SKKN 21 nặn (1)

Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất và hình thành các phẩm chấ

1 Mở đầu

1.1 Lý do chọn đề tài.

Đối với việc giáo dục và phát triển nhân cách cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non, hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển trẻ nhỏ về mọi mặt như: thẩm mĩ, đạo đức, trí tuệ, thể lực và lao động Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh và phản ánh thế giới thông qua các hình tượng nghệ thuật, trong các hình thức hoạt động mang tính nghệ thuật ở trường mầm non có rất nhiều các họat động, nhiều môn học phát triển toàn diện cho trẻ mẫu giáo, là cơ sở ban đầu của nhân cách con người mới Trẻ biết sáng tạo, lao động trong tương lai Chính vì vậy việc thực hiện tốt các hoạt động tạo hình trong trường mầm non sẽ góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục nhằm phát triển toàn diện cho trẻ Những sản phẩm trẻ tạo ra rất đơn giản, ngộ nghĩnh sinh động Trẻ biết đánh giá khái quát cao, trẻ phản ánh ấn tượng của bản thân không phụ thuộc vào thực tế

Hiện nay phương pháp giáo dục tích cực lấy trẻ làm trung tâm càng ngày càng được chú trọng Trẻ phát triển tốt nhất khi được tham gia hoạt động Tạo hình, là loại hoạt động có thể nói là trầm và khô cứng Nếu như không biết cách thu hút trẻ thì kết quả đạt được sẽ không cao Tuy ở lứa tuổi mầm non “Hoạt động tạo hình chưa phải là một hoạt động sáng tạo nghệ thuật thực thụ và nó không nhằm mục đích tạo nên những sản phẩm phục vụ xã hội hay cải tạo thế giới hiện thực xung quanh Nhưng nó lại có thể làm biến đổi, phát triển chính bản thân trẻ Qua hoạt động tạo hình trẻ có thể truyền đạt, giúp người xem hiểu được những suy nghĩ, thái độ, tình cảm mà trẻ miêu tả, chứ không phải là sự đánh giá về thẩm mĩ”

Phát triển thẩm mĩ là 1 trong 5 lĩnh vực giáo dục toàn diện cho trẻ mầm non Với mỗi trẻ em nói chung, trẻ mầm non nói riêng đều có tâm hồn nhạy cảm với thế giới xung quanh, bởi nó chứa đựng bao điều mới lạ hấp dẫn Trẻ thường

tỏ ra dễ xúc cảm với cảnh vật xung quanh, trẻ dễ bị cuốn hút trước cảnh vật có nhiều màu sắc, hay 1 bông hoa đẹp, bức tranh sinh động, đồ chơi ngộ nghĩnh Với đặc điểm như vậy nên năng khiếu nghệ thuật thường được nảy sinh ngay từ tuổi ấu thơ Vì vậy việc giáo dục thẩm mĩ cần được bồi dưỡng ngay từ tuổi mẫu giáo để ươm trồng những tài năng nghệ thuật cho tương lai

Tham gia vào hoạt động tạo hình trẻ có nhiều điều kiện tiếp thu cái đẹp, cái tốt trong xã hội, trải nghiệm các cảm xúc, tình cảm trong giao tiếp, học hỏi các

kỹ năng xã hội và đánh giá các hành vi văn hóa - xã hội qua các hình tượng, các

sự kiện hiện tượng được miêu tả Nội dung của tạo hình là con đường dẫn dắt trẻ nhanh chóng hòa nhập vào xã hội xung quanh Tham gia vào hoạt động tạo hình giúp trẻ trải nghiệm những cảm xúc đặc biệt như tình yêu thương, lòng mong muốn điều tốt cho người khác Đó chính là điều kiện để hình thành ở trẻ tính chu đáo, ý thức cộng đồng, biết chia sẻ, biết quan tâm chăm sóc tới người khác và các kỹ năng giao tiếp xã hội

Trong hoạt động tạo hình, hoạt động thể loại nặn có một vai trò rất quan trọng để phát triển thẩm mĩ cho trẻ rất hữu hiệu Thông qua hoạt động nặn giúp trẻ phát triển các chức năng tâm lí như khả năng tri giác các sự vật hiện tượng

xung quanh, từ đó kích thích trẻ phải tư duy và quá trình đó làm phát triển óc tưởng tượng sáng tạo của trẻ, trẻ biết cảm nhận cái đẹp và ham muốn tạo ra cái đẹp Đây là yếu tố cần thiết góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện về nhân cách Hoạt động tạo hình thông qua thể loại nặn giúp trẻ phát triển khả năng tri giác đồ vật về hình dáng, cấu trúc và màu sắc Hình thành ở trẻ thao tác tư duy, phát triển khả năng sáng tạo Giúp trẻ có đức tính tốt như: Bền bỉ, kiên trì để có sản phẩm đẹp, biết đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau để hoàn thành nhiệm vụ, giúp trẻ phát triển các cơ tay, khớp tay, bàn tay, ngón tay, giúp cho trẻ ngày càng khéo léo linh hoạt và khả năng phối hợp giữa tay và mắt để hoàn thiện một số kỹ năng

cơ bản Phát triển tính tự giác tập trung thực hiện hoạt động có mục đích để tạo

ra sản phẩm theo yêu cầu của bài học

Đối với trẻ 3-4 tuổi, đây là giai đoạn đầu của trẻ mẫu giáo, hoạt động nặn của trẻ còn bất cập do trẻ còn nhỏ, các cơ bàn tay còn mềm yếu, chưa có kỹ năng nặn, bên cạnh đó giáo cụ trực quan có nhưng đôi khi chưa đạt yêu cầu, đồ dùng và các phương tiện hoạt động cho cô và trẻ ở từng chủ đề vẫn còn thiếu nên chưa thu hút được sự hứng thú của trẻ vào hoạt động

