Giáo án Ngữ văn 8 tuần 30 đến 33

Nắm được yêu cầu và cách thức đưa những yếu tố tự sự và miêu tả vào bài văn nghị luận một cách có hiệu quả mà không làm ảnh hưởng tới mạch nghị luận chung hoặc kh«ng lµm háng hay biÕn ch[r]

Trang 1

Giáo án: Ngữ văn 8 Năm học: 2008-2009

Tuần 30 - Tiết 109 Ngày soạn:16/03/09

Văn bản

Đi bộ ngao du

(Trích “ Ê-min hay về giáo dục”- J Ru-xô)

A Mục tiêu

- Giúp hs hiểu rõ đoạn văn nghị luận trích trong luận văn tiểu thuyết với cách lập luận, chứng minh chặt chẽ, hoà quyện với thực tiễn cuộc sống của tác giả không những rất sinh động

mà qua đó ta thấy bóng dáng tinh thần của nhà văn – một con người giản dị, rất yêu tự do và thiên nhiên

- Rèn kỹ năng tìm hiểu và phân tích cá luận điểm, luận cứ, luận chứng trong bài nghị luận

- Giáo dục tình yêu thể thao, tạo nếp sống giản dị, lành mạnh

B Chuẩn bị

- GV: Sgk Sgv Giáo án, tài liệu

- HS: Đọc văn bản và trả lời câu hỏi sgk

C Tiến trình dạy - học

- Tổ chức

- KTBC: ? Qua văn bản Thuế máu em có nhận xét gì về chính quyền thực dân?

- Bài mới

- Gọi hs đọc chú thích * sgk

? Hãy nêu những thông tin cần thiết

đáng ghi nhớ về tác giả, tác phẩm ?

? Nêu xuất xứ văn bản?

I Giới thiệu chung.

1 Tác giả

- Jăng Jắc Ru – xô ( 1712 – 1778 ) là nhà văn, nhà triết học, nhà hoạt động xã hội nổi tiếng của nước Pháp thế kỷ XVIII

2 Tác phẩm

- Đoạn trích trích trong quyển V của tác phẩm Ê min hay về giáo dục 1762

- Gọi hs đọc, có nhận xét

- Giải thích một số từ khó

? Văn bản thuộc thể loại nào?

? Đoạn trích có thể chia bố cục ntn ?

? Nêu nọi dung từng phần?

- Hs đọc phần 1

? Câu 1 tác giả nêu vấn đề gì ?

? Luận điểm đầu tiên để triển khai

vấn đề đi bộ ngao du là gì ?

? Luận điểm được chứng minh bằng

những luận cứ ntn ?

II Đọc - hiểu văn bản.

1 Đọc – chú thích

- Giọng rõ ràng dứt khoát, tình cảm thân mật

2 Thể loại

- Luận văn tiểu thuyết

- Đoạn trích thuộc thể loại lập luận chứng minh là chủ yếu

3 Bố cục: 3 phần.

- Từ đầu bàn chân nghỉ ngơi: Đi bộ ngao du và

tự do

- Tiếp làm tốt hơn: Đi bộ ngao du và sự làm

giầu hiểu biết cuộc sống, thiên nhiên

- Còn lại: Đi bộ ngao du và việc rèn luyện sức khoả, tinh thần con người

4 Phân tích.

a Đi bộ ngao du - được tự do thưởng ngoạn

- Câu 1 nêu vấn đề: đi bộ ngao du rất thú vị.

- Luận điểm: đi bộ ngao du là người hoàn toàn tự do.

- Luận điểm này được phát triển bằng các luận cứ:

+Muốn đi, muốn dừng ít, nhiều tuỳ ý: được quan sát khắp nơi, quay phải, quay trái, men theo dòng sông, tham quan mỏ đá, vào hang động

+Không phụ thuộc vào con người, phương tiện: phu trạm, ngựa trạm

+Không phụ thuộc vào đường xá, lối đi

Trang 2

Trường THCS Giáo viên:

? Cách lập luận theo trình tự nào ?

