Là giáo viên trực tiếp giảng dạy ở lớp 1 nhiều năm tôi nhận thấy một điều rằng:Việc cung cấp kiến thức và rèn cho học sinh những kĩ năng cơ bản là không thểtách rời.. I.1.2.Cơ sở thực ti
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN TIÊN YÊN TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN TIÊN YÊN
MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG PHÁT ÂM ĐÚNG CHO HỌC SINH LỚP 1D
NGƯỜI THỰC HIỆN : NGUYỄN THỊ NGUYỆT
GIÁO VIÊN TỔ 1
Năm học 2009 - 2010
Trang 2Là một giáo viên Tiểu học, tôi xác định được vai trò của mình đó là đặtnền móng vững chắc cho các em ngay từ lớp đầu cấp Lớp một là điểm khởi đầu
vô cùng quan trọng, các em còn đang ở tuổi vui chơi, mới mở rộng quan hệ vớibên ngoài nên việc đưa các em vào khuôn khổ là rất khó như: nề nếp, cách học,phương pháp học từng môn cụ thể, ý thức chấp hành kỉ luật
Các em như cây măng non, cần được uốn dần và đều ngay từ những ngàyđầu, vì vậy, mọi môi trường giáo dục cần có sự phối hợp mềm dẻo, giúp các emvượt qua những bỡ ngỡ và sẵn sàng vào khuôn khổ một cách tự tin Điều này đòihỏi người giáo viên phải là một khuôn mẫu mẫu mực để các em học tập
Bản thân tôi không ngừng học tập, luôn luôn học hỏi, trau dồi kiến thức.Tôi luôn trăn trở làm thế nào để có những biện pháp giảng dạy phù hợp với đốitượng học sinh lớp một, vào từng bài dạy cụ thể
Tôi luôn quan tâm, gần gũi với học sinh, chăm sóc các em như chính đứacon của mình Bồi dưỡng, cung cấp cho các em những kiến thức, kỹ năng cơ bảnban đầu đó là: phát âm đúng, đọc đúng, hiểu đúng, đọc thông, viết thạo Tạo điềukiện cho các em học tốt các môn học và học tiếp cấp học trên Bồi dưỡng cho các
em tình yêu quê hương đất nước, tinh yêu Tiếng Việt và hình thành thói quen giữgìn sự trong sáng của Tiếng Việt Góp phần hình thành nhân cách con người ViệtNam xã hội chủ nghĩa
Trang 3Việc nghiên cứu, áp dụng một số biện pháp “Rèn kĩ năng phát âm đúngcho học sinh lớp một” của tôi, đã và đang được thực hiện tại lớp 1D của trườngTiểu học thị trấn Tiên Yên Bước đầu rất khả quan, tôi rất mong nhận được ýkiến của Ban giám hiệu nhà trường, của cấp trên, để những kinh nghiệm của tôingày càng được hoàn thiện hơn Tôi xin chân thành cảm ơn.
