Bởi việc “Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ” không chỉ giúp trẻ có một lối sống tự lập, hòa đồng với mọi người, biết tự phục vụ mà còn rèn cho trẻ khả năng xử lý linh hoạt các tình huống, kh
Trang 2MỤC LỤC
2.3 Những giải pháp sử dụng trong quá trình nghiên cứu 5 2.3.1 Giải pháp 1: Phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm 6 2.3.2 Giải pháp 2: Cung cấp kỹ năng vẽ, đa dạng hình thức vẽ,
cách vẽ
7
2.3.3.Giải pháp 3: Thay đổi hình thức hoạt động gây hứng thú 10 2.3.4 Giải pháp 4: Phát triển khả năng vẽ cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi 10 2.3.5 Giải pháp 5: Trưng bày sản phẩm, nhận xét sản phẩm 12 2.3.6 Giải pháp 6: Tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh 14
Trang 31 MỞ ĐẦU
1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Như chúng ta đã biết lứa tuổi mầm non là nơi hình thành những cơ sở ban đầu, là nền tảng cho sự phát triển nhân cách tình cảm kỹ năng và tư duy cho mỗi con người Đây là giai đoạn học, tiếp thu, lĩnh hội những giá trị sống để phát triển nhân cách tốt nhất, do đó cần giáo dục kỹ năng sống cho trẻ có nhận thức đúng và có hành vi ứng xử phù hợp ngay từ độ tuổi mầm non Giống như các môn học khác của trẻ, phát triển kỹ năng sống cho trẻ bước đầu giúp trẻ nhận thức được tình cảm, thái độ đúng đắn với mọi người trong xã hội Thực tế cho thấy, có khoảng cách giữa nhận thức và hành vi của con người, có nhận thức đúng chưa chắc đã có hành vi đúng Kỹ năng sống chính là những nhịp cầu giúp đứa trẻ biến kiến thức thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lành mạnh Đồng thời ngăn ngừa các vấn đề xã hội và bảo vệ quyền con người
Trẻ em là niềm hạnh phúc của gia đình là tương lai của dân tộc việc bảo
vệ, chăm sóc giáo dục trẻ là trách nhiệm của nhà nước, xã hội, nhà trường và của mỗi gia đình chính vì vậy việc giáo dục trẻ khi còn nhỏ là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục Bác Hồ đã từng nói “Không có giáo dục thì không nói
gì đến kinh tế văn hóa” Việc phát triển toàn diện cho trẻ về các mặt Đức Trí -Thể - Mĩ đặc biệt là về kỹ năng sống cho trẻ mầm non là một vấn đề hết sức quan trọng và cần thiết trong cuộc sống xã hội hiện nay Bởi việc “Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ” không chỉ giúp trẻ có một lối sống tự lập, hòa đồng với mọi người, biết tự phục vụ mà còn rèn cho trẻ khả năng xử lý linh hoạt các tình huống, khơi gợi khả năng tư duy sáng tạo của trẻ, đặt nền tảng cho trẻ trở thành người có trách nhiệm và đưa đất nước lên tầm cao hơn trong tương lai.Từ đó nhằm phát triển, nuôi dưỡng những giá trị sống làm nền tảng và hình thành những kỹ năng sống tích cực trong trẻ, giúp trẻ cân bằng cuộc sống trên bốn lĩnh vực nền tảng: Đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất
Trang 4Ai trong mỗi chúng ta cũng muốn được thành công, có một cuộc sống an toàn, hạnh phúc và có chất lượng nhưng để đạt được điều đó thì ngoài tri thức,
có sức khỏe, có đạo đức con người cần phải có các kỹ năng sống nhưng kỹ năng sống không phải cái có sẵn, không phải sinh ra con người đã có kĩ năng sống mà
kĩ năng sống chỉ có được hình thành và phát triển trong quá trình học tập, rèn luyện, thực hành và trải nghiệm trong cuộc sống hàng ngày ở trường, ở gia đình
và ở ngoài xã hội
