Bên cạnh đó hiệu quả của việc hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ mầm non, không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng hệ thống các biểu tượng toán học cần hình thành ch
Trang 11 Mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài:
Thế kỷ XXI- thế kỷ của nền văn minh tri thức, đặc biệt đất nước ta đã trơ thành thành viên chính thức của tổ chức WTO, với sự thay đổi cơ bản cơ cấu xã hội để tiếp thu một nền văn minh phát triển cao, đó là nền văn minh trí tuệ, trong
đó con người đứng ơ vị trí trung tâm Trong nền văn minh ấy trình độ khoa học phát triển cao cùng với sự bùng nổ thông tin, đòi hỏi con người phải có những phẩm chất nhân cách phù hợp, đặc biệt phải tích cực nhận thức để cải tạo thế giới, cải tạo chính mình Giáo dục mầm non là khâu đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân Đây là khâu quan trọng dặt nền móng cho sự phát triển nhân cách toàn diện của trẻ và cho trẻ bước vào học phổ thông
Việc hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ mầm non có một vai trò
to lớn Dạy toán cho trẻ không nhằm đào tạo cho trẻ những nhà toán học, mà nhằm phát triển ơ trẻ khả năng nhanh nhậy, trí thông minh, sự phán đoán phân tích, so sánh tổng hợp Giúp trẻ có được những kiến thức sơ đẳng về tập hợp con
số, phép đếm, về kích thước hình dạng, khả năng định hướng không gian Đặc biệt hơn đối với trẻ 3-4 tuổi việc hình thành biểu tượng toán sơ đẳng là một nội dung quan trọng bổ xung vào hành trang cho trẻ khi bước vào tuổi học trò và góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ
So với các hoạt động khác ơ trường mầm non thì hoạt động cho trẻ làm quen với các biểu tượng sơ đẳng về toán là một hoạt động rất khô khan và cứng nhắc Các tiết học toán đặc biệt là tiết học hình thành các biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm thường lặp đi lặp lại nhiều lần các tiết học có nội dung giống nhau, chỉ khác về số lượng là 1,2,3 Cho nên nếu ta chỉ tập trung vào kiến thức dạy trẻ theo đúng các bước, nếu lặp lại khi học trẻ thường rất nhanh chán sẽ không thu hút được sự chú ý của trẻ
Làm quen với toán là một nội dung thuộc lĩnh vực giáo dục nhận thức cho trẻ mầm non, có vị trí đặc biệt quan trọng góp phần vào việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ nói chung và giáo dục trí tuệ cho trẻ nói riêng Dẫn dắt trẻ làm quen với các biểu tượng toán học là nhiệm vụ quan trọng trong trường Mầm non Đó là sự mơ đường cho con người đi những bước đi chập chững đầu tiên vào ngưỡng cửa mới của cuộc sống sau này của trẻ Việc nâng cao chất lượng giáo dục mầm non hiện nay chính là nâng cao chất lượng trong từng hoạt động giáo dục trẻ Trong đó: Giúp trẻ học tốt hoạt động làm quen với toán có vai trò rất quan trọng, bơi vì cuộc sống hiện nay cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, đòi hỏi xã hội phải có những chuyên gia giỏi với kỹ năng phân tích một cách trình tự và chính xác các quá trình nghiên cứu
Quá trình hình thành các biểu tượng toán học giúp trẻ nắm được các thuật ngữ toán học, tên gọi các con số, các hình học phẳng (hình tròn, hình vuông, hình chữ nhật, hình tam giác) và các khối (khối vuông, khối chữ nhật…), các thành phần của chúng (góc, cạnh, bề mặt các khối…) Trên các hoạt động học toán, việc giải quyết các nhiệm vụ học luôn gắn bó chặt chẽ với nhiệm vụ giáo dục như: Dạy trẻ trơ nên có tổ chức, có kỷ luật, biết chú ý lắng nghe và ghi nhớ, tích cực và độc lập giải quyết các nhiệm vụ được giao đúng thời gian quy định,
Trang 2qua đó trẻ được giáo dục trơ nên có định hướng, có tổ chức Đồng thời hình thành mối quan hệ giữa giáo viên với tập thể trẻ, giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với môi trường xung quanh
Bên cạnh đó hiệu quả của việc hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ mầm non, không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng hệ thống các biểu tượng toán học cần hình thành cho trẻ mà còn phụ thuộc vào phương pháp, biện pháp tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen các biểu tượng sơ đẳng ơ trường nầm non Làm thế nào để cho trẻ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên không bị gò ép phù hợp với sự nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ơ lứa tuổi này là: “Học bằng chơi, chơi bằng học.”