Trang 4
I/ PHẦN MỞ ĐẦU
I.1 Lý do chọn đề tài:
I.1.1 Cơ sở lý luận:
Trong các cấp học nói chung, bậc Tiểu học nói riêng thì Tiểu học là bậchọc nền tảng, nó là chìa khóa để giúp học sinh mở ra cánh cửa kiến thức.Cấp 1
là nền, lớp 1 là móng, nền móng có vững chắc thì các tầng lên mới vững chắc
Là giáo viên trực tiếp giảng dạy ở lớp 1 nhiều năm tôi nhận thấy một điều rằng:Việc cung cấp kiến thức và rèn cho học sinh những kĩ năng cơ bản là không thểtách rời Việc rèn kĩ năng “nghe, nói, phát âm đúng, đọc, viết đúng” trong mônTiếng Việt phải đều tay, thường xuyên, kkông coi nhẹ kỹ năng nào, song trongcác kỹ năng “nghe, nói, phát âm đúng” là những kĩ năng phải có trước Phát âmđúng giữ vị trí rất quan trọng trong cuộc sống nói chung và trong học tập nóiriêng
Phát âm đúng giúp các em thành công trong học tập và trong giao tiếp kể
cả bằng lời và văn bản
Phát âm đúng giúp các em học tốt môn ngoại ngữ
Phát âm đúng tạo cảm giác dễ chịu, cuốn hút người nghe khi đối thoạibằng lời nói
Phát âm đúng góp phần không nhỏ vào việc giữ gìn sự trong sáng củangôn ngữ Việt Giúp các em biết hướng tới cái đúng, cái hay, cái đẹp của cuộcsống
I.1.2.Cơ sở thực tiễn:
Thực tiễn vấn đề “Rèn luyện kĩ năng phát âm đúng cho học sinh lớp
một” được nghiên cứu còn có những bất cập:
- Đối với giáo viên: còn có một số giáo viên chưa chú trọng đến chínhcách phát âm của mình, dẫn đến chính cách phát âm của mình, dẫn đến rèn chohọc sinh không có hiệu quả
Trang 5- Đối với phụ huynh:chưa quan tâm,chưa chú ý đến việc giao tiếp với connhỏ một cách hợp lý Từ đó không biết điều chỉnh cái sai cho con và các emphát âm sai do nghe từ bố, mẹ.
Giáo viên chưa có cách sửa sai cụ thể, sửa chưa đúng cách nên học sinhkhông biết sửa như thế nào cho đúng
Xuất phát từ những bất cập trên tôi quyết định nghiên cứu đề tài “Rèn kỹ
năng phát âm đúng cho học sinh lớp 1D”
I.2 Mục đích nghiên cứu: “Một số biện pháp rèn kỹ năng phát âm đúng cho học sinh lớp 1D” nhằm:
- Khắc phục tình trạng phát âm sai, đọc sai, hiểu sai vấn đề Hướng chohọc sinh tới cái đúng, cái hay, cái đẹp của cuộc sống
- Giúp các em thuận lợi trong học tập, thành công trong giao tiếp
- Nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn Tiếng Việt 1 nói riêng vàcấp 1 nói chung
I.3 Thời gian - địa điểm:
I.3.1 Thời gian:
- Nhận đề tài tháng 8/2008
- Hoàn thành đề cương tháng 2/2009
- Hoàn thành đề tài lần 1: ngày 4/5/2010
- Hoàn thành lần 2: 20/5/2010
I.3.2 Địa điểm:
- Trường Tiểu học thị trấn Tiên Yên
I.3.3 Phạm vi đề tài:
I.3.3.1 Giới hạn về đối tượng nghiên cứu:
Một số biện pháp rèn kỹ năng phát âm đúng cho học sinh lớp 1D - TrườngTiểu học thị trấn Tiên Yên
I.3.3.2 Giới hạn về địa bàn nghiên cứu:
Lớp 1D - Trường Tiểu học thị trấn Tiên Yên
I.3.3.3 Giới hạn về khách thể khảo sát:
- 32 học sinh lớp 1D
Trang 6I.4 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Phương pháp điều tra thực trạng, khảo sát chất lượng
- Phương pháp quan sát dự giờ.
