thế nào trên biểu đồ (bằng thang màu) Ngoài biểu hiện độ cao bằng thang màu còn biểu hiện bằng đường đồng mức Treo hình 16 lên bảng: đây là cách biểu hiện địa hình trên bản đồ (cao, th[r]
Trang 1Ngày soạn: 28/9/2019
Bài 5: KÍ HIỆU BẢN ĐỒ CÁCH BIỂU HIỆN ĐỊA HÌNH TRÊN BẢN ĐỒ I.Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức :
- Hiểu được kí hiệu bản đồ là gì
- Biết được các đặc điểm và phân loại các kí hiệu bản đồ
- Nắm được cách đọc cắt lát địa hình và hiểu nó
2 Kỹ năng :
- Đọc các kí hiệu trên bản đồ dựa vào bảng chú giải
- Đọc lát cắt địa hình
3, Thái độ :
Có thái độ đúng khi học địa lý
4 Những năng lực hướng tới:
- Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sử dụng bản đồ, sử dụng số liệu thống kê, sử dụng hìn ảnh, năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ
II.Phương tiện dạy học
1 Giáo viên chuẩn bị :
- Sách giáo khoa
- Hình 14,15,16 phóng to, Một số bản đồ cần thiết
2 Học sinh chuẩn bị :
- Sách giáo khoa, xem trước bài ở nhà
III.Phương pháp và kĩ thuật dạy học
1.Phương pháp dạy học:
- Nêu và giải quyết vấn đề Trực quan
2.Kĩ thuật dạy học:
- Đặt và trả lời câu hỏi
IV Tiến trình dạy học :
1 Ổn định lớp(1p)
2 Kiểm tra bài cũ (5p)
- Muốn xác định phương hướng trên bản đồ ta phải dựa vào đâu?
- Kinh độ, vĩ độ và toạ độ địa lí là gì?
3 Vào bài mới:
Giáo viên giới thiệu tấm bản đồ và nói: muốn đọc được bản đồ thể hiện những
gì, chúng ta phải có kí hiệu bản đồ Vậy kí hiệu bản đồ là gì? Nó được thể hiện như thế nào? Để biết được điều này chúng ta sẽ vào bài 5
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung :
Hoạt động 1: Tìm hiểu các loại kí
hiệu bản đồ
1 Mục tiêu: Biết được các loại kí hiệu
trên bản đồ
1.Các loại kí hiệu bản đồ
Trang 22.Phương pháp: nêu và giải quyết vấn
đề; trực quan
3.Kĩ thuật dạy học: dặt và trả lời câu
hỏi
4 Thời gian: 20 phút
GV giới thiệu 1 số bản đồ
Bản đồ lược đồ kinh tế vùng Trung Du
và miền núi Bắc Bộ.Em hãy xác định:
- Vị trí của các nhà máy nhiệt điện, thủy
điện
- Vị trí những nơi nuôi trâu, trồng chè,
trồng cây ăn quả
? Dựa vào đâu mà em xác định được ( kí
hiệu bản đồ)
? Kí hiệu bản đồ thường được đặt ở đâu
trong bản đồ
? Muốn hiểu được bản đồ ta phải dựa
vào đâu?
? Kí hiệu bản đồ là gì?
? Em có nhận xét gì về hệ thống kí hiệu
được thể hiện trên bản đồ? ( số lượng,
hình dạng, …)
GV: mặc dù có rất nhiều loại kí hiệu
khác nhau nhưng người ta thường phân
chia thành 3 loại kí hiệu chính
Gv yêu cầu HS quan sát hình 14.(sgk/
18) hãy:
? Kể tên các loại kí hiệu bản đồ thường
dùng
? QS H14, hãy cho biết kí hiệu điểm
dùng để thể hiện các đối tượng địa lý
nào ?
GV giải thích: Đây là những đối tượng
có diện tích nhỏ, dùng kí hiệu điểm với
mục đích chính là xác định vị trí – không
tuân theo tỉ lệ bản đồ, nên không đo tính
được.GV chỉ trực tiếp lên bản đồ
? Kí hiệu đường dùng để thể hiện
những đối tượng nào?
