Môc tiªu - Gi¶i thÝch ®îc thÕ nµo lµ 2 ®êng th¼ng vu«ng gãc víi nhau - Biết vẽ đường thẳng đi qua một điểm cho trước và vuông góc với một đt cho trước - BiÕt vÏ ®êng trung trùc cña mé[r]
Trang 1Ngày dạy:13/ 8/ 2007
Chương I:
Đường thẳng vuông góc - đường thẳng song song
Tuần 1_ Tiết 1: Hai góc đối đỉnh
A Mục tiêu
Học sinh thấy được thế nào là hai góc đối đỉnh
Nêu được tính chất : hai góc đối đỉnh thì bằng nhau
Học sinh vẽ được goc đối đỉnh với một góc cho trước
Nhận biết các góc đối đỉnh trong một hình , bước đầu tập suy luận
B Chuẩn bị
GV: sgk, thước thẳng, thước đo góc, bảng phụ
HS : thước thẳng, thước đo góc, bảng nhóm
C Tiến trình dạy học
Hoạt động 1: Kiểm tra(5’)
Dụng cụ học tập của học sinh
? Thế nào là góc xoy
GV: Giới thiệu nội dung của chương
Hoạt động 2: 1, Thế nào là hai góc
đối đỉnh(15’)
? Treo bảng phụ các hình vẽ sau
? Em hãy nhận xét quan hệ về đỉnh,
về cạnh của O 1 và O 3 ; M 1 và M 2 ;
và
A B
Để dụng cụ học tập lên bàn H/s trả lời miệng
H/s quan sát trên bảng phụ
góc O1 và góc O3 có chung đỉnh O Cạnh Oy là tia đối của cạnh Ox Cạnh Oy, là tia đối của cạnh Ox,
hoặc Ox và Oy làm thành 1 đường thẳng góc M1 và góc M2 chung đỉnh M, Ma và
M
x
y’
y
x’
a
b
c
A
d
B O
1
3
4
2
Trang 2GV:O1 và O3 có mỗi cạnh của góc
này là tia đối của một cạnh của góc
kia
ta nói O1và O3là 2 góc đối đỉnh
Còn M1và M2 ; và không phải A B
là 2 góc đối đỉnh
? Vậy thế nào là 2 góc đối đỉnh
? Hai góc O2 và O4 có là 2 góc đối
đỉnh không ? Vì sao ?
? Vậy 2 đường thẳng cắt nhau sẽ tạo
thành mấy cặp góc đối đỉnh
? Tại sao M1và M2 không là 2 góc
đối đỉnh
? Cho góc xOy em hãy vẽ góc đối
đỉnhvới góc xOy
? Nêu cách vẽ
? Trên hình bạn vừa vẽ còn cặp góc
đối đỉnh nào nữa không ?
? Hãy vẽ 2 đường thẳng cắt nhau và
đặt tên cho các cặp góc đối đỉnh được
tạo thành
Hoạt động 3:2 Tính chất của hai
góc đối đỉnh (15’)
? Quan sát hai góc đối đỉnh O1 và
O3 em hãy ước lượng bằng mắt và so
sánh độ lớn của chúng
? Dùng thước đo góc kiểm tra lại kết
quả vừa ước lượng
? Gọi 1 h/s lên bảng thực hiện cả lớp
Md đối nhau, Mb và Mc không đối nhau
và không chung đỉnh nhưng bằng
A B
nhau
Là 2 góc mà mỗi cạnh của góc này là tia
đối của một cạnh của góc kia vì tia Oy’ là tia đối của tia Ox’ và tia
Ox là tia đối của tia Oy
Hai đường thẳng cắt nhau sẽ tạo thành 2 cặp góc đối đỉnh
vì Mb và Mc không tạo thành 1 đường thẳng
Vẽ tia Ox’ là tia đối của tia Ox
Vẽ tia Oy’ là tia đối của tia Oy góc xOy’ đối đỉnh với góc x’Oy
Hình như O1 = O3
h/s thực hành đo trên vở
O
y x
y,
x,
O
Trang 3thực hiện ở vở của mình
? Có nhận xét gì về tổng
? Vì sao
2
1 O
O
? Tương tự O2O3 ?