? Em có nhận xét gì về cách xưng hô

và đại từ nhân xưng của tác giả ?

? Từ đó tác giả muốn thuyết phục

người đọc tin vào những lợi ích nào

của việc đi bộ ngao du?

+Chỉ phụ thuộc vào bản thân mình.

+Thoải mái hưởng thụ tự do trên đường đi.

+Đi để giải trí, để học hỏi, vận động làm việc nên không bao giờ chán.

- Các luận cứ rất phong phú, dẫn chứng và lý lẽ trình bày xen kẽ, nối tiếp tự nhiên

- Cách xưng hô: tôi, ta xen kẽ là dụng ý nghệ thuật của tác giả, khi xưng tôi là tác giả muốn nói

về kinh nghiêm riêng mang tính chất cá nhân, khi

xưng ta là khi nói đến lý luận chung và gọi người

học trò Ê min là em

- Cách diễn đạt giản dị, dễ hiểu và dễ làm theo

- Thoả mãn nhu cầu hoà hợp với thiên nhiên Đem lại cảm giác tự do thưởng ngoạn cho con người

D Củng cố - Hướng dẫn.

? Em học được gì qua cách lập luận của tác giả ở phần 1

- Về nhà học bài

- Tiếp tục soạn để giờ sau học tiếp

Tiết 110 Ngày soạn:16/03/09

Văn bản

Đi bộ ngao du

(Trích “ Ê - min hay về giáo dục” – J Ru – xô)

A Mục tiêu.

- Giúp hs hiểu rõ đoạn văn nghị luận trích trong luận văn tiểu thuyết với cách lập luận, chứng minh chặt chẽ, hoà quyện với thực tiễn cuộc sống của tác giả không những rất sinh động

mà qua đó ta thấy bóng dáng tinh thần của nhà văn – một con người giản dị, rất yêu tự do và thiên nhiên

- Rèn kỹ năng tìm hiểu và phân tích cá luận điểm, luận cứ, luận chứng trong bài nghị luận

- Giáo dục tình yêu thể thao, tạo nếp sống giản dị, lành mạnh

B Chuẩn bị

- HS: Đọc văn bản và trả lời câu hỏi sgk

- Tổ chức

- KTBC: ? Hãy phân tích cách lập luận của phần 1 để thấy được giá trị nội dung mà

tác giả muốn gửi gắm tới người đọc ?

- Bài mới

? Luận điểm chủ yếu của đoạn này là

gì ?

? Tác giả đã lập luận ntn ? Trên

những cơ sở luận cứ nào ?

4 Phân tích ( tiếp)

b Đi bộ ngao du - đầu óc được sáng láng

- Luận điểm: ích lợi của việc đi bộ ngao du với việc bồi dưỡng nhận thức, làm giầu thêm nhận thức của con người.

- Những luận cứ chứng minh:

+Đi như các nhà triết học lừng danh: Ta lét,

+Xem xét các loại tài nguyên phong phú trên mặt

đất.

Trang 3

? Hãy nêu nhận xét về lời văn, câu

văn của tác giả trong đoạn văn ?

? ý nghĩa của cách diễn đạt này ?

? Khi cho rằng đi bộ ngao du là ngao

du như Ta lét, Pla tông, Pi ta go tác

giả đã bộc lộ quan điểm của mình

ntn?

? Lợi ích nào của việc đi bộ ngao du

được khẳng định?

? Luận điểm thứ 3 là gì ?

? Cách chứng minh luận điểm có gì

đặc sắc ?

? Cách chứng minh đó có tác dụng gì?

? Ngoài cách lập luận chứng minh ra,

đoạn này còn có cách thuyết phục nào

đặc biệt ?

+Tìm hiểu các sản vật nông nghiệp và cách trồng trọt chúng.

