Giáo án Mĩ thuật 5 - Tuần 1 đến 6

- Về kĩ năng: Biết tạo lập một văn bản bảo đảm tính thống nhất về chủ đề: xác định và duy trì đối tượng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiÕn, c¶[r]

Trang 1

Tuần 1 Tiết 1

NS:20-8-2010

ND:8A 23/8/2010

Văn bản: Tôi đi học (T1)

(Thanh Tịnh)

A Mục tiêu cần đạt:

- Về kiến thức: Giúp HS: Hs cảm nhận &'(# tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của

+ Nhận biết &'(# ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi A' vị trữ tình, man mác của Thanh Tịnh

- Về kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc diễn cảm với văn bản hồi ức- biểu cảm

- Về thái độ:

B Chuẩn bị:

- GV: Sgk, sgv, giáo án, tài liệu, chân dung tác giả Thanh Tịnh

- HS: Đọc văn bản và trả lời câu hỏi sgk

C Tiến trình các hoạt động dạy-học:

1 Tổ chức: 8A

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới:

- Mục tiêu: Tạo tâm thế, định chú ý cho học sinh.

- #$ pháp: Thuyết trình.

- Thời gian: 1 phút.

- Bài đầu tiên của #'@, trình Ngữ Văn 7

là bài gì? Của ai? Nội dung bài ấy nói về

chuyện gì? Thể hiện tâm trạng gì? Của ai?

Văn bản ấy thuộc kiểu văn bản gì?

- Gv: dẫn dắt đi vào tác phẩm

Hoạt động 2: Giới thiệu chung về văn bản.

- Mục tiêu: HS nắm 4 những nét khái

quát về văn bản.

- #$ pháp: Trực quan, vấn đáp

- Thời gian: 3 phút

- Theo dõi vào chú thích và nêu ngắn gọn

về tác giả Thanh Tịnh

? Tác phẩm &'(# in trong tập nào?

- Gv giới thiệu ảnh chân dung tác giả

Hoạt động 3: 1 dẫn đọc, tìm hiểu chú

thích, bố cục:

- Mục tiêu: HS biết đọc, hiểu các từ ngữ

khó, bố cục.

- #$ pháp: Vấn đáp, tái hiện thông

qua tri giác ngôn ngữ

- Gv: Nêu yêu cầu đọc:- Giọng chậm, dịu,

I Giới thiệu chung.(3')

1 Tác giả.

- Tên thật là Trần Văn Ninh ( 1911 – 1988 )

- Ông quê ở xóm Gia Lạc, ven sông !'@,/ ngoại ô thành Huế

- Những sáng tác của ông đều toát lên vẻ

đẹp đằm thắm, tình cảm dịu êm, trong sáng

2 Tác phẩm.

- Văn bản &'(# in trong tập “ Quê mẹ” xuất

bản năm 1941

II Đọc - hiểu văn bản

1 Đọc chú thích- Bố cục(6’)

Trang 2

hơi buồn, lắng sâu, chú ý những câu nói của

nhân vật “tôi”, nhân vật ,'8 mẹ và nhân

vật ông đốc

- Gv: Đọc mẫu-> Gọi hs đọc-> Nhận xét

- Gv cùng hs giải thích một số chú thích

trong sgk

? Ông đốc là danh từ chung hay riêng?

? Lớp 5 ở trong truyện có phải là lớp 5 mà

em học cách đây 3 năm không?

? Có thể xếp văn bản này vào kiểu loại văn

bản nào? Vì sao?

-> Văn bản biểu cảm vì: Toàn truyện là

cảm xúc tâm trạng của nhân vật trong buổi

của nhân vật tôi theo trình tự của buổi tựu

' thế nào?

- Đoạn 1: Từ đầu -> rộn rã: khơi nguồn nỗi

nhớ

- Đoạn 2: Tiếp -> trên ngọn núi: Tâm trạng

và cảm giác của “tôi” khi cùng mẹ đến

- Đoạn 3: Tiếp -> nghỉ cả ngày nữa: Cảm

- Đoạn 4: Còn lại: Cảm nhận của “tôi”

trong lớp học

? Đoạn nào của văn bản gợi cho em cảm

xúc thân thuộc nhất trong em ?