? Từ (1) và (2) suy ra điều gì ?
Cách lập luận trên là ta đã giải thích
bằng suy luận
3
O
Hoạt động 4:Củng cố(8’)
? Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau
Vậy hai góc bằng nhau có đối đỉnh
không
? GV quay trở lại hình 1 ,2
? Bài 1.( Sgk-82)
? Hoàn thành bài 2 ( Sgk-82)
Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà(2’)
Học thuộc định nghĩa và tính chất 2
góc đối đỉnh
Biết vẽ góc đối đỉnh với1 góc cho
trước, vẽ 2 góc đối đỉnh với nhau
Làm bài tập 3,4,5,6(sgk-83) ;
bài 1-3( sbt-73,74)
so sánh
1800 ( vì 2 góc kề bù) (1)
2
1 O O
1800 ( vì 2 góc kề bù ) (2)
3
2 O O
Từ (1) và (2) suy ra
2 2 3 1 3
O
Hai góc bằng nhau không đối đỉnh
a, x’Oy’ tia đối
b, hai góc đối đỉnh Oy’ là tia đối của cạnh Oy
a, đối đỉnh
b, đối đỉnh
Ngày dạy: 16/8/2007
Tuần 1 _ Tiết 2: Luyện tập
A Mục tiêu
Học sinh nắm chắc được định nghĩa hai góc đối đỉnh, tính chất: hai góc đối
đỉnh thì bằng nhau
Nhận biết được các góc đối đỉnh trong một hình
Vẽ được góc đối đỉnh với góc cho trước
Bước đầu tập suy luận và biết cách trình bày một bài tập
B Chuẩn bị
GV: sgk, thước thẳng, thước đo góc, bảng phụ
H/s: thước thẳng, thước đo góc, bảng nhóm
Trang 4C Tiến trình dạy học
Hoạt động 1: Kiểm tra (8’)
1, Thế nào là 2 góc đối đỉnh ? Vẽ
hình đặt tên và chỉ ra các cặp góc đối
đỉnh
2, Nêu t/c của 2 góc đối đỉnh ? Vẽ
hình?bằng suy luận hãy giải thích vì
sao 2 góc đối đỉnh lại bằng nhau
3, Làm bài 5 ( sgk)
Hoạt động 2: Luyện tập (30’)
Bài 6( sgk-83) ? Đọc đề bài
? Để vẽ 2 đường thẳng cắt nhau và
tạo thành góc 470 vẽ như thế nào ?
? Gọi 1 h/s lên bảng vẽ hình
? Dựa vào hình vẽ và nội dung bài
toán em hãy tóm tắt nội dung bài
toán dưới dạng cho và tìm
? Biết O1 ta có thể tính được 3? Vì
O
sao?
? Biết O1 ta có thể tính được O2
không ? Vì sao ?
? Vậy em tính được O4 không ?
Bài 7( sgk-83) ? Đọc đề bài
? Hoạt động nhóm viết tên các cặp
góc bằng nhau
H/s trả lời miệng , sau đó vẽ hình và chỉ ra các cặp góc đối đỉnh
phát biểu t/c , vẽ hình, trình bày suy luận
Làm bài tập
Đọc sgk
Vẽ góc xOy = 470
Vẽ tia đối Ox’ của tia Ox
Vẽ tia đối Oy’ của tia Oy ta được
đường thẳng xx’ cắt yy’ tại O Có 1 góc = 470
Cho xx’ cắt yy’ tại O = 470
1
O
Tìm
O2 ?;O3 ?;O4 ?
= 470 ( t/c 2 góc đối đỉnh)
3
O
1800 ( hai góc kề bù)
2
1 O O
= 1330
O
1330 ( hai góc đối đỉnh )
2
O
x y
y’
x’
2 3 4
1
O
y’
y
Z’
O
5 6
1 2
4 3
Z
Trang 5? Nhận xét giữa các nhóm
Bài 8( sgk-83) ? Đọc đề bài
? Gọi 2 h/s lên bảng vẽ hình
? Qua hình vẽ bài 8 em có thể rút ra
nhận xét gì ?
Bài 9 ( sgk-83) ? Đọc bài sgk
? Muốn vẽ góc vuông xAy ta làm thế
nào ?