- Phương pháp thực nghiệm
I.5 Đóng góp mới về mặt lý luận - về mặt tực tiễn:
+/ Cơ sở lý luận:
Học sinh mới vào lớp một là đối tượng chưa có kỹ năng phát âm đúng, các
em mới có một chút vốn về kỹ năng nói, theo bản năng tự nhiên, nhiều em nóicòn ngọng nghịu, nói chưa rõ tiếng Âm thanh có khi còn méo mó, khó hiểu Các
em theo mẫu của người thân, nếu người thân phát âm sai thì các em cũng bị ảnhhưởng trực tiếp
Là giáo viên trực tiếp giảng dạy ở lớp một nhiều năm, tôi đã giành rấtnhiều thời gian để nghiên cứu tài liệu, sách báo nói về rèn luyện kỹ năng phát âmcho học sinh, tôi nhận thấy rằng có nhiều chuẩn phát âm, nhưng tôi đã chọnhướng đến cách phát âm theo tiếng nói, như phát thanh viên đài phát thanhtruyền hình Trung ương.:
Luyện phát âm chỉ có tính khả thi nó được tiến hành một cách tự nhiên, tựnguyện, không đi ngược với quan niệm va tình cảm, thói quen của những cộngđồng học sinh nói tiếng địa phương và nó không buộc phải thực hiện những kỷluật phát âm quá khó đối với học sinh Các em còn rất nhỏ, cùng một lúc khôngthể luyện tất cả những kỹ năng cơ bản như “nghe, nói, đọc, viết” đúng.Từ đó dầndần cung cấp cho các em vốn kiến thức ban đầu trong quá trình học tập
Trang 7người nghe cảm giác người nói mắc lỗi như lẫn l/n cách phát âm này làm giảmhiệu quả giao tiếp ít ra là ở cặp người nói, người nghe nhất định nào đó.
- Loại bỏ cách phát âm không tự nhiên, hướng học sinh đến một giọngBắc trau chuốt hơn, chuẩn hơn, hay hơn
VD: đọc, phát âm đúng l/ n; r, d, gi: âng/ ưng; ênh/ inh…
- Luyện cho học sinh đọc đúng chính âm Tôi đã phối hợp nhiều biện phápcùng một lúc: Trước hết cần bồi dưỡng cho học sinh có mong muốn, có ý thứcnói, đọc đúng chính âm càng sớm càng tốt Tập cho học sinh biết quan sát mặt
âm thanh, lời nói của người khác và của bản thân mình để điều chỉnh đọc, nóicho tốt Ngay từ lớp 1 có nhiều học sinh đã biết quan sát mặt âm thanh của lờinói và có nhận xét đúng : Bạn Hà nói ''uống nước'' là sai
- Tôi chữa lỗi phát âm cho học sinh bằng nhiều biện pháp: Biện phápluyện theo mẫu, biện pháp cấu âm và biện pháp luyện âm đúng qua âm trunggian Tùy thuộc vào lỗi của học sinh để luyện theo biện pháp thích hợp
+/ Biện pháp luyện theo mẫu: Giáo viên phát âm mẫu, học sinh phát âmtheo
+/ Biện pháp cấu âm: Giáo viên mô tả cách cấu âm như vị trí của lưỡi,môi, răng Kiểm tra hơi phát ra, độ rung của mũi, thanh quản……
+/ Biện pháp chữa lỗi bằng âm trung gian: Là biện pháp chuyển từ âm sai
về âm đúng qua âm trung gian Chữa lỗi về dấu thanh và đọc sai về cao độ
+/ Biện pháp giải nghĩa từ: HS phát âm đúng qua hiểu nghĩa của từ
Trang 8
II/ PHẦN NỘI DUNG:
CHƯƠNG I: tỔNG quan MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ RÈN KỸ PHÁT ÂM ĐÚNG CHO HỌC SINH LỚP 1B – TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN TIÊN YÊN
II.1.1: Lịch sử vấn đề nghiên cứu:
