- ý nghĩa lịch sử và tác động tích cực và hậu quả tiêu cực của cách mạng khoa học-kĩ thuaät:những tiến bộ về khoa học- kĩ thuật và hạn chế của việc áp dụng khoa học-kĩ thuật vào sản xuất[r]
Trang 1GV: Phan Bảo Khoa 1
Tuần:14 Ngày soạn:21/11/2010 Tiết :14 Ngày dạy :24/11/2010
CHƯƠNG V: CUỘC CÁCH MẠNG KHOA HỌC-KĨ THUẬT
TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY BÀI 12: NHỮNG THÀNH TỰU CHỦ YẾU VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA
CÁCH MẠNG KHOA HỌC- KĨ THUẬT
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC : Giúp HS nắm được:
1.Kiến thức:
-Nguồn gốc những thành tựu chủ yếu của cách mạng khoa khoa học- kĩ thuật: máy tính điện
tử ; vật liệu mới; “Cách mạng xanh trong nơng nghiệp; chinh phục vũ trụ”
- ý nghĩa lịch sử và tác động tích cực và hậu quả tiêu cực của cách mạng khoa học-kĩ thuật:những tiến bộ về khoa học- kĩ thuật và hạn chế của việc áp dụng khoa học-kĩ thuật vào sản xuất diễn ra từ sau chiến tranh thế giới thứ ha
-Tích hợp giáo dục môi trường
2.Kĩ năng:
-Rèn luyện cho HS phương pháp tư duy, phân tích sự kiện, khai thác tranh ảnh, liên hệ và so sánh những kiến thức đã học với cuộc sống
3.Thái độ:
-Nhận thức rõ ý chí vươn lên không ngừng, cố gắng không mệt mỏi, sự phát triển không có giới hạn của trí tuệ con người nhằm khôi phục cuộc sống
-Giáo dục ý thức bảo vệ mơi trường, khi mà cơng nghiệp phát triển, cần xử lí tốt việc ơ nhiễm mơi trường, do sản xuất cơng nghiệp gây ra
-Đấu tranh chống việc sử dụng các thành tựu khoa học – kĩ thuật vào mục đích chiến tranh, phá hủy mơi trường, ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân dân
-HS cố gắng chăm học, có ý chí và hoài bảo vươn lên nhằm phục vụ yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
II.CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
1.GV:Tư liệu lịch sử 9, tranh ảnh(phóng to) về những thành tựu mới của cách mạng khoa học-kĩ thuật, các tư liệu tham khảo khác
2.HS:Học thuộc bài, chuẩn bị bài mới theo câu hỏi hướng dẫn, nghiên cứu kĩ kênh hình, sưu tầm tranh ảnh về những thành tựu khoa học-kĩ thuật ở Việt Nam
III.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1.Ổn định tổ chức : (1’)
-Kiểm tra sĩ số, vệ sinh, ánh sáng phịng học, tác phong của học sinh
2.Kiểm tra bài cũ (4’)
a.Cââu hỏi:
Câu1: Trình bày sự hình thành trật tự thế giới mới sau chiến tranh thế giới thứ hai.?
Câu2: Nêu các xu thế phát triển hiện nay của thế giới?
bĐáp án:
Câu1:
*Hồn cảnh:
-Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn cuối
-Thành phần: nguyên thủ của 3 cường quốc: Liên Xơ, Mĩ, Anh
Lop7.net
Trang 2GV: Phan Bảo Khoa 2
*Nội dung:
-Hội nghị đã thơng qua các quyết định quan trọng về khu vực ảnh hưởng Liên Xơ và Mĩ:
-Châu Âu:
+Liên Xơ: chiếm đĩng Đơng Đức và Đơng Âu
+Mĩ, Anh: chiếm đĩng Tây Đức và Tây Âu
-Châu Á:
+Giữ nguyên trạng Mơng cổ
+Trả lại cho Liên Xơ phía nam đảo Xa- kha- lin
+Trả lại cho Trung quốc : Mãn Châu, Đài Loan, thành lập chính phủ liên hiệp
+Triều Tiên được cơng nhận là độc lập, nhưnh tạm thời do Liên Xơ và Mĩ chiếm đĩng
*Hệ quả:
-Tất cả những quyết định trên đã trở thành trật tự thế giới mới-trật tự 2cực I-an-ta
Câu2:Thế giới phát triển theo bốn xu hướng:
- Một là, xu thế hoà hoãn và hoà dịu trong quan hệ quốc tế
-Hai là, tiến tới một trật tự thế giới đa cực, nhiều trung tâm
-Ba là, các nước điều chỉnh chiến lược phát triển lấy kinh tế là trung tâm
-Bốn là, nhiều khu vực còn xảy ra nhiều cuộc xung đột vũ trang hoặc nội chiến
Xu thế chung của thế giới hiện nay là hoà bình ổn định và hợp tác phát triển kinh tế, vừa
là thời cơ vừa là thách thức đối với các dân tộc
3.Giảng bài mới :
a.Giới thiệu bài (1’):
Từ những năm 40 của thế kỉ XX, lồi người đã bước vào cuộc cách mạng khoa học- kĩ thuật với những nội dung phong phú, tốc độ phát triển và những kết quả về mọi mặt, nĩ cĩ ý nghĩa quan trọng đối với cuộc sống con người Để tìm hiểu nguồn gốc, thành tựu và những tác động của cách mạng khoa học kĩ thuật Chúng ta đi vào tìm hiểu nội dung bài học hơm nay sẽ
rõ hơn
b.Dạy và học bài mới: (39’)
TL HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS KIẾN THỨC
HĐ1: Tìm hiểu những thành tựu của cách mạng khoa học-kĩ
thuật
20’
GV: Cho HS tiếp xúc mục I
SGK
GV: giới thiệu cho HS biết: Thế
giới sau Chiến tranh thế giới thứ
hai xuất hiện những vấn đề mang
tính tồn cầu cần giải quyết: sự
bùng nổ dân số, sự cạn kiệt nguồn
tài nguyên thiên nhiên
Những địi hỏi bức thiết đĩ đặt
ra cho cuộc cách mạng khoa học-
kĩ thuật phải giải quyết, trước hết
là tìm kiếm cơng cụ sản xuất mới
cĩ kĩ thuật và năng xuất cao, tìm
kiếm các nguồn năng lượng mới
và tạo ra những vật liệu mới để
thay thế
-HS làm việc mục I SGK
I.Những thành tựu chủ yếu của cách mạng khoa học-kĩ thuật.
* Khoa học cơ bản :
-Có phát minh to lớn về toán học, vật lý , hoá học và sinh học
* Công cụ sản xuất mới:
-Phát minh ra máy tính điện tử, máy tự động và hệ thống
Lop7.net
Trang 3GV: Phan Bảo Khoa 3
+ Nêu những thành tựu chủ yếu
về khoa học cơ bản ?
-Tháng 3/1997, các nhà khoa
học đã cho ra đời con cừu Đô-li
bằng phương pháp sinh sản vô
tính
GV: Treo tranh hình 24 SGK:
Cừu Đơ-li động vật đầu tiên ra đời
bằng phương pháp sinh sản vơ
tính
GV: nhấn mạnh đến những thành
tựu cụ thể trong các lĩnh vực:
Tháng 3-1997, các nhà khoa học
đã tạo ra được một con cừu bằng
phương pháp sinh sản vơ
tính-Cừu Đơ-li.Tháng 6-2000, Tiến sĩ
Cơ lin đã cơng bố “Bản đồ gien
người”…
+ Về công cụ sản xuất mới có
những phát minh nào?(Phân tích
đoạn chữ nhỏ trong SGK)
-Trải qua nhiều thế hệ từ tháng
2/1946 3/2002 người Nhật đã
sử dụng cỗ máy lớn nhất thế giới
“máy tính mô phỏng thế giới”
(ESC) đặt trong một mái vòm
rộng 3250m2 trị giá 350 triệu
USD làm 35 nghìn phép tính
trong 1 giây
GV: Minh hoạ sự ra đời của Rô
bốt và tác dụng của nó
+ Em hãy cho biết những nguồn
năng lượng mới do con người tạo
ra để phục vụ cuộc sống ?
-Hướng dẫn học sinh quan sát
hình 25.(là hình ảnh những ngơi
nhà được sử dụng năng lượng
xanh (năng lượng mặt trời) vơ tận,
thay thế cho các nguồn năng
lượng khác.Phương pháp đơn giản
nhất khi sử dụng nguồn năng
lượng này là lợi dụng hiệu ứng
lồng kính…(PT kênh hình để
-Có những phát minh lớn trong lĩnh vực toán học, lý học, hoá học, sinh học
-HS quan sát
-Sự ra đời của máy tính điện tử, máy tự động và hệ thống máy tự động, người máy
-Lắng nghe GV giới thiệu
-Năng lượng nguyên tử, năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng thuỷ triều
-Quan sát hình 25.
nhất của thế kỉ XX
* Năng lượng mới:
-Năng lượng nguyên tử
-Năng lượng mặt trời
-Năng lượng gió -Năng lượng thuỷ triều…
* Vật liệu mới:
-Chất pô-li-me
-Chất ti tan
* “Cách mạng xanh” trong nông nghiệp:
-Cơ khí hoá, thuỷ lợi hoá, hoá học hoá -Lai tạo giống mới
Lop7.net
Trang 4minh họa thêm)
+ Con người đã sáng tạo ra
những vật liệu mới nào?
-Ngày nay người ta chế tạo ra
chất Tơ phê tông làm chất cách
điện rất tốt, không nóng chảy,
không thấm nước, đốt nóng
3500C, hay làm lạnh 2000C mà
vẫn không việc gì
-Ngày nay trên thế giới có trên
80 loại kim loại trong đó Nhôm
và Ti tan được mệnh danh là kim
loại của thời đại nguyên tử và vũ
trụ
+ Cuộc “cách mạng xanh” diễn
ra như thế nào?
GV: Cung cấp khái niệm “cách
mạng xanh”.Thuật ngữ dùng
để chỉ những cải tiến to lớn trong
nơng nghiệp đã đưa đến sự tiến bộ
trong sản lượng ngũ cốc…nhằm
tập trung vào phát triển, lai tạo
giống mới cĩ năng xuất cao, xây
dựng hệ thống tưới tiêu hiện đại,
tăng luân canh và tìm ra những
loại hĩa chất mới, đảm bảo cho
cây trồng phát triển và bảo vệ mơi
trường sinh thái
-Ở Mĩ năm 1945 một người lao
động nông nghiệp có thể nuôi
được 14,6 người đến năm 1977
lên đến 56 người
+ Giao thông vận tải và thông tin
liên lạc đạt được những thành
tựu gì ?
GV: Minh hoạ sự ra đời của ô tô
chạy bằng năng lượng mặt trời
và tàu hỏa chạy với tốc độ cao
+ Con người đã chinh phục vũ
trụ như thế nào?
-Hiện nay con người đang
-Chất pô-li-me (chất dẻo) đang giữ vai trò quan trọng
-Nhiều loại chất dẻo nhẹ hơn nhôm hai lần
-Chất ti tan dùng cho ngành hàng không vũ trụ
-Cơ khí hoá, điện khí hoá, thuỷ lợi hoá, hoá học hoá, phương pháp lai tạo giống mới
-Những loại máy bay siêu âm khổng lồ, tàu hỏa cao tốc, sóng vô tuyến rất hiện đại qua vệ tinh
-Năm 1957, vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Trái Đất phóng vào vũ trụ
* Giao thông vận tải và thông tin liên lạc:
-Máy bay siêu âm khổng lồ
-Tàu hoả tốc độ cao -Những phương tiện thông tin liên lạc, phát sóng vô tuyến qua vệ tinh
* Chinh phục vũ trụ:
-Năm 1957, phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên
-Năm 1961, con người bay vào vũ trụ
-Năm 1969, con người đặt chân lên Mặt Trăng
Trang 5GV: Phan Bảo Khoa 5
nghiên cứu những bí ẩn của sao
Kim, sao Hoả, sao Mộc
-Hướng dẫn học sinh quan sát
hình 26.(Phân tích kênh hình để
minh họa cụ thể hơn.)
Liên hệ với Việt Nam thế hệ
trẻ cần phải cố gắn học tập hơn
nữa để đưa nước ta phát triển
GV: Chuyển ý
-Năm 1961, con người bay vào vũ trụ
-Năm1969, con người đặt chân lên Mặt Trăng
-Quan sát hình 26.
HĐ2: Tìm hiểu ý nghĩa và tác động của cuộc cách mạng khoa
học-kĩ thuật
12’
GV: Cho HS tiếp xúc mục II
SGK
+ Cuộc cách mạng KH-KT có ý
nghĩa như thế nào?
GV: Phân tích,kết luận
-Đưa lồi người tiến sang nền văn
minh thứ 3 văn minh hậu cơng
nghiệp
GV: Cho HS thảo luận nhóm:
* Nhóm1:?Cuộc CM KH-KT đem
lại những hậu quả gì?
GV:-Nhận xét, bổ sung
-HS làm việc mục II SGK
-Đó là mốc lịch sử tiến hĩa chói lọi trong lịch sử văn minh lồi người:
+Phát minh ra lửa (50 vạn nămTCN)
+Đồn bẩy- mặt phẳng nghiêng (5000 năm TCN) +Máy hơi nước (1784) +Nhà máy điện đầu tiên (1884)
+Các chất đồng vị phĩng xạ (1834)
+Lị phản ứng nguyên tử (1992)…
-Mang lại những tiến bộ phi thường, những thành tựu kì dịu và thay đổi to lớn trong cuộc sống con người
-Bước nhảy vọt về sản xuất và năng xuất lao động
-Nâng cao mức sống và chất lượng cuộc sống, cơ cấu dân
cư lao động thay đổi
HS thảo luận và CBKQ:
-Chế tạo những loại vũ khí và phương tiện quân sự có sức tàn phá và huỷ diệt cuộc
II.Ý nghĩa và tác động của cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật.
* Ý nghĩa:
-Mang lại những thay đổi phi thường trong sản xuất và cuộc sống con người -Cơ cấu dân cư lao động thay đổi trong nơng nghiệp, cơng nghiệp, dịch vụ
* Tác động:
-Chế tạo nhiều loại vũ khí, phương tiện
Lop7.net
Trang 64.Củng cố: HĐ3 (5’)
GV:Yêu cầu học sinh làm bài tập sau: Khoanh trịn vào chữ cái đầu câu mà em cho là đúng Bài1:Từ sau năm 1945, trong khoa học cơ bản, con người đã đạt những phát minh ở các lĩnh
vực nào?
A.Lịch sử, văn học, tốn học, vật lí
B.Tốn học, Hĩa học, Địa lí, Văn học
C.Tốn học, Vật Lí, Hĩa học , Sinh học
D.Văn học, Nghệ thuật, Lịch sử, Sinh học
*Đáp án: ( c )
Bài2:Những phát minh quan trọng nhất về cơng cụ sản xuất mới từ sau năm 1945 là những
phát minh nào?
A.Máy hơi nước ,tàu thủy, vệ tinh nhân tạo
B.Máy kéo sợi, máy dệt, xe lửa
C.Xelửa, tàu thủy, bom nguyên tử
D.Máy tính điện tử, máy tự động và hệ thống máy tự động
*Đáp án: ( d )
Bài3:Thành tựu quan trọng nào của cách mạng khoa học- kĩ thuật đã tham gia tích cực vào việc
giải quyết lương thực cho lồi người?
A.Tạo ra những vật liệu mới
B “Cách mạng xanh” trong nơng nghiệp
C Tạo ra những nguồn năng lượng mới
D Đưa người vào vũ trụ
*Đáp án: ( b)
Bài4:Đâu là mặt hạn chế trong quá trình diễn ra cuộc cách mạng khoa học-kĩ thuật?
-Gọi HS cho ví dụ về mặt tiêu
cuộc của CM KH-KT
*Nhóm3:?Trách nhiệm của các
em đối với sự phát triển KH-KT
của đất nước?
GV: Nhận xét, bổ sung
GV:Nêu suy nghĩ về tình trạng ơ
nhiễm mơi trường (liên hệ với địa
phương).Qua đĩ giáo dục ý thức
bảo vệ mơi trường, khi mà cơng
nghiệp phát triển, khơng xử lí tốt
việc ơ nhiễm mơi trường, do sản
xuất cơng nghiệp gây ra
sống
-Ô nhiễm môi trường, xuất hiện những bệnh hiểm nghèo, tài nạn giao thông…
-HS cho ví dụ:
+Chất độc màu da cam ở Việt Nam
+Bom nguyên tử ném xuống nước Nhật Bản
-Ra sức học tập
-Ra sức nghiên cứu, tìm tòi và phát minh về KHKT
-Nắm bắt kịp thời những phát minh của thế giới
-Thải chất thải độc hại ra mơi trường (VD:Cơng ty bột ngọt Ve Đan thải chất thải độc hại ra sơng thụy vải làm ơ nhiễm nguồn nước…ảnh hưởng đến sức khỏe con người.)
chiến tranh cósức tàn phá và huỷ diệt cuộc sống
-Ô nhiễm môi trường
-Xuất hiện bệnh hiểm nghèo, các tệ nạn xã hội
-Nhiễm phĩng xạ nguyên tử
-Tai nạn giao thông…
Trang 7GV: Phan Bảo Khoa 7
A.Làm thay đổi cơ cấu dân cư
B.Sự hình thành một thị trường thế giới với xu thế tồn cầu hĩa
C.Làm thay đổi chất lượng nguồn nhân lực
D.Chế tạo những loại vũ khí hiện đại cĩ sức cơng phá lớn
*Đáp án: ( d )
5.Dặn dò: (2’)
-Về nhà học bài cũ, trả lời các câu hỏi bài tập trong sách giáo khoa, sưu tầm thêm tranh ảnh về những thành tựu khoa học-kĩ thuật mới ở nước ta
-Tìm hiểu những nhà máy, nguồn nước gần nhà em, hoặc em biết, bị ơ nhiễm mơi trường Theo em cĩ biện pháp nào để khắc phục tình trạng đĩ
-Đọc và soạn bài 13 theo các câu hỏi hướng dẫn sau:
+Các giai đoạn lịch sử thế giới từ 1945 đến nay?
+Nội dung của lịch sử thế giới 1945 đến nay?
+Xu thế phát triển của thế giới hiện nay?
+Tại sao nói “hoà bình, ổn định và hợp tác phát triển” vừa là thời cơ, vừa là thách thức đối với các dân tộc ?
IV.RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG.
Lop7.net