Với quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thì việc rèn luyện kĩ năng sống cho trẻ vào các hoạt động nhằm hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ sau này vì vậy để thực hiện tốt mục tiêu trên thì nội dung cần đưa vào giáo dục trẻ là dạy trẻ một số kỹ năng sống ngay từ lứa tuổi mầm non
Ở trường Mầm non có nhiệm vụ tổ chức chăm sóc, giáo dục từ 3 đến 72 tháng tuổi, ở lứa tuổi này “ Trẻ học bằng chơi, chơi mà học ” thông qua chơi để trẻ lĩnh hội kiến thức Vì vậy giáo dục kỹ năng sống có ý nghĩa và tầm quan trọng rất lớn với trẻ bởi qua việc giáo dục kỹ năng sống giúp trẻ biết kiểm soát cảm xúc, thể hiện tình yêu thương, đồng cảm với mọi người xung quanh, giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, tôn trọng người khác, có khả năng giao tiếp tốt với mọi người, giúp trẻ ham hiểu biết, sáng tạo, có những kỹ năng thích ứng với hoạt động học tập và vui chơi, giáo dục kĩ năng sống góp phần phát triển nhân cách trẻ sau nay, là nền tảng giúp trẻ phát triển một cách toàn diện, đó cũng chính là nhiệm vụ của các trường mầm non nói chung và giáo viên mầm non nói riêng
Như chúng ta đã biết lứa tuổi mầm non là nơi hình thành những cơ sở ban đầu, là nền tảng cho sự phát triển nhân cách tình cảm kỹ năng và tư duy cho mỗi con người Đây là giai đoạn học, tiếp thu, lĩnh hội những giá trị sống để phát triển nhân cách tốt nhất, do đó cần giáo dục kĩ năng sống cho trẻ có nhận thức đúng và có hành vi ứng xử phù hợp ngay từ độ tuổi mầm non Giống như các môn học khác của trẻ, phát triển kỹ năng sống cho trẻ bước đầu giúp trẻ nhận thức được tình cảm, thái độ đúng đắn với mọi người trong xã hội Thực tế cho thấy, có khoảng cách giữa nhận thức và hành vi của con người, có nhận thức đúng chưa chắc đã có hành vi đúng Kỹ năng sống chính là những nhịp cầu giúp đứa trẻ biến kiến thức thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lành mạnh Đồng thời ngăn ngừa các vấn đề xã hội và bảo vệ quyền con người
Hiện nay cùng với sự phát triển của xã hội các nhà trường đã có sự quan tâm đầu tư về mọi mặt, vấn đề giáo dục kĩ năng sống cho trẻ đã được coi trọng
và đua vào nội dung chăm sóc giáo dục trẻ hàng ngày Tuy nhiên trong thực tế vẫn còn 1 số nhà trường 1 số giáo viên chưa thực sự coi trọng vấn đề giáo dục
kỹ năng sống cho trẻ, do vậy một số trẻ khả năng tự phục vụ còn hạn chế trẻ chưa chủ động tham gia vào các hoạt động, trẻ còn phụ thuộc, dựa dẫm vào người lớn và cô giáo
Với vai trò là giáo viên trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ tôi luôn trăn trở làm thế nào để trẻ có kỹ năng sống tốt nhất? làm thế nào để giúp trẻ mạnh dạn,
tự tin, chủ động trong mọi hoạt động Sau một thời gian nghiên cứu tôi đã mạnh
dạn chọn đề tài “ Một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng
Trang 5sống cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trường mầm non Quảng Hưng ”
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn tôi đã đề xuất một số giải pháp nâng cao giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 3- 4 tuổi theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Nghiên cứu về vấn đề giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trường mầm non Quảng Hưng Thành Phố Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Nhóm phương pháp quan sát khảo sát
- Phương pháp thực hành
