Nam Cao A-MUÏC TIEÂU:Giuùp hoïc sinh: -Thấy được tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao quý của nhân vật Lão Hạc,qua đó hiểu thêm về số phận đáng thương và vẽ đẹp tâm hồn đáng trọng của ng[r]
Trang 1Ngày dạy:
Tuần:1 Tiết VĂN BẢN:
( Thanh Tịnh)
A-MỤC TIÊU:Giúp học sinh hiểu:
-Những cảm xúc chân thật ,trong sáng của tuổi thơ ngày đầu cắp sách trường
-Tình cảm tha thiết của tác giả đối với tuổi thơ ,bạn bè,mái trường quê hương
-Rèn kỹ năng đọc diễn cảm
B-CHUẨN BỊ:
Giáo viên:Giáo án,sgk,tài liêụ tham khảo.
Học sinh: Soạn bài ,sgk.
C-TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1-Ổn định lớp:
2-Kiểm tra bài cũ:
-Giáo viên: kiểm tra vở của học sinh,đồ dùng học tập…
3- Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
- Giáo viên gọi học sinh đọc phần chú thích SGK
? Nêu một vài nét tiêu biểu về tác giả ?
- Học sinh nêu
? Giáo viên đọc mẫu, hướng dẫn học sinh đọc
? Giải thích một số từ khó
- Học sinh tóm tắt văn bản
? Giáo viên hướng dẫn học sinh tóm tắt văn bản
? Đọc qua văn bản kỉ niệm ngày đầu đến trướng của”tôi”được kể
theo trình tự không gian và thời gian nào?
-Học sinh : Cảm nhận của "tôi" trên đường tới trường, ở sân
trường, trong lớp học
? Kỉ niệm ngày đầu đến trường của nhân vật”tôi”gắn với không
gian , thời gian nào?
-Học sinh:+ Không gian: Trên con đường làng dài và hẹp
+Thời gian: Cuối thu
? Vì sao không gian và thời gian trở thành kỹ õniệm của tác giả?
-Học sinh: Gần gũi, quen thuộc, nó gắn với tuổi thơ của tác giả
? Trong câu văn”con đường này …thấy lạ”, cảm giác quen mà lạ
của nhân vật có ý nghĩa gì?
-Học sinh: Dấu hiệu đổi khác trong tình cảm nhận thức của cậu
bé ngày đầu tới trường
? Trong những cảm nhận mới mẻ trên con đường tới trường làng
đến trường nhân vật tôi đã tự bộc lộ đức tính gì của mình?
-Học sinh: Yêu học, yêu bạn, yêu mái trường
? Ởø phần này tác giả sử dụng nghệ thuật gì? Đề cao vấn đề gì ?
- Nghệ thuật so sánh, đề cao sự học của con người
? Qua đoạn này tác giả có cảm nhận như thế nào về nhân vật
“tôi”?
-Học sinh quan sát phần văn bản tiếp theo cho biết:
? Cảnh trước sân trường làng Mĩ Lí lưu lại trong tâm trí tác giả có
gì nổi bật?
I- Giới thiệu chung :
1 Tác giả : Thanh Tịnh
(1911-1988) quê ở Huế
2 Tác phẩm : Tôi đi học in
trong tập truyện Quê Mẹ (1941)
II- Đọc hiểu văn bản:
1 Đọc
2 Thể loại :
III Tìm hiểu văn bản :
1- Cảm nhận của tôi ngày đầu đến trường:
Nghệ thuật miêu tả so sánh , nhân vật “tôi” đã bộc lộ đức tính yêu học, yêu bạn bè, mái trường quê hương
2 Cảm nhận của tôi lúc ở sân TÔI ĐI HỌC
Trang 2- Đông ngườingười nào cũng đẹp.
? Cảnh tượng được nhớ lại có ý nghĩ a gì?
- Không khí đặc biệt của ngày khai trường
- Thể hiện tinh thần hiéu học của nhân dân ta
? Đoạn văn”họ như con chim …e sợ” nghệ thuật được sử dụng là
gì?Tác dụng của nó ?
