Chương 4 Chức năng lập kế hoạch của quản lý

Lập kế hoạch là quá trình chuẩn bị đối phó với những thay đổi và tính không chắc chắn bằng việc trù liệu những cách thức hành động trong tương lai. Lập kế hoạch là quá trình xác định các mục tiêu và lựa chọn các phương thức hành động để đạt được mục tiêu.

CHỨC NĂNG LẬP KẾ HOẠCH

“ Một tổ chức thiếu chiến lược thì giống như

một con thuyền không bánh lái”

CHƯƠNG 4

1

Nội dung của chương

4.2 LẬP KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC

4.2.1 Các cấp độ chiến lược của tổ chức

4.2.2 Quy trình lập kế hoạch chiến lược

4.2.3 Một số mô hình và công cụ phân tích chiến lược

4.1.1 Các khái niệm

3

Một số quan điểm về lập kế hoạch

- Lập kế hoạch là quá trình chuẩn bị đối phó với những thay đổi và tính không chắc chắn bằng việc trù liệu những cách thức hành động trong tương lai

- Lập kế hoạch là quá trình xác định các mục tiêu và lựa

 What – How – When – Who?

4.1.1 Các khái niệm

4

 Bản kế hoạch: là tổng thể các mục tiêu, các nhiệm vụ cũng như các giải pháp và nguồn lực mà tổ chức có thể sử dụng để đạt được mục tiêu của tổ chức

 Mục tiêu: xác định những kết quả tương lai mà nhà quản lý mong muốn (kỳ vọng) đạt được

 Các giải pháp: là những phương thức chủ yếu sẽ thực hiện

để đạt được các mục tiêu đã đặt ra

 Nguồn lực: là những phương tiện mà hệ thống sử dụng để thực hiện mục tiêu

 Theo khả năng huy động: hiện có và tiềm năng

 Theo tính chất: nhân lực vật lực tài lực, công nghệ và thông tin

 Theo biểu hiện: vô hình và hữu hình

 Mục tiêu phải phù hợp với nguồn lực

 Giải pháp phải phù hợp với nguồn lực và mục tiêu

4.1.2 Vai trò của kế hoạch

• Xác định những mục tiêu tổng thể cho tổ chức

• Xác định vị trí của tổ chức trong môi trường

• Đảm bảo mọi người hiểu về mục tiêu của tổ chức

• Xác định trách nhiệm của họ trong việc thực hiện mục tiêu

4.1.3 Hệ thống kế hoạch của tổ chức

7

Giữa hai loại kế hoạch chiến lược và kế hoạch tác nghiệp có sự khác biệt chủ yếu

4.1.3 Hệ thống kế hoạch của tổ chức

8

Phân loại theo hình thức thể hiện

9

Chiến lược phát triển KT-XH 2011-2020

Phấn đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại; chính trị - xã hội ổn định, dân chủ, kỷ cương, đồng thuận; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt; độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ được giữ vững; vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế tiếp tục được nâng lên; tạo tiền đề vững chắc để

phát triển cao hơn trong giai đoạn sau

(Nguồn: cổng thông tin điện tử Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam)

Chiến lược là một kế hoạch quy mô lớn, xác định các mục tiêu tổng thể và các giải pháp cơ bản, định hướng dài hạn cho hoạt động của tổ chức

Phân loại theo hình thức thể hiện

10

QH vùng thủ đô: Giảm áp lực, tạo động lực

Theo quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2008, Vùng Thủ đô gồm TP Hà Nội và các tỉnh Hà Tây, Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Bắc Ninh, Hải Dương, Hà Nam, Hòa Bình Sau khi Thủ đô được điều chỉnh địa giới, Hà Tây sáp nhập với Hà Nội, tức là vùng thủ đô gồm có 1 tp và 6 tỉnh Viện Kiến trúc, Quy hoạch Đô thị và Nông thôn (VIAP) đề xuất mở rộng vùng thêm 3 tỉnh nữa là Bắc Giang, Phú Thọ, Thái Nguyên Cả 3 tỉnh này đều có ranh giới tiếp giáp với Hà Nội mở rộng và trong vùng định cư, ảnh hưởng về địa kinh tế với các tỉnh khác trong vùng cũ Với đề xuất thêm 3 tỉnh, quy mô, phạm vi nghiên cứu

24.314,7km 2, dân số dự báo đến năm 2020: 18,2 – 20,2 triệu người, năm 2030: 20,5 – 22,9 triệu người

(nguồn: Website Sở quy hoạch - Kiến trúc)

 Quy hoạch thể hiện tầm nhìn, sự bố trí chiến lược

về thời gian, không gian lãnh thổ.