- Phương pháp thống kê và xử lý số liệu
2 Nội dung:
2.1 Cơ sở lý luận:
Giáo dục kỹ năng sống là một phần quan trọng trong chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non Hiện nay, việc đưa giáo dục kỹ năng sống vào các trường học nhất là bậc học mầm non đã được thực hiện ở hầu hết các nước trên thế giới và ở mỗi nước đều có một phương thức giáo dục khác nhau
Tại Việt Nam thì việc đưa giáo dục kỹ năng sống vào lứa tuổi mầm non cũng được chú trọng vào các năm gần đây Trong thời đại này ngoài kiến thức, mỗi chúng ta và nhất là trẻ em rất cần trang bị những kỹ năng sống để ngày càng hoàn thiện bản thân sao cho phù hợp với sự phát triển của xã hội
Vì vậy, việc Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa kỹ năng sống lồng ghép vào chương trình dạy học là rất quan trọng và cần thiết, mặc dù việc này không phải
là dễ đối với lứa tuổi mầm non Trẻ cần phải được trang bị những kỹ năng để sống chung và ứng phó xử lý những vấn đề nảy sinh trong cuộc sống hàng ngày
Kỹ năng sống là gì?: Có nhiều quan điểm khác nhau về kỹ năng sống:
- Theo quan niệm của tổ chức văn hóa, khoa học giáo dục của Liên Hiệp Quốc (UNESCO): Kỹ năng sống là năng lực cá nhân để thực hiện đầy đủ các chức năng và tham gia vào cuộc sống hàng ngày
- Theo quan niệm của tổ chức y tế thế giới (WHO): Kỹ năng sống là những kỹ năng mang tính tâm lý xã hội và kỹ năng về giao tiếp được vận dụng trong các tình huống hằng ngày để tương tác có hiệu quả với người khác và giải quyết có hiệu quả những vấn đề, những tình huống của cuộc sống hàng ngày
Nói tóm lại, nói tới kỹ năng sống không đơn giản chỉ ở nhận thức mà cao hơn nữa con người còn biết tích cực vận dụng những kiến thức đã học vào xử lý các tình huống thực tiễn có hiệu quả, qua đó giúp con người sống vui vẻ, có ý nghĩa hơn
Giáo dục kỹ năng sống theo tác giả Nguyễn Thanh Bình giáo dục kỹ năng sống là giáo dục cách sống tích cực trong xã hội hiện đại, là xây dựng những
Trang 6hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêu cực trên cơ sở giúp người học có cả kiến thức, giá trị, thái độ và các kỹ năng thích hợp
Giáo dục kỹ năng sống có mục tiêu chính là làm thay đổi hành vi của người học từ thói quen thụ động, có thể gây rủi ro, mang lại hậu quả tiêu cực, chuyển thành những hành vi mang tính xây dựng, tích cực và có hiệu quả để nâng cao chất lượng cuộc sống của cá nhân và góp phần phát triển bền vững cho
xã hội
Giáo dục mầm non GDMN là bậc học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển của nhân cách con người Chính vì thế, hầu hết các quốc gia
và các tổ chức quốc tế đều xác định GDMN là một mục tiêu quan trọng của giáo dục cho mọi người Thụy Điển coi giai đoạn mầm non là “thời kỳ vàng của cuộc đời và thực hiện chính sách: trường mầm non Chồi non là một trường công lập
do chính quyền địa phương quản lý, Luật Hệ thống giáo dục quốc gia Indonesia
đã công nhận GDMN là giai đoạn tiền đề cho hệ thống giáo dục cơ bản Luật Giáo dục Thái Lan nhấn mạnh gia đình và Chính phủ phải cùng chia sẻ trách nhiệm đối với GDMN nhằm thực hiện Công ước quốc tế về quyền trẻ em
Lứa tuổi mầm non là giai đoạn học - tiếp thu - lĩnh hội giá trị sống để phát triển nhân cách Kỹ năng sống là những kỹ năng nền tảng để hình thành nhân cách trẻ Phát triển về các mặt thể chất, tình cảm - xã hội, ngôn ngữ, nhận thức, giúp trẻ sẵn sàng đi học lớp một ở trường phổ thông sau này Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non là rất cần thiết vì nhân cách của con do người lớn xây lên
