thất bại thảm hại
của bọn xâm lước nhà Thanh, sự đầu
hàng nhục nhã của bọn vua quan Lê
Chiêu Thống.
* HĐ 1: Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu về
tác giả, tác phẩm:
- Cần đọc với giọng phù hợp với từng
nhân vật, lời kể, tả trận đánh với giọng
khẩn trương, phấn chấn.
- GV đọc mẫu, gọi 4; 5 HS đọc tiếp
- Hỏi: Tác giả văn bản “Hoàng Lê nhất
thống chí”có gì đặc biệt?
- Hỏi: Em hiểu gì về nhan đề của tác
phẩm ?
- GV tóm tắt nội dung hồi thứ 14: Quân
Thanh kéo vào Thăng Long, tướng Tây
Sơn là Ngô Văn Sở lui quân về vùng núi
Tam Điệp Quang Trung lên ngôi vua ở
Phú Xuân, tự đốc xuất đại binh nhằm
ngày 25 tháng chạp 1788 tiến quân ra
Bắc diệt Thanh Dọc đường có tuyển thêm
lính, mở duyệt binh lớn, chia quân thành
+ Tác phẩm do nhiều người trong dòng họ Ngô Thì (Thanh Oai – Hà Tây) viết
Ngô Thì Chí (1753 - 1788) làm quan thời Lê -C-Thống Ông viết
7 hồi đầu của tác phẩm
Ngô Thì Du (1772 - 1840) làm quan dưới triều nhà Nguyễn
Ông viết 7 hồi tiếp theo
+ Hoàng Lê : Là cuốn sách ghi chép về sự thống nhất của vương triều nhà Lê
+ Viết theo thể chí + Hoàng Lê là cuốn tiểu thuyết lịch sử bằng chữ Hán viết theo lối chương hồi
+ TP gồm 17 hồi Mỗi hồi đều
mở đầu bằng 2 câu tóm tắt nd chính và kết thúc bằng sự việc gây ra tình huống chưa có lời giải đáp
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
1 Tác giả
-Nhóm tác giả thuộc dòng họ ngô thì
-Quê ở làng tả thanh oai tỉnh hà tây
-2 tác giả tiêu biểu:
Chí(1758-1788)
Du(1772-1840) 2)
T ác phẩm: -“HLNTT”viết chữ hán-17 hồi – kết cấu chương hồi của Trung Quốc
- Đoạn trích giảng: trích phần lớn hồi 14/17 viết
về sự kiện vua Quang Trung đại phá quân Thanh
Trang 8-các đạo, chỉ dụ tướng sĩ, mở tiệc khao
quân vào 20 tháng chạp, hẹn mùng 7 tết
thắng giặc mở tiệc ăn mừng ở Thăng
Long Đội quân của Quang Trung đánh
đến đâu thắng đến đấy, khiến quân Thanh
đại bại Ngày mùng 3 tết Quang Trung đã
tiến quân vào Thăng Long, tướng Thanh
là Tôn Sĩ Nghị vội vã tháo chạy về nước,
vua Lê Chiêu Thống cùng gia quyến chạy
theo.
- GV: Với nội dung nêu trên, văn bản có 3
sự việc chính:
1) Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, cầm
quân dẹp giặc.
2) Cuộc hành quân thần tốc và chiến
thắng lừng lẫy của Quang Trung.
3) Số phận của quân tướng nhà Thanh và
vua Lê Chiêu Thống.
- Hãy xác định 3 phần nội dung đó trên
văn bản.
- Hỏi: Dựa vào bố cục, hãy nêu đại ý của
đoạn trích.
GV diễn giảng giá trị của tác phẩm : Tác
phẩm là bức tranh hiện thực của XHVN
cuối TK XVIII Đây là thời kỳ đầy biến
động của XHPK Các tập đoàn PK xâu xé
lẫn nhau, nhân dân lầm than Các tác giả
Ngô Thì đã đóng góp một tiếng nói tố cáo
trực diện, mạnh mẽ vào bọn thống trị PK
ích kỷ, đới hèn
Đây là tác phẩm văn xuôi chữ Hán có quy
mô lớn nhất và đạt được những thành công
xuất sắc về mặt nghệ thuật, đặc biệt trong
lĩnh vực tiểu thuyết chương hồi
* HĐ 2: Hướng dẫn đọc, hiểu văn bản.
- Hỏi: Khi nhận được tin cấp báo của đô
đốc Nguyễn Văn Tuyết, Nguyễn Huệ đã
có thái độ và quyết định gì?
- Hỏi: Những công việc mà Nguyễn Huệ
đã làm là gì?
+ Đoạn 1: Từ đầu cầm quân dẹp giặc
+ Đoạn 2: Tiếp theo rồi kéo vào thành
+ Đoạn 3: Còn lại
- Đại ý: Đoạn trích dựng lên bức tranh chân thực và sinh động hình ảnh anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ và sự thảm bại tất yếu của bọn xâm lược.
