Giáo án Ngữ văn 8 tiết 101 đến tiết 104 - Tuần 30

H/s thảo luận nhóm, sau đó trình bày kết quả - H/s B.Luyện tập Mục đích chân chính nhận xét – G/v tổng hợp treo bảng phụ có vẽ sơ đồ cña viÖc häc nh sgk Những biểu hiện Những phương phá[r]

Trang 1

6 Ngày soạn : 14 / 3 /2010 Ngày dạy : 16 /3/2010

( Nguyễn Thiếp)

I Mục tiêu cần đạt :

- Giúp h/s thấy được mục đích, tác dụng của việc học chân chính Nhận thức được phương pháp học tập đúng, kết hợp học với hành Học tập cách lập luận của tác giả, biết cách viết bài văn nghị luận theo chủ đề nhất định Nắm được đặc đỉêm của thể tấu

-Rèn kĩ năng phân tích văn nghị luận cổ

-Giáo dục HS ý thức học tập tốt

II.Chuẩn bị:

Gv : phieỏu hoùc taọp ,Bảng phụ

Hs : soạn bài theo hướng dẫn sgk

III Các hoạt động dạy học :

Hđ1 : Khởi động :

1 Kiểm tra việc chuẩn bị bài cũ của hs :

- Phân biệt sự giống nhau, khác nhau cơ bản giữa hịch và cáo? Nguyễn Trãi đã đưa ra những yếu tố nào để khẳng định nền độc của đất nước ? Có gì khác với bài SNNN của LTK ?

2 Bài mới :

Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học.

Hđ2 :Hướng dẫn đọc hiểu văn bản :

Hs ;đọc chú thích * sgk

? Em biết gì về Nguyễn Thiếp, và văn bản “Bàn luận

về phép học”

H/s phát biểu, g/v bổ sung

* Nguyễn Thiếp (1723 – 1804) thường được gọi một

cách kính trọng là La Sơn Phu Tử

- Quê : Hà Tỉnh, “Thiên tư sáng suốt học rộng hiểu

sâu” Ông là trung thần của nhà Lê Ông từng được

vua Quang Trung mấy lần viết thư mời ra giúp nước

Sau cảm kích tấm lòng nhà vua, Nguyễn Thiếp ra giúp

triều Tây Sơn, góp phần xât dựng đất nước

* Tháng 8 – 1791 ông làm bài tấu bàn về 3 việc mà

bậc quân vương nên biết :

+ Bàn về “quân đức” : Một lòng tu đức, lấy học vấn

mà tăng thêm tài, bởi sự học mà có đức

+ Bàn về “dân tâm” : Khẳng định dân là gốc, gốc

vững nước mới yên

+ Bàn về “phép học” : Nội dung như đoạn trích

? Xác định thể loại và phương thức biểu đạt ?

? Xác định bố cục của văn bản?

GV nêu cách đọc: giọng chân tình, thiệt hơn vừa tự

tin, vừa khiêm tốn

- HS tìm hiểu một số chú thích khó

H/s đọc đoạn 1

? Mở đầu văn tác giả sử dụng câu gì ?

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả, tác phẩm:

(sgk / 77 )

2 Thể loại và phương thức biểu đạt :

- Thể loại :Tấu

- Phương thức : nghị luận

3 Bố cục : 3 phần

- Từ đầu … tệ hại ấy

- Tiếp đến… xin chớ bỏ qua

- Còn lại… thịnh trị

4 Đọc – chú thích :

( sgk / 77 )

II Phân tích

1, Mục đích chân chính của việc học:

* Ngọc không mài, không thành đồ vật

Trang 2

? Em hiểu ý nghĩa của câu nói đó như thế nào? Tác

giả đẳ dụng biện pháp gì để diễn đạt điều đó? (chỉ có

học tập con người mới trở nên tốt đẹp  học tập là

một quy luật trong cuộc sống con người)

? Mục đích của việc học theo Nguyễn Thiếp là gì?

- Đó là tam cương, ngũ thường  mục đích hình

thành đạo đức, nhân cách

? ở đoạn 1 ngoài việc nêu mục đích của việc học tác

giả còn phê phán lối học gì?

? Tác gỉa quan niệm lối học chuộng hình thức là như

thế nào? lối học cầu danh lợi là sao?

+ Chuộng hình thức : Học thuộc câu chữ mà không

hiểu nội dung, chỉ có cái danh mà không có thực chất

+ Lối học cầu danh lợi : Học để có danh tiếng, được

trọng vọng, nhàn nhã, nhiều lợi lộc…

? Từ đó tác giả chỉ ra tác hại, của lối học lệch lạc đó

như thế nào?

* Chỉ ra tác hại của lối học lệch lạc, sai trái đó làm

cho : “Chúa tầm thường, thần nịnh hót”  Đảo lộn

giá trị con người, không có người tài đức  nước mất

nhà tan

G/v cho h/s liên hệ thực tế để thấy đúng, sai, lợi, hại

trong việc học

? Nhận xét về đặc điểm lời văn trong đoạn này

? Qua đó em cần rút ra được thái độ của bản thân

trong việc học như thế nào?