- Hs tự bộc lộ, gv nhận xét và định 'J,

cảm xúc

Hoạt động 4: 1 dẫn tìm hiểu chi tiết

văn bản.

- Mục tiêu: HS nắm 4 giá trị nội dung,

nghệ thuật, ý nghĩa của văn bản

- #$ pháp: Vấn đáp, trực quan, nêu và

giải quyết vấn đề, so sánh, đối chiếu.

- Thời gian:29 phút

- Gv gọi hs đọc đoạn 1 của văn bản

khơi nguồn từ thời điểm nào? Vì sao?

? Tìm những từ miêu tả tâm trạng của nhân

vật “tôi” khi nhớ lại những kỉ niệm cũ?

? Những từ đó thuộc từ loại nào?

? Phân tích giá trị biểu cảm của 4 từ láy tả

cảm xúc ấy?

- Kiểu văn bản: Biểu cảm

- Bố cục: 4 phần

2 Phân tích:(29')

a Khơi nguồn kỉ niệm:

- Thời điểm: cuối thu

-> Từ láy

=> Cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng

b Tâm trạng và cảm giác của “tôi” khi cùng mẹ tới -EF 

- Thấy trang trọng, đứng đắn

Trang 3

? Những cảm xúc ấy có trái ,'(#/ mâu

thuẫn nhau không? Vì sao?

-> Không mà gần gũi bổ sung nhau

- Chú ý những câu đối thoại giữa 2 mẹ con

- Tác giả viết: “Con &'8, này tôi đi học”

tâm trạng đó thay đổi cụ thể ' thế nào?

? Những chi tiết nào trong cử chỉ, hành

động và lời nói của nhân vật “tôi” khiến em

chú ý?

? Vì sao?

? Em có nhận xét gì về cách dùng từ ở đây

và tác dụng của nó?

? Câu “ý nghĩ ấy trên ngọn núi” tác giả sử

dụng nghệ thuật gì? Tác dụng?

Hoạt động 5: 1 dẫn luyện tập

- Mục tiêu: Rèn kĩ năng cảm thụ tác phẩm.

- #$ pháp: Vấn đáp, tái hiện thông

qua tri giác ngôn ngữ

- Đọc diễn cảm đoạn “Buổi mai hôm ấy->

trên ngọn núi”

- Nhận xét về bố cục truyện ngắn “Tôi đi

học”

-> Mang đậm màu sắc kí và mang tính chất

tự truyện Toàn bộ tác phẩm là “những kỉ

hài hoà giữa tự sự và trữ tình

- Thèm &'(# tự nhiên, cầm hai quyển vở mà thấy nặng, phải bặm tay, ghì chặt, xóc lên,

-> Nhiều động từ

=> Ngộ nghĩnh, ngây thơ, trang trọng

-> Miêu tả, so sánh => Giàu chất thơ

III Luyện tập:(3')

4 Củng cố: (2’)

- Gv: Khái quát lại nội dung giờ học

5 ME8 dẫn về nhà: (1’)

- Tóm tắt trình tự, diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” trong tác phẩm

- Soạn tiếp văn bản: “Tôi đi học”

************************************************************************

Trang 4

Tuần 1 Tiết 2

NS:20-8-2010

ND:8A 25/8/2010

Văn bản: Tôi đi học (T2)

(Thanh Tịnh)

- Tiếp tục thực hiện yêu cầu T1

- Về kiến thức: Hs cảm nhận &'(# tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật tôi

- Về kĩ năng: Nhận biết &'(# ngòi bút văn xuôi giầu chất thơ, gợi A' vị trữ tình, man mác của Thanh Tịnh

- Về thái độ:

B Chuẩn bị:

- GV: Sgk, sgv, giáo án, tài liệu

C Tiến trình các hoạt động dạy-học:

2 Kiểm tra bài cũ:(5’)

Trong đoạn đó hình ảnh so sánh nào &'(# dùng mà em cho là hay nhất, hãy phân tích?

