Các kiểu môi trường ở đới nóng -Nắm được giới hạn đới nóng và các môi trường ở đới nóng -Biết được đặc điểm khí hậu của môi trường xích đạo ẩm, nhiệt đới và nhiệtđới gió mùa.. -Nắm được
Trang 1Ngày soạn: Ngày dạy:
I-MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- Hệ thống hoá lại toàn bộ kiến thức đã học về:
- Dân số, sự phân bố dân cư, quần cư, đô thị hoá trên thế giới
- Nắm được những kiến thức cơ bản của môi trường đới nóng
- Hoạt động sản xuất của con người ở đới nóng
- Rèn luyện kĩ năng đọc và phân tích lược đồ, tìm ra mối quan hệ giữa khíhậu - môi trường
II-THIẾT BỊ DẠY HỌC:
-Bản đồ các môi trường địa lý
-Lược đồ dân cư và các siêu đô thị trên thế giới
-Tranh ảnh
III-Tiến trình bài dạy.
1 Ổn định tổ chức : (1p)
2 Kiểm tra bài cũ: (5p)
- GV chấm bài thực hành của học sinh
3-Bài mới (34p)
-GV tiến hành ôn tập từng bài cụ thể, sau đó, hướng dẫn học sinh những vấn
đề trọng tâm để chuẩn bị cho kiểm tra tiết sau 3.1 Dân số và các chủng tộctrên thế giới, sự phân bố dân cư
-Nhận xét về tình hình gia tăng dân số thế giới từ đầu TK XIX đến cuối thế
Trang 2-Nắm được 2 kiểu quần cư chủ yếu trên thế giới Quần cư nông thôn và quần
cư đô thị
-Nắm được các đô thị và sự phân bố các đô thị trên thế giới
- Nêu sự khác nhau của quần cư đô thị và quần cư nông thôn ?
- Châu lục nào có nhiều siêu đô thị trên 8 triệu dân ? Kể tên một số siêu đôthị
3.3 Các kiểu môi trường ở đới nóng
-Nắm được giới hạn đới nóng và các môi trường ở đới nóng
-Biết được đặc điểm khí hậu của môi trường xích đạo ẩm, nhiệt đới và nhiệtđới gió mùa
-Sự phân hoá của tự nhiên ở 3 môi trường
-Biết phân tích biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa
3.4 Các hình thức canh tác trong nông nghiệp ở đới nóng
-Nắm được sự khác nhau của 3 hình thức canh tác trong nông nghiệp ở đớinóng
+Làm nương rẫy
+Làm ruộng, thâm canh lúa nước
+Sản xuất hàng hoá theo qui mô lớn
3.5 Hoạt động sản xuất nông nghiệp ở đới nóng
-Nắm được thuận lợi, khó khăn của các kiểu môi trường ở đới nóng ? Giảipháp khắc phục khó khăn
-Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu
3.6 Dân số -sức ép dân số tới tài nguyên, môi trường ở đới nóng
-Hậu quả của gia tăng dân số nhanh ở đới nóng
-Tác động tiêu cực của gia tăng dân số quá nhanh tới tài nguyên, môi trườngđới nóng
3.7 Di dân và sự bùng nổ dân số đô thị ở đới nóng
-Nguyên nhân của các làn sóng di dân ở đới nóng
-Nắm được tốc độ đô thị hoá ở môi trường đới nóng
-Nguyên nhân của các làn sóng di dân ở đới nóng
4 Củng cố: (3p)
Trang 3-Cho HS phân tích một số biểu đồ về nhiệt độ và lượng mưa ở đới nóng -Vẽ sơ đồ mối quan hệ thâm canh lúa nước; tác động tiêu cực của gia tăngdân số quá nhanh ở đới nóng với tài nguyên môi trường
5 Dặn dò.: (2p)
-Xem và ôn lại các bài học
-Chuẩn bị giờ sau kiểm tra
Câu 1: Nêu đặc điểm quần cư nông thôn (2đ)
Câu 2: Nêu vị trí, đặc điểm khí hậu của môi trường nhiệt đới.(3 đ)
Câu 3 : Môi trường xích đạo có những thuận lợi khó khăn gì đối với sản
xuất nông nghiệp? (3đ)
Câu 4 : Giải thích vì sao đất ở vùng nhiệt đới có màu đỏ vàng ?(2đ)
Đề B.