? Muốn vẽ góc x’Ay’ đối đỉnh với
góc xAy ta làm thế nào ?
? Hai góc vuông không đối đỉnh là 2
góc vuông nào ?
? Ngoài cặp góc vuông trên em có
thể tìm được các cặp góc vuông khác
không đối đỉnh nữa không
Hai đường thẳng cắt nhau tạo thành 1
góc vuông thì các góc còn lại cũng
bằng một vuông
? Vậy dựa vào cơ sở nào ta biết điều
đó ? Em hãy trình bày một cách có
cơ sở được không ?
( đối đỉnh)
4 2 5 3 6
O
xoz = x’oz’ ; yox’ = y’ox;
zoy’ = z’oy ( đối đỉnh) xox’ = yoy’ = zoz’ = 1800
Hai góc bằng nhau chưa chắc đã đối
đỉnh
Đọc sgk Dùng êke vẽ tia Ay sao cho xAy = 900
Vẽ tia đối Ax’ của tia Ax
Vẽ tia Ay’ là tia đối của tia Ay ta
được góc x’Ay’ đối đỉnh góc xAy
xAy và xAy’ là một cặp góc vuông không đối đỉnh
góc xAy và góc yAx’
góc yAx’ và góc x’Ay’
góc y’Ax’ và y’Ax
z yy
y’ y
y
x y’
70 0
70 0
Trang 6? Nêu nhận xét
Hoạt động 3: Củng cố ( 5’)
? Thế nào là hai góc đối đỉnh
? Tính chất của 2 góc đối đỉnh
Làm bài 7 ( sbt-74)
Hoạt động 4: Hướng dẫn về nhà( 2’)
-Làm lại các bài tập đã làm ở phần
luyện tập
-Làm bài 4,5,6 ( sbt-74)
-Đọc trước bài “ hai đường thẳng
vuông góc “ và chuẩn bị êke , giấy
xAy = 900
xAy + yAx’ = 1800 ( vì 2 góc kề bù ) yAx’ = 900
x’Ay’ = xAy = 900 ( vì đối đỉnh) y’Ax = yAx’ = 900 ( vì đối đỉnh) Hai đường thẳng cắt nhau tạo thành 1 góc vuông thì các góc còn lại cũng bằng một vuông
H/s trả lời miệng
câu a đúng câu b sai và dùng hình vẽ bác bỏ câu sai
Ngày dạy: 20 / 8 / 2007
Trang 7Tuần 2 _ Tiết 3: Hai đường thẳng vuông góc
A.Mục tiêu
- Giải thích được thế nào là hai đường thẳng vuông góc với nhau
- Công nhận t/c : Có duy nhất một đường thẳng b đi qua A và b a
- Hiểu thế nào là đường trung trực của một đoạn thẳng
- Biết vẽ đường thẳng đi qua một điểm cho trước và vuông góc với một
đường thẳng cho trước
- Biết vẽ đường trung trực của một đoạn thẳng
- Bước đầu tập suy luận
B.Chuẩn bị
Gv: sgk, thước thẳng, êke , giấy rời
H/s : thước thẳng, giấy rời, bảng nhóm, êke
D Tiến trình dạy học
Hoạt động 1: Kiểm tra
1, Thế nào là 2 góc đối đỉnh.Nêu t/c
của 2 góc đối đỉnh
2, Vẽ góc xAy = 900 Vẽ góc x’Ay’
đối đỉnh với góc xAy => vào bài
Hoạt động 2: 1, Thế nào là 2 đường
thẳng vuông góc (11’)
? Làm ? 1 sgk
? Trải phẳng giấy vẽ hình theo nếp
gấp, quan sát góc tạo bởi các nếp gấp
đó
? Vẽ đường thẳng xx’, yy’ cắt nhau
tại O và góc xOy = 900
? Nhìn hình vẽ tóm tắt nội dung
? Dựa vào bài 9 _Tr 83 ta đã chữa
nêu cách suy luận
h/s trả lời miệng h/s lên bảng vẽ hình
Thực hiện gấp 2 lần như hình 3a,3b Các nếp gấp là hình ảnh của 2 đường thẳng vuông góc và 4 góc tạo thành
đều là góc vuông
Cho xx’ cắt yy’ tại O xOy = 900
Tìm xoy’ = x’oy = x’oy’ = 900
giải thích
Có xoy = 900
xoy + yox’ = 1800 ( vì 2 góc kề bù ) yox’ = 1800 - xoy = 900
yox’ = y’ox = 900 ( vì đối đỉnh)
y’
y x’
Trang 8? Vậy thế nào là 2 đường thẳng
vuông góc
Kí hiệu : xx’ yy’
Hoạt động 3:2, Vẽ hai đườngthẳng
vuông góc (12’)
? Muốn vẽ hai đường thẳng vuông
góc ta làm thế nào
? Ngoài cách vẽ trên ta còn có cách
nào nữa không
? Làm ? 3
? Hoạt động nhóm ? 4
? Quan sát h5,h6, rồi vẽ theo
Nhận xét bài làm của vài nhóm
? Theo em có mấy đường thẳng đi
qua O và vuông góc với a ?