Từ những vấn đề đó, bản thân tôi là giáo viên trực tiếp đứng lớp 3-4 tuổi, tôi muốn đúc rút cho mình những kinh nghiệm thực tế, phải làm thế nào có giải pháp truyền thụ kiến thức tốt nhất để trẻ tích cực tham gia vào tạo hình nói

chung và thể loại nặn nói riêng Chính vì vậy tôi chọn đề tài: “Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt động nặn ở trường mầm non Quảng Hưng”, làm đề tài nghiên cứu.

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Mục đích tôi chọn đề tài này là muốn tìm ra một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt động nặn ở trường mầm non Quảng Hưng, năm học 2020-2021 Tạo cho trẻ có nền tảng vững chắc cho các độ tuổi tiếp theo

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Căn cứ vào khả năng và điều kiện của bản thân, tôi nghiên cứu “Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt động nặn ở trường mầm non Quảng Hưng”, và tiến hành thực hiện tại

lớp Chồi 1 trường mầm non Quảng Hưng - Tp Thanh Hóa nơi tôi đang công tác

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Để đạt được kết quả nghiên cứu thành công tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết: Đọc và phân tích các tài liệu có liên quan đến đề tài

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Khảo sát thực trạng trước và sau khi sử dụng biện pháp nghiên cứu, tìm ra nguyên nhân

- Phương pháp thống kê xử lí số liệu: Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý phân tích kết quả khảo sát và thực nghiệm sản phẩm

2 Nội dung

2.1 Cơ sở lý luận.

Trẻ em không phải là người lớn thu nhỏ lại, mà nó cũng có những đặc điểm riêng biệt về cấu tạo tâm sinh lý, do đó trẻ em cũng cần có những biện pháp

chăm sóc thích hợp Có người đã cho rằng: Trẻ em là một trang giấy trắng và ai muốn vẽ gì vào đó thì vẽ Đó chính là một quan điểm thật sai lầm, vì thực tế khoa học đã chứng minh trẻ em cũng có những nhận thức riêng bên trong của mình, nhưng đòi hỏi trẻ phải tích cực tham gia vào hoạt động thì từ đó tâm lý của trẻ mới phát triển và bộc lộ ra bên ngoài Trẻ mẫu giáo "chơi mà học, học

mà chơi" Trẻ rất hiếu động, tò mò, ham muốn học hỏi, tìm hiểu thế giới xung quanh Trong khi chơi, trẻ thực sự học để lĩnh hội các khái niệm ban đầu hoặc các tri thức tiền khoa học Biết được tầm quan trọng đó, là một người giáo viên chúng ta cần phải coi trọng việc tạo ra môi trường giáo dục trẻ bằng những hoạt động thiết thực, nhằm phát triển một cách toàn diện trên tất cả các lĩnh vực: Trí tuệ - Đạo đức - Thẩm mĩ -Thể lực Từ đó, giúp trẻ hoàn thiện nhân cách, ngôn ngữ, tư duy, phát triển các kỹ năng thực hành, giao tiếp, ứng xử

Trong việc giáo dục phát trển nhân cách toàn diện cho trẻ em, hoạt động tạo hình có một vị trí rất quan trọng Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động hấp dẫn nhất đối với trẻ mẫu giáo, nó giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và thể hiện một cách sinh động những gì chúng nhìn thấy trong thế giới xung quanh, những gì làm trẻ rung động mạnh mẽ và gây cho chúng những rung động xúc cảm, tình cảm tích cực Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện

để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất và hình thành các phẩm chất kĩ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xã hội biết tích cực, sáng tạo

Hoạt động tạo hình thông qua thể loại nặn là hoạt động nghệ thuật đặc biệt quan trọng không thể thiếu đối với trẻ mầm non Thông qua hoạt động nặn không chỉ giúp trẻ cảm nhận được cái hay, cái đẹp trong cuộc sống hàng ngày

mà nó còn giúp trẻ phát triển đôi bàn tay khéo léo, tính kiên trì và trí tưởng tượng sáng tạo, lòng ham mê nghệ thuật biết tạo ra những sản phẩm đẹp, từ đó giúp trẻ phát triển toàn diện đặc biệt là phát triển thẩm mĩ

Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí của trẻ 3-4 tuổi, đây là giai đoạn khủng hoảng tâm lý của trẻ, trẻ rất bướng bỉnh và hay hờn dỗi, trẻ hoạt động theo cảm tính Với lứa tưổi này đây cũng là giai đoạn đầu của tuổi mẫu giáo, hoạt động nặn của trẻ còn ở mức độ thấp (thao tác cắt, véo đất, lăn dọc… còn vụng) Đặc biệt đối với trẻ 3-4 tuổi phương pháp tổ chức cho trẻ nặn còn nhiều bất cập như: Trẻ còn nhỏ, các cơ gân tay còn mềm yếu, khả năng nhận thức còn hạn chế, các thao tác còn khó khăn và phải có năng khiếu nghệ thuật Ở tuổi nhà trẻ, trẻ mới được làm quen với các thao tác nặn đơn giản như: Lăn dọc, véo đất, xoay tròn… Mặt khác trẻ 3-4 tuổi vẫn còn nhiều trẻ chưa đi học nhà trẻ, đây là lần đầu tiên trẻ rời gia đình đến lớp với cô, với bạn, lúc này môi trường sống, sinh hoạt của trẻ rộng hơn, mọi sự vật hiện tượng xung quanh trẻ còn rất mới lạ, trẻ chưa có khái niệm về cái gì cụ thể, vốn kỹ năng nặn của trẻ chưa hình thành, còn mang tính chất mới mẻ Vốn ngôn ngữ của trẻ còn quá ít, trẻ chưa thể diễn đạt được nguyện vọng của mình bằng ngôn ngữ mạch lạc Vì vậy hoạt động thể loại nặn chính là một thứ ngôn ngữ riêng để trẻ biểu lộ tình cảm, tiếng nói của trẻ về vẻ đẹp của mọi vật xung quanh đồng thời là phương diện thẩm mĩ rất đắc lực hình thành thị hiếu và cảm xúc ở trẻ

Bên cạnh đó yêu cầu kỹ năng nặn đối với trẻ 3-4 tuổi là trẻ phải biết chơi

với đất nặn như véo đất, làm mềm dẻo đất…Biết một số kỹ năng nặn đơn giản như: Lăn dọc đất trên bàn hoặc lòng bàn tay, xoay tròn, ấn bẹt…Biết phối hợp các thao tác nặn để tạo thành các sản phẩm đơn giản có 2 hoặc 3 chi tiết Trong khi đó để nặn tạo ra một sản phẩm đẹp yêu cầu trước hết trẻ phải nhận biết về đối tượng, có tình cảm với đối tượng và có kỹ năng mô phỏng tạo ra nó, thì trẻ mới hoàn thành sản phẩm đó được

Trẻ ở lứa tuổi mầm non trẻ ham thích được hoạt động tạo hình nhất là việc sử dụng bút màu tạo thành sản phẩm theo ý của trẻ, bút lông sử dụng màu nước dùng giấy để xé, vò… theo ý của trẻ đẻ tạo ra 1 sản phẩm mà trẻ thích, dùng đất

để nặn thành các đồ vật, con vật mà trẻ yêu thích…chính từ các sản phẩm trẻ tạo

ra, trẻ đặt tên gọi ,và tưởng tượng ra những gì trẻ thích, từ đó làm nảy sinh tình cảm yêu cái đẹp, hướng tới cái đẹp đây là yếu tố cần thiết góp phần phát triển toàn diện cho trẻ

Nắm được tình hình đặc điểm tâm sinh lý và yêu cầu kỹ năng nặn đối với trẻ 3-4 tuổi Để đưa ra được các giải pháp phát triển thẩm mĩ cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt động tạo hình thể loại nặn tôi đã tìm hiểu và tiến hành khảo sát thực trạng đưa ra các giải pháp để giải quyết vấn đề một cách hiệu quả

2.2 Thực trạng của vấn đề.

Năm học 2020-2021 bản thân tôi được nhà trường phân công đứng lớp Chồi 1 mẫu giáo bé 3-4 tuổi Trong quá trình chăm sóc và giáo dục cho trẻ tôi nhận thấy có những thuận lợi và khó khăn như sau:

2.2.1 Thuận lợi.

- Ban giám hiệu luôn quan tâm chỉ đạo giáo viên trong trường thực hiện tốt

kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ, động viên sự sáng tạo của giáo viên, khích lệ chị em đổi mới ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ

- Được nhà trường quan tâm bổ sung, mua sắm trang thiết bị đồ dùng phục

vụ cho hoạt động tương đối đầy đủ, phòng học rộng rãi, thoáng mát, có đủ ánh sáng cho trẻ hoạt động

- Nhà trường thường xuyên tổ chức thao giảng góp ý, rút kinh nghiệm để

nâng cao trình độ chuyên môn cũng như khả năng sư phạm của giáo viên Nhà trường cũng luôn quan tâm sát sao tới việc chỉ đạo thực hiện các chuyên đề trong năm học

- Bản thân tôi có trình độ trên chuẩn, yêu nghề mến trẻ, luôn học hỏi đồng nghiệp, nghiên cứu tài liệu sách báo, các tập san của bậc học Mầm non, được dự giờ tiếp thu và tích lũy kinh nghiệm, nắm bắt kịp thời các hình thức giáo dục mầm non mới áp dụng vào dạy cho trẻ

- Luôn tham gia học tập đầy đủ các lớp học chuyên đề của phòng và nhà trường tổ chức, làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho dạy và học đầy đủ, luôn quan tâm tới việc rèn luyện những kỹ năng trong cuộc sống cho trẻ

- Bản thân cũng nhiều năm được phân công đứng lớp mẫu giáo bé tôi đã đúc rút được một số kinh nghiệm từ việc dạy trẻ môn tạo hình và đây cũng là môn học mà tôi yêu thích

- Luôn được sự quan tâm của phụ huynh đã tạo mọi điều kiện cho cô và trẻ, thường xuyên đóng góp nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương cho cô làm đồ

dùng đồ chơi phục vụ cho các môn học và các hoạt động của trẻ.