từ những viên gạch nhỏ thành một “ Thành trì ” vững chắc, bền vững theo thời gian chứ không phải là thói quen tạm thời mà nó cụ thể như sau
+Thứ nhất:Giáo dục kỹ năng sống giúp trẻ được an toàn, khỏe mạnh,
khéo léo, bền bỉ, có khả năng thích ứng với thay đổi của điều kiện sống
+Thứ hai:Giúp trẻ biết kiểm soát cảm xúc, thể hiện tình yêu thương,
đồng cảm với mọi người xung quanh
+Thứ ba:Giáo dục kỹ năng sống giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, tôn trọng
người khác, có khả năng giao tiếp tốt với mọi người
+Thứ tư:Giúp trẻ ham hiểu biết, sáng tạo, có những kỹ năng thích ứng
với hoạt động học tập, sẵn sàng hòa nhập, vượt qua khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ
Đặc điểm sinh lý của trẻ 3- 4 tuổi là dễ nhớ mau quên và những kĩ năng sống ở trẻ chưa có hoặc chưa thành thạo vì thế việc rèn kĩ năng sống cho trẻ không có nghĩa là phải dạy trẻ những cái gì cao siêu vượt qua tầm hiểu biết của trẻ mà chúng ta giúp trẻ biết cách giao tiếp với ông bà, bố mẹ như thế nào, biết cách bảo vệ mình trước người lạ ra sao, biết cách phối hợp với các bạn chơi thế nào cho đúng
Thế nhưng trên thực tế trong xã hội ngày nay các gia đình thường chú trọng đến việc học kiến thức của trẻ mà không chú ý đến sự phát triển của các kỹ năng sống cho trẻ Luôn cho rằng con mình còn quá bé để hiểu và làm những điều đó và nghĩ rằng trẻ mẫu giáo vẫn còn được sống trong sự bao bọc, bảo vệ một cách tuyệt đối của ông bà, bố mẹ, anh chị nên tôi thấy có rất nhiều trẻ khi có
Trang 7khách đến nhà, hay trẻ đi đến nhà khác trẻ không biết chào hỏi, hay trẻ không biết tự mình lấy quần áo trong tủ mặc hoặc không biết cách sử dụng một số đồ dùng đơn giản, không biết cái gì bẩn, cái gì sạch, cái gì nên làm và cái gì không nên làm.Bởi ông bà, bố mẹ, anh chị không phải lúc nào cũng ở bên cạnh trẻ khi
có tình huống xấu xảy ra, hay khi bị thất lạc thì trẻ phải làm gì? Tại sao chúng ta không tự đặt câu hỏi: Vì sao lại xảy ra như vậy? Tại sao trẻ lại trở nên như vậy?
Đó cũng chính là câu trả lời cho việc trẻ không được giáo dục thói quen nề nếp hàng ngày, không được người lớn truyền kinh nghiệm sống để trẻ biết cách xử lý tình huống, biết tránh những nơi nguy hiểm Tuy nhiên để làm được điều đó bên cạnh sự giáo dục rèn luyện của bố mẹ thì vai trò của trường mầm non cũng như trách nhiệm của cô giáo trực tiếp giảng dạy trẻ là yếu tố quan trọng mang một phần lớn tính chất quyết định đặt một nền móng kỹ năng cho trẻ sau này
2.2 Thực trạng vấn đề.
2.2.1 Thuận lợi:
-Trường mầm non Quảng Hưng được xây dựng ở vị trí thuận lợi, khang trang, rộng rãi, đúng quy chuẩn, có đầy đủ trang thiết bị phục vụ cho việc học và dạy, vui chơi của các cháu đặc biệt là đồ chơi bằng các nguyên vật liệu phế thải cho trẻ vui chơi và học tập
- Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm sâu sắc đến giáo viên, luôn tạo điều kiện cho giáo viên trong hoạt động dạy và học Hầu hết giáo viên đều có chuyên môn trên chuẩn, có lòng yêu nghề, mến trẻ
- Trường luôn nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của các bậc phụ huynh đến nhà trường và các cháu
2.2.2 Khó khăn:
- Về phía giáo viên.