Ta thừa nhận t/c: Có 1 và chỉ 1 đt a’
di qua điểm O và vuông góc với đt a
cho trước
? Gv: treo bảng phụ bài tập sau
a, Hai đt vuông góc với nhau là 2 đt
b, Cho đt b và điểm M, có 1 và chỉ 1
đt b đi qua điểm M và
c, Đường thẳng xx’ vuông góc với đt
yy’ kí hiệu là
Bài 2: Trong 2 câu sau câu nào đúng
câu nào sai ? Hãy bác bỏ câu sai
bằng 1 hình vẽ
a, Hai đt vuông góc thì cắt nhau
b, Hai đt cắt nhau thì vuông góc
Hoạt động 4: 3, Đường trung trực
của đoạn thẳng (14’)
? Vẽ hình theo cách diễn đạt sau
Cho đoạn thẳng AB Vẽ trung điểm I
của AB, qua I vẽ đt d vuông góc với
AB
đt d gọi là đường trung trực của
đoạn thẳng AB
? Vậy đường trung trực của một đoạn
x’oy’ = xoy = 900 ( vì đối đỉnh)
Là 2 đường thẳng cắt nhau và trong các góc tạo thành có một góc vuông
Nêu bài 9 ( sgk -83)
a a’
Hoạt động nhóm
Có một và chỉ có một đt đi qua O và vuông góc với đt a cho trước
cắt nhau tạo thành 4 góc vuông ( hoặc trong các góc tạo thành có 1 góc vuông )
vuông góc với a
xx’ yy’
Câu a đúng Câu b sai
a’
a
O
a
a’
1
d I
Trang 9thẳng là gì ?
? Đường trung trực thoả mãn mấy
điều kiện
G: giới thiệu điểm đối xứng
? Muốn vẽ đường trung trực của 1
đoạn thẳng ta làm thế nào
? Cho đoạn thẳng CD = 3 cm Hãy vẽ
đường trung trực của đoạn thẳng CD
? Hãy nêu trình tự cách vẽ
? Ngoài cách vẽ trên em còn có cách
vẽ nào khác nữa không
? Hãy nêu đ/n 2 đt vuông góc
? Lấy ví dụ thực tế về 2 đt vuông góc
Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà (3’)
Học thuộc đ/n 2 đt vuông góc ,
đường trung trực của 1 đoạn thẳng
Biết vẽ 2 đt vuông góc, vẽ đường
trung trực của 1 đoạn thẳng
Làm bài tập 13-16 ( sgk 86,87) bài
10,11 trang 75( sbt)
Đt vuông góc với 1 đoạn thẳng tại trung điểm của nó được gọi là đường trung trực của đoạn thẳng ấy
Vuông góc và đi qua trung điểm ( 2
điều kiện )
Ta dùng thước và êke để vẽ
Vẽ đoạn CD = 3 cm Xác định H CD sao cho
CH = 1,5 cm , qua H vẽ đt d CD
d là đường trung trực của CD
Gấp giấy sao cho điểm C trùng với
điểm D Nếp gấp chính là đt d
Ngày dạy: 23 / 8/ 2007
C
d
D H
Trang 10Tuần 2 _ Tiết 4: Luyện tập
A Mục tiêu
- Giải thích được thế nào là 2 đường thẳng vuông góc với nhau
- Biết vẽ đường thẳng đi qua một điểm cho trước và vuông góc với một đt cho trước
- Biết vẽ đường trung trực của một đoạn thẳng
- Sử dụng thành thạo êke, thước thẳng
- Bước đầu tập suy luận
B Chuẩn bị
G: sgk, thước thẳng, êke, giấy rời, bảng phụ