Vấn đề rèn kĩ năng phát âm đúng cho học sinh lớp một là vấn đề ít đượcnghiên cứu, và đề cập tới Song do nhiều nguyên nhân dẫn đến hiệu quả chưacao Nguyên nhân chính là biện pháp, cách rèn cho học sinh chưa đúng cách,học sinh chưa biết được sai ở chỗ nào và sửa như thế nào để phát âm đúng, đọcđúng như mẫu của giáo viên Chính bản thân giáo viên cũng chỉ có một cách sửasai duy nhất cho học sinh là luyện theo mẫu Kể cả ở trong các tài liệu cũng chỉchủ yếu đề cập đến biện pháp này là nhiều Từ đó dẫn đến kỹ năng phát âmđúng của học sinh lớp một còn nhiều bất cập và hạn chế trong giao tiếp, viết saichính tả, ảnh hưởng đến kết quả học tập các môn khác như học ngoại ngữ sẽ khókhăn về phát âm
Cùng hướng nghiên cứu “Biện pháp rèn kỹ năng phát âm đúng cho
học sinh lớp một” của những người đi trước.Tôi tiếp tục nghiên cứu vấn đề
này Tiếp tục tìm hiểu nguyên nhân thực trạng, đề ra những biện pháp cụ thể đểgiúp học sinh sửa sai và biết cách sửa sai Giúp học sinh thấy được ích lợi củaviệc phát âm đúng, vì chính việc phát âm đúng, đọc đúng giúp các em thànhcông trong học tập và trong giao tiếp
II.1.2: Cơ sở lý luận:
Biện pháp rèn kỹ năng phát âm đúng cho học sinh lớp 1B - Trường tiểuhọc thị trấn Tiên Yên
+/ Rèn kỹ năng: Trong quá trình dạy học, việc rèn kỹ năng cho học sinh
là không thể cli nhẹ vì nó quyết định trực tiếp đến kết quả học tập của học sinh
Trang 9Để có được kỹ năng (nghe, nói, đọc, viết, tính, giải toán…) đòi hỏi người giáoviên phải có kế hoạch và năng lực bồi dưỡng cho học sinh bằng nhiều hình thức,phương pháp phù hợp với từng dạng bài cụ thể.
VD: Để rèn cho học sinh có kỹ năng phát âm, trước hết mẫu phát âm củagiáo viên phải chuẩn Cách mô tả vị trí của môi, răng lưỡi phải kết hợp với làmmẫu để học sinh quan sát Tiếp đó cho học sinh thực hiện theo, giáo viên quansát cùng làm mẫu để sửa cho những em chưa đặt đúng vị trí của lưỡi Bước tiếptheo la cử động lưỡi rồi phát âm thành tiếng Khi học sinh kiểm tra lại xem hơiphát ra như thế nào, độ rung của lưỡi và thanh hầu như thế nào? Tiếp tục chohọc sinh rèn phát âm nhiều lần để nhớ cách phát âm và có ý thức luyện phát âmđúng mọi lúc, mọi nơi, giáo viên sửa sai va uốn nắn kịp thời, sửa bằng được,mỗi ngày sửa một ít Cho đến khi nào em đó phát âm đúng trong mọi môn học
và khi giao tiếp Lúc này việc phát âm đúng của các em đã thành kỹ năng, kỹsảo, nó đã ăn sâu vào nhận thức của các em một cách tự nhiên và có ý thức
+/ Phát âm đúng: Luyện cho học sinh đọc đúng chính âm, lấy chữ viếtlàm cơ sở để xác định chuẩn mực ngữ âm Tiếng Việt Lấy phương ngữ Bắc bộ(tiếng Hà Nội) làm chuẩn mực Đây là cách phát âm đúng chuẩn chữ viết còngọi là “phát âm đúng chính tả” Đây là cách phát âm tối ưu để viết đúng chính
tả, Tiếng Hà Nội tiêu biểu cho tiếng địa phương miền Bắc, là tiếng nói thanhlich, đáng yêu Vì vậy cách phát âm hợp chuẩn chữ viết là căn cứ đầu tiên để đốichiếu giáo viên hướng cho học sinh có cách phát âm đúng chuẩn Mục tiêu làluyện cho học sinh vươn đến một tiếng nói dân tộc Việt thống nhất, đẹp đẽ vềmặt âm thanh Vì vậy tôi đã luyện phát âm đúng cho học sinh trong diện rộng,học tập và giao tiếp
Kết luận: Trong quản lý hoạt động giáo dục có rất nhiều công trìnhnghiên cứu Song do thời gian có hạn, kinh nghiệm chưa có nhiều, trình độ,