Nhận thức được tầm quan trọng đó tôi không ngừng học hỏi kinh nghiệm đúc rút sáng kiến trong giảng dạy, luôn luôn tìm tìm tòi những cái hay, cái đẹp,
… Qua đó bản than tôi đã tập trung nghiên cứu và rút ra “Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ 4-5 tuổi trong việc hình thành các biểu tượng toán sơ đẳng’’
1.2 Mục đích nghiên cứu
Là một giáo viên mầm non trực tiếp chăm sóc và giáo dục trẻ lớp mẫu giáo 3-4 tuổi, tôi nhận thấy việc cho trẻ làm quen với các biểu tượng sơ đẳng về toán đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển toàn diện của trẻ Tôi luôn boăn khoăn, trăn trơ nghiên cứu “Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ 3-4 tuổi hình thành các biểu tượng sơ đẳng về toán” một cách có hiệu quả nhất Trên cơ
sơ nghiên cứu sự hứng thú của trẻ, qua đó đề xuất một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giá 3-4 trong việc hình thành các biểu tượng toán sơ đẳng
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Nghiên cứu các biện pháp giúp trẻ mẫu giáo học tốt môn toán đặc biệt đối tượng nghiên cứu là trẻ ơ độ tuổi 3-4 tuổi tại lớp Chồi 1 nơi tôi trực tiếp chăm sóc và giáo dục trẻ
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp khảo sát thực trạng: Trước khi áp dụng các biện pháp giáo viên khảo sát trẻ về môn toán để nắm được tình hình
Phương pháp thực hành trải nghiệm: Cho trẻ làm các bài tập về toán Nghiên cứu lý thuyết: Nghiên cứu tài liệu chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non, Toán và phương pháp hình thành các biểu tượng sơ đẳng về toán cho trẻ mầm non, mạng internets
Phương pháp quan sát sư phạm: Qua quan sát hàng ngày ghi vào sổ nhật
ký theo dõi và đánh giá trẻ
Phương pháp đàm thoại: Lựa chọn hệ thống các câu hỏi để đàm thoại với trẻ
Phương pháp thống kê toán học: Đánh giá khảo sát chất lượng môn toán trước và sau khi áp dụng các biện pháp
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Đối với trẻ 3-4 tuổi các chức năng tâm lý đã hình thành nhưng chưa ổn định nên trẻ dễ bị dao động, chi phối bơi các tác động của mọi người xung quanh Mặt khác đặc điểm cơ bản của một tiết học cho trẻ làm quen với toán là
Trang 3thông qua việc tổ chức cho trẻ hoạt động với đồ vật để giúp trẻ tìm tòi, khám phá những kiến thức, kỹ năng cần thiết
Hơn thế nữa việc hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ mầm non là một nội dung quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non Hiệu quả của việc hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ mầm non không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng hệ thống các biểu tượng toán học cần hình thành cho trẻ mà còn phụ thuộc vào phương pháp, biện pháp tổ chức các hoạt động mà trọng tâm là tiết học toán cho trẻ ơ trường mầm non
Những biểu tượng toán học sơ đẳng được hình thành ơ trẻ em là kết quả của việc trẻ nắm những kiến thức qua các hoạt động khác nhau trong cuộc sống hàng ngày và là kết quả của việc dạy học có định hướng trên hệ thống các tiết học toán với trẻ Chính những kiến thức, kỹ năng toán học sơ đẳng mà trẻ nắm được là phương tiện để phát triển tư duytoán học cho trẻvà góp phần thực hiện giáo dục toàn diện nhân cách trẻ
Trong quá trình dạy học cho trẻ ơ trường mầm non chúng ta phát triển ơ trẻ khả năng nhận biết thế giới xung quanh, khả năng phân tách các dấu hiệu, nhận biết các tính chất, các mối quan hệ của các sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ, phát triển ơ trẻ hứng thú quan sát, hình thành các thao tác trí tuệ, các biện pháp của hoạt động tư duy, qua đó tạo ra những điều kiện bên trong để dẫn dắt trẻ tới những hình thức mới của trí nhớ, của tư duy và tương tượng