+Sưu tập các mẫu vật phong phú, đa dạng của thế giới tự nhiên

- Cách nêu dẫn chứng dồn dập liên tiếp bằng những kiểu câu khác nhau: khi so sánh, khi nêu cảm xúc, khi lại nêu câu hỏi tu từ

- Đề cao kiến thức thực tế khách quan và xem thường kiến thức sách vở giáo điều

- Đề cao kiến thức của các nhà khoa học, am hiểu

đời sống thực tế

- Từ đó khích lệ mọi người hãy đi bộ để mở mang kiến thức, mở mang năng lực khám phá đời sống, làm giầu trí tuệ, mở rộng tầm hiểu biết và để đầu

óc được sáng láng

c Đi bộ ngao du - tính tình được vui vẻ

- Luận điểm: lợi ích của việc đi bộ ngao du để tính tình được vui vẻ.

- Chứng minh luận điểm bằng cách so sánh: đi bằng phương tiện thì tinh thần buồn chán, còn đi

bộ thì sảng khoái vui tươi, có cảm giác thèm ăn, thèm ngủ, muốn nghỉ ngơi thoải mái sau mỗi chuyến đi bộ.

- Khẳng định lợi ích tinh thần của đi bộ ngao du

từ đó thuyết phục người đọc muốn tránh khỏi buồn bã, cáu kỉnh thì hãy đi bộ ngao du, để nâng cao sức khoẻ tinh thần, khơi dậy niềm vui sống

- Lồng cảm xúc trực tiếp của cá nhân vào các lý lẽ

để bộc lộ trạng thái tinh thần tràn đầy phấn chấn, vui vẻ, tin tưởng ở đi bộ ngao du

? Đọc văn bản này, giúp em hiểu

thêm những lợi ích mới nào của đi bộ

ngao du ?

? Những biểu hiện hình thức mới nào

tạo nên sự hấp dẫn của văn bản này ?

- Hs đọc, Gv nhấn mạnh

III Tổng kết.

- Nội dụng: thoả mãn nhu cầu thưởng ngoạn tự

do, mở rôngj tầm hiểu biết cuộc sống và nhân lên niềm vui sống cho con người.

- Hình thức: chứng cớ lấy từ kinh nghiệm của cá nhân, đan xen yếu tố tự sự và biểu cảm, câu văn

tự do phóng túng và giọng điệu vui tươi, nhẹ nhàng.

Ghi nhớ.

? Hãy nêu nội dung và nghệ thuật chính của bài ?

- Về nhà học bài, nắm chắc giá trị nội dung và nghệ thuật chính của bài

- Soạn bài: Ông Giuốc - đanh mặc lễ phục.

Tiết 111 Ngày soạn:17/03/09

Tiếng Việt

Hội thoại

( Tiếp theo )

Trang 4

A.Mục tiêu

- Học sinh nắm được khái niệm lượt lời trong hội thoại

- Rèn kĩ năng cộng tác hội thoại trong giao tiếp xã hội

- Giáo dục ý thức tránh hiện tượng cướp lời trong khi giao tiếp

B Chuẩn bị

- HS: Đọc ví dụ và trả lời câu hỏi sgk

- Tổ chức

- KTBC: ? Thế nào là vai xã hội? Quan hệ vai xã hội?

- Bài mới

- Hs đọc lại đoạn văn

? Trong cuộc hội thoại đó, mỗi người

nói bao nhiêu lượt ?

? Bao nhiêu lần lẽ ra bé Hồng được

nói nhưng bé lại im lặng không nói ?

? Sự im lặng của bé Hồng thể hiện

thái độ gì đối với lời nói của bà cô ?

? Vì sao bé Hồng không cắt lời

người cô khi bà nói những điều bé

Hồng không muốn nghe ?

? Vậy lượt lời trong hội thoại là gì ?

? Qua cách miêu tả cuộc thoại giữa

các nhân vật cai lệ, người nhà lí

trưởng, chị Dậu, anh Dậu trong doạn

trích Tức nước vỡ bờ tính cách của

mỗi nhân vật được thể hiện ntn?