+ Không hề nao núng, định thân chinh cầm quân đi ngay
+ Nguyễn Huệ đã làm nhiều việc lớn: Tế cáo trời đất, lên ngôi hoàng đế; đốc xuất đại binh ra bắc; tuyển mộ quân lính, mở cuộc duyệt binh lớn ở Nghệ An;
phủ dụ tướng sĩ, định kế hoạch
3/
Giá trị của tác phẩm:
II Đọc, tìm hiểu văn bản:
1/ Hình tượng người anh hùng Ng
uyễn Huệ
Trang 9- Hỏi: Qua đó thể hiện Nguyễn Huệ là
người như thế nào?
4 Củng cố:
- Nêu cảm nhận bước đầu của em về
người anh hùng Nguyễn Huệ
5 Hướng dẫn học ở nhà:
- Tóm tắt đoạn trích “Hoàng Lê nhất thống
chí”
- Soạn bài theo câu hỏi SGK T.2
hành quân, đánh giặc, kế hoạch đối phó với nhà Thanh sau chiến thắng
+ Là con người hành động mạnh
mẽ, quyết đoán, hành động một cách xông xáo, nhanh gọn, có chủ định và rất quả quyết
- Hành động quyết đoán, mạnh mẽ
………
============
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
Hồi thứ mười bốn
I/ Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức: Giúp HS
- Cảm nhận được vẻ đẹp hào hùng của người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ trong chiến công đại phá quân Thanh, sự thảm bại của bọn xâm lược và số phận của lũ vua quan phản nước hại dân
- Hiểu sơ bộ về thể loại và đánh giá giá trị nghệ thuật của lối văn trần thuật kết hợp miêu tả chân thực
2 Kỹ năng: Đọc, tìm hiểu, phân tích nhân vật trong tiểu thuyết chương hồi qua việc kể, miêu tả lời
nói, hành động
3 Thái độ: Giáo dục lòng tự hào, yêu dân tộc
II/ Chuẩn bị:
2 GV:
+ Phương pháp: Nêu vấn đề, gợi mở, vấn đáp, hoạt động nhóm.
+ ĐDDH: Bảng phụ, bảng đồ chiến dịch Tây Sơn đại phá quân Thanh (nếu có)
2 HS: Đọc, nghiên cứu nội dung bài.
II/Tiến trình lên lớp
1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
- Câu hỏi: trình bày sự hiểu biết
của em về tác phẩm “HLNTT”và
- Trả lời trước lớp + Viết bằng chữ Hán, ghi chép về sự thống nhất của vương triều nhà Lê vào thời điểm Tây Sơn diệt Trịnh, trả lại Bắc Hà cho vua
Trang 10-đoạn trích giảng của Ngô gia văn
phái?
- Đáp án: -tác phẩm “HLNTT”:
3 Bài mới:
Ở tiết học trước các em vừa tìm hiểu
Nguyễn Huệ là một người hành động
quyết đoán mạnh mẽ.vậy ông còn là
người có những tính cách gì nữa
trước quân xâm lược và bè lũ bán
nước? tiết học ngày hôm nay các
em sẽ được tìm hiểu rõ điều đó
* HĐ 1:
- GV đọc lời dụ (sgk trang 66 )
- Hỏi: Mục đích nội dung của lời dụ
này là gì?
- Hỏi: Hành trình của Nguyễn Huệ
bắt đầu từ đâu? Tại Tam Điệp Quang
Trung đã gặp điều gì?
- Hỏi: Vì sao Sở và Lâu lại xin chịu
tội?
-Hỏi: Đứng trước sự việc đó Quang
Trung đã xử trí ra sao?
- Hỏi: Em nhận xét thế nào về cách
xử trí đó?
GV: Sau Tam Điệp Quang Trung
dẫn đường tiến quân ra bắc
-Hỏi:Tại Phú Xuyên Quang Trung
đã lập được thành tích gì?
- Hỏi: Tại Hà Hồi, Quang Trung đã
làm gì?
- Hỏi: Công việc và kết quả ở đền
Ngọc Hồi ra sao?
- Hỏi: Quân Thanh đại bại được tác
giả miêu tả như thế nào?
Lê
+ Là cuồn tiểu thuyết lịch sử viết theo lối chương hồi: gồm 17 hồi
+ Phần lớn hồi 14/17 viết về vua Quang Trung đại phá quân Thanh
- Lời dụ:
+ Khẳng định chủ quyền dân tộc + Nhận định giã tâm kẻ thù + Kêu gọi đồng tâm hiệp lực dựng nên công lớn
- Tại Tam Điệp: Ngô Văn Sở và lân lên đón Quang Trung để xin chịu tội
-Vì: Quang Trung giao cho công việc tự
lo liệu khi giặc đến Vậy mà khi giặc đến không thèm đánh một trận, mới nghe đã chạy trước
+ Quang Trung xét đoán bề tôi, bình công, luận tội 1 cách rõ ràng
+ Rất khôn khéo, tài trí
+ Tại Phú Xuyên: bắt hết quân do thám
+ Tại Hà Hồi: bao vây bức hàng
+ Đồn Ngọc Hồi dồn trận tiến đánh đại bại quân Thanh
+) Ai nấy dụng rời sợ hãi xin ra hàng mất hết lương thực khí giới
+) chống không nổi bỏ chạy tán loạn, dày xéo lên nhau mà chết
- Rất khôn khéo, tài trí