3 Bài mới:

- Thời gian: 1 phút.

Hoạt động 2: 1 dẫn tìm hiểu chi tiết

văn bản.

- Mục tiêu: HS nắm 4 giá trị nội dung,

nghệ thuật, ý nghĩa của văn bản

- #$ pháp: Vấn đáp, trực quan, nêu và

giải quyết vấn đề, so sánh, đối chiếu.

- Thời gian:32 phút

- Quan sát phần văn bản tiếp theo cho biết:

tâm trạng tác giả có đặc điểm gì nổi bật ?

hiện ra ' thế nào?

-> Xinh xắn, oai nghiêm ' cái đình làng

Hoà ấp

? Em hiểu ý nghĩa của hình ảnh so sánh

trên ' thế nào?

-> Cảm xúc trang nghiêm của tác giả về

2 Phân tích: (32')

c Cảm nhận của “tôi” lúc ở sân -EF 

tinh thần hiếu học

Trang 5

? Khi tả những học trò nhỏ tuổi lần đầu tiên

nào?

-> Họ ' con chim non đứng trên bờ tổ,

nhìn quãng trời rộng muốn bay, ', còn

ngập ngừng e sợ

? Em đọc thấy những ý nghĩa nào từ hình

ảnh so sánh đó?

-> Miêu tả sinh động , đề cao sức hấp dẫn

bổng

? Đặc biệt, tâm trạng, cảm giác của nhân

trung ở những từ ngữ, chi tiết nào?

? Em có nhận xét gì về cách dùng từ? Tác

dụng?

- Gv: Hồi trống đầu năm cũng vang lên '

mọi năm, mọi lần ', với các cậu học trò

mới, nó vang dội, rộn rã, nhanh gấp, giục

giã làm sao

' vậy không?

? Khi nghe ông đốc đọc bản danh sách mới,

tâm trạng của “tôi” ' thế nào?

? Vì sao nhân vật “tôi” bất giác dúi đầu vào

lòng mẹ khóc nức nở khi 'J# vào lớp?

? Có thể nói chú bé này tinh thần yếu đuối

hay không?

? Trong đoạn có miêu tả tiếng khóc, em

nghĩ gì về tiếng khóc?

? Qua nội dung đã phân tích giúp em hiểu

gì về nhân vật tôi ?

? Hãy nhớ và kể lại cảm xúc của chính

mình vào lúc này, trong ngày đầu tiên đi

học ' các bạn nhỏ kia?

- Hs tự bộc lộ

? Hình ảnh ông đốc &'(# miêu tả ntn ?

đến ai ?

- Hs đọc phần cuối của văn bản

? Những cảm giác mà nhân vật “tôi” nhận

- Tâm trạng : Lo sợ, vẩn vơ, vừa bỡ ngỡ vừa 'J# ao thầm vụng, chơ vơ, vụng về, lúng túng: tonà thân cứ run run, cứ dềnh dàng, chân co chân duỗi

-> Các tính từ, động từ, từ láy

=> Diễn tả sinh động

- Khi gọi tên tôi: “lúng túng càng lúng túng hơn”, l,'8 tôi thấy nặng nề”, “dúi đầu vào lòng mẹ nức nở”

-> Cảm giác nhất thời: Vừa lo sợ vừa sung

"'J,

nhận thức mặc dù mới đi học

- Hình ảnh ông đốc: khuyên trò cố gắng học, có ánh nhìn hiền từ, cảm động, rất $

* và nhẫn nại.

- Ông đốc chính là hiện thân cho hình ảnh

,'8 thầy hiền từ, bao dung để học trò quý

d Cảm nhận của “tôi” trong lớp học:

- Cảm thấy vừa xa lạ vừa gần gũi nghiêm trang

Trang 6

&'(# khi 'J# vào lớp học là gì?

? Hãy lí giải những cảm giác đó của nhân

vật “tôi”?

