Với những vần thơ bình dị mà gợi cảm, bài thơ Quê hương của Tế Hanh đã vẽ ra một bức tranh tươi sáng, sinh động về một làng quê miền biển, trong đó nổi bật lên hình ảnh khỏe khoắn, đ[r]
Trang 1Bài học trực tuyến ngày 8/4/2020 lớp 8/4
VĂN BẢN
QUÊ HƯƠNG
Tế Hanh
I.TÁC GIẢ, TÁC PHẨM
1.Tác giả
Tên khai sinh là Trần Tế Hanh sinh ngày 20/6/1921, mất ngày 16/7/2009, quê Quảng Ngãi
Ông có mặt trong phong trào Thơ Mới ở chặng đường cuối (1940-1945) với những bài thơ mang nặng nỗi buồn và tình yêu quê hương thắm thiết
Ông được biết đến nhiều nhất với những bài thơ thể hiện nỗi nhớ thương tha thiết quê hương miền Nam và niềm khao khát Tổ quốc được thống nhất
Ông được Nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 1996
Tác phẩm chính: các tập thơ Hoa niên, Gửi miền Bắc, Tiếng sóng, Hai nửa yêu thương, Khúc ca mới,
2 Tác phẩm
Bài thơ được sáng tác năm 1939, lúc nhà thơ mới 18 tuổi đang học ở Huế, rất nhớ nhà, nhớ quê hương
II ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
1.Đọc
2.Thể thơ : 8 chữ
3.Bố cục: 3 phần
-Phần 1: Khổ 1 giới thiệu chung về làng quê
-Phần 2: Khổ 2 và khổ 3: Bức tranh lao động của làng chài
-Phần 3: Khổ 4: Nỗi nhớ quê hương
4.Phân tích
a.Giới thiệu chung về làng quê
Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới
Nước bao vây, cách biển nửa ngày sông
Trang 2- Nghề của làng: chài lưới
- Vị trí của làng: cửa sông gần biển
Cách giới thiệu bình dị, chân thật
Tình yêu thắm thiết của nhà thơ đối với quê hương
b.Bức tranh lao động của làng chài
*Cảnh làng chài ra khơi
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió
- “Trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng” liệt kê
Miêu tả thời gian, không gian: Một buổi sáng sớm, bầu trời trong trẻo, đẹp, hứa hẹn một ngày lao động tràn đầy niềm vui
- “Dân trai tráng” ? Đó là những chàng trai trẻ, khỏe mạnh Họ là những người con miền biển, gắn bó với biển khơi
- “Bơi thuyền đi đánh cá” : hành động khỏe khoắn
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang.
Phép so sánh, các động từ mạnh
Hai câu thơ khắc họa vẻ đẹp dũng mãnh của con thuyền vượt sóng ra khơi, làm chủ biển cả
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió
Hình ảnh so sánh, phép ẩn dụ
Cánh buồm trắng bình dị bỗng trở nên lớn lao Đó cũng chính là biểu tượng đẹp cho hồn quê hương : tràn đầy niềm tin vào cuộc sống
Khổ thơ là bức tranh thiên nhiên tươi sáng, bức tranh lao động tràn đầy sức sống
*Cảnh đón đoàn thuyền trở về
Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về
"
Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe" ,
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng
Dân chài lưới, làn da ngăm rám nắng,
Trang 3Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.
- Các từ láy: “ồn ào, tấp nập” + động từ “đón” Quang cảnh đông vui của
làng chài : đón người thân bình an trở về, đón thành quả lao động.
"
Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe" ,
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.
Thành quả lao động
Lòng biết ơn chân thành của con người đối với bà mẹ Biển
Dân chài lưới, làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.
Miêu tả, phép nhân hóa
Vẻ đẹp của con người lao động Sau 1 ngày đêm lao động trên biển, họ trở
về, bình yên, sum họp, hạnh phúc
c.Nỗi nhớ quê hương của nhà thơ Tế Hanh
Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!
-“Tôi” : đại từ nhân xưng Là nhà thơ, là những người con xa quê
“Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi, con thuyền” Liệt kê Đó là những hình ảnh biểu tượng của quê hương in sâu trong lòng nhà thơ
-“Mùi nồng mặn” : vị mặn của biển
-“Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá !” Câu cảm thán
Cách biểu cảm trực tiếp: nỗi nhớ quê hương tha thiết của nhà thơ.
III TỔNG KẾT
Với những vần thơ bình dị mà gợi cảm, bài thơ Quê hương của Tế
Hanh đã vẽ ra một bức tranh tươi sáng, sinh động về một làng quê miền biển, trong đó nổi bật lên hình ảnh khỏe khoắn, đầy sức sống của người dân chài và sinh hoạt lao động làng chài Bài thơ cho thấy tình cảm quê hương trong sáng, tha thiết của nhà thơ.
Trang 4DẶN DÒ
1.Học thuộc lòng bài thơ “Quê hương”.
2.Sưu tầm và chép vào vở những câu thơ, câu văn hay về Quê hương 3.Tự đọc cho cô 2 văn bản: KHI CON TU HÚ và ĐI ĐƯỜNG
4.Xem trước cho cô bài TỨC CẢNH PÁC BÓ