Trong quá trình hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ, giáo viên giữ vai trò chủ đạo, là người tổ chức, hướng dẫn, điều khiển hoạt động có mục đích học tập của trẻ Việc tổ chức dạy trẻ đúng lúc và phù hợp với đặc điểm, lứa tuổi cho trẻ đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển trí tuệ cho trẻ mầm non Thông qua quá trình dạy học như vậy, trẻ sẽ nắm được những kiến thức sơ đẳng về tập hợp con số, phép đếm, về kích thước và hình dạng các vật, trẻ biết định hướng trong không gian và thời gian, trẻ nắm được phép đếm, phép đo độ dài của các vật bằng các thước đo ước lệ v v
Các “ tiết học toán” với trẻ còn có vai trò đặc biệt trong sự phát triển hứng thú và những kỹ năng nhận biết cho trẻ Sự hứng thú của trẻ chính là thái độ tích cực với thế giới xung quanh của những hiện tượng Có cố gắng vượt qua giới hạn của những điều đã biết Nó còn thể hiện ơ sự luôn cố gắng mơ rộng sự hiểu biết và ứng dụng nó một cách sáng tạo vào những mục đích mang tính lý luận và thực hành Sự hứng thú của trẻ thể hiện ơ sự thích thú tích cực nhận thức, thực hiện các nhiệm vụ khác nhau, nhiệm vụ của nhà sư phạm trước tiên là tạo sự hứng thú cho trẻ để phát huy một cách cao nhất tính tích cực nhận thức cho trẻ
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiếm
Năm học 2019 -2020 tôi được phân công chủ nhiệm nhóm lớp 3-4 tuổi tại trường Mầm non Quảng Hưng với số cháu 27 trẻ Bước vào thực hiện tôi thấy
có những thuận lợi và khó khăn sau:
2.2.1 Thuận lợi:
Được sự quan tâm chỉ đạo, giúp đỡ của phòng giáo dục đào tạo thành phố, ban giám hiệu về chuyên môn xây dựng phương pháp thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới, tạo điều kiện giúp đỡ tôi thực hiện tốt chương trình
Trang 4Bản thân cũng đã được dự một số tiết thực hành của hội thi giáo viên giỏi cấp thành phố của trường bạn nên cũng đã học tập được một số kinh nghiệm trong phương pháp giảng dạy bộ môn làm quen với biểu tượng sơ đẳng về toán
Là giáo viên có trình độ chuyên môn trên chuẩn, có sức khoẻ tốt, chịu khó, tâm huyết với công việc không ngừng tự học, tự bồi dưỡng, sẵn sàng tiếp thu kiến thức tiếp cận những điểm mới đáp ứng với yêu cầu của giáo dục trong giai đoạn hiện nay Đây chính là nhân tố cơ bản quyết định đến việc nâng cao chất lượng giáo dục nhất là môn toán
Lớp học do tôi phụ trách có đồ dùng học tập và trang thiết bị tương đối đầy đủ theo yêu cầu tối thiểu, điều này tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện theo yêu cầu của ngành học
2.2.2 Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi đó chúng tôi cũng còn gặp không ít những khó khăn trơ ngại trong việc cho trẻ làm quen với môn toán như:
Đặc điểm tâm sinh lý ơ lứa tuổi này rất hiếu động nên khả năng tập trung chú ý chưa cao, khả năng tri giác và trí tương tượng còn chưa phong phú
Trong lớp khả năng tiếp thu của trẻ còn chưa đồng đều Ngôn ngữ của còn mang đậm tiếng địa phương
Trên các giờ cho làm quen với toán giáo viên đã sử dụng đúng các phương pháp nhưng còn dập khuôn máy móc chưa linh hoạt Có sử dụng các thủ thuật, đồng dao, ca dao, câu đố, trò chơi dân gian và trò chơi, câu chuyện vào còn sơ sài Chưa chú trọng đến việc tích hợp kiến thức toán sơ đẳng trong các hoạt động cho trẻ nên chưa hiệu quả
Việc làm đồ dùng đồ chơi trong tiết học chưa thực sự đẹp do đồ dùng trong toán rất nhiều
Việc phối kết hợp phụ huynh trong việc dạy trẻ làm quen với toán ơ nhà chưa tốt
Sự quan tâm của gia đình dành cho các cháu là không đồng đều, vì đa số phụ huynh của các cháu là làm công nhân
Vậy để tổ chức tốt hoạt động cho trẻ làm quen với toán đạt kết quả cao và phát huy được tư duy, tính tích cực của trẻ, khả năng sáng tạo sự vận dụng linh hoạt các phương pháp của người giáo viên khi tổ chức hoạt động làm quen với toán Vậy giáo viên phải làm gì? Làm như thế nào? để trẻ có thể tiếp thu bài một cách tốt nhất là một điều không đơn giản
Để nắm được trình độ tiếp thu cũng như khả năng của trẻ ngay từ đầu tôi đã tiến hành khảo sát thục trang để tìm ra những biện pháp phù hợp giúp trẻ hứng tham gia vào hoạt động học toán :
Tổng số trẻ của lớp: 27 trẻ
Bảng khảo sát lần 1
Số
trẻ
khảo
sát
Nội dung thực hiện
Tốt, khá Trung bình Số
trẻ
Tỉ lệ
%
Số trẻ
Tỉ lệ
%
Số trẻ
Tỉ lệ
%
Trang 527 Số lượng con số và
phép đếm.