I Lượt lời trong hội thoại.

1 Ví dụ.

2 Nhận xét.

* Các lượt lời của hai nhân vật:

- Bà cô:(4 lượt lời)

Hồng ! Mày có muốn không ? Sao lại không vào đâu ? Mày dại quá cứ vào đi

Vậy mày hỏi cô Thông

Mấy lại rằm tháng tám là ngày giỗ đầu

- Bé Hồng:(2 lượt lời)

Không, cháu không muốn vào.

Sao cô biết mợ con có con.

- Có hai lần bé Hồng không nói chỉ im lặng

Lần 1: Sau lượt lời 1 của bà cô.

Lần 2: Sau lượt lời 3 của bà cô.

- Sự im lặng thể hiện tình yêu thương mãnh liệt của Hồng đối với mẹ đáng thương và thể hiện thái độ bất bình của bé Hồng trước những lời lẽ thiếu thiện chí của bà cô

- Hồng không ngắt lời vì cậu luôn phải cố gắng kìm nén để giữ thái độ lễ phép của người dưới với người trên

3 Ghi nhớ.

- Hs đọc - Gv nhấn mạnh

II Luyện tập

Bài 1

- Số lượt lời tham gia hội thoại của chị Dậu và Cai

lệ là nhiều nhất

- Số lượt lời của người nhà Lý trưởng là ít hơn

- Anh Dậu chỉ nói với chị Dậu sau khi cuộc xung

đột giữa chị Dậu và Cai lệ, người nhà Lý trưởng đã kết thúc

- Kẻ duy nhất ngắt lời người khác ở đoạn văn là Cai lệ

- Chị Dậu từ chỗ nhín nhường, nhẫn nhịn gọi Cai lệ

là ông xưng cháu song không kìm nén được chị đã vùng lên gọi là mày và xưng hô bà.

- Cai lệ hống hách thô bạo tàn nhẫn, còn người nhà

Lý trưởng biết thân phận mình gọi anh , chị xưng tôi nhưng vẫn ngầm hùa với Cai lệ.

Trang 5

? Sự chủ động tham gia cuộc thoại

của chị Dậu với cái Tí phát triển

ngược chiều nhau ntn?

? Tác giả miêu tả có hợp lí với nhân

vật không? Vì sao?

? Việc tác giả tô đậm sự hồn nhiên

và hiếu thảo của cái Tí qua phần đầu

cuộc thoại làm tăng kịch tính của

câu chuyện ntn?

? Cho biết sự im lặng của nhân vật

tôi thể hiện điều gì?

* Nhận xét.

- Chị Dậu là người biết mình, biết người nhưng cũng rất có bản lĩnh sẵn sàng nhẫn nhịn nhưng khi cần vẫn vùng lên quyết liệt không biết sợ là gì

- Anh Dậu là người cam chịu, bạc nhược

- Cai lệ là tên tiểu nhân không còn chút tình người

- Người nhà Lý trưởng là người theo đóm ăn tàn

Bài 2

a Ban đầu cái Tí hồn nhiên, nói nhiều còn chị Dậu thì chỉ im lặng Về sau, cái Tí nói ít hẳn đi còn chị Dậu lại nói nhiều hơn

b Tác giả miêu tả như vậy là phù hợp với tâm lý nhân vật Vì lúc đầu cái Tí nói lắm vì chưa biết bị bán đi, sau biết bị bán cái Tí sợ hãi nên nói ít đi Chị Dậu lúc đầu đau đớn vì buộc phải bán con nên chỉ im lặng, sau chị cố gắng thuyết phục 2 đứa con nghe lời mình nên nói nhiều hơn

c Việc tác giả tô đậm sự hồn nhiên, hiếu thảo của cái Tí ở phần đầu cuộc hội thoại đã làm tăng kịch tính của câu chuyện vì chị Dậu đau đớn khi phải bán đứa con hiếu thảo, đảm đang, ngoan hiền như cái Tí Còn cái Tí phải đến nhà ông bà Nghị sẽ trở thành tai vạ khủng khiếp vì nó phải xa lìa bố mẹ và các em

