Bài giảng Marketing căn bản
Trang 1Khoa Thương Mại – Du Lịch 1 9/3/2003
CHƯƠNG 3:
HÀNH VI TIÊU DÙNG CỦA
KHÁCH HÀNG (Động thái khách hàng)
Trang 2CẢM NHẬN CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG HÀNH VI
TÁC NHÂN KÍCH
THÍCH
CẢM NHẬN CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG HÀNH VI
Môi trường
Kinh tế Luật pháp Chính trị Công nghệ Kỷ thuật Văn hoá Xã hội Tự nhiên
Tiền trình mua
Nhận thức vấn đề
Tìm kiếm thông tin
Đo lường Quyết định Hành vi sau khi mua
Lựa chọn sản phẩm Lựa chọn nhãn hiệu Lựa chọn nhà phân phối Tần suất mua Số lượng mua Trung thành nhãn hiệu Truyền miệng
TÁC NHÂN KÍCH
THÍCH
Marketin
g
Sản
phẩm
Giá
Phân
phối
Chiêu
thị
Đặc điểm của người mua
Đặc tính cá nhân Các yếu tố tâm lý
MÔ HÌNH HÀNH VI TIÊU DÙNG
CÁ NHÂN
Trang 3Khoa Thương Mại – Du Lịch 3 9/3/2003
Hành vi Tiêu dùng
Nhận thức Tiếp thu Động cơ Niềm tin và thái độ
Tâm lý
Tuổi tác và giai đoạn chu kỳ đời sống
Nghề nghiệp Trình độ học vấn
Tình trạng kinh tế
Lối sống Cá tính
Các yếu tố nhân khẩu và cá nhân
Nhóm Aûnh hưởng
Gia đình
Vai trò và địa vị trong xã hội
Xã hội
Nền văn
hóa
Nhóm
văn
hoá nhỏ
Gia tầng
xã hội
Văn
hóa
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÀNH VI TIÊU DÙNG CÁ
NHÂN
Trang 4Tiếp nhận
Quan tâm – chú ý
Lĩnh hội
Tiến trình nhận thức
Thông tin
TIẾN TRÌNH NHẬN THỨC CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG
Bị động
Chủ động
Diễn dịch
Nhãn hiệu,
Hình ảnh,
Liên tưởng,
cảm nhận
được ghi nhớ
Trang 5Khoa Thương Mại – Du Lịch 5 9/3/2003
Tiếp nhận
Quan tâm Chú ý
Lĩnh hội Tiến trình nhận thức
Thông tin quảng cáo
CHIẾN LƯỢC QUẢNG CÁO VÀ NHẬN THỨC CỦA KHÁCH
HÀNG
Ghi nhớ
Nhận biết
Liên tưởng
Cảm nhận
Nhu cầu, lợi ích tìm kiếm, sở thích, văn hóa, lối sống, …
Hiệu ứng âm thanh, hình ảnh, màu sắc
Hài hước, sự ngạc nhiên, tò mò
Trình độ nhận thức, các giá trị văn hóa - xã hội, lối sống, …
Kiến thức – kinh nghiệm tiêu dùng
Mức độ mong đợi của người tiêu dùng
Thời điểm, thời lượng phát
Phương tiện truyền thông
Thời hạn truyền thông
Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả
quảng cáo
Trang 6TIẾP THU KIẾN THỨC VÀ KINH
NGHIỆM TIÊU DÙNG
Tiến trình
nhận thức
Hành vi tiêu
dùng thực tế
Nhận biết TH
Hình ảnh Liên tưởng
Cảm nhận
về chất lượng
Kiến thức tiêu dùng
Tin tưởng hơn Thích hơn Ham muốn hơn
Dự định mua Thay đổi về nhận thức
Mua thử Chuyển đổi thương hiệu
Trung thành Truyền miệng Thay đổi về hành vi
Trang 7Khoa Thương Mại – Du Lịch 7 9/3/2003
Nhu cầu sinh lý cơ bản Physiological needs