- Trẻ lớp tôi đi học chuyên cần, trẻ đến lớp ngoan có nề nếp thói quen tốt

2.2.2 Khó khăn

Bên cạnh những thuận lợi trên vẫn gặp không ít khó khăn đó là:

- Giáo viên trong quá trình tổ chức còn nặng về kết quả sản phẩm, cô chưa chú ý dạy kỹ năng tạo hình cho trẻ

- Khi triển khai thực hiện chương trình giáo viên còn nặng nhiều về vấn đề xây dựng kế hoạch, phát triển nhận thức và ngôn ngữ, phát triển thẩm mĩ thường thiên về cảm thụ nghệ thuật âm nhạc, chưa chú ý phát triển nghệ thuật tạo hình ở trẻ

- Giáo viên chưa có khả năng tạo cảm hứng cho trẻ khi học tạo hình Chưa biết tận dụng môi trường xung quanh để tạo cảm xúc thẩm mĩ cho trẻ

- 3/4 số trẻ trong lớp tôi chưa có kỹ năng cầm bút, di màu, tô vẽ Trẻ còn nhút nhát không tích cực hoạt động

- Ngôn ngữ của trẻ còn hạn chế, trẻ phát âm chưa rõ, chưa diễn tả được ý hiểu của mình đối với người khác

- Với lớp tôi phụ trách số trẻ 30 cháu, số nam nhiều hơn số nữ hầu hết các cháu đều hiếu động, qua việc chăm sóc - giáo dục hàng ngày cho trẻ tôi thấy nhận thức của trẻ không đồng đều có trẻ nhanh nhẹn thông minh, có trẻ lầm lì ít hoạt động

- Ở trẻ chưa có khả năng tạo cảm hứng thẩm mĩ khi học nặn Bản thân chưa biết tận dụng môi trường xung quanh để tạo cảm xúc thẩm mĩ cho trẻ khi trẻ nặn

- Mỗi trẻ có cá tính khác nhau nên việc tiếp cận chăm sóc giáo dục trẻ rất khó khăn

- Phần lớn phụ huynh chưa biết cách chăm sóc con cái, họ đang xem nhẹ ngành học mầm non, đặc biệt đối với hoạt động tạo hình vì vậy chưa tạo điều kiện để trẻ phát huy hết khả năng, năng khiếu của trẻ

- Nhiều phụ huynh chưa thực sự đặt niềm tin ở trẻ, để trẻ được hoạt động, được thể hiện bản thân VD: Khi trẻ chơi với cát, với nước lại sợ trẻ bị bẩn

- Phụ huynh của các cháu trong lớp có hoàn cảnh khác nhau, sự quan tâm tạo điều kiện của gia đình đến trẻ cũng khác nhau, đấy là chưa kể đến các gia đình bố mẹ làm công nhân, làm nông thời gian quan tâm đến trẻ là rất hạn chế

Đứng trước thuận lợi và khó khăn trên bản thân tôi muốn đưa ra “Một sô

giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt động nặn ở trường mầm non Quảng Hưng” nhằm giúp trẻ hứng thú, trẻ

được rèn luyện, trải nghiệm sự khéo léo của đôi bàn tay, từ đó hình thành phát triển thẩm mĩ cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình thể loại nặn

* Khảo sát thực trạng.

Căn cứ vào tình hình thực tế khảo sát chất lượng ban đầu của lớp tôi chủ nhiệm lớp Chồi 1(mẫu giáo bé 3-4 tuổi) tôi thấy khả năng tiếp cận với hoạt động nặn còn hạn chế, nhận thức của trẻ không đồng đều, có trẻ thông minh nhanh nhẹn, có trẻ thì lầm lì nhút nhát Những câu hỏi mở, suy luận trẻ trả lời chưa cao, số trẻ chưa đạt vẫn còn cao Qua khảo sát, kết quả đầu năm như sau:

Bảng 1: Kết quả thực trạng ( Tháng 9)

Nội dung khảo sát số trẻTổng

Trẻ chú ý lắng

Trẻ có kỹ năng nặn,

sử dụng màu phù

hợp

Đặt tên cho sản

Trẻ biết nhận xét

Nhìn vào bảng đánh giá trên ta thấy số trẻ chưa đạt ở cả 4 nội dung chiếm tỷ lệ cao Nhận thức được vai trò của hoạt động thể loại nặn đối với khả năng phát triển thẩm mĩ của trẻ và kết quả khảo sát đầu năm học, tôi đã băn khoăn và mạnh dạn đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ hoạt động tạo hình thể loại nặn theo hướng tích cực lấy trẻ làm trung tâm với mong muốn góp sức nhỏ bé của mình trong việc nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi thông qua hoạt động tạo hình thể loại nặn, trường mầm non Quảng Hưng

2.3 Các giải pháp để giải quyết vấn đề.

*Giải pháp 1: Rèn thói quen nề nếp trong hoạt động tạo hình thông qua thể loại nặn.

