Giáo án Vật lý 9 - Tiết 65, 66

KÜ n¨ng - Rèn kĩ năng khái quát hoá về sự biến đổi năng lượng để thấy được sự bảo toàn W.. - Rèn được kĩ năng phân tích hiện tượng.[r]

chương IV:

sự bảo toàn và chuyển hoá năng lượng

Tuần 33

Tiết 65

NS: 24/04/07

năng lượng và sự chuyển hoá năng lượng

I mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Nhận biết  cơ năng và nhiệt năng dựa trên những dấu hiệu quan sát trực tiếp (

- Nhận biệt  quang năng, hoá năng, điện năng nhờ chúng đã chuyển hoá sang thành cơ năng hay nhiệt năng

- Nhận biết  khả năng chuyển hoá qua lại giữa các dạng năng

2 Kĩ năng

3 Thái độ

- Nghiêm túc, thận trọng

II chuẩn bị:

- Chuẩn bị thí nghiệm chứng minh: Máy sấy tóc, nguồn điện, đèn

Đinamô xe đạp

III Tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Tạo tình huống học tập GV: Yêu cầu HS đọc tài liệu để trả lời câu

GV: Nêu ra những kiến thức  đầy đủ

mà không nhìn thấy trực tiếp thì phải nhận

HS có thể trả 2+ theo cấch hiểu biết của mình

Hoạt động 2: Ôn tập về sự nhận biết cơ năng và nhiệt năng

Yêu cầu HS trả lời C1 Và giải thích GV

chuẩn lại kiến thức vàcho HS ghi lại vào

vở

Yêu cầu HS làm C2:

HS trung bình trả lời

Nếu HS kiến thức yếu không trả lời 

GV gợi ý nhiệt năng có quan hệ với yếu tố

nào?

HS rút ra kết luận:

nào?

C1:

Tảng đá nằm trên mặt đất không có năng

Tảng đá  năng lên mặt đất có W ở dạng thế năng hấp dẫn

C2:

“làm cho vật nóng lên”

Kết luận 1:

Ta nhận biết  vật có cơ năng khi nó thực hiệncông, có nhiệt năng khi nó làm nóng vật khác

hoạt động 3: Tìm hiểu các dạng năng lượng và sự chuyển hoá giữa chúng.

Yêu cầu HS tự nghiên cứuvà điền vào chỗ

trống ra nháp

GV gọi 5 HS trình bầy 5 thiết bị

Yêu cầu HS nhận xét ý kiến của từng bạn

GV chuẩn lại kiến thức cho HS ghi vở C3:

Thiết bị A (1): Cơ năng chuyển thành điền năng

(2): Điện năng chuyển hoá nhiệt năng Thiết bị B (1): Điện năng chuyển thành cơ năng

(2) Động năng chuyển thành động năng Thiết bị C (1): Nhiệt năng chuyển thành nhiệt năng

(2) Nhiệt năng chuyển thành cơ năng Thiết bị D (1): Hoá năng chuyển thành

- Yêu cầu HS làm C4:

HS nhận xét

GV chuẩn hoá kiến thức sau đó HS ghi

vở

HS rút ra kết luận: Nhận biết hoá năng,

quang năng, điện năng khi nào?

(2) Điện năng chuyển thành nhiệt năng Thiết bị E (1): Quang năng chuyển thành nhiệt năng

- Nhận biết  hoá năng trong thiết

bị D: Hoá năng chuyển thành điện năng

- Nhận biết quang năng trong thiết bị E

- Điện năng trong thiết bị B

Kết luận 2: Muốn nhận biết  hoá

năng, quang năng, điện năng khi các dạng

Hoạt động 4: Vận dụng – củng cố

1 Vận dụng

Yêu cầu HS giải câu C5:

2 Củng cố:

- Nhận biết  vật có cơ năng khi

nào?

- Trong các quá trình biến đổi vật lí

không?

3 Hướng dẫn về nhà:

- HS làm lại các câu C1 đến C5

- Làm bài tập SBT

Tóm tắt:

V = 2l m = 2kg

t1 = 200C

t2 = 800C

c = 4200J/kg.K

Điện năng chuyển thành nhiệt năng?