Phân loại theo hình thức thể hiện

Chính sách thu hút nhân tài của Hà Nội

Sinh viên tốt nghiệp loại giỏi các ngành đào tạo thuộc các ngành, lĩnh vực quan trọng mà Hà Nội đang cần sẽ được tuyển thẳng vào các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp của thành phố không qua thi tuyển

“Việc tôn vinh các thủ khoa của

Hà Nội có phần còn nặng hình thức

Điều đó giải thích vì sao chính sách

“trải thảm đỏ” chỉ thu hút được khoảng

10% số thủ khoa ĐH trong suốt mười

năm qua” - Bà Phạm Chi Lan

Chuyên gia KT, thủ khoa khóa I

ĐH Ngoại thương

11

Chính sách là quan điểm, phương hướng và cách thức chung định hướng hành động của hệ thống để giải quyết những vấn đề lặp đi lặp lại

Phân loại theo hình thức thể hiện

Đến trụ sở CAGT nơi đăng

ký để kê khai mẫu đăng ký

biển

Thủ tục là các kế hoạch chỉ ra một cách chính xác và chi tiết chuỗi

các hành động cần thiết phải thực hiện theo trình tự thời gian hoặc cấp bậc quản lý

Phân loại theo hình thức thể hiện

13

Quy tắc đi qua vòng xuyến:

 Nếu muốn quay đầu lại thì đi làn

trong cùng bên trái Tương tự cho các

hướng còn lại

Nếu rẽ trái thì đi làn 2 từ trái qua

Nếu đi thẳng thì đi làn 3

Làn ngoài cùng bên phải là dành

Phân loại theo hình thức thể hiện

14

mới giai đoạn 2010 - 2020 được Thủ tướng phê duyệt

ngày 4 tháng 6 năm 2010, có tham vọng đến năm 2015

có 20% số xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới và đến năm

2020 có 50% số xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới theo

Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới

(Nguồn: Website Sở quy hoạch - Kiến trúc)

các qui tắc và các nguồn lực cần thiết có thể huy động nhằm thực hiện các mục tiêu nhất định mang tính độc

lập tương đối

4.1.3 Hệ thống kế hoạch của tổ chức

15

Phân loại theo hình thức thể hiện

 Dự án là một phần và nhỏ hơn chương trình, bị giới hạn

bởi không gian và thường có mục tiêu cụ thể, quan trọng,

mang tính độc lập tương đối

 Ngân sách là bản tường trình các kết quả mong muốn được

biểu thị bằng các con số

Theo thời gian thực hiện kế hoạch

16

 Kế hoạch dài hạn: Là kế hoạch cho thời kỳ từ 5 năm

trở lên Kế hoạch dài hạn là sự cụ thể hóa chiến lược, phương hướng phát triển của tổ chức

 Kế hoạch trung hạn: Cho thời kỳ từ 1 đến 5 năm Kế

hoạch trung hạn là sự cụ thể hóa chiến lược, chính sách, mục tiêu của tổ chức

 Kế hoạch ngắn hạn: Cho thời kỳ dưới 1 năm Kế

hoạch ngắn hạn bảo đảm sự thực hiện tuần tự các nhiệm vụ của kế hoạch dài hạn và trung hạn

4.2 QUY TRÌNH LẬP KẾ HOẠCH

17

Cách tiếp cận trong lập kế hoạch

 Lập kế hoạch từ trên xuống

 Nhà quản trị cấp cao đề xuất kế hoạch xuống cho cấp dưới Khi

kế hoạch chuyển xuống cấp dưới, cần điều chỉnh lại cho phù hợp

 Lập kế hoạch từ dưới lên

 Nhân viên mỗi cấp tự xây dựng kế hoạch phù hợp với nhu cầu , rồi gửi lên cho cấp cao hơn