GV: Đây là những đối tượng phân bố
theo chiều dài, nó tuân theo tỉ lệ bản đồ
về mặt chiều dài nên có thể đo tính chiều
dài VD: đường giao thông, sông ngòi,
rang giới các tỉnh, các quốc gia GV chỉ
- Kí hiệu bản đồ dùng để biểu hiện vị trí, đặc điểm, … của các đối tượng địa lí được đưa lên bản
đồ
- Có ba loại kí hiệu thường dùng là: kí hiệu điểm, kí hiệu đường, kí hiệu diện tích
-Có 3 dạng kí hiệu: kí hiệu hình học, kí hiệu chữ, kí hiệu tượng hình
- Bảng chú giải của bản đồ giúp chúng ta hiểu nội dung và ý nghĩa của các kí hiệu dùng trên bản đồ
Trang 3trực tiếp lên bản đồ.
? Kí hiệu diện tích dùng để thể hiện
những đối tượng nào?
GV: dùng để thể hiện những đối tượng
địa lý phân bố theo diện tích VD: vùng
rừng giàu và trung bình, vùng nông lâm
kết hợp, vùng lúa , lợn, gia cầm.GV chỉ
trực tiếp lên bản đồ
Gv yêu cầu HS quan sát hình 15 hãy cho
biết:
Có những dạng kí hiệu bản đồ nào?
? Kí hiệu bản đồ GV chỉ trực tiếp lên
bản đồ.được thể hiện ở mấy dạng?
GV mở rộng:
+ Kí hiệu hình học: thường dùng để
thể hiện các mỏ khoáng sản
+ Kí hiệu chữ: dùng các chữ cái đầu
tiên của kim loại (viết tắt) để thể hiện
các mỏ khoáng sản
+ Kí hiệu tượng hình: mô tả hình
dáng gần đúng với hình dạng của sinh
vật
? Muốn hiểu được bản đồ chúng ta cần
phải làm gì?
( đọc các kí hiệu bản đồ trong bảng chú
giải)
GV: hệ thống các kí hiệu bản đồ người
ta gọi là ngôn ngữ bản đồ
Chuyển ý: vậy muốn biết được địa hình
ở từng vùng cao, thấp,trung bình ở trên
bản đồ thì chúng ta cần phải làm gì?
Hoạt động 2 :Tìm hiểu cách biểu hiện
địa hình trên bản đồ
1 Mục tiêu: Nắm được cách đọc cắt lát
địa hình và hiểu nó
2.Phương pháp: nêu và giải quyết vấn
đề Trực quan
3.Kĩ thuật dạy học: đặt và trả lời câu
hỏi
4 Thời gian: 14 phút
GV giới thiệu độ cao của địa hình của
lược đồ tự nhiên vùng Trung Du và miền
núi Bắc Bộ
? Độ cao của địa hình được thể hiện như
2 Cách biểu hiện địa hình trên bản đồ
- Độ cao của địa hình trên bản đồ được biểu hiện bằng thang màu hoặc bằng đường đồng mức
Trang 4thế nào trên biểu đồ (bằng thang màu)
Ngoài biểu hiện độ cao bằng thang màu
còn biểu hiện bằng đường đồng mức
Treo hình 16 lên bảng: đây là cách biểu
hiện địa hình trên bản đồ (cao, thấp,…)
- Giới thiệu hình: được gọi là lát cắt vì
người ta cắt tưởng tượng 1 quả núi bằng
những đường song song, cách đều nhau
và vẽ theo dạng vòng tròn (đồng mức)
- Cho học sinh thảo luận câu hỏi sau:
+ Đường đồng mức là gì?
+ Mỗi lát cắt cách nhau bao nhiêu
m?
+ Dựa vào đường đồng mức cho biết
sườn nào dốc hơn? ( sườn tây dốc hơn
sườn đông ví cácđường đồng mức gần
nhau hơn)
- Gọi đại diện nhóm trả lời
- Hỏi: có mấy cách thể hiện địa hình
4.Kiểm tra đánh giá(4p)
- Gọi học sinh lên phân biệt các kí hiệu trên bản đồ
- Vẽ hình đường đồng mức và yêu cầu học sinh xác định độ cao
5.Hướng dẫn học bài và làm bài ở nhà(1p)
Học bài và trả lời câu hỏi 1,2,3 (sgk/19)
V.Rút kinh nghiệm