Nề nếp của trẻ là bước đầu của một hoạt động, nếu chúng ta không đưa trẻ vào nề nếp thì giờ hoạt động không đạt kết quả cao Khi trẻ có nề nếp tốt cùng với sự hướng dẫn của cô, ngay ban đầu trẻ đã say mê với hoạt động, luôn thể hiện cảm xúc trí tưởng tượng cho hoạt động nghệ thuật

Với trẻ 3-4 tuổi việc rèn thói quen nề nếp trong hoạt động nặn cho trẻ là rất cần thiết vì trẻ mới từ nhà trẻ lên mẫu giáo, có trẻ đây là lần đầu tiên trẻ đến lớp học, hoạt động theo giờ học của trẻ vẫn còn nhiều bỡ ngỡ, đặc biệt đối với hoạt động nặn Vì thế ngay từ ban đầu tôi đã rèn cho trẻ có thói quen tự kê ghế ngồi vào bàn, ngồi ngay ngắn, không gập lưng, vẹo hông, dựa nằm ra bàn Khi thực hiện ngồi chiếu hoặc bạt để hoạt động thì tôi rèn cho trẻ ngồi vào mép cuối của chiếu hoặc bạt, ngồi theo tổ và khoanh chân lại Tôi rèn cho trẻ có thói quen đi lấy và cất đồ dùng đúng nơi quy định, biết nơi lấy và cất đồ dùng hoạt động nặn như bảng, đất nặn Rèn nề nếp cho trẻ khi lấy đồ dùng không tranh dành nhau, lần lượt từng trẻ một lấy Trong giờ hoạt động trẻ ngồi đúng tư thế, không nói chuyện riêng, không nói leo, nói phải xin phép cô, nói rõ ràng, mạch lạc, đủ câu…, khi trả lời câu hỏi phải giơ tay lên và nói “con thưa cô” Khi cô cho trẻ về chỗ ngồi nặn thì trẻ nhẹ nhàng về vị trí của mình, không chạy xô đẩy nhau Trẻ ngồi theo nhóm, tổ hoạt động của mình Tôi rèn cho trẻ có thói quen tạo nhóm, tạo tổ theo hiệu lệnh của cô

Để hoạt động nặn của trẻ không bị sao nhãng trong khi sử dụng đồ dùng,

tôi rèn cho trẻ có thói quen sử dụng hộp đất nặn và bảng nặn, khăn lau Tôi rèn cho trẻ khi mở hộp đất nặn ra lật vỏ hộp ngửa lên và để chồng hộp đất nặn lên để

về phía trước mặt, trước bảng con, bảng nặn tôi yêu cầu trẻ lật mặt có đường kẻ xọc màu vàng để nặn và để ngay ngắn phía trước mặt, chỉ sử dụng khăn lau khi trẻ thấy tay bị dính đất nặn

Việc rèn luyện thói quen nề nếp trong trưng bày sản phẩm cũng rất quan trọng, vì nếu không rèn thói quen nề nếp trẻ sẽ mang chạy lên ồ ạt, có thể xô đẩy làm hư hỏng sản phẩm của trẻ Vì thế tôi rèn cho trẻ có thói quen lên trưng bày sản phẩm lần lượt theo từng tổ, không xô đẩy nhau và khi trưng bày xong thì đứng xung quanh để quan sát, nhận xét sản phẩm Khi thực hiện xong tôi rèn cho trẻ có thói quen biết thu dọn đồ dùng học tập, biết cất đất nặn và bảng con vào đúng quy định

Với biện pháp trên, trẻ lớp tôi đã dần dần đi vào ổn định, hình thành được thói quen nề nếp trong hoạt động như tự lấy đồ dùng, cất đồ dùng, biết sử dụng

đồ dùng nặn và ngồi đúng tư thế và thực hiện rửa tay sau khi hoạt động kết thúc

* Giải pháp 2: Xây dựng môi trường trong và ngoài nhóm lớp theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.

Môi trường hoạt động của trẻ bao gồm môi trường trong và ngoài lớp, nó

có vai trò tác động mạnh mẽ đến khả năng cảm thụ vẻ đẹp, yêu cái đẹp và muốn tạo ra cái đẹp của trẻ Trang trí tạo môi trường nghệ thuật trong và ngoài lớp để gây cảm xúc, gây ấn tượng, cung cấp về hiểu biết cái đẹp cho trẻ về nghệ thuật tạo hình nói chung và hoạt động nặn nói riêng

Tôi đã tạo môi trường trong lớp một cách hấp dẫn, nổi bật để khi trẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên tác động vào trẻ là toàn bộ sự bố trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của bé với màu sắc hài hoà Bé quan sát xung quanh bé sẽ nhận định được ở lớp có các điểm mới, khác lạ so với ở nhà bé từ đó sẽ tạo ấn tượng khó phai trong tâm trí của bé Đây là tác động cần thiết để hình thành cảm xúc nghệ thuật cho trẻ Vì vậy tôi đã tìm hiểu yêu cầu của chủ đề, căn cứ vào cấu trúc phòng học của lớp mình và đặc điểm tâm lí của trẻ 3 tuổi mà tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ sao cho phù hợp nhất

