Chương 3 Quyết định quản lý

Quyết định quản lý là phương án hợp lý nhất trong các phương án có thể để giải quyết một vấn đề đã chín muồi nhằm đạt được những mục tiêu đặt ra trong điều kiện môi trường luôn biến động của hệ thống.

QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ

“Điều ta nghĩ về bản thân quyết định số phận của chúng ta”

Henry David Thoreau

CHƯƠNG 3

1

Nội dung của chương

2

3.1 QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ

3.1.1 Khái niệm

3.1.2 Đặc điểm

3.1.3 Phân loại

3.1.4 Yêu cầu

3.2 QÚA TRÌNH RA QUYẾT ĐỊNH

3.2.1 Môi trường ra quyết định

3.2.2 Yếu tố tác động

3.2.3 Quá trình ra quyết định

3.3 PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ THUẬT RA QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ

3.3.1 Cây quyết định

3.3.2 Ra quyết định nhóm

3.3.3 Phương pháp ra quyết định dựa vào trực giác

3.3.4 Phương pháp “6 chiếc mũ tư duy”

3.3.5 Một số phương pháp khác

3.1 TỔNG QUAN VỀ QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ

3.1.1 Khái niệm quyết

định quản lý

Quyết định quản lý là

phương án hợp lý nhất

trong các phương án có

thể để giải quyết một vấn

đề đã chín muồi nhằm đạt

được những mục tiêu đặt

ra trong điều kiện môi

trường luôn biến động của

hệ thống

3

3.1.2 Đặc điểm của quyết định quản lý

 Là sản phẩm thường

xuyên và quan trọng của

nhà quản lý

 Chủ thể và tác động của

quyết định quản lý đa

dạng

 Gắn chặt với yếu tố thông

tin và xử lý thông tin

 Mang tính khoa học, nghệ

thuật và sự sáng tạo

4

3.1.3 Phân loại quyết định quản lý

5

 Theo thời gian

 Quyết định dài hạn

 Quyết định trung hạn

 Quyết định ngắn hạn

 Theo tính chất

 Quyết định chuẩn tắc

 Quyết định không chuẩn tắc

 Theo mức độ tổng quát

 Quyết định chiến lược

 Quyết định chiến thuật

 Quyết định tác nghiệp

 Theo phương pháp ra quyết định

 Quyết định tập thể

 Quyết định cá nhân

3.1.4 Yêu cầu đối với quyết định quản lý

6

 Tính hợp pháp

 Tính khoa học

 Tính hệ thống (thống nhất)

 Tính tối ưu

 Tính linh hoạt

 Tính cô đọng, dễ hiểu

 Tính cụ thể về thời gian và người thực hiện

3.2 QÚA TRÌNH RA QUYẾT ĐỊNH

7

3.2.1 Môi trường ra quyết định

không chắc chắn

Rủi ro thất bại

Loại quyết định

QĐ chuẩn tắc QĐ không chuẩn tắc

3.2.2 Yếu tố tác động đến ra quyết định

 Hoàn cảnh quyết định

 Thông tin thu thập

được

 Hướng quyết định

8

3.2.3 Quy trình ra quyết định

9

BƯỚC 1: PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ

VÀ XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU

• Phát hiện vấn đề

• Chẩn đoán nguyên nhân

• Quyết định giải quyết vấn đề

• Xác định mục tiêu

• Lựa chọn tiêu chí đánh giá

BƯỚC 2: XÂY DỰNG CÁC PHƯƠNG ÁN QUYẾT ĐỊNH

• Tìm các phương pháp

• Mô hình hóa

BƯỚC 3: ĐÁNH GIÁ VÀ LỰA

CHỌN PHƯƠNG ÁN TỐT NHẤT

• Dự báo ảnh hưởng của các phương án

• Đánh giá các ảnh hưởng

• Lựa chọn phương án tốt nhất

BƯỚC 4: TỔ CHỨC THỰC HIỆN QUYẾT ĐỊNH

• Xây dựng kế hoạch thực hiện quyết định

• Thực hiện quyết định

• Kiểm tra và đánh giá

• Tổng kết

3.3 PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ THUẬT RA

QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ

10

 3.3.1 Cây quyết định

Ví dụ: Một dự án kinh doanh đang kêu gọi bạn tài trợ Tùy

thuộc vào việc tài trợ hoàn toàn hay tài trợ một phần, nếu

dự án thành công bạn sẽ thu đc 100 triệu hoặc 50 triệu Ngược lại nếu dự án thất bại bạn sẽ mất tương ứng 80 triệu và 20 triệu Theo dự đoán của các chuyên gia, xác suất dự án thành công hoặc thất bại là như nhau Trong trường hợp bạn không tài trợ, bạn sẽ không được gì và mất gì Hãy đưa ra quyết định?