Câu 1: Nêu đặc điểm quần cư thành thị (2đ)
Trang 4Câu 2: Nêu vị trí, đặc điểm khí hậu của môi trường nhiệt đới gió mùa.(3 đ) Câu 3 : Nêu nguyên nhân và hậu quả của sự di dân ở đới nóng (3đ)
Câu 4 : Giải thích vì sao đất ở vùng nhiệt đới có màu đỏ vàng ?(2đ)
V ĐÁP ÁN :
Đề A:
Câu 1: Quần cư nông thôn hoạt động kinh tế chủ yếu là sản xuất nôngnghiệp(1.0)
Làng mạc thôn xóm thường phân tán(0.25)
Cơ sở hạ tầng chưa hoàn thiện (0.25)
Câu 3: Thuận lợi:
Nhiệt độ và độ ẩm cao rất thích hợp với sản xuất nông nghiệp (0.75)
Cây trồng phát triển quanh năm có thể trồng xen canh tăng vụ, gối vụ.(075)Khó khăn:
Mầm bệnh gây hại cho cây trồng vật nuôi.(0.75)
Mưa tập trung vào một mùa làm cho đát bị xói mòn , mùa khô kéo dài dễgây hạn hán.(0.75)
Câu 4: Giải thích
Mưa lớn tập trung vào một mùa.(0.75)
Về mùa mưa nước mưa thấm sâu xuống lớp đất đá bên dưới mang theo ôxítsắt và nhôm tích tụ ở gần mặt đất làm cho đất có màu đỏ vàng.(1.25)
Trang 5Đề B
Câu 1:
Quần cư đô thị hoạt động kinh tế chủ yếu CN, DV (1.0)
Mật độ dân số cao, cơ sở hạ tầng phát triển (1.0)
Câu 2: Vị trí nằm trên đường chí tuyến Bắc từ 600B-1200B ( 0.25)
Đặc điểm: Có 02 mùa rõ rệt Mùa hạ có gió Đông nam khí hậu mát mẽ mưanhiều.( 075)
Mùa đông có gió Tây bắc khô và lạnh, mưa ít.(0.5)
Nhiệt độ trung bình trên 200C ( 0.5)
Lượng mưa trên 1000mm , lượng mưa tùy thuộc vị trí xa hoặc gần biển.(0.5)Thời tiết diễn biến thất thường.( 0.5)
Câu 3: Thiên tai, chiến tranh, kinh tế chậm phát triển, sự nghèo đói và thiếuviệc làm.(1.5)
Làn sóng nông thôn lên thành thị kiếm việc làm.(1.5đ)
Câu 4: Giải thích Mưa lớn tập trung vào một mùa.(0.75)
Về mùa mưa nước mưa thấm sâu xuống lớp đất đá bên dưới mang theo ôxítsắt và nhôm tích tụ ở gần mặt đất làm cho đất có màu đỏ vàng.(1.2.5)
T ng h p k t qu ổng hợp kết quả ợp kết quả ết quả ả
Trang 6- Kiểm tra thường xuyên việc làm bài tập, học thuộc bài ở nhà của học sinh.
- Trong tiết dạy cần dạy các đối tượng học sinh khác nhau: TB, YK, KG với
ba mức thông hiểu , nhận biết và vận dụng
Ngày soạn:6 /10/ 2011 N gày dạy10/10/ 2011
CHƯƠNG II MÔI TRƯỜNG ĐỚI ÔN HOÀ.
HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI ÔN HOÀ
I M ục tiêu bài học .
- Nắm được hai đặc điểm cơ bản của môi trường đới ôn hoà
- Tính chất trung gian của khí hậu với thời tiết thất thường
- Tính đa dạng của thiên nhiên theo thời gian và không gian
- Hiểu và phân biệt được sự khác biệt giữa các kiểu khí hậu đới ôn hoà quanhiệt độ và lượng mưa
- Thấy được sự thay đổi của nhiệt độ và lượng mưa có ảnh hưởng đến phân
bố các kiểu đới ôn hoà
Trang 7- Tiếp tục củng cố thêm kỉ năng đọc, phân tích ảnh và bản đồ địa lí, bồi
dưởng kỉ năng nhận biết các kiểu khí hậu ôn đới qua biểu đồ và qua ảnh
II Các thiết bị dạy học
- Bản đồ các môi trường tự nhiên
- Biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa ( phóng to)
- Tranh: rừng lá rộng, rừng lá kim, rừng cây bụi gai
III-Tiến trình bài dạy.
.1 Ổn định tổ chức : (1p)
2 Kiểm tra bài cũ: (5p)-
- Nhận xét bài kiểm tra của HS
3 Bài mới
HĐ của GV HĐ của HS NỘI DUNG
Giới thiệu bài (2p)
HĐ1 (xác định vị trí) 3p
- Giáo viên treo bản đồ các
môi trường tự nhiên và giới
thiệu giới hạn ( giới thiệu
ranh giới các đới)
- Em có nhận xét gì về vị trí
của đới ôn hoà ? So sánh
diện tích đất nổi ở đới ôn
hoà ở cả hai bán cầu ?
Giáo viên kết luận
Chuyển ý: Với vị trí như
vậy ảnh hưởng đến khí hậu
như thế nào ?
HĐ2 Tìm hiểu đặc điểm
khí hậu đới ôn hoà.(15p)
Quan sát bảng số liệu, nhận
xét nhiệt độ trung bình năm
và lượng mưa trung bình
năm của đới ôn hoà so với
Trang 8chất của khí hậu đới ôn hoà
so với đới nóng và đới lạnh?
- Vị trí trung gian ảnh
hưởng như thế nào đến thời
tiết ở đới ôn hoà?
Quan sát H13.1 kết hợp với
bản đồ nêu và phân tích
những yếu tố gây biến động
thời tiết ở đới ôn hoà?
Chuyển ý: Tính chất thất
thường của khí hậu của do
vị trí trung gian ảnh hưởng
như thế nào đến sự phân
hoá môi trường, chúng ta
tìm hiểu phần hai
HĐ 2 Sự phân hoá của
môi trường theo không
gian và thời gian.(10p)
- Quan sát cảnh mùa đông
H13.3 (trang 144) và mùa
xuân, hạ thu (trang59,60)
nhận xét sự biến đổi của
cảnh sắc thiên nhiên qua
bốn mùa ?
- Giáo viên giới thiệu 4 mùa
với đặc trưng thời tiết ở đới
HS lắng nghe
Học sinh quan sát vànhận xét
+ Gió Tây ôn đới và các khốikhí đại dương gây ra sự biếnđộng của thời tiết
2 Sự phân hoá môi trường.
Thiên nhiên thay đổi theo bốnmùa xuân hạ, thu đông
Trang 9Giáo viên giới thiệu các
màu sắc trên bản đồ biểu thị
các kiểu môi trường
Quan sát H13.1 + bản đồ,
kể tên các kiểu môi trường
ở đới ôn hoà?
Gọi 1 học sinh chỉ bản đồ
các kiểu môi trường
-Sau khi học sinh chỉ bản
đồ, giáo viên kết luận
?Nguyên nhân nào làm cho
môi trường đới ôn hoá phân
hoá từ Tây sang Đông, từ
điểm các kiểu môi trường.