Ở trong lớp, tôi trang trí đồ dùng, đồ chơi và các hình ảnh theo chủ đề Tôi

bố trí đồ dùng, đồ chơi hợp lý, những đồ dùng tôi trưng bày phải đẹp, có các màu sắc rõ ràng như đỏ, xanh, vàng…có các dạng hình, dạng khối cụ thể, được

bố trí đặt những nơi mà trẻ dễ nhìn thấy, dễ quan sát để giúp trẻ tri giác chính xác cụ thể hơn Các mảng chính trong lớp như mảng chủ đề, các tiêu đề của các góc Để gây ấn tượng cho trẻ tôi thường sưu tầm, thiết kế các hình ảnh ngộ nghĩnh đáng yêu, có màu sắc đẹp, bố cục hợp lí và có tên thật gần gũi với trẻ

Ví dụ: Với góc gia đình tôi trang trí các hình ảnh bé và mẹ đang nấu ăn…

Góc xây dựng tôi trang trí các khối như: Khối vuông, khối chữ nhật, khối tam giác, khối trụ với các màu sắc khác nhau để trẻ thực hiện xếp chồng tạo nhà, xếp cạnh tạo bờ tường…

Với góc nghệ thuật tôi thực hiện trang trí theo hình thức trưng bày sản phẩm để nêu lên được tầm quan trọng và ý nghĩa của hoạt động tạo hình nói chung và thể loại nặn nói riêng, đồng thời đưa ra những yêu cầu cụ thể cho từng thể loại Tôi đã trưng bày các sản phẩm mẫu tự làm và sưu tầm, cho trẻ quan

sát nhằm kích thích khả năng sáng tạo và có nghệ thuật của trẻ Tôi giới thiệu đây là ngôi nhà nghệ thuật của bé Tôi cho trẻ đặt tên cho góc trưng bày như: Hoạ sĩ nhí, hoặc bé khéo tay, hoạ sĩ tí hon,…Tôi giới thiệu với trẻ đây là góc để

cô và trẻ trưng bày những sản phẩm do bàn tay cô và trẻ làm ra…Bây giờ cô muốn mỗi bạn hãy làm thật nhiều những sản phẩm để trang trí cho góc trưng bày của lớp mình thêm đẹp hơn nhé Cô muốn trong lớp mình bé nào cũng có sản phẩm được trưng bày trên giá các con có đồng ý không? Từ lời gợi mở như vậy đã kích thích trẻ tạo ra sản phẩm mới Sau trưng bày sản phẩm lên giá, ở đây trẻ được quan sát toàn bộ sản phẩm của mình và của bạn Trẻ có thể tự so sánh sản phẩm của bạn nào đẹp để lần sau trẻ cố gắng làm cho đẹp hơn để bằng bạn

Từ kết quả đó sẽ kích thích sự ham muốn say mê học nặn của trẻ Khi bố trí, trang trí góc nghệ thuật này tôi sẽ bố trí ở nơi trẻ dễ quan sát nhất, đối diện với cửa ra vào để mỗi khi các bậc phụ huynh đưa đón trẻ đều có thể quan sát được những sản phẩm của con em mình Đặc biệt tôi để đồ dùng, dụng cụ phục vụ cho trẻ hoạt động nặn tại góc trưng bày để trẻ dễ thấy, dễ lấy và sau khi trẻ được tham gia hoạt động nặn xong tôi cho trẻ đem đến góc để trưng bày sản phẩm, được trưng bày sản phẩm của mình trẻ sẽ rất thích thú và lần sau tích cực tham gia hoạt động nặn để tạo ra sản phẩm trưng bày

Với môi trường bên ngoài đây là hoạt động để trẻ được trải nghiệm với thiên nhiên với thế giới xung quanh Ngay bên ngoài cửa lớp tôi trang trí góc tuyên truyền “Bé với nghệ thuật”, ở góc này tôi đưa các hình ảnh trẻ đang hoạt động với tạo hình thể loại nặn, sản phẩm của các trẻ thực tế ở lớp mà trẻ hoạt động hàng tuần, trong từng chủ đề để phụ huynh nắm bắt được hoạt động của con mình

Được sự quan tâm của Sở giáo dục và phòng giáo dục đào tạo, tổ chức cuộc thi xây dựng môi trường hoạt động lấy trẻ làm trung tâm…Trường mầm non Quảng Hưng đã trang trí khuôn viên, môi trường ngoài theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, có khuôn viên vui chơi, vườn cổ tích…Tôi đã thường xuyên cho trẻ đi dạo, thăm quan để tăng cường và củng cố kiến thức, trí tưởng tượng cho trẻ, trong khi đi có gì mới lạ tôi giới thiệu và giải thích tỉ mỉ cho trẻ hiểu, điều đó khắc sâu thêm trí nhớ và khi đến buổi hoạt động tôi lại gợi hỏi cho trẻ trả lời những gì mà trẻ đã tận mắt nhìn thấy hôm đi dạo