Giáo viên còn phụ thuộc nhiều vào tài liệu chỉ chú trọng dạy các môn học
mà chưa chú ý đến việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ hàng ngày một cách thỏa đáng Đôi khi còn ngại trong việc tổ chức các hoạt động tập thể, trò chơi nhằm hình thành rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ
- Về phía phụ huynh.
+ Một số gia đình còn nuông chiều con thái quá, luôn sẵn sàng phục vụ trẻ
nên con có thái độ ngang bướng, ỷ lại, hay làm nũng bố mẹ
+ Một số phụ huynh cho rằng cứ lo cho con đầy đủ, chiều chuộng theo ý
thích của con, còn việc dạy dỗ thì phó mặc cho giáo viên
+ Mặc dù rất quan tâm đến con nhưng đa số phụ huynh là công nhân nên
ít có thời gian dành cho con, phần lớn đều nhờ cậy ông bà vì vậy việc thống nhất quan điểm, biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ giữa giáo viên và phụ huynh còn gặp nhiều khó khăn
- Về phía trẻ.
+ Đa số trẻ mới đến trường nên chưa có nề nếp
+ Trẻ bị ảnh hưởng bởi cuộc sống phát triển hiện đại như: Internet, tivi, các trò chơi điện tử…
Trang 82.2.3 Kết quả khảo sát thực trạng trước khi áp dụng các biện pháp mới:
Bảng 1: Khảo sát thực tế ở đầu năm học và cho kết quả như sau
STT Nội dung khảo sát Tổng sốtrẻ Số trẻĐạt % Số trẻChưa đạt%
1 Kỹ năng tự phục vụ bản thân 30 10 33% 20 67%
3 Kỹ năng giao tiếp và quan hệ xãhội 30 7 23% 23 77%
4 Kỹ năng hợp tác với cô và bạn 30 8 26% 21 74% Qua bảng khảo sát đầu năm tôi thấy số trẻ có kỹ năng sống còn thấp vì vậy tôi
đã đưa ra các giải pháp khắc phục sau
2.3 Các giải pháp.
*Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức tự học, tự bồi dưỡng về việc dạy trẻ kỹ năng sống
Là một giáo viên được nhà trường phân công giảng dạy lớp 3 - 4 tuổi, nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, tôi không ngừng tự học, tự bồi dưỡng bản thân để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng thực hiện nhiệm vụ của mình Đặc biệt tôi đi sâu vào nghiên cứu những kỹ năng sống cơ bản dạy trẻ 3 - 4 tuổi ở trường mầm non, nghiên cứu đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 3 - 4 tuổi bằng nhiều hình thức như tự học qua sách báo, chuyên san, tạp chí, học hỏi bạn bè đồng nghiệp, khai thác qua mạng…Thực tế cho thấy, việc xác định các kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp giáo viên lựa chọn đúng nội dung trọng tâm để dạy trẻ Để có thể thực hiện tốt các mục tiêu giáo dục đã đề ra thì trước tiên mỗi giáo viên phải trang bị cho mình hệ thống kiến thức phong phú chính xác, và trải nghiệm các kỹ năng giáo dục thực tế
Trẻ mẫu giáo 3 4 tuổi có đặc thù tâm lý tính cách riêng nên để thấu hiểu
và tiếp cận với trẻ tôi đã dành nhiều thời gian đọc các tài liệu về tâm lý học trẻ
em, đặc biệt là tâm lý lứa tuổi của nhà xuất bản đại học sư phạm, và tìm hiểu nhiều nguồn tư liệu trên các kênh giáo dục khác, trên mạng internet
Thông qua việc tự học tự bồi dưỡng tôi hiểu rằng: Để dạy trẻ các kỹ năng
thì cô giáo phải luôn luôn lắng nghe và thấu hiểu trẻ, cô cần:
+ Tạo cơ hội cho trẻ biết sẻ chia với mọi người
+ Lắng nghe trẻ, giúp chúng bày tỏ thái độ
+ Dạy trẻ cách giải quyết vấn đề
+ Dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi, tận dụng mọi tình huống và hoạt động có thể tích hợp
*Giải pháp 2: Lập kế hoạch giáo dục kỹ năng sống cho trẻ theo giáo dục xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm.