H: sgk, thước thẳng, êke, giấy rời, bảng nhóm
C.Tiến trình dạy học
Hoạt động 1: Kiểm tra (8’)
1, Thế nào là 2 đường thẳng vuông
góc
2, Cho đt xx’ và O thuộc xx’ hãy vẽ
đt yy’ đi qua O và vuông góc với xx’
3, Thế nào là đường trung trực của
đoạn thẳng Cho đoạn thẳngAB =4
cm , hãy vẽ đường trung trực của
đoạn AB
Hoạt động 2: Luyện tập (32’)
Bài 15(sgk-86)
? Thao tác như các hình 8 ( sgk-86)
? Nêu kết luận rút ra từ các hoạt động
trên
Bài 17( sgk) gv treo bảng phụ vẽ lại
hình
? Gọi 3 em lần lượt lên kiểm tra xem
2 đt a và a’ có vuông góc với nhau
không ? Cả lớp quan sát việc thực
hành của 3 bạn và nhận xét
H/s trả lời miệng h/s lên bảng vẽ h/s trả lời miệng và lên bảng vẽ
Nếp gấp zt vuông góc với đường thẳng xy tại O
Có 4 góc vuông là xoz; zoy ; yot ; tox
a a’
a a’
a
a’
a
Trang 11Bài 18( sgk-87)
? Gv: gọi h/s lên bảng vẽ hình
? Vẽ góc xoy có số đo = 450
? Lấy điểm A bất kì nằm trong góc
xoy
? Vẽ qua A đường thẳng d1 vuông
góc với tia Ox tại B
? Vẽ qua A đt d2 vuông góc với tia
Oy tại C
? Nhận xét các thao tác của bạn
Bài 19( sgk-87)
? Gv cho h/s hoạt động nhóm tìm
cách vẽ khác
Bài 20( sgk) ? Em hãy cho biết vị trí
của 3 điểm A,B,C có thể xảy ra
? Em hãy vẽ hình theo 2 vị trí của 3
điểm A,B,C
? Gọi 2 h/s lên bảng vẽ hình và nêu
cách vẽ
? Trong 2 hình vẽ trên em có nhận
xét gì về vị trí của đường thẳng d1 và
d2 trong trường hợp 3 điểm A,B,C
thẳng hàng và A,B,C không thẳng
hàng
Dùng thước đo góc vẽ góc xoy = 450
Dùng êke vẽ đường thẳng d1 qua
A Ox
Dùng êke vẽ
đt d2 qua
A Oy
C1: Vẽ d1 tuỳ ý
Vẽ d2 cắt d1 tại O và tạo với d1 góc
600
Lấy A tuỳ ý trong góc d1od2
Vẽ AB d 1 tại B ( B d 1)
Vẽ BC d 2 ( C d 2) C2: Vẽ 2 đt d1 , d2 cắt nhau tại O , tạo thành góc 600
Lấy B tuỳ ý trên tia Od1
Vẽ đoạn thẳng BC Od 2
điểm C Od 2
Vẽ đoạn BA Od 1 , điểm A nằm trong góc d1od2
C3
Ba điểm A,B,C thẳng hàng
Ba điểm A,B,C không thẳng hàng
Trường hợp 3 điểm A,B,C thẳng hàng thì đường trung trực của đoạn AB và
đoạn CD không có điểm chung ( //)
d2
O
d1 c
x B
y
45 0
d2
B
A O
C
d1
d2
A
O1 O2
B A
d1
Trang 12Hoạt động 3: Củng cố ( 3’)
? Đ/n 2 đt vuông góc với nhau
? Phát biểu t/c đt đi qua 1 điểm và
vuông góc với đt cho trước
Hoạt động 4: Hướng dẫn về nhà (2’)
Xem lại các bài tập đã chữa
Làm bài 10 – 15 (sbt-75)
Đọc trước bài “ Các góc tạo bởi một
đường thẳng cắt hai đường thẳng “
Trường hợp 3 điểm A,B,C không thẳng hàng thì 2 đường trung trực cắt nhau tại 1 điểm
Ngày dạy: 27 / 8 / 2007