Bài 3

- Sự im lặng của nhân vật tôi trong Bức tranh thể

hiện thái độ ngỡ ngàng xúc động sau đó là xấu hổ,

ân hận ăn năn của người anh khi đứng trước bức tranh của em gái vẽ mình Đó là những tình cảm chân thành, quý mến tấm lòng nhân hậu của người

em đối với người anh Người anh cảm thâys mình thật hèn kém, nhỏ nhặt, cá nhân ích kỉ trước em gái

D Củng cố - Hướng dẫn

? Lượt lời trong hội thoại là gì ?

? Sự im lặng trong hội thoại thường biểu hiện những thái độ gì ? ( Đồng ý, không đồng ý,

do dự, vừa nói vừa nghĩ )

- Học và nắm chắc kiến thức của bài

- Chuẩn bị: Luyện tập đưa yếu tố

Tiết 112 Ngày soạn:17/03/09

Tập làm văn

Luyện tập đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận.

A Mục tiêu

Trang 6

- Hs củng cố và vân dụng những hiểu biết về yếu tố biểu cảm trong văn bản nghị luận để

đưa vào trong một đoạn văn, một bài văn nghị luận có đề tài gần gũi, quen thuộc

- Rèn kỹ năng xác định và sắp xếp các luận điểm, xác định cảm xúc và cách đưa cảm xúc vào bài, đoạn văn nghị luận

- Giáo dục ý thức đưa các yếu tố biểu cảm vào văn bản nghị luận khi viết bài

B Chuẩn bị

- HS: Chuẩn bị đề bài sgk

- Tổ chức

- KTBC: ? Hãy nêu vai trò và tác dụng của yếu tố biểu cảm trong văn bản nghị luận ?

- Bài mới

? Để làm sáng tỏ vấn đề trên, cách sắp

xệp các luận điểm trên theo trình tự

dưới đây có hợp lí không? Vì sao? Nên

sửa ntn?

? Phần mở bài nêu nội dung ntn ?

? Thân bài cần sắp xếp các luận điểm

theo thứ tự ntn ?

- Hs đọc yêu cầu của phần 2 mục a

? Hãy nêu những yếu tố biểu cảm trong

đoạn văn ?

? Luận điểm ấy gợi cho em cảm xúc

gì?

- Gọi hs đọc đoạn văn: “ Không chỉ

tăng cường quen thuộc ”.

I Chuẩn bị ở nhà

Cho đề bài: Sự bổ ích của những chuyến tham quan du lịch đối với học sinh Lập dàn ý các luận điểm và luận cứ cần thiết

II Luyện tập trên lớp

1 Nhận xét hệ thống luận điểm

- Các luận điểm khác khá phong phú nhưng thiếu mạch lạc, sắp xếp còn lộn xộn

- Chữa và sắp xếp lại thành hệ thống mới

a.Mở bài: Những chuyến tham quan, du lịch

mang lại nhiều lợi ích cho người tham gia

b.Thân bài:

Về hiểu biết: Cụ thể, sinh động, sâu sắc hơn

những lý thuyết đã học vì được mắt thấy tai nghe Đồng thời học được nhiều bài học mới không có trong sách vở

Về tinh thần: thoải mái, thư giãn với nhiều

niềm vui và thêm yêu đất nước, con người , thiên nhiên

Về thể chất: khoẻ mạnh, cơ thể bền bỉ, dẻo

dai hơn

c Kết bài: Tham quan du lịch rất bổ ích nên

mọi người cần tham gia

2 Luyện tập xác định và đưa các yếu tố biểu cảm vào câu văn, đoạn văn nghị luận.

a Yếu tố biểu cảm trong đoạn văn: niềm vui sướng, hạnh phúc tràn ngập khi được đi bộ.