- Nghệ thuật so sánh đề cao sự hấp dẫn của nhà trường, khát
vọng của tác giả đối với trường học
Giáo viên:bên cạnh nhân vật “tôi” gắn liền với mái trường ở văn
bản này còn xuất hiện nhân vật ông Đốc
? Hình ảnh ông Đốc được nhớ lại qua hình ảnh nào?
- Ông nói “các em …chờ chúng tôi”
? Từ đó cho thấy tác giả nhớ tới ông Đốc bằng những hình ảnh
nào?
- Quý trọng, tin tưởng biết ơn
- Giáo viên:khi bắt đầu đi học các em thường nhớ nhà mà khóc
? Em hãy nhớ và kể lại chính cảm xúc của chính mình vào lúc
này, trong ngày đầu tiên đi học
- Học sinh tự bộc lộ
? Đến đây em hiểu thêm gì về nhân vật “tôi”và nghệ thuật
được sử dụng ở đoạn văn này là gì?
Giáo viên cho học sinh tóm tắt lại phần cuối của văn bản
? Đoạn văn vừa tóm tắt thể hiện điều gì của nhân vật tôi?
? Nhân vật “tôi”cảm nhận được vấn đề gì khi vào lớp học?
- Bứơc vào thế giới rộng của mình, không còn bên cạnh mẹ như
ở nhà
- Mùi hương lạ xông lên
? Hãy lí giải những cảm nhận đó của nhân vật “tôi”?
- Cảm giác lạ vì lần đầu được vào lớp học Không cảm thấy sự xa
lạ với bàn ghế và bạn bè vì đã có ý thức
? Những cảm giác đó cho thấy tình cảm nào của nhân vật
“tôi”đối với lớp học của mình?
- Tình cảm trong sáng tha thiết
? Đoạn văn cuối văn bản có hai chi tiết:
- Một con chim …cánh chim
- Nhưng tiếng …vần đọc
? Những chi tiết đó nói thêm điều gì về nhân vật “tôi”?
? Qua văn bản, em cảm nhận những điều tốt đẹp nào từ nhân vật
“tôi”?
- Giàu cảm xúc với tổi thơ, mái trường quê hương
? Em học tập được gì từ nghệ thuật kể chuyện của nhà văn trong
truyện ngắn này?
- Nêu nội dung chính của văn bản
trường
-Miêu tả,so sánh giàu cảm xúc với trường lớp, người thân thể hiện dấu hiệu trưởng thành trong nhận thức và tình cảm ngay ngày đầu tiên đi học
3- Cảm nhận của tôi trong lớp học.
- Yêu thiên nhiên, yêu tuổi thơ, yêu cả sự học hành để trưởng thành
IV.Tổng kết :
- NT: Kể theo trình tự thời gian,
kết hợp hài hoà giữa kể, tả ,và biểu cảm
- ND : Tâm trạng hồi hộp, cảm
Trang 3- Học sinh thảo luận
- Muốn kể chuyện hay, cần có nhiều kỉ niệm đẹp, giàu cảm xúc giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” trong buổi tựu trường đầu tiên
trong đời
D HƯỚNG DẪN HỌC BÀI:
-Tóm tắt được văn bản
-Học phần tổng kết ở sgk
-Soạn bài: Cấp độ khái quát nghĩa của từ.
- Soạn theo câu hỏi trong sgk
Ngày soạn:
Ngày dạy :
Tuần 1-Tiết 3
A.MỤC TIÊU : Giúp hs:
-Nắm đựơc cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ và mối quan hệ của nó
Thông qua bài học ,rèn tư duy trong việc nhận thức mối quan hệ giừa cái chung và cái riêng
B CHUẨN BỊ:
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1-Ổn định lớp:
2-Kiểm tra bài cũ:
Giáo viên kiểm tra vở soạn
3-Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
- Giáo viên vẽ sỏ đồ trong sgk và cho học sinh quan sát.
? Nghĩa của các từ động vật rộng hay hẹp hơn nghĩa của
các từ thú chim, cá,? Vì sao?
? Nghĩa của từ thú rộng hay hẹp hơn nghĩacủa các từ voi,
hươu?
-> Nghĩa rộng hơn
? Nghĩa của các từ chim rộng hay hẹp hơn nghĩa của các từ
cá rô, cá thu ? Vì sao?