đảm bảo thống nhất trong mục tiêu

4.1.4 Quy trình lập kế hoạch

18

Quyết định kế hoạch Đánh giá và lựa chọn phương án tối ưu

Xây dựng các phương án Xác định mục tiêu Phân tích môi trường

4.2 LẬP KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC

Chiến lược cấp tổ chức

20

 Mục tiêu: Nhằm định hướng cho hoạt động của toàn bộ tổ chức

 Các quyết định chiến lược cơ bản cho tổ chức

 Chiến lược định hướng: tăng trưởng, ổn định hay thu hẹp?

 Chiến lược danh mục hoạt động/đầu tư: Lĩnh vực? Nghành?

Sản phẩm-dịch vụ cung cấp?

 Chiến lược quản lý tổng thế: phương thức quản lý nhằm phối

hợp các hoạt động, chuyển giao và sử dụng các nguồn lực, xây dựng năng lực giữa các nghành, lĩnh vực hoạt động của tổ chức

Chiến lược cấp chức năng

22

 Mục tiêu:

 Nâng cao năng lực cho các chức năng hoạt động

 Tối đa hoá năng suất sử dụng nguồn lực của tổ chức

 Chiến lược marketing

 Chiến lược tài chính

 Chiến lược nguồn nhân lực

 Chiến lược sản xuất

 Chiến lược nghiên cứu và phát triển

 …

4.2.2 Quy trình lập kế hoạch chiến lược

23

1 • Phân tích môi trường

2 • Khẳng định sứ mệnh, tầm nhìn chiến lược

3 • Xác định mục tiêu chiến lược

4 • Xây dựng các phương án chiến lược

5 • Đánh giá và lựa chọn phương án chiến lược tối ưu

6 • Đề xuất và quyết định chiến lược

và quốc tế về lĩnh vực kinh tế, quản lý và quản trị kinh doanh,

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân phấn đấu phát triển thành trường đại học định hướng nghiên cứu, trường đại học đa ngành có uy tín, đạt chất lượng đẳng cấp khu vực

và quốc tế trong lĩnh vực kinh tế, quản lý, quản trị kinh doanh và một số lĩnh vực mũi nhọn khác Phấn đấu trong những thập kỷ tới, trường được xếp trong số 1000 trường đại học hàng đầu trên thế giới

4.2.3 Một số mô hình và công cụ phân tích chiến lược

25

 Một số mô hình hỗ trợ phân tích môi trường

SWOT* là gì ?

26 Phân tích SWOT hay ma trận SWOT là một phương pháp lập kế hoạch chiến lược dùng để

đánh giá về điểm mạnh (STRENGTHs), điểm yếu (WEAKNESSEs/LIMITATIONs), cơ hội (OPPORTUNITIEs) và thách thức (THREATs) trong kinh doanh và trong các hoạt động của tổ chức

Albert S.Humphrey

02/06/1926-31/10/2005 Học viện nghiên cứu Stanford

27

Mô hình phân tích mục tiêu

Ví dụ về cây mục tiêu

30

Mô hình lựa chọn chiến lược

bởi Bruce Henderson của Boston

Consulting Group vào năm 1970

nhằm mục đích giúp các công ty

phân tích mô hình kinh doanh của

họ cũng như các sản phẩm, dòng sản

phẩm trên thị trường Ma trận được

sử dụng nhiều trong việc nghiên

cứu thương hiệu, sản phẩm, quản trị

chiến lược và phân tích danh mục

đầu tư…

Mô hình lựa chọn chiến lược

 Ma trận BCG được hình

thành trên cơ sở doanh thu

của doanh nghiệp dựa trên

Bốn chiến lược của BCG

cố để tiếp tục tăng trưởng thị phần, đôi khi phải hy sinh lợi nhuận trước mắt nhằm mục tiêu dài hạn

ngay trong ngắn hạn

nào không có khả năng sinh lời, tập trung nguồn lực vào những sản phẩm hay bộ phận có khả năng sinh lời hơn