27 Định hướng không
gian
27 Định hướng thời gian 7 25.8 10 37.1 10 37.1
Qua khảo sát thực tế tôi thấy khả năng nhận thức về toán của trẻ ơ lớp 3-4 tuổi chưa đạt kết quả chưa cao nhiều trẻ còn yếu và trung bình tôi thấy đây là một nhiệm vụ quan trọng để tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ mà nhà trường giao cho và giúp trẻ có các kiến thức kỹ năng cơ bản về toán vì vậy tôi đã lập kế hoạch và triển khai một số các biện pháp gấy hứng thú giúp trẻ học tôt môn toán nhằm thực hiện tốt hoạt động cho trẻ làm quen với toán trong đó có một số biện pháp
như sau:
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 Tạo môi trường cho trẻ làm quen với toán
*Tạo môi trường lớp học xung quanh trẻ
Một môi trường học tập tốt có hiệu quả là môt trường gây hứng thú cho trẻ, phát huy được trí tương tượng, sáng tạo cho trẻ chính vì vậy tôi luôn cố gắng tạo ra nhiều đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn trang trí xung quanh lớp ví dụ cắt những chú thỏ bằng mút gián lên tường, vẽ các bức tranh con vât, phương tiện giao thông,treo những chiếc vòng nhiều màu sắc v v nói trung trang trí theo chủ đề, cho trẻ đếm và có thể học các môn khác
Chúng ta biết rằng trẻ nhỏ luôn yêu thích các đẹp, trí tương tượng của trẻ là vô cùng phong phú do vậy môi trường học tập xung quanh trẻ là một yếu tố cực kỳ quan trọng kích thích đứa trẻ tư duy và sáng tạo.ta cần tạo cho trẻ một tâm lý thật thoải mái, coi lớp học như ngôi nhà thân yêu của mình và trong ngôi nhà đó trẻ được tham gia dọn dẹp, trang trí,sáng tạo theo ý mình.Chính vì vậy tôi dã khuyến khích trẻ sưu tầm đồ chơi, tranh ảnh để trang trí lớp học theo chủ đề
Tôi xây dựng góc toán phong phú, nhiều chủng loại sắp xếp bố trí đồ chơi gọn gàng,đồ chơi luôn để ơ tư thế “mơ’’ để kính thích trẻ hứng thú hoạt động, đồ dùngđồ chơi phải đảm bảo thuận tiện cho thao tác sử dụng,được sắp xếp sao cho dễ lấy, dễ cất và đặc biệt có thể sử dụng vào các môn học và các hoạt động khác Góc toán phải được bố trí thật nổi, thật đẹp mắt, vừa đảm bảo tính thẩm mỹ, lại vừa đảm bảo tính chính xác
Các đồ dùng đồ chơi trong góc toán được phân chia thành từng “mảng” riêng biệt:số lượng, hình khối, không gian…
Ví dụ: Trong hoạt động góc cho trẻ cắt tranh từ những hoạ báo, những
quyển Truyện tranh đã cũ, sách, báo, tranh những con vật, cây, quả, hình và trang trí ơ “ góc học toán” của lớp dán theo mảng và gắn các chữ có số tương ứng, các hình ảnh được trang trí theo chủ đề
Cô cùng trẻ làm dây xúc xích bằng giấy màu và giấy đề can để trang trí lớp treo ơ cửa sổ
Trang 6Chính những việc làm tương như rất đơn giản này đã góp phần hình thành
ơ trẻ sự say mê tìm tòi, tính cẩn thận trong công việc và củng cố thêm phần kiến thức về toán cho trẻ
Vào các giờ hoạt động góc, tôi tổ chức cho trẻ sưu tầm và vẽ, cắt, dán hình ảnh trong sách báo có liên quan đến bộ môn toán để làm “ sách” “ tập san” và làm các quyển sách có dạng các hình đã học
Ví dụ: khi học số 8 thuộc chủ đề thế giới thực vật thì trẻ sẽ cắt, vẽ, xé 3 cây, 3 bông hoa, 3 quả vvv vào trang “sách” và viết số tương ứng, đến hết chủ đề này, lại sang chủ đề khác ơ bài khác trẻ lại sưu tập tiếp dần dần trẻ có bộ sưu tập về môn toán rất phong phú
Cho trẻ sưu tập các hộp có dạng các hình khối sau đó cô cùng trẻ sẽ trang trí các chi tiết vào hình khối cho ngộ nghĩnh thành hình người, hình con vât lật đật, và trưng bày ơ lớp với các hình học cũng thế như vậy trẻ sẽ rất thích thú và ghi nhớ được các hình khối
* Tận dụng môi trường toán học ở mọi lúc, mọi nơi.