-> Rộng hơn vì phạm vi nghĩa của các từ thú, chim, cá bao
hàm nghĩa của ba loại trên
? Tìm các từ có phạm vi nghĩa hẹp hơn từ :cây, cỏ, hoa, lá?
+ Cây : Cây Cam, Cây Đào, Cây Chanh…
+ Hoa : Hoa Lan, Hoa Hồng…
+ Co û: Cỏ Gà, Cỏ Gấu, Cỏ Chanh,…
? Qua các ví dụ trên em hiểu thế nào là một từ ngữ có
nghĩa rộng và nghĩa hẹp?
? Một từ có thể vừa có nghĩa rộng và có nghĩa hẹp được
không?
-Học sinh : Được vì tính chất rộng hẹp của nghĩa từ ngữ chỉ
là tương đối
-Giáo viên : Gọi học sinh đọc phần nhi nhớ SGK.
I Tìm hiểu bài :
- Nghĩa của các từ động vật rộng hơi nghĩa của thú ,chim, cá.
+ Vì phạm vi nghĩa của từ động vật bao hàm nghĩa của ba tư ø: Thú, chim ,cá
II Bài học:
Nghĩa của một từ có thể rộng hơn, hoặc hẹp hơn nghĩa của từ ngữ khác
CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT NGHĨA CỦA TỪ NGỮ
Trang 4- Thế nào là một từ có nghĩa rộng hay hẹp hơn?
- Một từ có thển có nghĩa rộng và nghĩa hẹp được không?
- Học sinh : Đọc bài tập 1 SGK
- Học sinh thảo luận và trả lờibài tập 2
Giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài tập 3:
II-Luỵện tập:
Bài 1 : Lập sơ đồ …
Y phục Quần áo Áo
Quần đùi, quần dài ; Áo sỏ mi Bài 2:
a Chất đối
b Nghệ thuật
c Thức ăn
d Nhìn
e Đánh
D HƯỚNG DẪN HỌC BÀI :
- Học thuộc phần ghi nhớ, làm bài tập còn lại
- Đọc lại văn bản”tôiđi học” để trả lời câu hỏi SGK phần “Tính thống… văn bản”.
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tuần 1-Tiết 4:
A MỤC TIÊU: Giúp học sinh:
Nắm được chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản
Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và duy trì đối tượng trình bày, chọn lựa sắp xếp các từ sao cho văn bản tập chung nêu bật ý kiến cảm xúc của mình
Rèn kỹ năng viết văntheo tính thống nhất về chủ đề của văn bản
B CHUẨN BỊ :
Giáo viên: giáo án,SGK
Học sinh:soạn bài, đọc bài:
C.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.
1- Ổn định lớp :
2- Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh
Giáo viên kiểm tra vở soạn của học sinh.
3- Bài mới.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
Giáo viên gọi học sinh đọc lại phần văn bản: “Tôi đi học”
? Tác giả nhớ lại những kỉ niệm sâu sắc nào trong thời thơ ấu của
mình?
? - Buổi đầu tiên đi học
? Sự hồi tưởng ấy gợi lên ấn tượng gì trong lòng tác giả?
- Cảm giác bâng khuâng, sao xuyến, náo nức, bỡ ngỡ…
Giáo viên: nội dung mà các em trả lời trên là chủ đề của văn bản
“tôi đi học”
? Hãy phát biểu chủ đề của văn bản này là gì?
- Những kỉ niệm sâu sắc về buổi tựu trường đầu tiên
? Qua phân tích và tìm hiểu hãy cho biết chủ đề cũa Việt Nam là
I.BÀI TẬP:
II-CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN:
TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN
Trang 5? Căn cứ vào đâu mà em biết chủ đề của văn bản “Tôi đi học”
nói lên kỉ niệm cũa tác giả về buổi tựu trường đầu tiên?
- Vào nhan đề
- Từ ngữ, câu văn nói về tâm trạng của nhân vật “tôi” trong buổi
tựu trường đầu tiên
? Thử tìm một số từ ngữ câu văn nói lên tâm trạng đó?
