GA Đại 8 t61 62. Tuần 30

Kiến thức: Phát biểu được định nghĩa bất phương trình (BPT) bậc nhất một ẩn, hai quy tắc biến đổi BPT.. Kĩ năng:2[r]

Trang 1

Ngày soạn: 17 / 03 / 2018

§4 BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT MỘT ẨN

I Mục tiêu.

1 Kiến thức: Phát biểu được định nghĩa bất phương trình (BPT) bậc nhất một ẩn, hai

quy tắc biến đổi BPT

2 Kĩ năng:

- Nhận dạng được BPT bậc nhất một ẩn

- Biết áp dụng từng quy tắc biến đổi BPT để giải các BPT đơn giản

- Biết sử dụng các quy tắc biến đổi BPT để giải thích sự tương đương của BPT

3 Tư duy:

- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác

- Các phẩm chất tư duy, đặc biệt là tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo

4 Thái độ:

- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập

- Có đức tính trung thực, cần cù, vượt khó, cẩn thận, chính xác, kỉ luật,sáng tạo

* Tích hợp giáo dục đạo đức: Giáo dục tính Trung thực.

5 Năng lực hướng tới:

- NL giải quyết vấn đề, NL hợp tác, NL giao tiếp, NL sử dụng ngôn ngữ, NL tính toán, NL tư duy sáng tạo, NL sử cụng công cụ tính toán

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

- Giáo viên: Giáo án, thước thẳng, bảng phụ

- Học sinh: Dụng cụ học tập Ôn tập các kiến thức liên quan, đọc trước bài mới

III Phương pháp

- Phát hiện và giải quyết vấn đề

- Hoạt động cá nhân Hoạt động nhóm

IV Tiến trình giờ dạy.

1 Ổn định lớp 1 ph

2 Kiểm tra bài cũ 4 ph

Câu hỏi: Viết và biểu diễn tập nghiệm trên trục số của mỗi BPT sau:

a) x < 5 b) x > –12 Đáp án:

a) Tập nghiệm x x 5 

b) Tập nghiệm  x x  12

Trang 2

3 Bài mới.

Hoạt động 1: Định nghĩa Mục tiêu:

- Phát biểu được định nghĩa bất phương trình (BPT) bậc nhất một ẩn

- Nhận dạng được BPT bậc nhất một ẩn

Hình thức tổ chức: Dạy học theo tình huống.

Thời gian: 10 ph

Phương pháp: Phát hiện và giải quyết vấn đề Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm Cách thức thực hiện:

GV: ? Nhắc lại định nghĩa pt bậc nhất một

ẩn?

? Tương tự, hãy thử định nghĩa BPT bậc nhất

một ẩn?

GV: Giới thiệu định nghĩa.

HS: Đọc định nghĩa sgk/43.

GV: Nhấn mạnh: Ẩn x có bậc là bậc nhất và

hệ số của ẩn phải khác 0

GV: Phát phiếu học tập.

HS: Hoạt động theo nhóm bàn Trao đổi

chấm chéo kết quả

GV: Đưa đáp án Nhận xét, đánh giá hoạt

động

1 Định nghĩa.

Định nghĩa: sgk/43.

Dạng: ax + b < 0 (hoặc ax + b > 0,

ax b 0,ax b 0    ) (a 0) trong đó: a, b là hai số đã cho

x là ẩn

PHIẾU HỌC TẬP Trong các BPT sau, hãy cho biết bất phương trình nào là BPT bậc nhất một ẩn

Bất phương trình Bất phương trình bậc nhất một ẩn Biểu điểm

2x – 3 < 0 0x + 5 > 0 5x 15 0 

x2 > 0

Hoạt động 2: Hai quy tắc biến đổi bất phương trình Mục tiêu:

- Phát biểu được hai quy tắc biến đổi BPT

- Biết áp dụng từng quy tắc biến đổi BPT để giải các BPT đơn giản

- Biết sử dụng các quy tắc biến đổi BPT để giải thích sự tương đương của BPT

Hình thức tổ chức: Dạy học theo tình huống, dạy học phân hóa.

GV: ? Để giải pt ta thực hiện hai quy 2 Hai quy tắc biến đổi bất phương

Trang 3

tắc biến đổi nào?

HS: Quy tắc chuyển vế và quy tắc

nhân với một số

GV: Giới thiệu: Để giải BPT ta cũng

áp dụng hai quy tắc như vậy

GV: Hướng dẫn HS làm ví dụ 1.

GV: Qua ví dụ 1, chốt lại cách làm.

GV: Yêu cầu HS làm ví dụ 2.