Ví dụ: Trước khi cho trẻ: “Nặn quả tròn” (Đề tài)

Tôi cho trẻ đi thăm quan vườn cây ăn quả trong đó có cây cam, bưởi, hòng xiêm, na…Trẻ nhận biết được màu sắc, hinh dáng của các loại quả thông qua việc quan sát, trò chuyện trao đổi cùng cô và bạn Đặc biệt trong khi trẻ quan sát, được sờ vào quả, trẻ nhận biết được đặc điểm và màu sắc của các loại quả

…Từ đó hình thành ở trẻ các biểu tượng về đặc điểm khác nhau của các loại quả tròn và trẻ có thể nặn các loại quả một cách chính xác hơn

Ngoài việc xây dựng môi trường vật chất bên ngoài và bên trong lớp, thì tôi luôn quan tâm chú trọng thực hiện môi trường xã hội ngay từ trong lớp, luôn niềm nở, giao tiếp với phụ huynh trong khi đón, trả trẻ và thực hiện giao lưu tình cảm với từng trẻ, khích lệ trẻ giao tiếp với bạn bè trong nhóm chơi, trong lớp Thông qua biện pháp này, tôi đã tạo cho trẻ có biểu tượng về cái đẹp, trẻ biết tư duy, tri giác, phân tích các biểu tượng, hình thành các biểu tượng cụ thể

từ đó trẻ biết tạo ra sản phẩm một cách chính xác, phong phú Vì vậy việc tạo môi trường vật chất và môi trường xã hội hấp dẫn cho trẻ là một việc làm rất quan trọng góp phần nâng cao chất lượng phát triển thẩm mỹ nói chung, hoạt động nặn nói riêng cho trẻ

*Giải pháp 3: Rèn kỹ năng nặn cho trẻ.

Rèn luyện kỹ năng nặn cho trẻ là một giải pháp rất quan trọng vì trẻ 3-4 tuổi kỹ năng nặn của trẻ còn hạn chế Tôi đã tiến hành rèn kỹ năng nặn cho trẻ ngay từ đầu năm học

Ban đầu tôi cho trẻ tiếp xúc làm quen với đất nặn, tôi cho trẻ cầm đất nặn

và thực hiện hoạt động mà trẻ thích, sau đó tôi thực hiện rèn kỹ năng cho trẻ từ

dễ đến khó và yêu cầu cao dần đối với trẻ như sau:

- Rèn kỹ năng cho trẻ biết chơi với đất nặn: Trẻ biết nắm, đập, véo từ cục đất to thành những viên đất nhỏ, chia nhỏ đất hoặc gộp đất lại để nặn, có thể đặt viên nọ lên viên kia, lăn trên bàn hoặc ấn bẹp viên đất

- Rèn kỹ năng cho trẻ làm quen một số cách nặn đơn giản: Véo viên đất, gom chúng lại với nhau, làm mềm đất, lăn tròn, ấn dẹt Tôi có thể đưa ra các câu hỏi như: Con làm mềm đất như thế nào ? Con đã lăn tròn như thế nào?

- Rèn kỹ năng tạo thành một vài sản phẩm đơn giản như: Lăn dọc viên đất tạo thành viên phấn, đôi đũa, xúc xích, con giun Lăn xoay tròn viên đất tạo thành hòn bi, quả cam, chùm quả, con lật đật Ấn dẹt viên đất tạo thành chiếc bánh, bánh xe Phối hợp các thao tác lăn dọc, uốn cong, xoay tròn, ấn dẹt…với nhau tạo thành đồ vật có 2 hoặc 3 chi tiết như: cái vòng, quả cam có cuống, con lật đật, cây nấm…

Thời gian đầu cho trẻ lăn đất trên bảng con Sau đó cho trẻ lăn bằng hai lòng bàn tay

Ví dụ: Vào đầu năm học, ở chủ đề: “Trường mầm non” Tôi tổ chức cho trẻ

chơi với đất nặn

Tôi chuẩn bị đất nặn, bảng con, khăn lau cho trẻ Một số mẫu nặn cục phấn, hòn bi…

Tôi cho trẻ quan sát những sản phẩm tôi nặn ra như: Viên phấn, hòn bi… Tôi thực hiện bóp đất, nhào đất, véo cục to ra cục nhỏ, rồi gộp lại, lăn tạo nên đồ chơi

Tôi cho trẻ bắt chước hoạt động theo cô: bóp, nhào đất, véo đất, kéo dài viên đất ra…trẻ vừa làm vừa nói: “đất mềm dẻo”

Tôi cho trẻ tự làm các động tác như: Chia nhỏ, bóp bẹp và gộp lại

Tôi cho trẻ thực hiện lăn dọc, xoay tròn tạo ra sản phẩm

Đến chủ đề: “Bản thân” Tôi tổ chức cho trẻ “Nặn quả bóng”(mẫu)

Tôi có thể đưa ra các câu hỏi như: Để nặn được quả bóng cần phải làm gì? Làm thế nào để cho đất dẻo? Các con lăn đất như thế nào? Với hoạt động này tôi