Nhu cầu về sự an tồn
Safety needs
Nhu cầu xã hội Social needs
Nhu cầu tự khẳng định Self-actualization needs Nhu cầu được k í nh trọng
Esteem needs
ĐỘNG CƠ TIÊU DÙNG (THÁP NHU CẦU CỦA MASLOW)
Trang 8THÁI ĐỘ TRONG TIÊU DÙNG
Kiến thức
tiêu dùng
Niềm tin trong tiêu dùng
(Lợi ích mà sản phẩm/thương hiệu
cĩ khả năng cung cấp)
Nhu cầu
v à động cơ
tiêu dùng
Mong ước trong tiêu dùng
(Lợi ích mà người tiêu dùng thật sự mong đợi khi tiêu dùng sản phẩm)
Thái độ trong tiêu dùng
Trang 9Khoa Thương Mại – Du Lịch 9 9/3/2003
Lý thuyết về nét tiêu biểu (trait
theory)
16 nét tiêu biểu liên quan đến cá tính con
người
1. Kín đáo – Cởi mở
2. Tối dạ – Thông minh
3. Dễ dao động – Kiên
định
4. Hiền từ – Hung hăng
5. Quan trọng hóa – Vô
tư lự
6. Thủ đoạn – Tận tâm
7. Rụt rè – Phóng
khoáng
8. Cứng rắn – mềm
yếu
9. Cả tin – Đa nghi
10.Thực dụng – Lãng mạn
11.Khiêm tốn – Cao ngạo
12.Tự tin – Tự ti
13.Bảo thủ – Tân tiến
14.Tập thể – Cá nhân chủ nghĩa
15.Nổi loạn – Tự chủ
16.Thoải mái – Lo âu
ĐẶC TÍNH CÁ NHÂN (CÁ TÍNH)
Trang 10LỐI SỐNG (LIFE-STYLES)
HOẠT ĐỘ NG MỐ I QUAN
TÂ M
QUAN ĐIỂ M
-Làm việc
-Thú vui riêng
-Công tác xã hội
-Nghỉ ngơi/Tiêu
khiển
-Hoạt động đoàn
thể
-Mua sắm
-Thể thao
-Gia đình -Nhà cửa -Việc làm -Đoàn thể -Giải trí -Thời trang -Phương tiện truyền thông -Thành tích – Địa vị
đình -Xã hội -Chính trị -Công việc -Kinh tế -Giáo dục -Tương lai -Văn hoá
Trang 11Khoa Thương Mại – Du Lịch 11 9/3/2003
NHẬN THỨC
VẤN ĐỀ THÔNG TIN TÌM KIẾM CÁC LỰA CHỌN ĐO LƯỜNG
RA QUYẾT ĐỊNH MUA
HÀNH VI SAU KHI MUA
TRUNG THÀNH THƯƠNG HIỆU
TÁC NHÂN
MÔI TRƯỜNG THƯƠNG HIỆU NHẬN BIẾT
TIẾP THU KIẾN THỨC THƯƠNG HIỆU
QUAN TÂM
ƯA THÍCH DỰ ĐỊNH MUA
KINH NGHIỆM
Giá cả Khuyến mãi
MUA VÀ TIÊU DÙNG
TIẾN TRÌNH RA QUYẾT ĐỊNH
TRONG TIÊU DÙNG
Trang 12VĂN HÓA
Các xã hội khác nhau luôn có những qui tắc khác biệt nhau Các qui tắc chỉ ra những hành
vi nào được chấp nhận và không được chấp nhận
Có hai dạng qui tắc xác định ra những nền
tảng văn hóa trong xã hội:
1) Qui tắc ban hành (Enacted norms): Là những qui tắc được diễn đạt một cách rõ ràng,
đôi khi dưới dạng văn bản luật pháp
2) Những qui tắc chỉ tiếp nhận được thông
qua một quá trình giao tiếp trong xã hội
(phong tục, tập quán, chuẩn mực đạo đức…)
Trang 13Khoa Thương Mại – Du Lịch 13 9/3/2003
CÁC NHÓM VĂN HÓA NHỎ
(SUBCULTURE)
Là các nhóm công chúng trong một nền văn
hóa chung nhưng vẫn hình thành duy trì những nét đặc trưng của nhóm mình về niềm tin, giá trị, lối sống, và hành vi riêng biệt của nhóm mình.
Nhóm văn hóa được hình thành dựa trên các đặc tính sau:
Quốc tịch
Chủng tộc
Khu vực địa lý
Tuổi tác
Tôn giáo
Giới tính
Tần lớp và địa vị xã hội
Trang 14NHÓM ẢNH HƯỞNG
Nhóm tham khảo (Reference group): Là nhóm
mà các giá trị, tiêu chuẩn, thái độ và niềm tin của nhóm đó được các cá nhân sử dụng như
một chuẩn mực định hướng cho thái độ, quan
điểm và hành vi mà cá nhân đó sẽ noi theo
mà cá nhân mong muốn thuộc về
cố gắng không mong muốn là thành viên và cố gắng tách biệt bản thân ra khỏi các yếu tố liên quan đến nhóm
thành viên
Trang 15Khoa Thương Mại – Du Lịch 15 9/3/2003
GIA ĐÌNH
Gia đình là một nhóm có những ảnh hưởng rất lớn đến hành vi của một cá nhân
Gia đình ảnh hưởng đến hành vi như thế nào
phụ thuộc vào các yếu tố sau:
Qui mô gia đình
Giai đoạn chu kỳ cuộc sống
Vai trò của các bật sinh thành
Vai trò của vợ hoặc chồng trong gia đình
Vai trò của con cái trong quyết định tiêu
dùng
Vai trò phụ nữ trong gia đình (hoặc rộng hơn là trong xã hội)
Số người có nghề nghiệp ổn định (có thu
nhập) trong một gia đình
Trang 16Mô hình hành vi tiêu dùng tổ
chức
TỔ CHỨC TIÊU
DÙNG HÀNH VI
Môi trường
Kinh tế Công nghệ Chính trị Văn hoá Cạnh tranh
Trung Tâm Mua
Các mối quan hệ cá nhân và những ảnh hưởng cá nhân
Lựa chọn sản phẩm
Lựa chọn nhà cung ứng
Số lượng đơn hàng
Hình thức và thời gian giao hàng
Hình thức thanh toán
Các dịch vụ kém theo
TÁC NHÂN KÍCH
THÍCH
Marketi
ng
Sản
phẩm
Giá
Phân
phối
Chiêu
thị
Tiến trình ra quyết
định mua
Aûnh hưởng của tổ chức
Trang 17Khoa Thương Mại – Du Lịch 17 9/3/2003
Hành vi mua của tổ chức
Tuổi tác
Trình độ
Vị trí, chức vu
Đặc tính tâm lý cá nhân
Cá nhân người mua
Mối quan hệ qua lại giữa các cá nhân có tham gia vào tiến trình ra quyết định mua
Mối quan hệ giữa người mua và người bán
Mối quan hệ cá nhân
Mục tiêu tổ chức
Năng lực sản xuất
Các chính sách, thủ tục của tổ chức
Cơ cấu tổ chức
Hệ thống máy móc công nghệ
Tổ chức
Mức độ nhu
cầu nguyên
thủy
Viễn cảnh
nền kinh tế
Chi phí vốn
Các điều
kiện cung
ứng
Mức độ
thay đổi
công nghệ
Các chính
sách, luật
định
Tình hình
cạnh tranh
Môi
trường
Các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng tổ chức
Trang 18Các dạng hành vi mua của
khách hàng tổ chức
Mua lặp đi lặp
Đie
än
nươ
ùc
Nguy ên vật liệu
Văn phò
ng phẩ m
Xe co ä
Cá
c thie
át
bị điệ n
Dịch vụ
tư vấn
Thie
át
bị má
y tính
Văn phò
ng thie
át
bị mới
Máy móc dây chuye
àn sản xuất
Nguy ên vật liệu mới
Thủ tục
thông
thường
Nhiều nổ lực đàm phán