? Từ ngữ nào làm nổi bật cảm giác mới lạ xen lẫn bỡ ngỡ của nhân
vật “tôi”khi cùng mẹ đến trường,và cùng bạn vào lớp học?
- Con đường thấy lạ
- Thay đổi hành vi
? Dựa vào sự phân tích ở trên em hãy cho biết thế nào là tính
thống nhất về chủ đề cũa văn bản?
? Tính thống nhất này được thể hiện trong những phương diện nào?
- Hình thức, nội dung, đối tượng
? Làm thế nào để đảm bảo tính thống nhất đó?
- Xác định chủ đề được thể hiện ở nhan đề đề mục, quan hệ giữa
các phần của văn bản, các từ then chốt thường lặp đi lặp lại
- Học sinh đọc phần ghi nhớ SGK.
- Giáo viên goị học sinh đọc bài tập 1
? Văn bản trên viết về đối tượng nào? Viết về vấn đề gì?
- Cây cọ ở vùng sông Thao quê hương của tác giả
? Cách trình bày ra sao?
- Theo trình tự miêu tả hình dáng cây cọ, sự gắn bó cây cọ…
? Có thể thay đổi trật tự sắp xếp hay không?
- Có thể đổi ý 2 và ý 3 cho nhau
? Nêu chủ đề của văn bản?
- Vẻ đẹp và ý nghĩa của rừng cọ quê tôi
? Chủ đề ấy được thể hiện trong toàn văn bản, từ việc miêu tả rừng
cọ cuộc sống của người dân hãy chứng minh?
- Qua nhan đề của văn bản sự miêu tả cây cọ
? Tìm các từ ngữ các câu tiêu biểu thể hiện chủ đề của văn bản?
- Các từ ngữ được lặp lại nhiều lần : rừng cọ, lá cọ, và các ý lớn
trong phần thân bài
- Giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài tập còn lại
- Là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt
- Là sự nhất quá về ý đồ, ý kiến, của tác giả được thể hiện trong văn bản
+ Hình thức: nhan đề của văn bản
+ Nội dung:mạch lạc, chi tiết + Đối tượng:
II-LUYỆN TẬP:
Bài tập 1:
Văn bản : Rừng cọ quê tôi
D HƯỚNG DẪN HỌC BÀI:
- Học thuộc các ý ghi nhớ ở phần SGK.
- Soạn bài “Trong lòng mẹ”
- Tìm bố cục của văn bản
- Phân tích nhân vật người cô qua cuộc đối thoại với bé Hồng
- Tình yêu thương của nhân vật bé Hồng đối với mẹ mình
Ngày 18/ 8/ 2008.
Kí duyệt.
Trang 6Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 5,6- Tuần 2: VĂN BẢN
(Nguyên Hồng)
AMỤC TIÊU:Giúp học sinh hiểu được:
- Tình cảm đáng thương và nõi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng, cảm nhận đựơc tình yêu thương mãnh liệt của chú bé đối với mẹ
- Bước đầu hiểu được văn hồi kývà đặc sắc của thể văn này qua ngòi bút của Nguyên Hồng: thấm đượm chất chữ tình, lời vă tự nguyện chân thành giàu sức truyền cảm
Rèn kỹ năng đọc và cảm thụ tác phẩm
B.CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: giáo án, đọc văn bản,tiểu thuyết
- Học sinh soạn bài, SGK
C.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1- Ổn định lớp.
2- Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh
- Tóm tắt văn bản “Tôi đi học”
- Nêu nội dung chính của văn bản?
3-Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG
- Giáo viên gọi học sinh đọc chú thích (*) SGK
? Cho biết vài nét về tiểu sử tác giả Nguyên Hồng?
? Hãy kể tên những tác phẩm của ông?
? Đoạn trích"trong lòng mẹ" được trích từ tác phẩm nào? Thuộc
chương mấy?
- Giáo viên hướng dẫn học sinh cách đọc văn bản
- Giáo viên: hồi kí là một thể văn được dùng để ghi lại những
chuyện có thật đã sẩy ra trong cuộc đời một người cụ thể đó là tác
giả
? Theo dõi văn bản"trong lòng mẹ" em hãy cho biết: Chuyện gì
được kể trong hồi kí này?