H/s theo dõi đoạn văn tiếp theo

? Khi bàn về cách học tác giả đã đề xuất những ý kiến

nào? nhằm mục đích gì ?

? Phương pháp học như thế nào? đem đến lợi ích gì

? Tại sao tương lai tin rằng phép học do mình đề xuất

có thể tạo được nhân tài, vững yên được nước nhà?

? Trong khi đề suất với vua về việc học tác giả đã

dùng các từ ngữ cầu khiến : Cúi xin, xin, chớ bỏ qua

Qua đó em hiểu gì về thái độ của tác giả với việc học,

với vua?(* Tác giả :

+ Chân thành với sự học

+ Tin ở điều mình tấu trình là đúng đắn

+ Tin ở sự chấp thuận của vua, giữ đạo vua tôi…)

G/v nói thêm thái độ của Quang Trung khi nhận được

- Người không học, không biết rõ đạo

 Mục đích chân chính của việc học là học để làm người

2 Những biểu hiện lệch lạc ,sai trái và tác hại của nó:

+ Chuộng hình thức : + Lối học cầu danh lợi

 Đảo lộn giá trị con người, không có người tài đức  nước mất nhà tan

3 Những quan điểm ,phương pháp

đúng đắn trong học tập và lợi ích :

* Mở trường dạy học ở phủ huyện, trường từ, con cháu tiện đâu học đấy

* Phương pháp học phải + Tuần tự từ thấp đến cao

+ Học rộng, hiểu sâu, biết tóm lược

điều cơ bản, cốt yếu nhất

+ Học phải kết hợp với hành

+ Học không phải chỉ biết mà còn để làm

 Tạo ra nhiều nhân tài cho đất nước, chế độ vững mạnh (không còn chúa tầm thường, thần nịnh hót), quốc gia

Trang 3

G/v liên hệ ý nghĩa tác dụng của việc học chân chính

đối với ngày nay

Hđ3 :hướng dẫn tổng kết :

? Qua văn bản em thu được những điều sâu xa nào về

đạo học của ông cha ta ngày trước?

? Hãy đọc đoạn cuối văn bản (3 câu cuối) cho biết em

cảm nhận được những gì về Nguyễn Thiếp qua bài

tấu?

Hs :đọc ghi nhớ sgk

Hđ4 : hướng dẫn luyện tập :

? Thử xác định trình tự lập luận của bài văn này bằng

một sơ đồ?

H/s thảo luận nhóm, sau đó trình bày kết quả - H/s

nhận xét – G/v tổng hợp treo bảng phụ có vẽ sơ đồ

như sgk

* Đánh giá hs :

Qua các phương pháp học tập trên em thích nhất là

phương pháp nào ? Vì sao ?

III Tổng kết

Ghi nhớ : (sgk / 79 )

B.Luyện tập

Mục đích chân chính của việc học

Những biểu hiện Những phương pháp lệch lạc ,sai trái học tập đúng đắn

Tác dụng của việc học chân chính

Hđ5 : Củng cố và dặn dò :

- Em nêu nhận xét của mình về cách lập luận trong văn bản trên ?

- Học thuộc lòng bài.Soạn bài tiếp theo (phần I)

RUÙT KINH NGHIEÄM :

Trang 4

Ngày soạn : 14 /3/2010 Ngày dạy : 17 / 3 /2010

Tiết 102 Luyện tập xây dựng và trình bày luận điểm

I Mục tiêu cần đạt :

- Củng cố chắc chắn hơn những hiểu biết về cách thức xây dựng và trình bày luận điểm

- Vận dụng hiểu biết đó vào việc tìm, sắp xếp trình bày luận điểm trong một bài văn nghị luận có đề tài gần gũi, quen thuộc

II Chuẩn bị:

Gv : Bảng phụ, phiếu học tập

Hs : soạn bài theo hướng dẫn sgk

Hđ1 : Khởi động :

1 Kiểm tra việc chuẩn bị của hs :

Chúng có mấy cách trình bày luận điểm thành một đoạn văn ? Đó là những cách nào ?

2 Bài mới :

Hđ2 :Hướng dẫn luyện tập xây dựng hệ

thống luận điểm

G/v ghi đề bài lên bảng

? Bài làm cần làm sáng tỏ vấn đề gì? Cho ai,

nhằm mục đích gì?

? Để đạt được mục đích đó người viết cần

đưa ra những luận điểm nào?

G/v hỏi : Em có đồng ý và sử dụng luận điểm

nêu ở mục II1 không? Vì sao?

? Vậy nên sắp xếp lại hệ thống luận điểm ấy

như thế nào để đạt được một bố cục rành

mạch hợp lý, chặt chẽ? (H/s thảo luận) GV

kết luận trên bảng phụ

? Hãy nhắc lại yêu cầu khi trình bày luận

điểm trong bài văn nghị luận?