năng lực còn hạn chế nên tôi chỉ mạnh dạn nghiên cứu lịch sử vấn đề “Rèn kỹ
năng phát âm đúng cho học sinh lớp một” Giải thích một số thuật ngữ có
trong vấn đề nghiên cứu Từ đó tiếp tục nghiên cứu nội dung và triển khai cácnội dung cụ thể của vấn đề nghiên cứu
Trang 10CHƯƠNG II: NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:
II.2.1 Thực trạng phát âm của học sinh lớp 1D:
Ngay từ những ngày đầu được phân công chủ nhiệm lớp 1B tôi đã bắt tayngay vào việc nắm bắt tình hình chung của lớp
Tổng số có: 34 em trong đó:
- Dân tộc: 11 em
- Không có cha: 1 em
- Thiểu năng trí tuệ: 1 em
- Nói ngọng: 2 em
- Chưa qua lớp mẫu giáo: 2 em
+/ Thuận lợi: Học sinh ở tập trung trên địa bàn thị trấn Phần lớn đa số các
em đã qua lớp Mẫu giáo, độ tuổi đồng đều
+/ Khó khăn: Trong lớp nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn Có cả họcsinh trí tuệ phát triển chậm, học sinh này đến trường để hòa đồng, khả năng tiếpthu kiến thức rất hạn chế Nhiều học sinh không được gia đình quan tâm
Sau khi điều tra tình hình của lớp tôi tiến hành khảo sát chất lượng phát
âm của học sinh bằng cách:
-Yêu cầu học sinh phát âm một số chữ cái dễ lẫn: l-n, p-b, r-d, ch-tr
- Phát âm tiếng,từ có cặp vần hay sai: nhà tầng, bập bênh, cành chanh, conếch, bình minh, chõ xôi, tổ chim, bé ngã, vội vã
- Đặt một số câu hỏi đơn giản:
Hỏi: Mẹ em làm gì?
Nhà em ai hay nấu cơm?
Hỏi: Bố em làm gì?
- Đọc: pí pa pí pô (giáo viên đọc rồi yêu cầu học sinh đọc cá nhân)
- Em có thích học môn Tiếng Việt không?
- Hát một bài hát mà em thuộc?
- Đọc một bài thơ mà em thuộc?
Trang 11Kết quả khảo sát chất lượng phát âm đúng của học sinh như sau:
*/ Bảng 1: Khảo sát chất lượng phát âm của học sinh lớp 1D:
Tổng số HS Phát âm đúng % Phát âm sai % Ghi chú
*/ Nguyên nhân dẫn đến học sinh phát âm sai nhiều:
+/ Nguyên nhân chủ quan:
- Vốn từ ngữ của học sinh lớp 1 chưa có nhiều, các em phát âm theo bảnnăng tự nhiên, ảnh hưởng trực tiếp từ bố mẹ và người thân
- Có nhiều em bị ảnh hưỏng tiếng mẹ đẻ đó là tiếng dân tộc ít người,chuyển từ tiếng mẹ đẻ sang tiếng phổ thông là ngôn ngữ thứ hai nên rất khó vớicác em
+/ Nguyên nhân khách quan:
- Các em chưa được hướng dẫn cách phát âm cụ thể nên chưa biết cáchphát âm đúng
- Qua dự giờ thăm lớp của đồng nghiệp tôi thấy: giáo viên chưa có biệnpháp tối ưu để giúp các em có cách phát âm đúng mà chỉ nhắc chung chung “emcong lưỡi lên; em thẳng lưỡi ra”, và cho học sinh phát âm lại theo giáo viên.Nếu chỉ rèn như vậy tôi thấy học sinh không thể biết sai ở chỗ nào và sửa nhưthế nào cho đúng
*/ Kết luận:
Từ việc tìm hiểu, điều tra thực trạng phát âm đúng của học sinh lớp 1D,tìm hiểu nguyên nhân của thực trạng, tôi đã tìm tòi, nghiên cứu ra một số biệnpháp cụ thể nhằm khắc phục tình trạng phát âm sai của học sinh, giúp các em có
ý thức phát âm đúng để học tốt môn Tiếng Việt nói riêng và học tốt các môn họckhác nói chung
*Đề xuất biện pháp:
Trang 12- Biện pháp thứ nhất: Hệ thống các lỗi học sinh phát âm sai.