- Học sinh: chuyện bé Hồng là đứa trẻ mồ côi cha, bị hắt hủi vẫn
một lòng yêu thương kính trọng mẹ
? Chuyện này được kể theo mấy sự việc chính đó là sự việc nào?
- Học sinh:kể theo hai sự việc chính
- Bé Hồng bị hắt hủi
- Bé Hồng được gặp mẹ
? Mỗi sự việc liên quan đến phần văn bản nào?
- Học sinh: Từ đầu đến…hỏi đến chứ
- Đoạn hai còn lại
- Giáo viên: hướng dẫn học sinh giải thích một số tứ khó SGK
? Theo dõi phần đầu văn bản em cho biết cảch ngộ của bé Hồng
có gì đặc biệt?
- Học sinh: cha chết mẹ tha hương cầu thực vì nghèo túng Hai anh
em Hồng phải sống với cô ruột
I- GIỚI THIỆU CHUNG:
1 Tác giả: Nguyên
Hồng(1918-1982), quê ở Nam Định
Là nhà văn của những người lao động nghèo khổ
2 Tác phẩm :gồm 9 chương,
đăng lên báo 1938,in thành sách 1940
Đoạn trích thuộc chương IV của tác phẩm
II- ĐỌC HIỂU VĂN BẢN.
1 Đọc :
2 Thể loại :
- Tiểu thuyết tự thuật
- Kết hợp kể với miêu tả, biểu cảm
TRONG LÒNG MẸ
Trang 7? Theo dõi cuộc đối thoại giữa người cô và bé Hồng, em hãy cho
biết người cô và bé Hồng có quan hệ như thế nào?
- Học sinh: quan hệ ruột thịt
? Nhân vật người cô hiện lên qua các chi tiết, lời nói nào?
- Một hôm cô tôi gọi tôi đến bên cười hỏi: "mày có muốn vào
Thanh Hóa…không?"
- Sao lại không vào? mày dại quá cứ vào đi, tao chạy cho tiền
tàu…bè chứ
Mỗi lời nói của bà cô có ý nghĩa gì?
Châm chọc, nhục mạ
- Giáo viên: Quả không gì cay đắng bằng khi vết thương lòng bị
người cô mình chỉ chích
? Từ việc phân tích trên em thấy bản chất của bà cô là người như
thế nào?
- Giáo viên: Dĩ nhiên tính cách tàn nhẫn đó là sản phẩm của những
định kiến đố vói phụ nữ trong xã hội cũ
Tiết 2:
? Trong cuộc đối thoại với bà cô bé Hồng đã bộc lộ những cảm
xúc suy nghĩ của mình hãy tìm những chi tiết đó?
-Học sinh :+Nhận ra ý nghĩ cay độc…
+Bé Hồng khóc…
- Giáo viên: tác giả đã bộc lộ lòng căm tức bằng những chi tiết đầy
ấn tượng, với những hình ảnh, các động từ mạnh mẽ
? Ở đây phương thức biểu đạt nào đựơc vận dụng?Tác dụng của
nó?
-Biểu cảm…
? Em hiểu gì về bé Hồng trong trạng thái tâm hồn đó của em?
? Như vậy ở phầøn một tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật
nào nữa?
-Học sinh:nghệ thuật tương phản làm nổi rõ nhân cách tàn nhẫn
của người cô đối lập lòng thương yêu con của mẹ bé Hồng Khẳng
định tính cách trong sáng tràn ngập tình thương đối với mẹ mình
- Giáo viên: quan sát đoạn cuối của văn bản cho biết:
? Hình ảnh người mẹ của bé Hồng hiện lên qua chi tiết nào?
Mẹ tôi về một mình…
Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi…
Mẹ tôi không còm cõi sơ xác
- Ở đây nhân vật người mẹ được kể qua cái nhìn và cảm xúc tràn
ngập yêu thương của người con
? Điều đó khẳng định tác dụng gì?
- Hình ảnh người mẹ hiện lên cụ thể sinh động gần gũi hoàn hảo
Bộc lộ tình yêu thương quí trọng mẹ
? Từ đó bé Hồng có người mẹ như thế nào?