Giáo viên treo bản đồ nhiệt
độ và lượng mưa, hướng
Giáo viên treo bảng phụ
chuẩn xác kiến thức, yêu
cầu các nhóm đổi phiếu và
chấm điểm theo chuẩn
Quan sát H13.2, 13.3, 13.4
HSYK Kể tên các kiểuMT
1 học sinh đọc tên cáckiểu môi trường 1 họcsinh chỉ bản đồ, học sinh
cả lớp quan sát
Học sinh giải thích
Học sinh quan sát thảoluận nhóm Học sinh cácnhóm điền nội dungđúng vào phiếu và đứngdậy trả lời
- Các kiểu môi trường thay đổi
từ Tây sang đông, từ Bắc vàoNam
Trang 10nhận xét sự phân hoá cảnh
quan ở môi trường đới ôn
hoà ?
Học sinh quan sát ảnh vànêu nhận xét + Cảnh quan:
Thay đổi từ Tây sang Đông:Rừng lá rộng -> hổn giao-> lákim
Thay đổi từ Bắc xuống Nam:Rừng lá kim-> hổn giao -> thảonguyên-> cây bụi gai
4 Củng cố: (3p)
- Xác nhận trên bản đồ giới hạn của môi trường đới ôn hoà và các kiểu
môi trường ở đới ôn hoà
5 Dặn dò: (2p)
- Học bài, làm bài tập ở bản đồ
- Xem bài 13
-
Trang 11-Ngày soạn:.10/ 10/ 2011 -Ngàydạy.11/ 10 / 2011
Tiết 15 Bài 14 HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI ÔN HOÀ
I Mục tiêu bài học.
- Hiểu được cách sử dụng đất đai nông nghiệp ở đới ôn hoà
- Biết được nền nông nghiệp ở đới ôn hoà đã tạo ra được một khối lượng lớnnông sản có chất lượng cao
- Biết hai hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp chính: theo hộ gia đình vàtheo trang trại ở đới ôn hoà
- Rèn luyện tư duy tổng hợp địa lý
II Thiết bị dạy học.
- Tranh ảnh về sản xuất nông nghiệp ở đới ôn hoà
- Bản đồ nông nghiệp Hoa kì
HĐ của GV HĐ của HS NỘI DUNG
Giới thiệu bài (2p)
Khí hậu ở đới ôn hoà mang
tính thất thường do vị trí
trung gian đả ảnh hưởng đến
sản xuất nông nghiệp Vậy
nông nghiệp có đặc điểm gì?
Đới ôn hoà có biện pháp nào
Lắng nghe
Trang 12sự giống nhau và khác nhau
của hai hình thức này
Tại sao để phát triển nông
nghiệp ở đới ôn hoà con
người phải khắc phục khó
khăn do thời tiết và khí hậu?
-Nêu tên các biện pháp để
khắc phục hạn chế do thời
tiết, khí hậu của đới ôn hoà ?
- Nghiên cứu SGK, nêu các
Quansát 14.3,H14.4,H14.5
Và nghiên cứu SGK vànêu biện pháp
Học sinh Tìm hiểu trả lời
1 Nền nông nghiệp tiên tiến.
Có hai hình thức tổ chức sảnxuất hộ gia đình và trang trại
-Áp dụng những thành tựu kỉthuật cao trong quá trình sảnxuất
- Tổ chức sản xuất kiểu quy
mô lớn theo kiểu côngnghiệp
- Chuyên môn hoá sản xuấttừng nông sản
-Coi trọng biện pháp tuyểnchọn cây trồng vật nuôi
Trang 13Chăn nuôi bò theo kiểu công
nghiệp
HĐ2 (17p)Thảo luận nhóm
tìm hiểu sự đa dạng của các
sản phẩm nông nghiệp.
- Giáo viên chia lớp làm 5
nhóm, mổi nhóm thảo luận 1
kiểu môi trường theo nội
nông nghiệp ở đới ôn hòa?