- Lạ vì lần đầu &'(# vào lớp học, một môi

- Gần gũi vì: bắt đầu ý thức &'(# những thứ

đó sẽ gắn bó thân thiết với mình

? Những cảm giác đó cho thấy tình cảm nào

của nhân vật “tôi” đối với lớp học của

mình?

? Đoạn cuối văn bản có chi tiết: “Một con

chim non bay cao” có phải đơn thuần chỉ

có ý nghĩa thực tế hay không? Vì sao?

-> Không đơn thuần có ý nghĩa thực, mà

? Dòng chữ kết thúc truyện: “Tôi đi học” có

ý nghĩa gì?

? Em có nhận xét gì về cách kết thúc này?

- Dòng này thể hiện chủ đề của truyện

ngắn

? Em thấy toàn bộ văn bản đều nói về vấn

đề gì?

- Đó chính là tính thống nhất chủ đề của

văn bản

Hoạt động 3: 1 dẫn luyện tập

- Mục tiêu: Rèn kĩ năng cảm thụ tác phẩm.

- #$ pháp: Vấn đáp, tái hiện thông qua

tri giác ngôn ngữ

? Văn bản trên có sự kết hợp của các

'@, thức nào?

? x'@, thức nào trội lên để làm thành sức

truyền cảm nhẹ nhàng mà thấm thía của

truyện ngắn này?

? Truyện ngắn “Tôi đi học” đã ghi lại &'(#

những nội dung gì?

? Em học tập &'(# gì từ nghệ thuật kể

chuyện của nhà văn Thanh Tịnh trong

truyện ngắn này?

- Muốn kể chuyện hay càn có những kỉ

niệm đẹp và giàu cảm xúc

? Thái đọ cử chỉ của ,'8 lớn (ông đốc,

thầy giáo, phụ huynh) đã nói lên điều gì?

=> Tình cảm trong sáng, tha thiết

- “Tôi đi học”: Vừa khép lại bài văn, vừa

mở ra một thế giới mới, một bầu trời, một không gian, một tâm trạng mới, một giai

đoạn mới

-> Kết thúc tự nhiên, bất ngờ

3 Tổng kết:

- x'@, thức tự sự xen miêu tả và biểu cảm Trong đó nổi bật là '@, thức biểu cảm

sắc, khó phai trong cuộc đời cậu trò nhỏ

III Luyện tập: (4')

Trang 7

4 Củng cố: (2’)

? Dòng cảm xúc của tác giả &'(# diễn đạt theo trình tự nào ? Trình tự đó góp phần thể hiện nội dung văn bản ntn ?

? Hãy nêu tâm trạng của em trong buổi khai giảng năm học 2009 – 2010 ?

5 ME8 dẫn về nhà: (1’)

- Về nhà học bài, phân tích tâm trạng nhân vật

- Chuẩn bị bài “ Cấp độ khái quát nghĩa của từ ”.

************************************************************************

Tuần 1 Tiết 3

NS:20-8-2010

ND:8A 26/8/2010

cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

- Về kiến thức: Giúp học sinh: hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ

về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

- Về thái độ: Giáo dục ý thức dùng từ ngữ đúng nghĩa khi viết

B Chuẩn bị.

- GV: Sgk, sgv, giáo án, tài liệu, bảng phụ

C Tiến trình các hoạt động dạy học.

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

- Thời gian: 1 phút.

Hoạt động 2: Giới thiệu chung về từ ngữ

nghĩa rộng và từ ngữ nghĩa hẹp

- Mục tiêu: HS nắm 4 đặc điểm của từ

ngữ nghĩa rộng và từ ngữ nghĩa hẹp

- #$ pháp: Trực quan, vấn đáp, so

sánh, đối chiếu.

- Gv: Treo bảng phụ có vẽ sơ đồ, học sinh

quan sát

? Nghĩa của từ “động vật” rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của các từ: Thú, chim, cá Tại

sao?

? Nghĩa của từ thú rộng hơn hay hẹp hơn

I Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp.

(21')

1 Ví dụ.(Sgk)

2 Nhận xét.

- Nghĩa của từ động vật bao hàm nghĩa của

các từ thú, chim, cá Vì thú, chim, cá đều là

động vật

- Nghĩa của từ:

+Thú rộng hơn nghĩa của từ voi, +Chim rộng hơn nghĩa của từ Tu hú, Sáo.