Tuần 3 _ Tiết 5 Các góc tạo bởi một đường thẳng cắt hai đường thẳng
A Mục tiêu
- Học sinh hiểu được các tính chất sau
Cho hai đường thẳng và một cát tuyến Nếu có một cặp góc so le trong bằng nhau thì:Cặp góc so le trong còn lại bằng nhau
Hai góc đồng vị bằng nhau , hai góc trong cùng phía bù nhau
- Học sinh có kĩ năng nhận biết
Cặp góc so le trong, cặp góc đồng vị, cặp góc trong cùng phía
B.Chuẩn bị
GV: sgk, thuớc thẳng, thước đo góc, bảng phụ
H/s: sgk, thước thẳng, thước đo góc, bẳng nhóm
CTiến trình dạy học
Hoạt động 1: Kiểm tra ( 4’)
? Vẽ hai đường thẳng phân biệt a và
b Vẽ đường thẳng c cắt đường thẳng
a và b lần lượt tại A và B Hãy cho
biết có bao nhiêu góc đỉnh A, có bao
nhiêu góc đỉnh B vào bài
Hoạt động 2: 1, Góc so le trong
1 h/s lên bảng vẽ cả lớp vẽ ra vở nháp và trả lời các câu hỏi yêu cầu
A
d1
C
d2 B
a
A
3 2 1 4
3
Trang 13Góc đồng vị (15’)
Từ hình vẽ trên đánh số các góc
GV: giới thiệu 2 cặp góc so le trong
là
và ; và
1
A B3 A4 B2
Bốn cặp góc đồng vị là A1 và B1 ; A2
và B2 ; A3và B3; A4và B4
Giải thích thuật ngữ “ so le trong”,
” đồng vị”
?1 Vẽ đt xy cắt 2 đt zt và uv tại A và
B
? Lên bảng vẽ hình
a, Viết tên 2 cặp góc so le trong
b, Viết tên các cặp góc đồng vị
Bài 21( sgk) (bảng phụ)
Hoạt động 3: 2, Tính chất ( 15’)
H/s vẽ hình vào vở
a, A1 và B3; A4 và B2
b, A1 và B1 ; A2 và B2; A3 và B3; và
4
A B4
a, là một cặp góc so le trong
b, đồng vị
c, đồng vị
d, so le trong
Có 1 đt cắt 2 đường thẳng tại A và B
t v B
A
2
4 3 2 1
1
4 3
z
u
x
y
b B
4 2 1
Trang 14? Quan sát hình 13 và đọc hình
? Hoạt động nhóm
? Hãy tóm tắt bài toán dưới dạng cho
và tìm
? A2 và A1có quan hệ như thế nào
? B3và B2 có quan hệ như thế nào
? Tương tự như trên hãy tính B3
? So sánh A1 và B3
? Nếu đt c cắt 2 đt a,b và trong các
góc tạo thành có 1 cặp góc so le
trong bằng nhau thì cặp góc so le
trong còn lại và các cặp góc đồng vị
như thế nào?
+ Tính chất : sgk
Hoạt động 4: Củng cố ( 9’)
Bài 22( sgk) ( bảng phụ)
2
4 45
B A
Cho ca A;cb B
0
2
4 45
B A
Tìm a, A1 ?;B3 ? so sánh
b, A2 ?;B4 ?
c, Viết tên 3 cặp góc đồngvị còn lại với số đo của nó
Giải ( vì 2 góc kề bù)
0 1
4 180
A A
0 0
0
1 180 45 135
A
( 2 góc kề bù )
0 2
B
= 1800 – 450 = 1350
= 1350
3
A
b, 0( đối đỉnh)
4
2 45
A A
0 2
2 45
A B
3 3
0 1
1 135 ; 135
B A B
A
0 4
4 45
B A
Cặp góc so le trong còn lại bằng nhau Hai góc đồng vị bằng nhau
A
2
B 1
3
4
4 1
3
2
3
1 2 4
B
A
`1
2 3 4