Tại sao sản phẩm nông
nghiệp ở đới ôn hoà đa
Đại diện nhóm trả lời
HS quan sát bảng và nhậnxét
Hs phân tích đặc điểm tựnhiên
2 Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu.
Sản phẩm nông nghiệp đadạng
Các sản phẩm được sản xuấtphù hợp với đất đai, đặc điểmkhí hậu từng kiểu môi trường
4 Củng cố(3p)
a Nêu một số biện pháp đới ôn hoà áp dụng để khắc phục tính chất
thất thường do thời tiết, khí hậu đem lại ?
Trang 14b.Vì sao các nông sản được trồng và chăn nuôi ở môi trường lại khácnhau?
5 Dặn dò:(2p)
- Học bài và làm bài tập ở tập bản đồ, vở bài tập
- Tìm hiểu, sưu tầm tài liệu về cảnh quan công nghiệp ở các nước pháttriển
Trang 15Ngày soạn:.16 / 10 / 2011 Ngày dạy18 /
10 / 2011
Tiết 16: Bài 15 HOẠT ĐỘNG CÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI ÔN HOÀ
I-Mục tiêu bài học:
HS cần: -Nắm được nền công nghiệp của các nước đới ôn hoà là nền côngnghiệp hiện đại, thể hiện trong công nghiệp chế biến
-Biết và phân biệt được các cảnh quan công nghiệp phổ biến ở đới ôn hoà -HS luyện tập kĩ năng phân tích bố cục một ảnh địa lý
II-Phương tiện dạy học:
-Lược đồ phân bố công nghiệp ở đới ôn hoà (Tự làm)
-Phiếu học tập
-Ảnh về các cảng biển trên thế giới
III-Tiến trình lên lớp
1-Ổn định tổ chức (1p)
2-Kiểm tra bài cũ (5p)
Để sản xuất ra khối lượng nông sản lớn, có giá trị cao nền công nghiệp tiêntiến ở đới ôn hoà đã áp dụng những biện pháp gì ?
3-Bài mới:
HĐ của GV HĐ của HS NỘI DUNG
* Giới thiệu bài (SGK)1p Lắng nghe
Trang 16HĐ1: (20p)Tìm hiểu đặc
điểm, cơ cấu ngành công
nghiệp ở đới ôn hoà
1-Nền công nghiệp hiện đại, cơ cấu đa dạng.
Bằng kiến thức lịch sử cho
biết các nước ở đới ôn hoà
bước vào cuộc cách mạng
CN từ thời gian nào ?
HSYK tìm hiểu thông tinSGK Trả lời
-Từ đó đến nay nền CN đã
phát triển như thế nào ? HS tìm hiểu những thành
công của nền công nghiệp
Nền công nghiệp hiện đại,trang bị nhiều máy móc,thiết bị tiên tiến
-Nghiên cứu SGK, ở đới ôn
hoà có những công nghiệp
quan trọng nào? -HSYK nghiên cứu SGK và
trả lời-GV giải thích thế nào là
CN khai thác, CN chế biến
+CN khai thác+CN chế biến-Công nghiệp khai thác phát
triển ở khu vực nào ? Khai
Trang 17Tại sao CN chế biến ở đới
ôn hoà đa dạng?
là thế mạnh và hết sức đadạng: từ ngành truyền GV: Ngoài ra, phần lớn
nguyên, nhiên liệu phục vụ
CN chế biến đều nhập từ
các nước đới nóng
thống đến ngành côngnghệ cao
-Vai trò của công nghiệp ở
đới ôn hoà đối với thế giới ?
Kể tên một số nước ngành
CN hàng đầu thế giới ?
1-2 HS trả lờiHSYK dựa vào SGK trả lời
-Chiếm 3/4 sản phẩm côngnghiệp thế giới
GV giới thiệu một số quốc
-HS nhận xét, bổ sung => Cảnh quan công
nghiệp phân bố rộng khắp
Trang 18bức ảnh nào gây ô nhiễm
môi trường?