- Cảm xúc ấy ấy thể hiện ở giọng điệu phấn chấn, vui tươi, hồ hởi qua các từ ngữ, cấu trúc câu biểu cảm

+ Biết bao hứng thú khác nhau

+ Ta hân hoan biết bao khi về đến nhà

+ Ngon lành thế

+ Thích thú biết bao

+ Ngủ ngon biết bao

b Luận điểm: những chuyến tham quan du lịch

mang đến cho ta thật nhiều niềm vui

- Cảm xúc hồi hộp, náo nức, vui sướng, ngỡ ngàng, cảm động, nuối tiếc được thể hiện trước, trong và sau khi đi

- Yếu tố biểu cảm được thể hiện rõ trong đoạn

Trang 7

? Đoạn nghị luận dưới đây đã thể hiện

hết cảm xúc ấy chưa? (chưa)

? Cần tăng cường yếu tố biểu cảm ntn?

? Viết lại đoạn văn và trình bày?

- Gọi hs đọc yêu cầu của phần 3

? Luận điểm chính là gì ?

? Để làm rõ luận điểm có những luận

cứ nào?

? Tìm những yếu tố biểu cảm?

văn qua các từ ngữ, cách xưng hô: chắc các bạn vẫn chưa quên, không ai trong chúng ta kìm nổi tiếng reo, tôi nhớ, tôi để ý thấy

- Có thể thêm các yếu tố biểu cảm nữa trong từng câu, từng đoạn cho thêm phong phú nhưng phải phù hợp

3 Đưa yếu tố biểu cảm vào đoạn văn.

- Luận điểm: Tình cảm thiết tha của các nhà thơ Việt Nam đối với thiên nhiên qua các bài

- Phát triển các luận cứ:

Đó là những cảnh đẹp thiên nhiên trong sáng, thẫm đẫm tình người

Đó là cảnh đẹp thiên nhiên gắn liền với niềm khao khát tự do và nỗi nhớ về làng biển quê hương.

- Yếu tố biểu cảm: đồng cam chia sẻ, kính yêu, khâm phục, cũng bồn chồn, rạo rực, cũng băn khoăn, nhớ tiếc bâng khuâng

- Cách đưa: Có thể đưa cả vào 3 phần MB, TB, KB

D.Củng cố - Hướng dẫn

- Gv nhấn mạnh yêu cầu của tiết học

- Xem lại kiến thức lý thuyết

- Xem lại và hoàn thiện các bài tập đã làm

- Chuẩn bị: Kiểm tra văn

Tuần 31 - Tiết 113 Ngày soạn:23/03/09

Kiểm tra văn

A Mục tiêu

- Giúp hs ôn tập và củng cố những kiến thức văn học đã học ở học kì II lớp 8

- Rèn kĩ năng hệ thống hoá, phân tích, tổng hợp, so sánh, kết hợp giữa trắc nghiệm và tự luận

Trang 8

- Giáo dục ý thức tự giác, nghiêm túc trong khi làm bài

B Chuẩn bị

- GV: Sgk Sgv Giáo án, thống nhất ra đề

- HS: Ôn tập, bút, giấy

- Tổ chức

- KTBC: Kiểm tra việc chuẩn bị của hs

- Bài mới

I Đề bài

Phần I Trắc nghiệm(2 điểm)

Câu 1 (1 điểm): Khoanh tròn vào đáp án trả lời đúng

a Một trong những cảm hứng chung của hai bài thơ “ Nhớ rừng ” và “Ông đồ” là gì ?

A Nhớ tiếc quá khứ

B Thương người và hoài cổ

C Khinh bỉ và coi thường cuộc sống tầm thường, giả dối của hiện tại

D Đau xót và bất lực

b Nhận định nào nói đúng nhất về con người Bác qua bài thơ “ Tức cảnh Pác Bó ”

A Bình tĩnh và tự chủ trong mọi hoàn cảnh

B Quyết đoán, tự tin trước mọi tình thế cách mạng

C Ung dung, lạc quan trước cuộc sống cách mạng đầy khó khăn

D Yêu nước, thương dân, sẵn sàng cống hiến cả cuộc đời cho Tổ Quốc

c ý nào dưới đây thể hiện trình tự mà Nguyễn Trãi đưa ra trong “ Nước Đại Việt ta ” để khẳng định tư cách độc lập của dân tộc ?