Giải:

Điện năng = nhiệt năng Q

Q = mc(t2 – t1) = 4200.2.60 = 504.000J

HS phát biểu và ghi phần ghi nhớ vào vở

Tuần 33

Tiết 66

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

-2 Kĩ năng

-3 Thái độ

- Nghiêm túc – hợp tác

II chuẩn bị

- Thí nghiệm 60.1 cả nhóm

- Thí nghiệm 60.2: Máy phát điện và động cơ điện

III tổ chức hoạt động dạy và học

Hoạt động 1: Kiểm tra – tạo tình huống học tập

nào? Nhận biết : Hoá năng, quang năng, điện năng bằng cách nào? Lấy ví dụ?

HS2: Chữa bài 59.1 và 59.3

HS 3: Chữa bài 59.2 và 59.4

2 Tạo tình huống học tập

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự chuyển hoá năng lượng trong các hiện tượng cơ

nhiệt, điện

Yêu cầu HS bố trí thí nghiệm 60.1

Khó khăn nhất là đánh dấu điểm B là là

điểm có độ cao h2 cao nhất Vì vậy GV

rồi mới thả bi

HS trả lời C1 – Gv gọi 1 HS trung

bình trả lời

Nếu HS không trả lời ) yêu cầu HS

nhắc lại động năng, thế năng phụ thuộc

vào yếu tố nào?

Để trả lời C2 phải có yếu tố nào? Thực

Yêu cầu HS phải phân tích đuợc

vA = vB = 0 W đB = WđA = 0

Đo h2 h1

Yêu cầu HS trả lời câu C3 Wt có bị hao

hụt không? Phần W hh

thế nào?

W hao hụt của bi chứng tỏ W bi có tự

sinh ra không?

GV yêu cầu HS đọc thông báo và trình

bày sự hiểu biết của thông báo Sau đó GV

chuẩn lại kiến thức

Yêu cầu HS rút ra kết luận:

Có bao giờ hòn bi chuyển động để hB > hA

Nếu có là do nguyên nhân nào? Lấy ví dụ

chứng minh

HS trả lời, GV chuẩn hoá  lí thuyết

Quan sát 1 thí nghiệm về sự biến đổi cơ

hụt cơ năng?

GV giới thiệu qua cơ cấu và tiến hành thí

nghiệm để HS quan sát một vài lần rồi rút

ra nhận xét về hoạt động (HS hoàn thành

C4; C5)

I sự chuyển hoá năng lượng trong các hiện tượng cơ, nhiệt, điện.

1 Biến đổi thế năng thành động năng và

a Thí nghiệm

HS bố trí thí nghiệm và làm thí nghiệm

C1: WtA  ƯW dC  ƯW tB

C2: Đo h1 = h2 =

nhận xét WtB WtA



C3:

Wtbi hao hụt

Wtbi chuyển hoá thành nhiệt năng



Wt hao hụt của vật chứng tỏ W vật không

tự sinh ra

W có ích < W ban đầu

W = Wkhác + Whh

b Kết luận 1: Cơ năng hao phí do chuyển

hoá thành nhiệt năng

Có, khi ta đẩy thêm hoặc vật nào đó đã

HS làm C4; C5

HS nhận xét – Ghi vở

Kết luận 2: SGK

Hoạt động 3: Định luật bảo toàn năng lượng

- Nếu giữ nguyên dạng thì có thể điến đổi

tự nhiên không?

- Trong quá trình biến đổi tự nhiên thì

không? Nguyên nhân mất mát đó

Từ đó Hs rút ra định luật bảo toàn năng

II Định luật bảo toàn năng lượng

Định luật phát biểu (SGK)

Hoạt động 4: Vận dụng – củng cố hướng dẫn về nhà

Yêu cầu HS trả lời:

HS trả lời C6

HS nhận thức  không có động cơ vĩnh

cửu

2 Củng cố

3 Mục “Có thể em chưa biết”

III Vận dụng

Máy móc (động cơ) có bao giờ có W không ? Và có rồi thì có mãi không ? Muốn hoạt động thì phải có điều kiện gì?

- Hs tóm tắt lại kiến thức thu thập

- GV tóm tắt:

Hướng dẫn về nhà

- Làm bài tập SGK

- Ôn lại bài máy phát điện