HS YK quan sát trả lời nhưng nguy cơ ô nhiễm
môi trường do chất thảiCN
-Chuẩn bị bài 17 Đô thị hóa ở đới ôn hòa
Ngày soạn:.17/ 10/ 2011 N gày
dạy19/10/2011
Tiết 17 : Bài 16 ĐÔ THỊ HOÁ Ở ĐỚI ÔN HOÀ
I-Mục tiêu:
-HS hiểu được đặc điểm cơ bản của đô thị hoá cao ở đới ôn hoà
-Những vấn đề nảy sinh trong quá trình đô thị hoá ở các nước phát triển và
Trang 19a) Trình bày các ngành công nghiệp chủ yếu ở đới ôn hoà ?
b) Cảnh quan công nghiệp ở đới ôn hoà biểu hiện như thế nào ? Các
trung tâm công nghiệp thường phân bố ở đâu ?
3-B i m i: ài mới: ới:
HĐ của GV HĐ của HS NỘI DUNG
* Giới thiệu bài (2p)
HĐ1: (17p) Biểu hiện của quá
trình đô thị hoá cao ở đới ôn hoà -H/đ cá nhân
1-Đô thị hoá ở mức độ cao
-Nguyên nhân nào cuốn hút người
dân vào sống trong các đô thị ở đới
ôn hoà? Tỉ lệ dân sống đô thị như
của CN và dịch vụ
-Hơn75% dân cư sống trongcác đô thị-> Tỉ lệ dân đô thịcao
Tại sao cùng với việc phát triển
CNH, các siêu thị cũng phát triển
TRả lời(Do nhu cầu
hđ trong CN và DVtăng )
-Các thành phố lớn thườngchiếm tỉ lệ lớn dân đô thị của
1 nước
Quan sát H3.3 tr.11, kể tên các siêu
đô thị ở đới ôn hoà ? -HSYK quan sát
H3.3 tr 11đọc tên các siêu đôthị
Hoạt động CN tập trung trên địa
bàn thích hợp thì các đô thị có sự
phát triển tương ứng như thế nào ?
Điều kiện của sự phát triển đó là
gì ?
-Nhờ hệ thống giaothông phát triển
-Các đô thị mở rộng, kết nốivới nhau liên tục thành cácchuổi, chùm đô thị
Quan sát H16.1, H16.2 SGK cho
Trang 20biết trình độ ĐTH ở đới ôn hoà
khác với đới nóng như thế nào ?
và 16.2 và trả lời
-Đô thị phát triển theo quyhoạch, theo chiều cao và chiềusâu
Đô thị hoá ở mức độ cao ảnh
hưởng thế nào tới phong tục tập
quán, đời sống tinh thần của dân cư
môi trường đới ôn hoà ? -1-2 HS trả lời
-Lối sống đô thị đã phổ biến
cả ở vùng nông thôn trong đới
+Hai bức ảnh mô tả thực trạng gì
đang diễn ra ở đới ôn hoà? -HS quan sát ảnh,
mô tả
-GV chia lớp làm 2 nhóm thảo luận
N1: Việc tập trung dân quá đông
vào các đô thị nảy sinh những vấn
đề gì đối với môi trường? -N1 thảo luận, cử
đại diện trình bày
-N2 nhận xét, bổ sung
a) Thực trạng
-Sau khi HS trả lời, GV kết luận
Liên hệ với Việt Nam? -HS liên hệ (môi
trường, ytế, việclàm )
-Thất nghiệp, thiếu nhân côngtrẻ, có tay nghề cao, thiếu nhà
ở, công trình phúc lợi, ùn tắcgiao thông
N2: Giải pháp để giải quyết các
vấn đề trên ?
N2 thảo luận và cửđại diện trình bày