*Cơ sở để xây dựng kế hoạch
- Nghị quyết TW 5 (Khóa VIII) của Đảng về “ Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiến tiến, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc ”
Trang 9- Thông tư số 28/2016/TT- BGD-ĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 về việc sửa đổi một số nội dung của chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo thông tư số 17 /2009 của BGD -ĐT
- Chuyên đề xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm
- Căn cứ tình hình của lớp để dạy kỹ năng sống cho trẻ đạt hiệu quả ngay
từ đầu năm tôi đã xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng sống cho trẻ theo thông
tư 28 của bộ giáo dục và chuyên đề lấy trẻ làm trung tâm vào các chủ đề hoạt động ở lớp.Tùy thuộc vào từng chủ đề từng thời điểm tôi lựa chọn nội dung giáo dục kỹ năng sống để dạy trẻ cho phù hợp nhằm đạt hiệu quả cao
*Mục tiêu và chỉ tiêu
- Kỹ năng tự phục vụ bản thân : đạt từ 95 – 100 % số trẻ thực hiện tốt
- Kỹ năng mạnh dạn tự tin : đạt từ 95 - 100 % số trẻ
- Kỹ năng giao tiếp và quan hệ xã hội : đạt 95 - 100 % số trẻ
- Kỹ năng hợp tác với cô và bạn : đạt trên 90 % số trẻ
* Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cần
- Phong phú các góc các khu vực hoạt động trong và ngoài lớp Bố trí, sắp xếp khoa học và được xây dựng theo hướng mở, thuận lợi cho trẻ tham gia trải nghiệm
- Có nhiều học liệu cho trẻ sử dụng theo nhiều cách sáng tạo khác nhau Chú trọng chỉ đạo sử dụng nguyên vật liệu có sẵn ở địa phương
- 100% số trẻ đến trường có cơ hội lựa chọn học liệu và tham gia hoạt động để trẻ có thể: Chủ động, vui chơi, tìm tòi, khám phá, trải nghiệm, sáng tạo, hợp tác với bạn bè, trò chuyện và chia sẻ ý kiến
*Giải pháp 3: Xây dựng môi trường để tổ chức tốt các hoạt động theo
quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm nhằm nâng cao giáo dục kỹ năng sống cho trẻ.
Môi trường giáo dục có ảnh hưởng rất lớn đến sự thành công trong học tập của trẻ và ảnh hưởng đến nội dung kết quả mong đợi có đạt được hay không thì môi trường xã hội và môi trường vật chất, môi trường bên trong và môi trường bên ngoài đều rất quan trọng, môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm phải :
- Phong phú các góc hoạt động trong lớp và ngoài trời
- Có nhiều học liệu cho trẻ sử dụng
- Có nhiều cơ hội cho trẻ lựa chọn học liệu và hoạt động để trẻ có thể
- Chủ động vui chơi, tìm tòi khám phá, thực hành trải nghiệm và sáng tạo
*Xây dựng môi trường trong lớp
Trên thực tế giáo viên đã nắm vững yêu cầu về xây dựng môi trường giáo dục trong lớp học theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm.Vì vậy yêu cầu đặt ra đối với môi trường trong lớp học theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm là:
- Khoảng không gian thường xuyên bị giới hạn nhưng giúp trẻ tập trung hơn
- Việc học thường xuyên xảy ra một cách khoa học hơn, hệ thống hơn Môi trường trong lớp đảm bảo tính sáng tạo, tính khoa học và thẩm mỹ cao theo hướng mở Là môi trường cho trẻ được tham gia trải nghiệm; Trẻ được
Trang 10tham gia cùng giáo viên để rèn luyện các kỹ năng cho trẻ Đặc biệt là nâng cao được chất lượng xây dựng môi trường, giúp trẻ hứng thú tham gia hoạt động, từ
đó phát triển kỹ năng sống cho trẻ một cách tốt nhất
Ngoài việc trang trí, sắp xếp đồ dùng đồ chơi đẹp, khoa học, đúng với chủ
đề giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, biết cất gọn gàng khi đến lớp Tôi còn xây dựng thêm một góc rèn kỹ năng sống cho trẻ mục đích nhằm củng cố, kiểm tra những kiến thức về kỹ năng sống của trẻ để từ đó có các biện pháp giáo dục trẻ
Một trong những kỹ năng đầu tiên mà giáo viên cần phải chú ý quan tâm
là sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ, giúp trẻ cảm nhận được mình là ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với những người khác… Kỹ năng sống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình huống mọi lúc, mọi nơi ở các góc hoạt động tôi xây dựng các trò chơi nhằm giúp trẻ có kỹ năng hợp tác với bạn và những người xung quanh
*Môi trường bên ngoài lớp học.