Chúng ta không chỉ tạo môi trường toán học cho trẻ ơ trong lớp học mà còn tạo cho trẻ bất kỳ thời điểm nào có thể Toán học không phải là cái gì đó thật cứng nhắc khô khan, chỉ là số, là hình mà toán học có thể là bất kỳ thứ gì ơ xung quanh trẻ
Ví dụ: Khi cho trẻ đi tham quan, đi dạo, ta có thể hỏi trẻ “ có bao nhiêu
luống rau, có bao nhiêu cây vải, luống rau này có hình gì, quả này có dạng gì v.v hoặc khi đén giờ ăn trẻ tạo điều kiện thuận lợi để tạo môi trường,khuyến khích môi trường tư duy toán học ta cần nhận thức được điều gì cho trẻ muốn
học
2.3.2 Sáng tạo, linh hoạt thay đổi hình thức trong việc hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ
Trẻ nhỏ không học các khái niệm toán học bằng cách học vẹt hay bằng các quy tắc trẻ được khuyến khích trong quá trình học, biết tìm kiếm các chuẩn mực Giải quyết các vấn đề nếu ta chỉ đơn thuần dạy trẻ xác định vị trí trong không gian nhận biết hình khối, đếm, so sánh, thêm bớt, chia theo hình thức thông thường, một số tiết học về số lượng nội dung lại lặp đi lặp lại như thế sẽ rất nhàm chán và đơn điệu, cứng nhắc, sự hứng thú của trẻ sẽ giảm đi do vậy ta cần có sự linh hoạt thay đổi các hình thức tiết học để trẻ học không nhàm chán
* Gây hứng thú cho trẻ ở phần giới thiệu bài:
Trong tiết học toán, việc sử dụng lời nói đầu, dẫn dắt vào bài mới lạ, gây ấn tượng, thì mới thu hút sự chú ý của trẻ, làm cho trẻ hứng thú, tinh thần thoải mái khi học
Ví dụ: Dạy bài khối vuông, khối chữ nhật, khối cầu, khối trụ Phần giới thiệu bài tôi nói: “Cho trẻ chơi trò chơi “Đá bóng” dùng 2 khối trụ và khối chữ nhật lầm ngôn khối cầu là quả bóng sau khi chơi xong trò chơi đá bóng cô dùng ngay các khối đấy cho trẻ làm quen, trẻ rất hứng thú chơi nhưng không biết là mình đang học một tiết toán về các khối Hoặc ta dạy bài khối vuông, khối chữ nhật trong chủ đề ngành nghề, giới thiệu cho trẻ về nghề xây dựng dẫn trẻ đi thăm một số công trình xây dựng bằng các khối v v
Trang 7`Ví dụ: Khi dạy trẻ biết tạo nhóm có 2 đối tượng, nhận biết chữ số 2 ơ chủ
đề “bản thân”.Tôi đã nhĩ ra chủ đề xuyên suốt giờ học đó là “sinh nhật em búp
bê tròn 2 tuổi” Mơ đầu tiết dạy trong tiếng nhạc “chúc mừng sinh nhật” các cháu được lên đốt nến và thổi nến, nói những lời chúc mừng sinh nhật có ý nhĩa, trẻ được đếm số nến, tặng quà cho búp bê Sau đó trẻ sẽ được bày cỗ sinh nhật búp bê Như vậy trẻ rất thích thú
Việc đặt ra các tình huống có vấn đề để cô và trẻ cùng giải quyết sẽ gây cho trẻ được trí tò mò và thích thú
*Lòng ghép linh hoạt khi dạy toán.
Quá trình tổ chức tiết học cần phải lồng ghép một cách linh hoạt, xuyên suốt từ phần vào bài đến phần kết thúc giữa các nội dung trong bài cần có sự chuyển tiếp, lồng chủ đề một cách nhẹ nhàng, hoặc bằng những câu chuyện hấp dẫn lôi cuốn trẻ, giúp trẻ tiếp thu kiến một cách tự nhiên, và việc lồng ghép các bài đồng dao vào dạy toán giúp trẻ rất hứng thú
Ví dụ 1: Dạy trẻ xác định phía trên, phía dưới, phía trước, phía sau tích
hợp các bài vè
“Chiềng làngchiềng chạ
Thượng hạ tây đông
Nếu là đàn ông
Đứng ra phía trước
Nếu là con gái
Đứng ra phía sau.’’
“ấy là mõ xóm
Mõ làng là tôi Thấy tôi đứng này Con trai bên trái Con gái bên phải Nhanh mải lên nào.”