- Yêu con, đẹp đẽ,…vượt lên lời mải mai cay độc của người cô
? Trong phần văn bản này tình yêu thương của bé Hồng được trực
tiếp bộc lộ, vậy đâu là những biểu hiện cụ thể của tình yêu thương
III Tìm hiểu văn bản:
1- Hình ảnh bà cô qua cuộc đối thoại với bé Hồng
- Lạnh lùng, đôïc ác, thâm hiểm, là hạng người sống tàn nhẫn, khô héo cả tình máu mủ trong xã hội thục dân nửa phong kiến lúc bấy giờ
b Những suy nghĩ cảm xúc của chú bé khi trả lời người cô
- Với phương thức biểu cảm bộc lộ trực tiếp tác giả đã thể hiện rõ tâm trạng đau đớn uất ức, bị hắt hủi nhưng tâm hồn vãn trong sáng tràn ngập tình yêu thương đối với mẹ
2 Cảm giác sung sướng của bé Hồng khi gặp mẹ.
Trang 8
- Học sinh tư phát biểu
- Giáo viên nhận xét
? Em hãy nhận xét về phương thức biểu đạt của đoạn văn trên?
- Biểu cảm trực tiếp
? Cảm nghĩ của em về nhân vật bé Hồng từ nhưỡng biểu hiện tình
cảm đó?
- Giáo viên:
- Có thể nói đoạn trích"trong lòng mẹ" đặc biệt phần cuối này là
bài ca chân thành và cảm động về tình mẫu tử thiêng liêng bất
diệt
- Giáo viên đưa ra bài tập nhanh
- Yêu cầu các nhóm thảo luận ý kiến
- Nhân vật bé Hồnh có thể gợi cho người đọc nhiều suy tư về số
phận con người:
- Đó là những nạn nhân đáng thương của nghèo đói
- Đó là số phận đau khổ và bất hạnh
- Đó là một đứa trẻ muốn vượt lên mọi đau khổ bởi tình yêu trong
sáng giành cho mẹ
? Toàn bộ văn bản tác giả sử dụng nghệ thuật gì?
- Học sinh đọc phần ghi nhớ SGK
- Học sinh : Đọc
- Biểu cảm trực tiếp - thể hiện niềm hạnh phúc tràn ngập trong một thời gian ấm áp tình mẫu tử
IV TỔNG KẾT:
- Nghệ thuật : kể, biểu cảm trực
tiếp
- Nội dung : những cay đắng tủi
cực tình yêu thương mẹ của tác giả
D HƯỚNG DẪN HỌC BÀI :
- Đọc và tóm tắt văn bản, học phần ghi nhớ SGK
- Soạn bài “Trường từ vựng”
- Thế nào lả trừng từ vựng? Tìm ví dụ
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tuần 2- Tiết 7:VĂN BẢN:
A.MỤC TIÊU: giúp học sinh:
- Hiểu được thế nào là trường từ vựng,biết xác lập trường từ vựng đơn giản
- Bước đầu hiểu được mối liên quan giũa trường từ vựng với các hiện tượng ngôn ngữ đã học như đồng nghĩa, trái nghĩa…giúp cho việc học văn và làm văn
Rèn kĩ năng sử dụng từ linh hoạt trong khi viết văn
B.CHUẨN BỊ:
- Giáo viên:giáo án, SGK
- Học sinh:soạn bài, SGK
C.TIẾN TRÌNG LÊN LỚP:
1-Ổn định lớp.
- Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh:
- Thế nào là một từ có nghĩa rộng và nghĩa hẹp? Cho ví dụ
3- Bài mới:
TRƯỜNG TỪ VỰNG
Trang 9HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY NỘI DUNG
- Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn văn ở mục I
SGK
? Tìm và gạch chân dưới những từ in đậm ở trong
đoạn văn?
- Mặt, da, mắt, gò má, đùi, đầu, cánh tay,miệng
? Các từ này có nét chung nào về nghĩa?
- Chỉ bộ phận của con người
- Giáo viên những từ đều có nét chung về nghĩa
gọi là trường từ vựng
? Em hiểu trường từ vựng là gì?