Căn cứ từ thực trạng vấn đề xây dựng môi trường giáo dục theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm tại nhà trường Tôi đã xác định rõ các mục tiêu về xây dựng môi trường có tính chiến lược, phù hợp với điều kiện thực tế của trẻ, lớp tôi đã tham mưu với ban giám hiệu nhà trường tạo môi trường hoạt động ngoài trời theo quy hoạch thiết kế phù hợp, thân thiện, an toàn và sạch sẽ, tạo điều kiện để trẻ được tự do khám phá, sử dụng các giác quan, hòa mình vào thế giới tự nhiên, theo đúng phương châm “ học bằng chơi,chơi bằng học ” từ đó có nhiều cơ hội hơn cho các hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Để xây dựng môi trường giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tôi cũng đã tận dụng những khoảng trống ở ngoài sân trường để xây dựng nên một số khu vực chơi cụ thể :
- Góc thư viện ngoài trời: Dưới gốc cây là một thư viện xinh xắn, nơi đây
trẻ được nghe cô đọc những câu chuyện cổ tích, những bài thơ hay và cũng là nơi trẻ được tự do xem tranh, ảnh và khám phá, tìm tòi, trải nghiệm phát triển khả năng sáng tạo Cũng từ đó rèn cho trẻ kỹ năng tự tin, mạnh dạn, là môi trường rèn luyện cho trẻ kỹ năng tích cực, chủ động làm quen với cách cầm sách
và giở sách
- Khu vực tạo hình ngoài trời: Chơi với cát, nước: Dưới gốc cây bằng
việc sử dụng các vật liệu thiên nhiên cô giáo cùng các bé sử dụng cát, sỏi, lá cây,
…để vẽ, xếp hoa, lá, quả, chơi các trò chơi dân gian với sỏi như: Chơi Ô ăn quan, chúc chọi, là môi trường giáo dục kỹ năng sống cho trẻ một cách hiệu quả
- Khu vực vận động thô: Đến với khu vực hoạt động vận động : Từ lốp xe,
gáo dừa, tre ống nhựa…giáo viên đã tạo ra những dụng cụ vận động, giúp trẻ rèn luyện sức khỏe, rèn sức dẻo dai, tính bền bỉ, rèn sự nhanh nhẹn, khéo léo được thông qua các trò chơi vận động như: Đi trên cầu khỉ, đi thăng bằng trên ghế thể dục, bò chui qua cổng Đặc biệt là các trò chơi dân gian trẻ được rèn các kỹ năng tự tin, kỹ năng hợp tác với bạn
- Khu vực âm nhạc ngoài trời: Tận dụng một khoảng trống nhỏ trên sân
trường giáo viên đã tạo ra một góc hoạt động âm nhạc ngoài trời cho các bé với các dụng cụ âm nhạc tự tạo như: Xoong, nồi cũ, hộp bánh, ống tre, chai, hộp