A Cương vực lãnh thổ, nền văn hiến, truyền thống lịch sử, chủ quyền, phong tục

B Nền văn hiến, cương vực lãnh thổ, phong tục, truyền thống lịch sử, chủ quyền

C Truyền thống lịch sử, nền văn hiến, chủ quyền, cương vực lãnh thổ, phong tục

D Chủ quyền, truyền thống lịch sử, phong tục, nền văn hiến, cương vực lãnh thổ

d Các văn bản: Chiếu dời đô, Hịch tướng sĩ, Nước Đại Việt ta, Bàn luận về phép học được viết

theo phương thức nào?

A Biểu cảm C Miêu tả

B Nghị luận D Thuyết minh

Câu 2 (1 điểm): Nối cột A với cột B sao cho phù hợp

Cột A Nối A - B Cột B

1 Hịch a Là loại văn thư của bề tôi thần dân gửi lên vua chúa để

trình bày sự việc ý kiến

2 Cáo b Là thể văn nghị luận cổ được vua chúa thủ lĩnh dùng,

để trình bày chủ trương, công bố kết quả

3 Chiếu c Là thể văn nghị luận được vua, tướng lĩnh dùng để kêu

gọi đấu tranh

Phần 2: Tự luận

Câu 3 (4đ): Nêu những nét chung và riêng của tinh thần yêu nướcđược thể hiện trong 3 văn

bản(Chiếu dời đô, Hịch tướng sĩ, Nước Đại Việt ta)

Câu 4 (4đ): Viết một đoạn văn ngắn từ 5 - 7 câu nói về sự cần thiết phải học trong thời đại ngày

nay

II Đáp án - Biểu điểm

Phần I:Trắc nghiệm

Câu 1: Khoanh tròn mỗi ý đúng (0,25 đ)

a - A b - C c - B d - B

Câu 2: Nối mỗi ý đúng (0,25đ)

1 - c 2 - b 3 - d 4 - a

Trang 9

Câu 3: Hs cần nêu được những nét giống và khác nhau của 3 văn bản

* Giống: Cả 3 văn bản đều thể hiện nổi bật ý thức về chủ quyền dân tộc, đều toát lên lời khẳng

định độc lập dân tộc (1đ)

* Khác:- Chiếu: khát vọng xây dựng đất nước vững bền, ý trí tự cường dân tộc đang trên đà lớn mạnh(1đ)

- Hịch: Lòng căm thù sôi sục, tinh thần quyết chiến quyết thắng kẻ thù xâm lược(1đ)

- Cáo: Khẳng định mạnh mẽ nền độc lập, niềm tự hào cao độ về sức mạnh dân tộc(1đ)

Câu 4 :

- Yêu cầu viết đúng thể loại nghị luận chứng minh, lý lẽ và dẫn chứng xác thực lô gích để làm

rõ sự cần thiết phải học trong thời đại ngày nay

- Hình thức một đoạn văn từ 5 - 7 câu

- Gv dựa vào cách diễn đạt, lập luận, trình bày vấn đề, cách đưa dẫn chứng, lý lẽ để cho

điểm trong thang điểm 4

D.Củng cố - Hướng dẫn

- Gv thu bài về chấm

- Gv nhận xét ý thức giờ kiểm tra

- Hs về nhà ôn tập lại các văn bản đã học trong học kỳ II

- Tìm hiểu trước bài: Lựa chọn trật tự từ trong câu.

_

Tiết 114 Ngày soạn:23/03/09

Tiếng Việt

Lựa chọn trật tự từ trong câu

A Mục tiêu.