? Em hãy thử tìm những từ vựng bằng dụng cụ
nấu nướng?
- Xoong, nồi, chảo…
? Tìm trường từ vựng “mắt” bộ phận của mắt, đặc
điểm của mắt, cảm giác của mắt, bệnh về mắt
* Mắt
- Bộ phận của mắt:lòng đen, lòng - trắng…
- Đặc điểm của mắt:sắc, lờ đờ…
- Cảm giác của mắt:cặm, chío, quáng…
- Bệnh về mắt:cận thị, viễn thị…
Hoạt động của mắt
? Em có nhận xét gì về trường từ vựng mắt?
? Xem ví dụ trên em có nhận xét gì về loại tuy
cùng nói về trường từ vựng mắt nhưng ta thấy các
từ này có giống nhau không?
- Danh từ:lòng đen, lông mi
- Động từ: nhìn, trông, liếc
- Tính từ: lờ đờ, loét
Phân tích ví dụ sau:
* Ngọt
- Trường mùi vị-cùng trường với:cay, đắng, chát
- Trường âm thanh-cùng trường với:the thé, êm
dịu
- Trường thời tiết- cùng trường với:hanh, ẩm,giá
? Từ ngọt có mấy nghĩa?
- Nhiều nghĩa
? Trường mùi vị có thể cùng trường với những từ
nào?
- Giáo viên:mời học sinh đọc ví dụ cuối cùng
? Các từ :tưởng, mừng, chực thường dùng để chỉ
ai? Chỉ cái gì?
Tưởng, mừng, chực thường để chỉthái độ con
người
- Cậu dùng để chỉ tên người
I.Tìm hiểu bài:
II Bài học:
Thế nào là trường từ vựng:
- Là tập hợp của những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa
- Một số từ vựng có thể bao gồm nhiều trường từ vựng nhỏ hơn
Một trường từ vựng có thể bao gồm những từ khác biệt nhau về từ loại
- Do hiện tượng nhiều nghĩa, một trường từ vựng có thể cóthể thuộc những trường từ vựng khác nhau
Trang 10? Những từ này trong đoạn văn trên tác giả dùng
để chỉ ai?
- Chỉ thái độ hành động của con chó
? Đoạn văn sử dụng biện pháp tu từ gì?
- Nhân hóa
? Vậy trong trường hợp này tác giả đã chuyển
trường từ vựng người sang trường từ vựng gì?
- Thú vật
- Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập
- Học sinh hoạt động theo nhóm
Trong văn thơ , trong cuộc sóng hàng ngày Phép nhân hóa sử dụng ẩn dụ
III Luyện tập:
Bài tập 1:
Các từ thuộc trường từ vựng người ruột thịt trong văn bản”Trong lòng mẹ”:
-Tôi,thầy tôi,cô tôi, mẹ tôi, anh em tôi
Bài tập 2:Đặt tên trường từ vựng:
a-Dụng cụ đánh bắt cá
b-Dụng cụ để đựng
c-Hành động của chân
d-Trạng thái tâm lý
e-Tính cách
g-Dụng cụ để viết
Bài tập 3:Hoài nghi, khinh miệt, ruồng rẫy,
thưng yêu, kính mết, rắp tâm- thuộc trường từ vựng thái độ
D HƯỚNG DẪN HỌC BÀI:
-Học bài , làm bài tập còn lại
-Soạn bài “Bố cục của văn bản”
Ngày soạn:
Ngày dạy:
AMỤC TIÊU:Giúp học sinh:
-Nắm được bố cục của văn bản, đặc biệt là cách sắp xếp các nội dung trong phần thân bài
-Biết xây dựng bố cục văn bản mạch lạc phù hợp với đối tựng và nhận thức của người đọc
-Rèn kỹ năng viết văn theo đúng bố cục gồm ba phần
B.CHUẨN BỊ :
- Giáo viên:Giáo án,sgk,đồ dùng học tập
-Học sinh:Soạn bài, sgk
C-TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1-Ổn định lớp:
2-Kiểm tra bài cũ:
?Chủ đề của văn bản là gì?
?Thế nào là tính thống nhất về chủ đề văn bản?
3-Bài mới: