Chính con người này là đỉnh cao của trí tuệ về quân sự , về văn hoá Đại Việt trong thời phong kiến , Mặc dù ở ông có cả niềm vui lớn và nỗi đau dài song ông đã hoà nhập với vận mệnh đất [r]
Trang 1Thanh Tịnh và chất trữ tình trong văn bản Tôi đi học
I- Những hiểu biết về tác giả
- Tên thật là Trần Văn Ninh ( 1911- 1988 )
- Quê hương : ở Gia Lạc , ven sông Hương , ngoại ô thành phố Huế Mảnh đất quê hương với thiên nhiên thơ mộng , với những câu Nam Ai , Nam Bình , với điệu hò mái nhì , mái đẩy trên sông đã ảnh hưởng đến tâm hồn sáng tác thơ văn của ông
- Sáng tác của Thanh Tịnh thường hướng về làng quê , niềm đồng cảm với những con người mộc mạc , đằm thắm Do đó thơ văn của ông đều toát lên 1 tình cảm dịu êm trong trẻo , nhẹ nhàng mà thấm sâu ; mang dư vị ngậm ngùi mà quyến luyến , buồn thương
- Đời văn gần 60 năm , ông đã để lại 1 sự nghiệp khá đồ sộ như : Hận chiến trường , Quê mẹ
II- Những điều lưu ý về tác phẩm
- Tác phẩm được in trong tập truyện ngắn “ Quê mẹ” (1941 )
- Kiểu văn bản : tự sự – phương thức biểu đạt chính là tự sự
- Là tác phẩm thuộc hồi ký tự truyện
- Mạch kể : theo dòng hồi tưởng của nhân vật tôi theo trình tự thời gian kết hợp với không gian của buổi tựu trường đầu tiên
- Đại ý : Bằng 1 ngòi bút giàu chất thơ , tác giả đã diễn tả lại những kỷ niệm trong sáng của ngày đầu tiên trong đời được đi học
+ Khơi gợi những kỷ niệm
+Tâm trạng của nhân vật tôi
III- Định hướng phân tích
1- Khơi gợi những kỷ niệm
- Dòng hồi tưởng được khơi gợi 1 cách tự nhiên , hợp lý “ Hằng năm cứ vào tựu trường”
Những biến chuyển của đất trời sang thu đã làm cho người ta bâng khuâng , hoài niệm Thanh Tịnh cũng thế Hình ảnh “ lá ngoài đường rụng , trên không có những đám mây, những em bé rụt rè núp dưới nón mẹ ”của ngày hôm nay đã làm cho nhân vật “ tôi” xúc
động hnớ về dĩ vãng Từ hiện tại đánh thức quá khứ , nhân vật tôi đã nhìn thấy chính mình qua hình ảnh những đứa trẻ
- “ Hằng năm lại thấy” : điệp ngữ ấy cứ vang lên trong lòng tác giả nó khẳng định kỷ niệm của ngày tựu trường đã in đậm và neo đậu trong lòng tác giả , diễn tả sức sống lâu bền của kỷ niệm Mỗi lần nhớ về kỷ niệm nhân vật tôi có cảm giác mơn man ( êm ái , nhẹ nhàng )
2- Tâm trạng của nhân vật tôi
- Nhớ những kỷ niệm mơn man , nhân vật tôi lại nhớ những cảm giác trong sáng để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng mình : “ Tôi quên thế nào được những cảm giác mỉm cưòi giữa bầu trời quang đãng” Bằng nghệ thuật so sánh và hnân hoá , tác giả đã khẳng định nỗi nhớ của mình về ngày đầu đi học là bất biến theo thời gian Dù thời gian có đi qua bao lâu nhưng mỗi lần nhớ lại vẫn còn thấm đẫm cảm xúc
- Lần theo những kỷ niệm , tác giả đã bộc lộ tâm trạng của mình Tâm trạng đó được gắn với thời gian và không gian cụ thể
Trang 2* Trên đường đến trường vẫn còn nguyên hình ảnh “ Buổi mai hôm ấy , một buổi mai
đầy sương thu .” Một lần nữa tác giả được sóng lại những kỷ niệm yêu thương của người mẹ , được sống với kỷ niệm tuổi thơ trong sáng và hình ảnh con đường đã hiện ra : “ trong mắt tôi , ngày đầu tiên đi học , con đường đã có sự thay đổi Trước kia con
đường đi lại nhiều lần trỏ nên quen thuộc , bây giờ có sự thay đổi , bỗng nhiên thấy lạ Vì “ Tôi đi học” Mâý tiếng đó đánh dấu sự trưởng thành , một sự kiện quan trọng trong cuộc đời và trong cả tâm hồn đứa trẻ Vẫn là con đường , vẫn là chính mình nhưng hôm nay thấy thay đổi lạ lùng
+ Thấy mọi vật xung quanh đều thay đổi
+ thấy chững chạc đứng đắn hơn trong bộ quần áo
+ Muốn thử sức mình
=> Vì tôi đi học có nghĩa là đồng nghĩa với sự lớn lên về nhận thức Những hành động
đó đều biểu đạt tâm trạng hồi hộp , mới mẻ của nhân vật tôi
* Tâm trạng nhân vật tôi khi đứng trên sân trường và khi được gọi tên vào lớp
- Khi đứng trên sân trường , nhân vật tôi nhìn và cảm thấy mình “ như con chim non
đứng bên bờ tổ , nhìn quãng trời rrộng muốn bay nhưng còn ngập ngừng , e sợ ,”=>Phía sau cổng trường là thế giới kỳ diệu mới mẻ đầy hấp dẫn , là 1 quãng trời rộng mà các cậu học trò mới chỉ là những chú chim non vừa thèm muốn được tung cánh bay vào quãng trời rộng ấy nhưng còn e sợ , ngập ngừng
- Nghe tiếng trống vang dội cả lòng -> tiếng trống đầu tiên khua động tâm hồn nhân vật tôi Tiếng trống vang lên là sự giao hoà giữa quá khứ và hiện tại Nó chấm dứt quãng thời gian bay nhảy tự do với những buổi thả diều , lội sông và tiếng trống chỉ còn mở
ra hiện tại : Sắp phải rời xa người thân và vào lớp học
- Thấy tim mình ngừng đập , giật mình , lúng túng khi đựoc gọi tên Trong tâm trí cậu cũng như bạn bè cùng trang lứa , đây là thời khắc hết sức trịnh trọng , được mọi người quan tâm để ý Cho nên cậu quên cả sự hiện diện của người thân Lần đầu tiên nhân vật tôi thấy xa mẹ , không được sống trong vòng tay của mẹ Hình ảnh nhân vật tôi khóc khi phải từng bước theo bạn vào lớp là 1 hình ảnh đầy cảm động và
có ý nghĩa sâu sắc Đó là giọt nước mắt của sự trưởng thành Bước vào cổng trường
là lớn lên về nhận thức Nhưng nỡi sợ hãi ban đầu cũng nhanh chóng qua đi khi được bước vào lớp
* Tâm trạng của nhân vật tôi khi vào lớp học
- Thấy cái gì cũng hay hay mà cũng lạ , sau đó tự lạm nhận là của riêng mình
- Ngửi thấy 1 mùi hương lạ xông lên -> lần đầu tiên cậu bé được cảm nhận thế giới của mình
- Hình ảnh “ một con chim con liệng đến bên cửa sổ ” Cánh chim đồng nội đã đến với lớp học để làm sống lại kỷ niệm của những hôm đi chơi Con chim con ấy cũng chính là cậu bé buổi đầu rụt rè để 1 ngày mai sẽ được bay cao , bay xa vào khung trời cao rộng Hình ảnh này vừa có bóng dáng của quá khứ , vừa của hiện tại nhưng đó cũng chính là hình ảnh của tương lai
- Hình ảnh cuối cùng của tác phẩm có ý nghĩa : làm cho câu chuện kết thúc tự nhiên và
bất ngờ Dòng chữ “ Tôi đi hoc” vừa khép lại thế giới mới , 1 bầu trời mới , 1 tâm trạng
mới , 1 giai đoạn mới trong cuộc đời , khắc sâu kỷ niệm đó trong lòng , dù thời gian năm tháng có phủ mờ tất cả thì kỷ niệm ngày đầu đi học vẫn gọi về trong tâm hồn Đó cũng là trách nhiệm của mình trước cuộc đời
Trang 3* Bài tập
1- Phân tích chất thơ trong truyện ngắn “ Tôi đi học”
2- Phát biếu cảm nghĩ của em về dòng cảm xúc của nhân vật tôi ngày đầu đi học
3- Trong truyện tác giả đã làm phép so sánh nhiều lần để làm nổi bật tâm trạng nhân vật Hãy tìm các chi tiết đã thể hiện điều đó và phân tích tác dụng của nó
4- Viết đoạn văn ngắn ghi lại kỷ niệm ngày tựu trường đầu tiên của em
5-Phân tích dòng cảm xúc của, tâm trạng của “tôi” trong tác phẩm
Hướng dẫn đề 1 :
A- Mở bài
- Giới thiệu nhà văn Thanh Tịnh và phong cách viết văn của ông ( sinh ra mảnh đất Huế thơ mộng ) -> phong cách diễn đạt riêng
- Giới thiệu về tác phẩm : Là tác phẩm tiêu biẻu cho phong cách thanh Tịnh tác phẩm giàu chất trữ tình hay đúng hơn là chất thơ
B- Thân bài
* Phân tích chất thơ
- Truyện là dòng cảm xúc được giải bày trên trang giấy của 1 tâm hồn trẻ dại ngày đầu
đến trường Kỷ niệm đó vừa trong sáng , vừa thấm đẫm cảm xúc Truyện không có những rằng xé “ miếng cơm , manh áo” trong cuộc đấu tranh sinh tồn mà chỉ là tiếng nói tha thiết :( dẫn chứng )
- Biểu hiện ở tình huống truyện : buổi tựu trường đầu tiên : đánh thức quá khứ sống dậy với những kỷ niệm mơn man
- Biểu hiện ở tình yêu con trẻ
- Những hình ảnh teong bài đều diễn tả cảm xúc của tâm hồn nhân vật ( dẫn chứng )
B- Kết luận
Khẳng định “ Tôi đi học” là áng thơ bằng văn xuôi
5-A-Mở bài
-Giới thiệu về Thanh Tịnh và tác phẩm “ Tôi đi học”: Là tác phẩm tiêu biểu của nhà văn, ghi lại 1 kỉ niệm đẹp của ngày đầu tiên đi học Vì vậy xuát hiện đã trên 60 năm nhưng tác phẩm vẫn như còn mới trong lòng mỗi con người ( neo đậu trong lòng mỗi con người những kỉ niệm)
-Dòng cảm xúc và tâm trạng của nhân vật Tôi cũng chính là dòng cảm xúc và tâm trạng của bất kì ai đã đến trường
B-Thân bài
*Giới thiệu hoàn cảnh xuất hiện dòng cảm xúc: Dòng cảm xúc được khơi gợi từ không gian mùa thu êm đềm với hình ảnh “ lá rụng, đám mây bàng bạc, những em bé nép bên mẹ ”
->Đánh thức những sâu thẳm trong tâm hồn của nhân vật Tôi những kỉ niệm, quá khứ
được gọi về
+ Bằng các câu văn “ Hàng năm”, “ Tôi quên sao được” ( câu khẳng định) diễn tả sức sống lâu bền của kỉ niệm, khẳng định kỉ niệm đầu tiên đi học, nó trường tồn, vĩnh cửu với thời gian
+ Mỗi lần sống lại những kỉ niệm, nhân vật Tôi “ mơn man, náo nức” ( sử dụng từ láy) -> Bộc lộ cảm xúc êm ái, nhẹ nhàng khi nhớ về kỉ niệm
*Phân tích tâm trạng của nhân vật Tôi
Trang 41-Tâm trạng của nhân vật Tôi trên con đường đến trường
+ Mở đầu cho kỉ niệm là hình ảnh “ con đường làng” gắn với người mẹ thân yêu, với hành động âu yếm -> Thời khắc thiêng liêng và quan trọng
+ Con đường làng trở nên lạ lẫm, cảnh vật cũng thay đổi: Tôi đi học
+ Bộ quần áo -> Trang trọng, tự cầm sách vở, bút thước
->Tôi đã trưởng thành về nhân thức; tâm trạng hồi hộp, ngỡ ngàng
2-Tâm trạng Tôi khi đứng trước sân trường và trước giờ vào học:
Xen với tâm trạng hồi hộp, mới mẻ là tâm trạng rụt rè, e sợ khi đứng trước 1 thế giới kì lạ:
+ Ngôi trường được so sánh với đình làng Hoà ấp -> Ngôi trường trở nên thiêng liêng, trang trọng của mỗi người
+ Tiếng trống trường vào lớp - vang dội cả lòng: Tiếng trống khua động tâm hồn, giao hoà quá khứ và hiện tại, nó chấm dứt quãng thời gian bay nhảy tự do, tiếng trống mở ra hiện tại
+ Khi nghe gọi tên vào lớp mà Tôi như thấy tim ngừng đập Lúc này mọi người dồn hết con mắt vào những cô cậu học trò nhỏ -> Tự nhiên thấy sợ -> Khóc: Giọt nước mắt của sự trưởng thành, của hạnh phúc Vì vậy nhân vật Tôi thấy mình lúc này như “ con chim non đứng bên bờ e sợ” Hình ảnh so sánh có ý nghĩa sâu sắc, vừa có ý nghĩa thực vừa có ý nghĩa tượng trưng
3-Tâm trạng của nhân vật Tôi khi vào trong lớp
+ “Thấy cái gì cũng hay, là lạ”, lạm nhận là vật của riêng mình -> ý thức được việc học
+ Cánh chim đồng nội đã trở về lớp học Hình ảnh “ Một con chim con ” đó chính
là cậu bé buổi đầu rụt rè để ngày mai sẽ được bay cao, bay xa hơn vào khung trời cao rộng Hình ảnh này vừa có bóng dáng của quá khứ, vừa có bóng dáng của hiện tại và tương lai
+ Hình ảnh cuối cùng của tác phẩm có dòng chữ “ Tôi đi học” có ý nghĩa làm cho câu chuyện kết thúc tự nhiên và bất ngờ -> Khép lại 1 thế giới mới, 1 bầu trời mới, 1 tâm trạng mới, 1 giai đoạn mới trong cuộc đời, vừa khắc sâu kỉ niệm đó trong lòng Dù thời gian có phủ mờ tất cả, nhưng Tôi đi học vẫn sống mãi trong tâm hồn
C-Kết bài
-Khái quát nghệ thuật và nội dung của tác phẩm
-Suy nghĩ của bản thân: Hãy trân trọng, giữ gìn và nâng niu những kỉ niệm
Nguyên Hồng và Những ngày thơ ấu
I- Giới thiệu về tác giả
- Tên thật là Nguyễn Nguyên Hồng ( 1918- 1982 )
- Quê ở thành phố Nam Định, là nhà văn có cuộc đời và hoàn cảnh riêng biệt
- Sinh ra trong gia đình tư sản nghèo, cha làm chức cai đề lao, một thời gian sau mất việc, cửa nhà tan nát Người bố sinh ra nghiện ngập Mẹ là người đàn bà cần cù, hiền hậu, giàu đức hi sinh có lòng yêu con tha thiết Khi chồng chết, bà vào Vinh đi ở vú Năm 12 tuổi, Nguyên Hồng mồ côi cha, lại phải xa mẹ, phải sống tự lập từ nhỏ, cậu đã làm đủ nghề để kiếm sốngđể lấy tiền ăn học Những ngày đó Nguyên Hồng sống với bà nội – một người bà mộ đạo, với bà cô độc ác Năm 1934, NH thôi học ra Hải Phòng làm nghề và dạy học ở đó ở đó, anh đã chứng kiến nhiều cảnh đời nghiệt ngã của các
Trang 5loại người trong xã hội Thời gian này tác giả đã gặp được nhiều chiến sĩ cách mạng và
ông đã tham gia vào hoạt động CM Tháng 9/ 1939, Nguyên Hồng bị bắt, năm 1942
được tha, năm 1943tham gia vào mặt trận văn hoá cứu quốc Năm 1948 được kết nạp
Đảng
- Nguyên Hồng sáng tác rất nhiều thể loại như : truyện ngắn, thơ, kí nhưng tiêu biểu nhất là truyện ngắn Năm 1996 được truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh
- Tác phẩm chính : Bỉ vỏ ( tiểu thuyết 1938 ); trời xanh ( thơ 1960 ); những ngày thơ
ấu ( hồi kí 1938 )
=> Ông là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng
II- Giới thiệu về tác phẩm Những ngày thơ ấu
- Đây là tập hồi kí tự truyện, gồm 9 chương, viết năm 1938 Tác phẩm “ là bài thơ trữ tình” ghi lại những cực điểm của 1 tâm hồn trẻ dại
-Thế giới tuổi thơ của ông khác xa những ngày thơ ấu của bất cứ tác giả văn học nào
- “ Những ngày thơ ấu” là kỉ niệm những ngày đau buồn, tủi cực của 1 đứa trẻ sinh ra trong 1 gia đình bất hoà, phá sản và truỵ lạc Có thể nói “ Những ngày thơ ấu” là những trang viết thấm đẫm dõng nước mắt của chính nhà văn khi nhớ về tuổi thơ
- Đoạn trích “ Trong lòng mẹ” ghi lại những đắng cay, tủi cực khi bé Hồng xa mẹ và niềm hạnh phúc ngọt ngào khi được đắm chìm trong lòng mẹ
Đề bài
1-Phân tích tình yêu mẹ của Bé Hồng trong đoạn trích “ Trong lòng mẹ”
2-Có ý kiến cho rằng: Nguyên Hồng là nhà văn phụ nữ và nhi đồng Hãy làm sáng tỏ ý kiến trên
Hướng dẫn
1-A-Mở bài
-Giới thiệu về NH: có 1 tuổi thơ cay đắng Vì vậy ông trút hết những xúc động vào câu chuyện của mình
-Giới thiệu về tập hồi kí, đoạn trích: Là tập hồi kí ghi lại những kỉ niệm xót xa mang theo đắng chát của tuổi thơ nhưng tình yêu thương đã giúp cho NH sống được qua những ngày đau khổ Qua đoạn trích của tác phẩm, ta sẽ cảm nhận được tình yêu mẹ của
bé Hồng
B-Thân bài
-Kể sơ lược hoàn cảnh của bé Hồng
-Phân tích tình yêu mẹ của bé
*Tình yêu mẹ của bé được biểu hiện khi mẹ ở xa: thông qua gián tiếp cuộc nói chuyện với bà cô
+ Bé luôn nghĩ tốt và bảo về mẹ đến cùng
-Khi bà cô vừa gọi hỏi “ Có vào thăm mẹ không”, bé toan trả lời “ có”, bé nghĩ đến nét mặt “ rầu rầu và sự hiền từ của mẹ” -> Trong sâu thẳm tâm hồn lúc nào cũng có hình bóng của mẹ Bé Hồng luôn nhớ và nghĩ về mẹ
Mặc dù nhớ mẹ, nhưng bé đành trả lời “ Không” -> Bé muốn chấm dứt cuộc đối thoại,
để bà cô không có cơ hội nói xấu về mẹ kính yêu ( chứng tỏ bè luôn nghĩ tốt vè mẹ ) -Khi bà cô không chịu buông tha, bé phải gắng cầm cự ( lòng thắt lại, khoé mắt cay cay -> muốn tỏ ra mình vẫn bình tĩnh, cứng rắn -> khóc không ra tiếng )
->Tất cả sự gắng gượng của bé đều nhằm bảo về mẹ, không cho kẻ khác xâm phạm đến mẹ
Trang 6*Tình yêu mẹ được biểu hiện khi mẹ ở gần:
-“ Linh cảm mẹ sẽ về”: Bé luôn tin tưởng vào phẩm chất và tấm lòng nhân hậu của mẹ
-Khi thấy bóng mẹ, bé chạy theo và gọi “ Mợ ơi” Tiếng gọi vỡ oà trong không gian, thể hiện niềm khao khát, niềm xúc động thiêng liêng Gần 1 năm trời bé chỉ dám gọi thầm, bây giờ tiếng gọi đó đã trở thành hiện thực Tiếng gọi đó thể hiện niềm vui, niềm hạnh phúc -> Thoã mãn được niềm khao khát được gọi, được gặp, được thấy mẹ
-Hành động: chạy thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi -> Mong chóng được gần mẹ, tận dụng từng giây phút để đắm chìm trong lòng mẹ Hạnh phúc đến với bé quá đột ngột khiến bé sung sướng cuống cuồng
-Cảm nhận khi đứm chìm trong lòng mẹ: Trong cái nhìn vô vàn yêu thương của bé,
mẹ bé thật đẹp: không còm cõi, xơ xác mà có gương mặt tươi sáng
-Khi sà vào lòng mẹ, bé Hồng có cảm giác như mơn man khắp da thịt Không phải ngẫu nhiên mà bé có cảm giác đó mà vì bé mong mỏi giây phút này biết bao ngày tháng bằng nước mắt -> bé đê mê trong hạnh phúc
-Để tăng thêm niềm cảm động và hạnh phúc, tác giả đã bình luận: “ Phải bé lại êm dịu vô cùng” Lời bình như rót thêm mật ngọt vào tâm hồn bạn đọc để mọi người thấm thía hơn về tình mẫu tử
C-Kết luận
2- A-Mở bài
-Giới thiệu về NH: Tuổi thơ cay đắng, hoàn cảnh đặc biệt -> phong cách viết độc đáo Trang viết của ông thường hướng tới những người dưới đáy của XHPK, đặc biệt là phụ nữ và nhi đồng
-Dẫn ý kiến của luận đề
-Khẳng định đoạn trích Trong lòng mẹ là đoạn trích tiêu biểu cho nhận xét đó
B-Thân bài
*Giải thích ý kiến của luận đề
-Đối tượng chính trong các tác phẩm của NH là phụ nữ và nhi đồng
-Luôn đồng cảm, thông cảm với nỗi đau, bất hạnh của học Trang viết của ông hiện lên những mảnh đời éo le, cay đắng Ông đã viết bằng nước mắt của chính mình
-Ông luôn tìm cho họ những niềm vui và hạnh phúc, luôn reo trái ngọt để họ đắm chìm trong êm dịu, xoa dịu nỗi đau cho những con người bất hạnh Ông luôn che chở, bênh vực, bảo về cho những người phụ nữ và nhi đồng
*Chứng minh : đoạn trích “ Trong lòng mẹ”
-Đối tượng: Mẹ con bé Hồng
+ Mẹ bé Hồng là người bất hạnh, đi tha hương cầu thực, đi bước nữa nhưng không dám về thăm 2 đứa con Bà là nạn nhân của những hủ tục của XHPK
+ Bé Hồng: mồ côi cha, thiếu tình thương của mẹ Mới 10 tuổi đã phải tự kiếm sống , sống khổ cực giữa những người họ nội cay nghiệt
-Tác giả luôn bênh vực cho mẹ con bé Hồng
+ Bé Hồng luôn nghĩ tốt và bênh vực cho mẹ cho dù bé phải đối mặt với những lời nói xấu, cay nghiệt về mẹ ( dẫn chứng bằng cuộc đối thoại với người cô)
+ Tác giả tin vào phẩm chất của họ ( tác giả để cho mẹ bé Hồng trở về trong ngày giỗ của cha bé Hồng : Một người phụ nữ nghĩa tình trọn vẹn )
-Tác giả đã đem lại niềm vui cho 2 mẹ con nhà bé Hồng ( tác giả đã cho học gặp nhau trong 1 thời gian dài xa cách, để cho họ sống trong niềm đê mê, tràn ngập tình mẫu tử )
Trang 7C-Kết bài
-Tập hồi kí đã thể hiện tài viết văn của NH
-Tác phẩm cho người đọc cảm nhận được trái tim yêu thương con người của nhà vănowT
Tức nước, vỡ bờ
I-Giới thiệu tác giả
Ngô Tất Tố ( 1893 – 1954 ), quê ở làng Lộc hà, huyện Từ Sơn Tỉnh Bắc Ninh Đây
là quê hương của những câu chuyện cổ tích và những câu hát dân ca đầy thú vị Đồng thời cũng là xứ sở của những thủ tục lạc hậu từ thời phong kiến để lại Đặc biệt tác giả xuất thân từ nhà nho gốc nông dân, cho nên ông đã chắt lọc và ghi lại tâm hồn những
điều mà ông đã chứng kiến và cảm nhận
-Là một trong những nhà văn hiện thực xuất sắc của trào lưu hiện thực trước CM,
được xem là nhà văn của nông dân
-Ông nổi tiếng trên nhiều lĩnh vực văn học nghệ thuật, khảo cứu, dịch thuật, viết báo, làm phóng sự ở lĩnh vực nào ông cũng đều đạt những thành tựu xuất sắc, có nhiều tác phẩm nổi tiếng như : Tắt đèn ( 1939 ), Lũu chõng ( 1940 ), phóng sự Tập án cái đình (
1939 ), Việc làng ( 1940 )
II-Giới thiệu về Tắt đèn
-Thể loại : Tiểu thuyết
-Phương thức chính: Tự sự gồm 24 chương
-Tóm tắt: Làng Đông Xá vào mùa sưu thuế, gia đình chị Dậu không có tiền nộp sưu, anh Dậu bị đánh trói, chị Dậu phải bán con, bán chó để nộp sưu Xuất sưu của em trai anh Dậu đã chết từ năm ngoái-> Tình cảnh đó đã đẩy gia đình chị tới tình thế bế tắc Anh Dậu lại bị đánh trói, chị Dậu van xin không được đã liều mạng cự lại, đánh nhau với tên cai lệ Chị bị giải lên Huyện, sắc đẹp của chị lọt vào mắt tên quan Tri phủ Tư Ân, bắt chị hầu kiện ban đêm, chị đã phản kháng Sau đó chị lên tỉnh ở vú cho cụ Cố Cụ Cố giở trò nhảm nhí, chị đã xô cụ ngã rồi lao vào bóng đêm như cái tiền đồ đen tối của chị -Giá trị nội dung:
+ Tố cáo tồi ác của bọn quan lại, địa chủ, cường hào phong kiến Tác phẩm là bản án
đanh thép, là bản luận tội đối với giai cấp PK
+ Tác phẩm đã thể hiện số phận điêu đứng của người nông dân trước CM tháng tám
Đồng thời ca ngợi những phẩm chất tốt của người nông dân, đại diện chị Dậu ( yêu chồng, thương con, đảm đang, sắc sảo, thông minh, thuỷ chung, đặc biệt có tinh thần phản kháng)
-Giá trị nghệ thuật
+ Xây dựng được nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình
+ Miêu tả nội tâm sâu sắc
+ Ngôn ngữ tự nhiên linh hoạt phù hợp với người nông dân
+ Kết cấu chặt chẽ
III-Đoạn trích Tức nước, vỡ bờ
-Nằm ở chương thứ 18 của tác phẩm
-Vạch rõ bộ mặt tàn ác, bất nhân, bất nghĩa của tên cai lệ - đại diện cho XHPK Đồng thời thể hiện vẻ đẹp của người nông dân
Trang 8Đề bài
Vẻ đẹp của chị Dậu trong đoạn trích “ Tức nước, vỡ bờ”
A-Mở bài
-Giới thiệu về NTT: là nhà văn hiện thực xuất sắc trước CM Tác phẩm của ông mang tính chiến đấu cao
-Giới thiệu về Tắt đèn: là tác phẩm tiêu biểu viết về người nông dân trong cuộc sống cùng cực đặc biệt Tức nước, vỡ bờ là đoạn trích khắc hoạ thành công bộ mặt của XHPK, giai cấp PK, đồng thời ca ngợi vẻ đẹp cảu người nông dân, điển hình là chị Dậu
B-Thân bài
-Tóm tắt ngắn gọn từ 3 -> 5 dòng
-Phân tích vẻ đẹp của chị Dậu
1- Là người phụ nữ yêu chồng hết mực:
*Nấu cháo , quạt cho nhanh nguội, rón rén bê lại gần chồng, ngồi xem chồng ăn
->Mang phẩm chất của bao người phụ nữ VN, đó chính là đạo vợ chồng Mục đích để nhanh chóng chồng thoát khỏi tay bọn cường hào, ác bá
*Sẵn sàng mang tính mạng của bản thân để bảo vệ, che chở cho chồng
+ Cai lệ đến: Lúc đầu – van xin bằng những từ nhún nhường, đánh vào tình người của
bọn chúng
+ Khi bị đánh, chị vẫn chịu được -> Yêu thương chồng hơn cả bản thân
+ Khi cai lệ sấn sổ đến đánh anh Dậu, chị đã vùng dậy mạnh mẽ, đánh lại tên cai lệ ->Tất cả hành động của chị xuất phát từ lòng yêu chồng, thương chồng
2-Chị Dậu là người thông minh, sắc sảo: Biểu hiện ở hành động và lời nói
-Lúc đầu: hạ thấp mình, dùng lời lẽ ngon ngọt ( Hiểu được gia đình đang có “ tội”
với nhà nước
-Tiếp theo chị đấu lí
-Cuối cùng là đấu lực
->Chị Dậu rất am hiểu về pháp luật và lối sống Chị vùng dậy với 1 quá trình hợp với
chân lí.
3-Chị có tính phản kháng mạnh mẽ.
C-Kết luận
Chị Dậu tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Nam Chị đã mang lại cái hồn cho tác phẩm
Hình ảnh người nông dân qua tác phẩm Lão Hạc
I-Tác giả
-Tên khai sinh là Trần Hữu Tri ( 1915 – 1951 ), quê ở làng đại Hoàng, phủ Lí Nhân,
Tỉnh Hà Nam
-Trước CM là nhà văn hiện thực xuất sắc với sở trường là viết truỵên ngắn Ông thường hướng ngòi bút của mình về hình ảnh người nông dân và tầng lớp trí thức nghèo trong xã hội, tìm về những ngôi làng ven sông lam lũ quanh năm, quanh năm không có tiếng hát
để nâng đỡ tâm hồn họ không bị dòng đời cuón trôi, làm vẩn đục tâm hồn
-Sau cách mạng, khi cuộc kháng chiến nổ ra, Nam cao nhiệt tình phục vụ cho khãng chiến, vừa là nhà văn, vừa là chiến sĩ, ông đã đóng góp hết sức mình cho sự nghiệp Năm
1951, Nam Cao hi sinh khi cuộc kháng chiến đang gần đến thắng lợi, để lại tấm gương cao đẹp về hình ảnh nhà văn, nhà chiến sĩ
Trang 9-Với hơn 30 tuổi đời, Nam cao đã để lại 1 sự nghiệp văn chương khá đồ sộ với nhiều tác phẩm nổi tiếng như Chí Phèo ( 1941), Trăng sáng (1942), Đời thừa (1943) Chính tài năng đó, ông đã được nhà nước truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (1996)
II-Tác phẩm Lão Hạc
-Hoàn cảnh ra đời: 1943
-Thể loại : truyện ngắn Phương thức chính: Tự sự
-Là 1 tác phẩm xuất sắc viết về thảm kịch người nông dân trước CM
*Nội dung
1-Giá trị hiện thực
+ Phê phán chế độ thực dân nửa phong kiến, đẩy người nông dân đến bước đường cùng
+ Phản ánh số phận cùng quẫn bế tắc của người nông dân
2-Giá trị nhân đạo
+ Ca ngợi phẩm chất trong sạch của người nông dân
+ Cảm thông, xót xa cho số phận của người nông dân
III-Các đề bài
1-Phân tích nhân vật Lão Hạc trong tác phẩm cùng tên của NC
2-Hãy viết 1 bài văn cho một bạn nước ngoài giới thiệu về nhà văn NC và tác phẩm Lão Hạc
3-Phân tích ý nghĩa cái chết của nhân vật Lão Hạc
Hướng dẫn
1-A-Mở bài:
-Giới thiệu về tác phẩm: Là 1 tác phẩm thành công nhất viết về hình ảnh người nông dân trước cách mạng Đến với tác phẩm, ấn tượng để lại cho người đọc đó là nhân vật Lão Hạc
-Giới thiệu về lão Hạc: Lão Hạc không giống như Chí Phèo bị biến chất mà trái lại lão lại có một tâm hồn đẹp, một nhân cách cao thượng
B-Thân bài:
-Tóm tắt truyện: khoảng 5 dòng
-Phân tích nhân vật
1-Lão Hạc là người nông dân nghèo khổ, bất hạnh
-Vợ chết, 1 nửa cuộc đời của lão coi như mất -> Lão sống cảnh gà trống nuôi con -Gia sản: chí có 1 mảnh vườn bé, không có tiền để cưới vợ cho con, phẫn chí, đứa con
bỏ đi đồn điền cao su -> coi như là chết Lão khóc vợ chưa hết nước mắt thì lão lại giành nước mắt để khóc cho con
-Lão tự chế ra thức ăn cho mình: củ sung, củ ráy
-Đến cậu Vàng, người bạn thân nhất của lão trong những ngày tháng tuổi già, lão cũng đành bán vì không thể nuôi nổi -> Lão phải tiễn biệt người bạn, người thân ra đi trong dòng nước mắt ngậm ngùi, chua xót
-Lão phải tìm đến cái chết để giải thoát cho bế tắc và đau khổ
=>Cuộc đời của lão là chuỗi dài đau khổ , sống quằn qaụi trong đau khổ, chết quằn quại trong bế tắc cả cuộc đời lão là 1 dòng sông nước mắt, toàn chứng kiến cảnh cái chết, 3 cái chết dọn đường cho cái chết thứ 4
2-Lão là người cha giàu lòng thương con
Trang 10-Hiếm có người cha nào như lão Cả cuộc đời lão luôn day dứt đến bổn phận làm cha,
lo làm tròn bổn phận đá cho dù có chịu khổ, chịu đói và thậm chí chết 1 cách bi thảm + Không có tiền cưới vợ cho con, Lão luôn dằn vặt và nén nổi đau khổ trong lòng + Khi con đi vắng, lão sang nhà ông giáo tâm sự: Bộc bạch nỗi nhớ con
+ Trút hết tình thương con vào việc chăm sóc cậu Vàng – Kỉ vật cuói cùng của đứa con trai để lại cho lão ( đặt tên, cho ăn trong bát, tắm rửa, nũng nịu ) -> Cậu Vàng có lúc như người bạn thân trong ngôi nhà heo hút; có lúc lại là hình bóng của đứa con trai;
có lúc lại là hình bóng của đứa cháu nội yêu của Lão
+ Lòng thương con của Lão làm cho người đọc cảm động nhất là lão tìm đến cái chết
để giữ trọn mảnh vườn và đồng tiền để lại cho đứa con sau này
3-Lão Hạc là người giàu lòng tự trọng
-Quan hệ với ông giáo: giữ ý, để ông giáo không coi thường mình
-Ông giáo muón giúp đỡ -> Lão từ chối 1 cáhc gần như là hách dịch
-Lão gửi lại tiền cho ông giáo để hàng xóm lo ma chay -> Không muốn phiền tới mọi người
-Đỉnh cao của lòng tự trọng: Lão chủ động tìm đến cái chết – một cái chết bi thảm và khốc liệt
=>Lão Hạc là người có nhân cách cao đẹp ( chết trong còn hơn sống đục )
-Để bảo toàn nhân phẩm đồng thời làm tròn bổn phận của 1 người cha, lão đã quyết
định tìm đến cái chết Nếu còn sống lão sẽ tiêu phạm vào đồng tiền của con Còn nếu không muốn phậm vào tiền của con, lão sẽ phải sống giống như Binh Tư
->Qua nhân vật lão Hạc, ta càng hiểu thêm về số phận và tâm hồn của người nông dân trước CM
C-Kết luận
-Khẳng định nhân vật lão Hạc đã để cho ta nhiều bài học: Làm người dù phải khổ hoặc
tự làm khổ cho mình thì cũng phải giữ, chết cũng phải giữ phẩm chất, giữ đạo lí làm người
-Cho dù hơn 60 năm ra đời nhưng “ Lão Hạc” vẫn còn sống và sẽ còn sống mãi trong lòng người Dù cuộc đời quả thật đáng buồn nhưng có những con người như lão Hạc thì chưa hẳn đã đáng buồn
Đề số 2
A-Mở bài
-Dẫn đoạn thơ của Nguyễn Đình Thi:
Việt nam đất nước ta ơi sớm chiều
Là người dân của đất Việt ( là 1 công dân nhỏ tuổi), tôi luôn tự hào về mảnh đất của mình: nơi có cánh đồng bát ngát, nơi có rặng tre ngà che bóng mát tuổi thơ, nơi có cánh
cò trắng bay vào giấc mơ, nơi có dãy Trường sơn hùng vĩ Và hơn hết tôi yêu con người
VN quê tôi bởi họ hiền lành, nhân hậu, giàu đức hi sinh và lòng vị tha Tất cả những cái
đó đã được các nhà văn chuyển vào trong trang viết của mình Nếu bạn có dịp đến với trang văn học từ 1930 – 1945 bạn sẽ hiểu rõ hơn về vấn đè này, đặc biệt đến với nhà văn NC và tác phẩm Lão hạc nổi tiếng của ông, bạn sẽ có 1 ấn tượng khó phai với người dân đất Việt
B-Thân bài
1-Giới thiệu về nhà văn NC
-Năm sinh, nam mất, quê hương