- Hs nắm được mối quan hệ giữa việc thay đổi trật tự từ trong câu với ý nghĩa diễn đạt của câu

- Rèn kĩ năng thay đổi trật tự từ để đạt hiệu quả giao tiếp cao nhất

- Giáo dục ý thức sử dụng câu đúng mục đích giao tiếp

B Chuẩn bị

- HS: Đọc ví dụ và trả lời câu hỏi sgk

- Tổ chức

- KTBC: ? Vậy lượt lời trong hội thoại là gì ? Lấy ví dụ?

- Bài mới

- Hs đọc ví dụ và thực hiện các yêu cầu

của phần nhận xét

? Hãy thay đổi trật tự từ trong câu mà

không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu

?

- Hs đổi trật tự từ trong câu theo nhóm

I Nhận xét chung.

1 Ví dụ.

2 Nhận xét.

* Có thể thay đổi như sau:

- Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.

- Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất

- Thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất.

- Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét.

- Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét.

Trang 10

? Vì sao tác giả lại lựa chọn trật từ từ

như trong đoạn trích ?

- Hs thảo luận và trả lời

? Hãy lựa chọn trật tự từ khác và nhận xét

về tác dụng của sự thay đổi ấy ?

? Cách sắp xếp trật tự từ có tác dụng gì?

- Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ thét

- Với một câu cho trước, nếu thay đổi trật tự

từ, chúng ta có thể có cách diễn đạt khác mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của nó

- Cách viết của tác giả nhằm mục đích muốn nhấn mạnh vị thế xã hội và thái độ hung hãn của Cai lệ, đồng thời tạo kết cấu câu, nhịp

điệu cho câu văn

*Tác dụng của 6 câu đã thay đổi trật tự từ :

- Nhấn mạnh vị thế xã hội, liên kết câu

- Nhấn mạnh vị thế xã hội, liên kết câu.

- Nhấn mạnh thái độ hung hãn.

- Liên kết câu.

- Nhấn mạnh thái độ hung hãn.

3 Ghi nhớ.

- Hs đọc sgk

- Hs đọc và thực hiện các yêu cầu của

phần nhận xét

? Trật tự từ trong những bộ phận câu in

đậm trong ví dụ a, b ở phần 1 thể hiện

điều gì ?

? So sánh tác dụng của cách sắp xếp trật

tự từ trong ví dụ a, b, c phần 2 ?

? Em có nhận xét gì về tác dụng của việc

sắp xếp trật tự từ trong câu ?

II Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ.

1 Ví dụ.

2 Nhận xét.

- Trật tự từ ở ví dụ phần a, b có tác dụng:

a1 Thể hiện thứ tự trước sau của hành động a2 Thể hiện thứ tự trước sau của hành động b1 Thể hiện thứ tự xuất hiện và bậc cao thấp của nhân vật

b2 Thể hiện thứ tự đồ vật tương ứng với các nhân vật sử dụng chúng ở phần trước.

2a Vai trò của cây tre có ý nghĩa từ không gian hẹp-> rộng, từ khái niệm làng nước đến khái niệm nhà đồng thân quen hơn Câu văn

có sự đối xứng luân phiên bằng trắc cho nên nhịp nhàng giàu chất thơ

2b,c: Hai câu bvà c đã sắp xếp lại không tuân thủ tính hợp lí và không có sự hài hoà về ngữ

âm trong lời nói

3 Ghi nhớ.

- Hs đọc sgk

? Giải thích lí do sắp xếp trật tự từ trong

những bộ phận câu và câu in đậm dưới

đây?

III Luyện tập.

a Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo thứ tự xuất hiện của các vị ấy trong lịch sử

b Đảo lên trước để nhấn mạnh vẻ đẹp của tổ quốc mới được giải phóng

- Bắt vần lưng tạo nhịp điệu vần cho câu thơ

để gợi ra một không gian mênh mông sông nước, đồng thời bắt vần chân để tạo ra sự hài hoà về ngữ âm cho khổ thơ

c Lặp lại từ để tạo liên kết với câu đứng trước

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	242,85 KB