Trang 8

nghĩa của các từ voi,

? Nghĩa của từ chim rộng hơn hay hẹp hơn

nghĩa của từ tu hú, sáo ? Tại sao?

? Nghĩa của từ cá rộng hơn hay hẹp hơn

nghĩa của từ cá thu, cá rô ? Tại sao?

? Các từ thú, chim, cá có phạm vi nghĩa

rộng hơn nghĩa của các từ nào, đồng thời

hẹp hơn nghĩa của những từ nào ?

* Bài tập nhanh:

Cho các từ : cây, cỏ, hoa

- Yêu cầu: tìm các từ có phạm vi nghĩa hẹp

hơn: cây, cỏ, hoa và những từ ngữ nào có

phạm vi nghĩa rộng hơn 3 từ đó

? Qua ví dụ và bài tập, em hiểu ' thế nào

là 1 từ ngữ có nghĩa rộng và nghĩa hẹp?

? Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng vừa

có nghĩa hẹp &'(# không? Vì sao?

* Gv khấn mạnh: Đó là cấp độ khái quát

nghĩa của từ

- Gv: Gọi Hs đọc ghi nhớ -Sgk

Hoạt động 4: Luyện tập

- Mục tiêu: Hs vận dụng kiến thức vào bài

tập thực hành.

- #$ pháp: Vấn đáp, giải thích, thảo

luận nhóm.

? Em hiểu thế nào là từ có nghĩa rộng và từ

có nghĩa hẹp?

? Sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát của nghĩa

từ ngữ trong mỗi nhóm từ sau đây?

? Tìm từ ngữ có nghĩa rộng so với nghĩa của

các từ ngữ ở các nhóm sau đây?

? Tìm các từ ngữ có nghĩa &'(# bao hàm

trong phạm vi nghĩa của mỗi từ sau?

+Cá rộng hơn nghĩa của từ cá thu, cá rô.

- Các từ thú, chim, cá hẹp hơn nghĩa của từ

động vật ', lại rộng hơn nghĩa của từ voi,

3 Ghi nhớ (SGk)

- Từ có nghĩa rộng khi nghĩa của nó bao hàm nghĩa của các từ khác

- Từ có nghĩa hẹp khi nghĩa của nó bị bao hàm bởi nghĩa của các từ khác

- Một từ vừa có nghĩa rộng vừa có nghĩa hẹp

II Luyện tập.(20')

1 Bài tập 1

- Sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát của nghĩa

từ ngữ

Y phục Quần áo

quần đùi áo dài quần dài áo sơ mi

2 Bài tập 2

a Chất đốt: xăng, dầu, than, củi

b.Nghệ thuật: hội hoạ, văn hoc, điêu khắc.

c Thức ăn d Nhìn e Đánh

3 Bài tập 3

Các từ có nghĩa bao hàm

a Xe cộ: xe đạp, xe máy, ô tô

b Kim loại : vàng, bạc, đồng ,nhôm

d Hoa quả: xoài, mận, ổi, sầu riêng

Trang 9

? Chỉ ra những từ không thuộc phạm vi

nghĩa trong mỗi nhóm từ sau?

? Tìm 3 động từ cùng thuộc 1 phạm vi

nghĩa?

e Mang: xách, khiêng, gánh

4 Bài tập 4

a Thuốc lào b Thủ quỹ

c Bút điện d Hoa tai

5 Bài tập 5

- Một từ có nghĩa rộng: khóc

- Hai từ có nghĩa hẹp hơn: nức nở, sụt sùi

4 Củng cố: (2’)

? Thế nào là cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ ? Ví dụ ?

? Khi nào thì dùng các cấp độ khái quát nghĩa ?

5 ME8 dẫn về nhà: (1’)

- Học bài, làm hoàn thiện các bài tập

- Chuẩn bị bài: Tính thống nhất về chủ đề của văn bản.