- Biện pháp thứ hai: Chữa lỗi bằng biện pháp cấu âm
- Biện pháp thứ ba: Luyện theo mẫu
- Biện pháp thứ tư: Luyện pháp âm qua trung gian
- Biện pháp thứ năm: chữa lỗi bằng biện pháp hiểu nghĩa của từ
- Biện pháp thứ sáu: Xếp học sinh phát âm chuẩn ngồi kèm những emphát âm lệch chuẩn
- Biện pháp 7: Luyện phát âm đúng cho HS ở mọi lúc, mọi nơi, ở các mônhọc khác
Trang 13CHƯƠNG III: BIỆN PHÁP NGHIÊN CỨU - KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
II.3.1.Một số biện pháp rèn kỹ năng phát âm đúng cho học sinh lớp 1D.
*/ Biện pháp1: Hệ thống các lỗi học sinh phát âm sai
*/ Bảng 2: Bảng những lỗi phổ biến học sinh lớp 1 phát âm sai:
Bài Dấu thanh, âm - vần Phát âm sai Phát âm đúng
*/ Biện pháp 2: Chữa lỗi bằng biện pháp cấu âm.
- Từ các lỗi phát âm sai của học sinh tôi đã nghiên cứu cách “Phát âm củatừng âm, vần, thanh bằng cách phát âm trước gương để quan sát vị trí của lưỡi,
cử động ra sao, lưỡi đặt ở vị trí nào, rồi chuyển lưỡi ra sao, răng, môi, sự kết hợpcủa lưỡi, răng, môi”
- Khi hướng dẫn học sinh cách phát âm bằng biện pháp cấu âm này tôi đặcbiệt chú ý tới sự kết hợp cách mô tả với làm mẫu sao cho hài hòa, học sinh dễhiểu và bắt chước một cách chủ động
VD: Dạy phát âm bài: n (nờ)
Khi dạy n, học sinh phát âm sai thành l: hai âm này đều là hai phụ âmđồng vị về mặt cấu âm: lưỡi - lưỡi nhưng khác nhau về mặt thanh tính Để luyệnđọc đúng âm n tôi làm như sau:
Trang 14- Giáo viên phát âm mẫu, HS nghe và quan sát.
- Giáo viên mô tả vị trí của mặt lưỡi, lưỡi, răng
- Giáo viên làm mẫu cho HS quan sát
- Hướng dẫn học sinh đặt lòng bàn tay trước miệng, một tay đặt lên thanhquản và không thấy luồng hơi phát ra
- Cho học sinh phát âm mạnh hơn tạo âm/ n/ câm
- Cho học sinh làm như trên nhưng phát âm thành tiếng (nờ)
- Cho học sinh dùng 2 ngón tay đặt lên sống mũi rồi phát âm thành tiếng(nờ) sẽ thấy mũi rung
- Tiếp đó luyện cho học sinh đọc: na, no, nô, nơ…… VD: Khi dạy bài:L
- Bước1: Cho học sinh nghe phát âm mẫu của giáo viên
- Bước 2: Giáo viên mô tả vị trí lưỡi, răng, môi cho học sinh quan sát rồiyêu cầu học sinh thực hiện: đầu lưỡi cong lên chạm vòm lợi rồi đẩy hơi ra, đồngthơì rụt lưỡi vào mặt lưỡi lõm xuống Miệng mở vừa phải Học sinh quan sátgiáo viên làm mẫu
- Bước 3: Cho học sinh phát âm lờ (câm) để tiện quan sát, sửa vị trí lưỡi,
độ mở hàm dưới cho học sinh
- Bước 4: Phát âm lờ - yêu cầu học sinh sờ tay lên mũi, mũi không rung
- Bước 5: Cho học sinh bịt mũi lại rồi đọc: “la, lo, lô, lơ”
Còn khi phát âm n: mũi sẽ rung, bịt mũi vào đọc “na, no, nô, nơ” sẽ khôngđọc được
*/ Biện pháp 3: Biện pháp luyện theo mẫu.