Sau khi đọc xong từng vế thì trẻ trai và trẻ gái đứng đúng vào vị trí Tiếp theo là cô phải đặt các câu hỏi để trẻ trả lời xem trẻ đang đứng ơ vị trí nào
Trẻ được đi chơi nhiều nơi, được ngắm phong cảnh quê hương đất nước, vừa được chơi trò chơi Như vậy trẻ rất thích,rất tích cực tham gia vào các hoạt động giúp cho tiết học đạt kết quả
Ví dụ: Khi dạy trẻ bài đo các đối tượng thuộc chủ đề « Một số nghề phổ
biến » thay vì chuẩn bị cho trẻ 2 băng giấy để đo tôi đã chuẩn bi cho mỗi trẻ 2 thanh
gỗ dài ngắn khác nhau để trẻ giúp bác thợ mộc đo các thanh gỗ để làm chân ghế Cô giới thiệu đẫn dắt để cháu thực hành đo, cô lai nâng cao yêu cầu là phải xếp những cái thanh gỗ dài hơn để làm ghế cao hơn Thế là trẻ bắt tay vào đo một cách rất thích thú, trong cả một giờ học các trẻ rất thích thú, hồ hơi trẻ đang học mà như đang được chơi
Việc lồng nội dung chủ đề và các môn học khác làm cho tiết học phong phú, hấp dẫn, và củng cố những kiến thức của trẻ Việc chọn hình thức gây ấn tượng cho trẻ bằng lời nói dẫn dắt vào bài bằng những cách khác nhau, tôi còn lồng ghép văn học, âm nhạc, Khám phá khoa học vào bài
Ví dụ: Dạy bài về số lượng, thêm bớt trong phạm vi 3 trong chủ đề « Gia
đình » chẳng hạn tôi kể cho trẻ nghe câu chuyện “Nhổ củ cải” bằng mô hình rối dẹt tôi đã thay thế 3 nhân vật là bạn của bé Hoa ( Cháu ông bà già ) là Hồng, Tuấn Anh, và Khánh Thi Vừa kể cô vừa đưa các nhân vật ra theo diễn biến câu chuyện đến đoạn “ Ông nhổ củ cải không được liền gọi Bà và bé Hoa ra” cô dừng lại đặt câu hỏi “ vừa rồi chỉ có một mình ông nhổ củ cải bây giờ thêm bà và bé Hoa là thêm mấy người? (2 người ) Thế gia đình ông già già có thêm Bà
Trang 8và bé Hoa bây giờ có mấy người nhổ cải (3 người) và gia đình nhà ông già có mấy người Trẻ rất thích thú say sưa đắm mình vào câu chuyện kể và nắm được kiến thức bài học như được khắc sâu vào trong tâm trí trẻ
Trong một tiết học ta có thể lồng ghép và tích hợp các môn học khác như thế ta tận dụng được tối đa đồ dùng đã chuẩn bị, củng cố kiến thức cho trẻ trong quá trình cung cấp kiến thức cho trẻ ta nên linh hoạt thay đổi hình thức để trẻ khỏi nhàm chán và hứng thú học tập, không nên gò ép trẻ theo một khuôn mẫu nhất định, trẻ cần được học mà chơi, chơi mà học
2.3.3 Sáng tạo một số trò chơi nhằm ôn luyện, củng cố kiến thức cho trẻ.
Với trẻ lứa tuổi mẫu giáo, chơi là hoạt động chủ đạo hoạt động chơi quyết định sự hình thành, phát riển tâm lý và nhân cách cho trẻ chơi là một hoạt động độc lập, tự do, tự nguyện của trẻ mẫu giáo Qua trò chơi trẻ rèn luyện được tính độc lập của mình Tính sáng tạo của trẻ cũng được thể hiện rõ nét trong hoạt động chơi Mầm mống sáng tạo của trẻ bắt đầu được thể hiện trong hoạt động chơi Ngoài ra tính sáng tạo còn thể hiện khi trẻ biết phối hợp các biểu tượng đã biết vào trò chơi và tự mình điều khiển chúng
Trò chơi đối với trẻ nhỏ luôn chiếm một vị trí quan trọng trong các công trình nghiên cứu, phương pháp giáo dục thuận lợi nhất là thông qua trò chơi Trò chơi toán học là một trong những phương tiện dạy học, nhằm thúc đẩy sự hình thành những biểu tượng toán học, nó tạo điều kiện và tình huống để trẻ áp dụng những kiến thức thu được của mình, trẻ học cách nắm vững kiến thức và sử dụng chúng trong những tình huống khác nhau, vì vậy mà kiến thức của trẻ được củng cố
Trò chơi toán học là một dạng của trò chơi học tập Trẻ phải giải quyết nhiệm vụ học tập dưới hình thức chơi nhẹ nhàng, thoải mái, làm trẻ dễ dàng vượt qua những khó khăn trơ ngại nhất định Trẻ tiếp nhận nhiệm vụ học tập như nnhiệm vụ chơi, do đó tính tích cực của hoạt động nhận thức trong lúc chơi được nâng cao Trong một chừng mực nào đó, trò chơi học tập vừa là phương tiện dạy học, vừa là hình thức dạy học cho trẻ Trò chơi học tập được
sử dụng trong quá trình dạy hoc nhằm tích cực hóa hoạt động nhận thức cho trẻ
Chính vì vậy trong các tiết học Toán và các hoạt động khác tôi luôn cố gắng suy nghĩ sáng tạo ra một số trò chơi mới để áp dụng vào giờ học nhằm thay đổi hoạt động chống sự chán nản, mệt mỏi, làm cho trẻ có hứng thú hoạt động
Trò chơi 1: « Ong xây tổ » (Chủ đề thế giới động vật ).