H/s thảo luận các câu hỏi sau

+ Ta nên chuyển đoạn và giới thiệu luận

điểm như thế nào cho chính xác và hấp dẫn ?

(Đơn giản, giọng điệu gần gũi, thân thiết…)

+ Có phải tất cả các câu chuyển đoạn và giới

thiệu luận điểm ghi ở mục 2a trong bài đều

I.Chuẩn bị ở nhà :

Đề : hãy viết một bài báo tường để khuyên một số bạn trong lớp cần phải học tập chăm chỉ hơn

II Luyện tập trên lớp : 1.Xây dựng hệ thống luận điểm :

a, Đất nước đang rất cần những người tài giỏi

để đưa tổ quốc tiến lên đài vinh quang, sánh kịp với bạn bè 5 châu

b, Quanh ta đang có những tấm gương của các bạn h/s phấn đấu học giỏi để đáp ứng

được yêu cầu của đất nước

c, Muốn học giỏi, muốn thành tài thì trước hết phải học chăm

d, Một số bạn của lớp ta còn ham chơi, chưa chăm học, làm cho thầy , cô và các bậc phụ huynh rất lo buồn

e, Nếu bây giờ không chịu học thì sau này càng khó gặp niềm vui trong cuộc sống

2 Trình bày luận điểm :

Trang 5

xếp các luận cứ ấy như thế nào cho chính xác

đúng?

H/s thảo luận để thấy : Trình tự ở mục 2b là

hợp lý? Vì sao?

? bài nghị luận nào cũng phải có kết bài Vậy

có thể suy ra : Đoạn nghị luận nào cũng có

kết luận không? (không)

? Em nên viết câu kết đoạn cho đoạn văn em

phải trình bày như thế nào để đáp ứng được

các yêu cầu mà sgk đưa ra

H/s tự do viết

? Làm thế nào để chuyển một đoạn văn diễn

dịch thành đoạn văn quy nạp và ngược lại

H/s phát biểu

Hs :tự lựa chọn một luận điểm và viết cách

giới thiệu ,đọc ,nhận xét

Gv : nhận xét sơ kết trước lớp (ưu, nhược

điểm)

* Đánh giá hs :

Qua phần luyệ tập đánh gia hs

b Cách sắp xếp như trên là hợp lí

3 Trình bày cách giới thiệu luận điểm:

-H/s ôn tập kỹ về thể văn nghị luận

- Chuẩn bị tiết sau để làm bài kiểm tra viết 2 tiết ,xem truớc các đề trong bài viết số 6

Trang 6

Ngày soạn : 14 / 3 / 2010 Ngày dạy : 17 / 3 /2010

I Mục têu cần đạt :

- Vận dụng kỹ năng trình bày luận điểm vào việc viết bài văn chứng minh (hoặc giải thích) một vấn đề xã hội hoặc văn học gần gũi với em

- Tự đánh giá chính xác hơn trình độ tập làm văn của bản thân, từ đó rút ra những kinh nghiệm cần thiết để các bài văn sau đạt trình độ tốt hơn

II Chuẩn bị :

G/v : chuẩn bị đề

H/s : ôn tập tốt

Hđ1 : khởi động :

1.ổn định lớp

2 Kiêm tra :

A Đề bài :

Từ bài” Bàn luận về phép học” của La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp hãy nêu suy nghĩ về mối quan hệ giữa “học với hành”

B.Đáp án :

I Nội dung :

1.Mở bài Nêu được luận điểm mở đầu: Từ thế kỉ XVIII Nguyễn Thiếp đã rất quan tâm đến mối quan hệ giữa “học với hành” Vậy ngày nay học sinh chúng ta suy nghĩ về mối quan hệ này như thế nào…

2.Thân bài

* Nêu nội dung phép học của Nguyễn Thiếp

*Giải thích :

-Học là gì? Hành là gì?

-Tại sao giữa Học và Hành lại có mối quan hệ với nhau?

-Nếu ta biết kết hợp giữa lý thuyết và thực tế thì hiệu quả công việc sẽ thế nào

* Chứng minh :

-Thực tế đã chứng minh kết quả của mối quan hệ giữa Học và Hành như thế nào?

3 Kết bài

- Học phải kết hợp với hành có như vậy mới đạt hiệu quả cao trong công việc

Trang 7

C Biểu điểm :

9-10 điểm : đảm bảo các yêu cầu trên

7-8 điểm : đảm bảo các yêu cầu trên nhưng chưa sâu sắc và còn thiếu sót nhỏ

5-6 điểm : còn sai chính tả thiếu 1,2 ý nhỏ

3-4 điểm : thiếu nhiều ý , sai chính tả nhiều ,diễn đạt còn lủng củng

1-2 điểm : bài viết sơ sài vài ý ,bố cục còn thiếu ,sai chính tả nhiều

0 điểm : không viết chữ nào

-Thu bài và nhận xét

-Soạn bài : Thuế máu cho tiết sau ,soạn theo hướng dẫn sgk

Trang 8