3.3 PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ THUẬT RA

QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ

11

 3.3.1 Cây quyết định

Cây quyết định là một đồ thị của các quyết định và hậu quả có

thể của nó hỗ trợ quá trình ra quyết định

 Nút hình vuông: nút quyết định, từ đó chọn các phương án

 Nút hình tròn: các biến cố

Ví dụ cây quyết định

12

3.3.2 Ra quyết định nhóm

 Nhiều thông tin, kiến

thức, giải pháp

 Quyết định có chất

lượng, sáng tạo hơn

 Các thành viên thỏa mãn

 Tăng sự chấp nhận và

cam kết

 …

 Cần nhiều thời gian

 Dễ gây bất đồng

 Dễ bỏ qua các ý tưởng mới và sáng tạo

 …

13

3.3.2 Ra quyết định nhóm

14

 Kỹ thuật tập thể danh nghĩa

Một nhóm các nhà quản trị có trách nhiệm họp lại để tìm ra giải pháp trên cơ sở đánh giá các phương án của mỗi cá nhân

Bước 4: Các thành viên cho điểm những ý kiến, quyết định sau cùng là quyết

định nhiều điểm nhất

Bước 3: Tập thể thảo luận và đánh giá những ý kiến

Bước 2: Mọi người trình bày ý kiến của mình, các ý kiến được ghi lại đầy đủ Bước 1: Họp thành viên, trước khi thảo luận, mọi người tự ghi những ý kiến của

mình

3.3.2 Ra quyết định nhóm

15

 Kỹ thuật delphi

Là kỹ thuật dùng trong ra quyết định tập thể không đòi hỏi sự hiện diện của thành viên để tránh áp lực

Bước 1: Vấn đề

đặt ra, các thành

viên được yêu

cầu cho các giải

pháp thông qua

việc trả lời câu

hỏi được chuẩn bị

một cách cẩn

thận

Bước 2:

Thành viên hoàn thành câu hỏi độc lập và vô danh

Bước 3:

Tập hợp kết quả lần 1

Bước 4:

Đánh giá

và phát kết quả cho thành viên

Bước 5:

Các thành viên bổ sung hoặc đánh giá các kết quả ban đầu

Bước 6:

Lặp lại bước 4 và

5 cho đến khi đạt được sự nhất trí theo yêu cầu

3.3.3 Phương pháp ra quyết định dựa vào trực giác

 Ra quyết định trực giác

là một quá trình vô thức

hình thành dựa trên kí

lũy, suy nghĩ đã định

hình trong quá khứ và

những định kiến cá nhân

lâu dài  tình huống

giới hạn về thời gian và

thông tin bị hạn chế

16

3.3.4 Phương pháp “6 chiếc mũ tư duy”

17

Đây là phát kiến của Tiến sĩ Edward De Bono trong năm 1980.Theo phương pháp này, bất kỳ một vấn đề nào cần được phân tích, mổ xẻ trên 6 khía cạnh Mỗi khía cạnh tương ứng với một chiếc mũ tư duy có mầu sắc tương ứng

3.3.4 Phương pháp “6 chiếc mũ tư duy”

18

- Chúng ta có những thông tin gì về vấn đề này?

- Chúng ta cần có những thông tin nào liên quan đến vấn đề đang xét?

- Chúng ta thiếu mất những thông tin,

dữ kiện nào?

- Cảm giác của tôi ngay lúc này là gì?

- Trực giác của tôi mách bảo điều gì

về vấn đề này?

- Tôi thích hay không thích vấn đề này?

- Những lợi ích khi chúng ta tiến hành dự án này là gì?

- Đâu là mặt tích cực của vấn đề này?

- Liệu vấn đề này có khả năng thực hiện được không?

- Xác định trọng tâm và mục đích

thảo luận cho nhóm

- Sắp xếp trình tự cho các chiếc nón

trong suốt buổi thảo luận

- Cuối cùng, tập hợp mọi ý kiến, tóm

tắt, kết luận và ra kế hoạch

- Có những cách thức khác để thực

hiện điều này không?

- Chúng ta có thể làm gì khác trong

trường hợp này?

- Các lời giải thích cho vấn đề này là

gì?

- Những rắc rối, nguy hiểm nào có

thể xảy ra?

- Những khó khăn nào có thể phát

sinh khi tiến hành làm điều này?

- Những nguy cơ nào đang tiềm ẩn?

3.3.5 Một số phương pháp khác

19

dữ liệu, dưới sự chỉ đạo của lý luận khoa học mà khái quát bản chất của sự vật và hiện tượng từ những dữ liệu mang tính cụ thể, từ đó mà có những nhận thức đúng đắn về tính quy luật của sự vật

triển tương lai của sự vật dựa trên thông tin đã có Quá trình

dự báo là quá trình phân tích khoa học trên cơ sở điều tra điều tra nghiên cứu thực tiễn và suy diễn logic

định là phương pháp dựa trên các ý kiến chuyên gia để thực hiện các bước của quá trình quyết định