HS: Hoạt động cá nhân, 1HS lên bảng

trình bày

GV: Giới thiệu trục số biểu diễn tập

nghiệm trong câu a) của phần kiểm tra

bài cũ là biểu diễn tập nghiệm của BPT

trong ví dụ 2

GV: Yêu cầu HS hoạt động theo nhóm

bàn làm ?2

HS: Hoạt động theo nhóm bàn Đại

diện 2 nhóm lên trình bày Các nhóm

trao đổi, chấm chéo

GV: Lưu ý HS: Nếu đề bài chỉ yêu cầu

giải BPT thì chỉ cần kết luận tập

nghiệm, không cần biểu diễn tập

nghiệm trên trục số

GV: ? Nêu tính chất liên hệ giữa thứ tự

và phép nhân?

GV: Giới thiệu quy tắc nhân với 1 số.

HS: Đọc quy tắc sgk/44.

GV: - Lưu ý HS: Khi nhân hai vế BPT

với 1 số âm thì đổi chiều BPT

GV: Hướng dẫn HS làm ví dụ 3

Lưu ý cho HS: Nhân 2 vế của BPT với

1 số để hệ số của ẩn bằng 1

Nhấn mạnh cho HS: Quy tắc nhân còn

có thể hiểu như sau:

Khi chia cả hai vế của BPT cho cùng

một số khác 0, ta phải:

- Giữ nguyên chiều BPT nếu số đó

dương;

- Đổi chiều BPT nếu số đó âm

HS: Hoạt động cá nhân làm ví dụ 4.

trình.

a) Quy tắc chuyển vế.

(sgk/44)

Ví dụ 1: Giải BPT x – 3 < 9 Giải: x 3 9   x 9 3   x 12

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < 12}

Ví dụ 2: Giải BPT 3x < 2x + 5 và biểu diễn

tập nghiệm trên trục số

Giải: 3x < 2x + 5

3x 2x 5

x 5

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < 5} và được biểu diễn trên trục số như sau:

?2

a) x + 12 > 21

x 21 12

x 9

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x > 9} b) –2x < –3x – 5

   Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < –5}

b) Quy tắc nhân với một số.

(sgk/44)

Ví dụ 3: Giải BPT 0,5x < 3 Giải:

Cách 1:

0,5x 3  0,5x.2 3.2  x 6 Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < 6} Cách 2:

0,5x 3  x 3: 0,5  x 6 Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < 6}

Ví dụ 4: Giải BPT

1

x 3 4

và biểu diễn tập nghiệm trên trục số

Trang 4

GV: Yêu cầu HS hoạt động theo nhĩm

bàn làm ?3

HS: Hoạt động theo nhĩm bàn Đại

diện 2 nhĩm lên bảng trình bày Các

nhĩm trao đổi, chấm chéo

GV: Nhận xét, đánh giá.

GV: ? Thế nào là 2 BPT tương đương?

GV: Yêu cầu HS hoạt động theo nhĩm

bàn làm ?4

HS: Hoạt động theo nhĩm Đại diện

nhĩm đứng tại chỗ trả lời

GV: Nhận xét, đánh giá hoạt động của

các nhĩm

Giải:

Cách 1:

x 3 x.( 4) 3.( 4)

   Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x>–12} Cách 2:

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x>–12} Tập nghiệm này được biểu diễn trên trục

số như sau:

?3

a) 2x 24  x 24 : 2  x 12 Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < 12} b)  3x 27  x 27 : ( 3)   x  9 Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x > –9}

?4

cùng tập nghiệm

4 Củng cố 3 ph

Tìm sai lầm trong các “lời giải” sau:

a) Giải BPT –2x > 23 Ta cĩ: 2x 23  x 23 2   x 25

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x > 25}

b) Giải BPT

3

x 12 7

Ta cĩ:

            

Trang 5

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x > –28}

5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà 2 ph

- Nắm vững hai quy tắc biến đổi bất phương trình

- Làm bài tập: 19, 20, 21, 22 sgk/47

- Chuẩn bị cho tiết sau “Bất phương trình bậc nhất một ẩn” (Mục 3, 4)

V Rút kinh nghiệm.

1 Thời gian:

2 Nội dung kiến thức:

3 Phương pháp giảng dạy:

4 Hiệu quả bài dạy:

********************************************

Ngày soạn: 17 / 03 / 2018

§5 BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT MỘT ẨN (Tiếp)

I Mục tiêu.

1 Kiến thức:

- Củng cố hai quy tắc biến đổi bất phương trình (BPT)

- Nêu được cách giải BPT bậc nhất một ẩn

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng trình bày lời giải BPT bậc nhất một ẩn

- Biết cách giải một số BPT đưa được về dạng BPT bậc nhất một ẩn

3 Tư duy:

- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác

- Các phẩm chất tư duy, đặc biệt là tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo

4 Thái độ:

- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập

- Có đức tính trung thực, cần cù, vượt khó, cẩn thận, chính xác, kỉ luật,sáng tạo

* Tích hợp giáo dục đạo đức: Giáo dục tính Trung thực.