đã rèn cho trẻ được kỹ năng làm mềm đất, lăn tròn và cho trẻ nhận biết rằng để nặn được quả bóng tròn đẹp thì trẻ cần lăn tròn đất bằng lòng bàn tay, lăn đều tay

Tiếp theo tôi tổ chức cho trẻ hoạt động “Nặn vòng tay” (mẫu) Tôi rèn cho trẻ được kỹ năng lăn dọc, rồi bẻ cong tạo thành vòng Tôi tổ chức cho trẻ “Nặn bánh xèo” (mẫu) Tôi rèn cho trẻ được kỹ năng lăn tròn, ấn bẹp

Đến chủ đề: “Gia đình” Tôi cho trẻ “Nặn bánh hình tròn” (Đề tài), rồi cho trẻ “Nặn bánh hình dài” (Đề tài)

Tôi cho trẻ luyện được kỹ năng nhào, làm mềm đất, lăn tròn, ấn dẹt, lăn dọc, bẻ cong để tạo được bánh dạng tròn, lăn dọc, bóp bẹp, ấn bột để tạo bánh mỳ, cuốn thừng để tạo bánh xoắn

Ở chủ đề: “Thực vật- tết và mùa xuân” Tôi tổ chức cho trẻ “Nặn quả cam” (mẫu), sau đó tôi tổ chức cho trẻ hoạt động “Nặn quả tròn”

Khi cho trẻ hoạt động “nặn quả cam” đến hoạt động này tôi củng cố được

kỹ năng lăn tròn cho trẻ và phát huy được kỹ năng lăn dọc, xoay, ấn dẹt để tạo cuống và lá cho quả cam Và tôi đã mở rộng kỹ năng nặn cho trẻ hơn nữa với hoạt động tổ chức cho trẻ “Nặn quả tròn” (đề tài) Ở hoạt động này yêu cầu trẻ nặn được các quả tròn khác nhau như quả bưởi to, quả táo nhỏ, màu sắc khác nhau

Với giải pháp này, tôi đã rèn luyện được ở trẻ một số kỹ năng cơ bản trong việc sử dụng đất nặn, trẻ đã có kỹ năng nhào đất, cắt chia đất, nhào luyện đất một cách khéo léo, nhanh nhẹn Bên cạnh đó với phương pháp rèn kỹ năng từ dễ đến khó tôi đã cung cấp được kỹ năng cho trẻ giúp trẻ tạo ra được những sản phẩm đơn giản phù hợp với khả năng của trẻ

*Giải pháp 4: Sử dụng linh hoạt các hình thức tổ chức cho trẻ 3-4 tuổi hoạt động tạo hình thể loại nặn để nhằm phát triển thẩm mĩ.

Để có những hoạt động hay phù hợp với trẻ 3-4 tuổi, bản thân tôi cần phải nắm vững kiến thức hướng dẫn thực hiện hoạt động nặn cho trẻ 3-4 tuổi Bên cạnh đó tôi lựa chọn đề tài gần gũi với trẻ, phù hợp với lứa tuổi, khả năng của trẻ, rồi xây dựng kiến thức, kỹ năng cho trẻ thật chính xác, giáo án soạn chi tiết

rõ ràng, nội dung bài dạy phải sáng tạo phù hợp với độ tuổi của trẻ Cần tích cực học tập tiếp thu những kiến thức, công nghệ mới để ứng dụng vào bài dạy

Muốn có hoạt động mà phát huy được tính tích cực ở trẻ thì ở trong lớp tôi

đã sắp xếp các nguyên vật liệu hợp lý để cho trẻ dễ thấy, dễ lấy, trẻ được hoạt động và trưng bày sản phẩm của mình Tôi luôn coi trọng việc tạo cho trẻ hoạt động tích cực vì vậy khi hướng dẫn tôi luôn dựa vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm làm chủ thể của hoạt động, tôi luôn tạo điều kiện để trẻ phát triển khả năng, phân tích suy nghĩ về nhiệm vụ, tìm cách thực hiện và luôn khuyến khích, động viên giúp trẻ tự tin, tích cực, chủ động thể hiện sự sáng tạo của trẻ Để đạt được điều này việc thay đổi hình thức trong từng hoạt động là rất quan trọng nhằm phát triển hiệu quả sự truyền đạt đến với trẻ Cụ thể đi vào từng thể loại hoạt động như sau:

- Với hoạt động nặn theo mẫu: Thể loại nặn theo mẫu cung cấp biểu tượng

kỹ năng mới cho trẻ thông qua các hoạt động mô tả chính xác hình dạng, kích thước, màu sắc, đặc điểm của một vật thật cụ thể với vật mẫu, trẻ phải được quan sát tổng quát đến chi tiết Với hoạt động này tôi cần giúp trẻ tiếp tục suy nghĩ bằng các câu hỏi gợi ý Rồi sau đó tôi làm mẫu và phân tích cách làm, tuy nhiên quá trình làm mẫu của tôi luôn lấy trẻ làm trung tâm làm chủ thể của hoạt động

- Hoạt động nặn theo đề tài: Tôi thay đổi hình thức nhằm thu hút trẻ tập trung vào hoạt động Với hoạt động nặn theo đề tài thì phải có vật mẫu (thường