Chuẩn bị: Các miếng sáp ong mầu vàng
Luật chơi: Hết 1 bản nhạc tổ nào xây được tổ ong đep thì tổ đó thắng
cuộc
Cách chơi: Chia lớp làm 4 tổ, các thành viên trong tổ chạy qua đường
ngoằn nghèo lên lấy một miếng sáp ong để xây tổ, xây xong chạy về cuối hàng cho bạn khác lên xây
Trò chơi 2: “Nghe âm thanh tạo số lượng.”
Mục đích trò chơi
Trẻ đếm số lượng trong phạm vi 4
Trẻ được vận động cơ thể
Luyện tai nghe cho trẻ
Trang 9Cách tiến hành:
Tuỳ theo chủ đề tôi lựa chọn các hoạt động và âm thanh hợp lý, cho trẻ đếm sau đó cho trẻ làm lại động tác theo số lượng âm thanh do cô tạo ra hoặc trẻ giơ số tương ứng
Ví dụ:
Chủ đề thế giới động vật cô giả làm tiếng kêu một số con vật cho trẻ đếm sau đó bắt chiếc lại
Chủ đề giao thông cho trẻ đếm tiếng còi xe v v
Thông qua các trò chơi này trẻ rất hứng thú tham gia và kết quả của hoạt động làm quen với toán đạt được so với mục đích yêu cầu đề ra
2.3.4 Sử dụng các phương pháp dạy trẻ làm quen với toán:
Trong quá trình cho trẻ làm quen với toán ơ lớp mẫu giáo nhỡ, giáo viên là người hướng mơ, việc sử dụng linh hoạt các phương pháp để tổ chức cho trẻ làm quen và thực hành trên các đồ dùng học tập nhằm hình thành và phát triển các thao tác tư duy như: so sánh, phân tích, tổng hợp…góp phần phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ Bên cạnh đó tôi luôn thực hiện nguyên tắc dạy học theo phương pháp mới: Lồng ghép tích hợp các nội dung giáo dục một cách phù hợp
để được hiệu quả cao nhất trong học tập của trẻ
* Dạy trẻ đếm đúng số lượng:
Làm thế nào để lôi cuốn trẻ vào giờ học, trẻ hứng thú say mê học toán Đó là yêu cầu cần thiết với giáo viên trước khi chuẩn bị cho giờ hoạt động tôi có chuẩn bị tham khảo trong chương trình và tìm tòi các biện pháp tốt nhất
Tôi phải luyện cách đếm đúng để giúp trẻ cảm nhận được dạy trẻ từ cách chỉ theo thứ tự, từ trái qua phải, từ trên xuống dưới, dạy trẻ từ đơn giản đến khó, phù hợp với nhận thức của trẻ, trẻ còn được luyện thêm vào buổi chiều ôn
* Dạy trẻ so sánh, thêm bớt:
Khi dạy đến dạng hoạt động này, tôi đã tham khảo trên nhiều phương diện
để vận dụng vào bài dạy để làm sao phù hợp với trẻ, phù hợp với nội dung tính chất của bài dạy
Dạy so sánh, thêm bớt cần phải có sự chuẩn bị về đồ dùng đẹp, hấp dẫn phù hợp với bài dạy
Để lối cuốn trẻ vào hoạt động tôi có tạo ra nhiều các đồ dùng tự tạo gần gũi với trẻ như con giống, con rối để trẻ kết hợp vận dụng vào tiết học Giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động thì các hình thức cô và trẻ hoạt động cũng cần phải sáng tạo phong phú
* Dạy trẻ chia nhóm đối tượng.