************************************************************************

Tuần 1 Tiết 4

NS:20-8-2010

ND:8A26/8/2010

tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Về kiến thức: Giúp HS: Hs nắm &'(# chủ đề của văn bản và tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Về kĩ năng: Biết tạo lập một văn bản bảo đảm tính thống nhất về chủ đề: xác định và

ý kiến, cảm xúc của mình

- Về thái độ: Giáo dục ý thức tạo lập văn bản, trình bày vấn đề phải có tính thống nhất

B Chuẩn bị.

- GV: Sgk, sgv, giáo án, tài liệu

- HS: Đọc ví dụ và trả lời câu hỏi sgk

C Tiến trình các hoạt động dạy học.

1 Tổ chức: 8A 8C

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

- Thời gian: 1 phút.

Hoạt động 2: Đặc điểm của chủ đề văn

bản.

- Mục tiêu: Hs nắm 4 đặc điểm của

I Chủ đề của văn bản: (6')

1 Ví dụ.

- Văn bản: Tôi đi học – Thanh Tịnh

Trang 10

chủ đề văn bản Từ đó biết xác định chủ đề

trong văn bản.

- #$ pháp: Phân tích giải thích, đối

chiếu, so sánh

- Hs đọc và quan sát kĩ ví dụ để trả lời câu

hỏi nhận xét

văn bản là gì ?

lên vấn đề gì ?

* Gv nhấn mạnh: Đó là chủ đề cuả văn bản

? Vậy em hiểu ntn là chủ đề của văn bản?

- Hs đọc ghi nhớ sgk

Hoạt động 3: Tính thống nhất về chủ đề của

văn bản

- Mục tiêu: Hs nắm 4 thế nào là tính

thống nhất về chủ đề của văn bản Từ đó

biết xây dựng văn bản có tính thống nhất,

mạch lạc

- #$ pháp: Phân tích giải thích, đối

chiếu, so sánh

? Để tái hiện những kỉ niệm về ngày đầu

tiên đi học, tác giả đã đặt nhan đề của văn

bản và sử dụng từ ngữ, câu ' thế nào?

Hãy đọc các từ ngữ và câu đó lên?

lại tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của

Hãy tìm những từ ngữ chứng tỏ tâm trạng

đó in đậm trong lòng nhân vật tôi suốt cuộc

đời?

=> Đó chính là những cảm giác trong sáng

nảy nở trong lòng nhân vật tôi ở buổi tựu

đều tập trung tô đậm cảm giác này?

=> ' vậy văn bản trên có sự thống nhất

về chủ đề

? Qua phân tích, cho biết: Thế nào là tính

thống nhất chủ đề của văn bản?

Hoạt động 4: Luyện tập

- Mục tiêu: Hs vận dụng kiến thức vào bài

2 Nhận xét.

tiên của nhân vật tôi

- Vấn đề: tình cảm trân trọng, nâng niu kỉ niệm trong sáng của tuổi học trò trong cuộc

đời mỗi con ,'8:

bản biểu đạt

3 Ghi nhớ 1

II Tính thống nhất về chủ đề của văn bản:(20')

1 Ví dụ:

- Văn bản: Tôi đi học

2 Nhận xét.

- Nhan đề: Tôi đi học

- Nội dung: Chuyện đi học của “tôi”

- Đại từ “tôi”, các từ ngữ biểu thị ý đi học

&'(# lặp lại Các câu đều tập trung làm nổi bật những kỉ niệm

- Sự thay đổi tâm trạng:

+ Hành vi: lội qua sông thả diều -> Đi học thật thiêng liêng

túng khi xếp hàng vào lớp

+ Trong lớp: bâng khâng, xa lạ

=> Tính thống nhất chủ đề của văn bản là

sự nhất quán về ý đồ, ý kiến, cảm xúc của tác giả &'(# thể hiện trong văn bản

- Tính thống nhất thể hiện ở các '@, diện:

+ Hình thức: Nhan đề văn bản

+ Nội dung: mạch lạc từ ngữ chi tiết, tập trung

3 Ghi nhớ (Sgk-12)

III Luyện tập:(11')

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	257,71 KB