5 Năng lực hướng tới:

- NL tư duy toán học, NL giải quyết vấn đề, NL hợp tác, NL giao tiếp, NL sử dụng ngôn ngữ, NL tính toán, NL sử cụng công cụ tính toán

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

- Giáo viên: Giáo án, PHTM

- Học sinh: Dụng cụ học tập Ôn tập các kiến thức liên quan, đọc trước bài mới

III Phương pháp

- Phát hiện và giải quyết vấn đề Luyện tập

Trang 6

- Hoạt động cá nhân, nhóm.

IV Tiến trình giờ dạy.

1 Ổn định lớp 1 ph

2 Kiểm tra bài cũ 6 ph

Câu hỏi:

HS1: Phát biểu quy tắc chuyển vế của BPT? Áp dụng làm BT22b) sgk/47.

HS2: Phát biểu quy tắc nhân với một số? Áp dụng làm BT22a) sgk/47.

Đáp án:

BT22 (sgk/47)

a) 1,2x  6 x  6 :1,2 x 5

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < –5}

Biểu diễn tập nghiệm trên trục số:

b) 3x + 4 > 2x + 3 3x 2x 3 4    x 1

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x > –1}

Biểu diễn tập nghiệm trên trục số:

3 Bài mới.

Hoạt động 1: Giải bất phương trình bậc nhất một ẩn Mục tiêu:

- Củng cố hai quy tắc biến đổi BPT

- Nêu được cách giải BPT bậc nhất một ẩn

Hình thức tổ chức: Dạy học theo tình huống.

GV: Yêu cầu HS làm ví dụ 5.

HS: Hoạt động cá nhân, 1HS lên bảng

trình bày

GV: Nhận xét và chốt lại cách làm.

GV: Yêu cầu HS làm ?5

HS: Hoạt động nhóm Đại diện nhóm

lên bảng trình bày

GV: Nhận xét, đánh giá Chú ý cho HS

về việc trình bày gọn bài giải BPT

3 Giải bất phương trình bậc nhất một ẩn.

Ví dụ 5: Giải BPT 2x – 3 < 0 và biểu

diễn tập nghiệm trên trục số

Giải: 2x 3 0   2x 3  x 1,5 Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < 1,5}

Trang 7

GV: Giới thiệu ví dụ 6 lên bảng phụ và

chốt lại cách trình bày

4x 8

x 8 : ( 4)

   Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x > –2}

Chú ý: sgk/46.

Ví dụ 6: sgk/46.

Hoạt động 2: Giải BPT đưa được về dạng ax + b < 0; ax + b > 0;

ax b 0  ; ax b 0 

Mục tiêu: Biết cách giải một số BPT đưa được về dạng BPT bậc nhất một ẩn.

Hình thức tổ chức: Dạy học theo tình huống, dạy học phân hóa.

GV: Hướng dẫn HS làm ví dụ 7.

? BPT ở ví dụ 7 có phải là BPT bậc

nhất một ẩn không?

? Để đưa BPT này về BPT bậc nhất

một ẩn ta làm như thế nào?

GV: Chốt lại cách làm ví dụ 7 và yêu

cầu HS nhắc lại

GV: Yêu cầu HS làm ?6

HS: Hoạt động theo nhóm bàn.

GV: Nhận xét, đánh giá hoạt động và

chốt kiến thức

4 Giải bất phương trình đưa được

về dạng ax + b < 0; ax + b > 0;

ax b 0  ; ax b 0 

Ví dụ 7: Giải BPT 3x + 5 < 5x – 7 Giải: 3x + 5 < 5x – 7

x 12 : ( 2)

x 6

   

Vậy nghiệm của BPT là x > 6

?6

0,2x 0,2 0,4x 2 0,2x 0,4x 2 0,2 0,6x 1,8

x 1,8: ( 0,6)

x 3

Vậy nghiệm của BPT là x < 3

Hoạt động 3: Luyện tập Mục tiêu: Rèn kĩ năng giải BPT bậc nhất một ẩn.

Hình thức tổ chức: Dạy học phân hóa.

Trang 8

Phương pháp: Luyện tập Hoạt động cá nhân.

Cách thức thực hiện:

GV: Yêu cầu HS làm BT23a,c)

sgk/47

HS: Hoạt động cá nhân 2HS lên

bảng trình bày

GV: Nhận xét và đánh giá về kết

quả và ý thức tham gia hoạt động,

năng lực đạt được thông qua hoạt

động

Luyện tập.

BT23 (sgk/47)

a) 2x 3 0   2x 3  x 3: 2  x 1,5 Vậy nghiệm của BPT là x > 1,5

c)

4

3

Vậy nghiệm của BPT là

4 x 3



4 Củng cố 2 ph

? Phát biểu hai quy tắc biến đổi BPT?