Khi cho trẻ chia nhóm tôi phải là người hướng dẫn đúng, biết kết hợp các
kỹ năng phù hợp để lôi cuốn trẻ thực hiện
Cho trẻ thực hiện tiếp trên đồ dùng trực quan từ việc cho trẻ chia nhóm với nhiều hình thức giúp trẻ hứng thú Từ đú giúp trẻ cảm nhận được tính chất nội dung của tiết học
Biết phân nhóm số trẻ có khả năng nhận biết nhanh, chậm, bình thường,
để tiện theo dõi và có kế hoạch cụ thể để bỗi dưỡng, đồng thời kết hợp với phụ huynh học sinh để cùng giáo dục trẻ
Trang 10Xuất phát từ đặc điểm nhận thức của trẻ về biểu tượng toán mang nặng cảm tính nên tôi đã sử dụng thủ thuật gây hứng thú cho trẻ ngay từ tiết học đầu tiên, nhằm tạo cho trẻ một tâm trạng vui vẻ, phấn khơi khơi gợi tính tò mò ham hiểu biết của trẻ
* Dạy trẻ định hướng về không gian
Định hướng không gian là cách xác định vị trí trước - sau, phía trên - phía dưới, phía phải – phía trái của bản thân so với các đối tượng khác Do vậy khi dạy trẻ xác định phía trước - phía sau, phía trên – phía dưới của bản thân trẻ việc chủ yếu cần làm là dựa vào kinh nghiệm của trẻ Chính vì vậy, tôi đã tạo mọi cơ hội cho trẻ được trải nghiệm và rút ra kinh nghiệm của bản thân
Ví dụ: chủ đề “Trường Mầm non” tôi tạo ra một không gian rộng và cho
trẻ tham gia vào một cuộc dã ngoại Kết thúc cuộc dã ngoại tôi hỏi trẻ các con
có nóng không? Để đỡ nóng hơn các con cùng quan sát cô làm gì nhé! (Cô bật quạt) Quạt quay ơ đâu? (ơ trên đầu), tôi củng cố cho trẻ biết quạt quay ơ phía trên và hỏi thêm phía dưới con có gì để trẻ nhận biết và phân biện được phía trên, phía dưới
Tương tự như vậy đối với các phía khác, tôi giấu đồ chơi ơ các phía cho trẻ thi đua đi tìm Cô giáo vừa hướng dẫn, vừa gợi hỏi để kích thích trẻ trả lời các câu hỏi của cô
Trong các tiết dạy định hướng về không gian, khó nhất vẫn là tiết học cho trẻ xác định phía phải – phía trái, trẻ rất hay nhầm lẫn dù là xác định phía phải, phía trái của bản thân Tôi thường tổ chức tiết học định hướng không gian dưới dạng trò chơi để trẻ hứng thú và nhớ lâu Trẻ rất thích tham gia các trò chơi, nhất là trò chơi dưới hình thức thi đua, chính vì thế tôi thường sưu tầm các trò chơi
để trẻ hứng thú khi tham gia hoạt động Chẳng hạn, ơ chủ đề bản thân, tôi cho trẻ chơi trò chơi là động tác mô phỏng như: mô phỏng cách đánh răng, xúc cơm ăn: Tay trái con cầm gì? (Cầm bát), Tay phải con cầm gì? (Cầm thìa), chúng mình cùng thi đua xem đội nào cầm đúng và “xúc cơm” đúng nhé!
* Dạy trẻ so sánh về kích thước, hình dạng
Có thể nói trẻ 4 tuổi khả năng nhận biết về kích thước, phân biệt các hình hình học của trẻ còn chưa rõ nét nên trong hoạt động này tôi thường dạy trẻ biện pháp khảo sát hình theo đường bao quanh hình, lăn hình để trẻ tri giác và đưa ra nhận xét hình nào lăn được, hình nào không lăn được từ đó trẻ sẽ nắm được một số dấu hiệu đặc trưng của hình
Tôi thường tổ chức cho trẻ luyện tập nhận biết các hình theo các dấu hiệu khác nhau Chẳng hạn, chọn cho cô tất cả các hình vuông (hình chữ nhật, hình tròn, hình tam giác) Việc luyện tập đó vừa là củng cố những kiến thức và kỹ năng cho trẻ, vừa giúp trẻ ôn luyện, so sánh kích thước cũng như những kỹ năng định hướng trong không gian
Ví dụ: Yêu cầu trẻ cầm hình vuông bằng tay phải giơ lên phía trên, cầm
hình chữ nhật bằng tay trái để xuống phía dưới
Đối với các tiết học nhận biết, so sánh về kích thước, tôi chọn các đối tượng cho trẻ so sánh hấp dẫn với các màu sắc rõ nét khác nhau để trẻ phân biệt, gọi tên và so sánh một cách chính xác Chẳng hạn, tiết học “nhận biết so sánh To – nhỏ”, tôi chọn các bạn gấu hoặc bạn búp bê to nhỏ khác nhau, đưa ra các tình