- Tôi luôn chú ý chau chuốt cho giọng đọc mẫu của mình để khi phát âmmẫu được rõ ràng, học sinh dễ nghe Cho học sinh nghe mẫu của giáo viên rồiyêu cầu học sinh phát âm Sử dụng cả mẫu của học sinh đối với những em phát
âm chuẩn để phát âm mẫu
VD: Dạy vần âng
+ Bước 1: hướng dẫn hs phát âm (ớ - ngờ - âng), âm nào đứng trước ta đọc
trước, âm nào đứng sau ta đọc sau
Trang 15- GV phát âm mẫu – HS nghe và quan sát cách phát âm.
- HS phát âm cá nhân, một số em phát âm sai thành ớ ngờ ưng
+ Bước 2: sửa sai
- Yêu cầu em Thảo vừa phát âm sai đọc ( ớ): miệng mở rộng
- Yêu cầu em Thảo vừa phát âm sai đọc ( ngờ): miệng mở rộng rồi giữnguyên miệng rộng như thế đọc âng đọc 3,4 lần
- Khi đọc âng : Miệng mở rộng, hàm dưới nâng lên một chút, không đưahàm dưới ra phía trước
- Khi phát âm ưng thì miệng mở hẹp hơn và hàm dươí đưa về phía trước.
+ Bước 3: cho HS đọc - âng, nâng, tầng
*/ Biện pháp 4: Luyện phát âm qua trung gian - Sửa về dấu thanh và lệch
chuẩn về cao độ
VD: Sửa cho học sinh từ thanh sắc về thanh ngã
- Cho học sinh thảo luận cách phát âm thanh ngã (~) (nhóm 2 em)
- Học sinh phát âm cá nhân – Giáo viên nhận xét
- Hướng dẫn cách phát âm: Giáo viên phát âm mẫu cho học sinh nghe rồiyêu cầu học sinh phát âm lại Giáo viên quan sát
- Cách sửa sai: Phân tích cấu âm
- Khi phát âm ngã: Miệng mở hẹp tạo khe hàm vừa phải, mặt lưỡi đầy, haibên rìa lưỡi chạm nhẹ vào mặt trong hàm dưới, hơi đẩy lên mũi
- Đặt 1 bàn tay trước miệng không có luồng hơi phát ra, 1 bàn tay đặt lênmũi thấy mũi rung nhiều
- Cho học sinh bóp chặt mũi rồi phát âm (ngã) sẽ không đọc được
+ Khi phát âm (sắc) miệng mở hẹp hơn tạo ra khe hàm hẹp, mặt lưỡi lõmxuống Đầu lưỡi và hai hàm khép lại rồi thổi hơi đẩy ra
- Cho học sinh đặt một bàn tay trước miệng kiểm tra sẽ thấy luồng hơithoát ra
- Cho học sinh bóp chặt mũi lại rồi đọc (sắc) học sinh đọc được bìnhthường
*/ Biện pháp 5: Luyện phát âm đúng cho HS qua hiểu nghĩa của từ.