Giáo án địa 7- Tuần 15

- Học sinh cần đọc và phân tích lược đồ, bản đồ nhiên để tìm ra vị trí địa lí, đặc điểm địa hình và khoáng sản Châu phi.. Kĩ năng sống:.[r]

Ngày soạn: 23/11/2019

Ngày dạy 26/11/2019

Chương VI CHÂU PHI

Tiết 27 THIÊN NHIÊN CHÂU PHI

I Mục tiêu bài học:

- Sau bài học, học sinh cần

1 Kiến thức:

- Nắm được đặc điểm vị trí địa lí hình dạng lục địa Phi, đặc điểm địa hình khoáng sản Châu Phi

2 Kĩ năng:

- Học sinh cần đọc và phân tích lược đồ, bản đồ nhiên để tìm ra vị trí địa lí, đặc điểm địa hình và khoáng sản Châu phi

Kĩ năng sống:

- Tư duy: tìm kiếm và sử lí thông tin qua bài viết, tranh ảnh, bản đồ để xác định được vị trí đặc điểm địa hình và khoáng sản của Châu Phi

- Giao tiếp: phản hồi, lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, ý tưởng, hợp tác, giao tiếp khi làm việc nhóm

- Tự nhận thức: tự tin khi trình bày 1 phút kết quả làm việc nhóm

3 Thái độ:

- Giáo dục lòng yêu thích môn học, ý thức bảo vệ môi trường

4 Năng lực

- Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề Giao tiếp, hợp tác, tính toán, ngôn

ngữ, sử dụng CNTT

- Năng lực bộ môn: sử dụng tranh ảnh, hình vẽ, mô hình, giải quyết vấn đề, tính toán, sử dụng CNTT, hợp tác, giao tiếp, ngôn ngữ

II Tài liệu và phương tiện dạy học:

- Bản đồ tự nhiên thế giới

- Bản đồ địa lí tự nhiên châu phi

III, Phương pháp:

- Thảo luận theo nhóm; đàm thoại gợi mở; thuyết giảng tích cực

- Kỹ thuật: Trình bày 1 phút

IV Tiến trình hoạt động dạy học:

1.Ổn định tổ chức: 1p

2 Kiểm tra bài cũ : Không KT

3 Bài mới:

Vào bài : Một châu lục dạng khối, nới đây nđộ cao quanh nămlàm ảnh hưởng đến

đời sống, sinh hoạt của con người nơi đây Vậy đó là châu lục nào?chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay:

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cơ bản

Hoạt động 1: Giới thiệu, thực hành bản đồ:

1, Mục tiêu: Nắm được đặc điểm vị trí địa lí

hình dạng lục địa Phi

1 Vị trí địa lý

2,Phương pháp: động não, đàm thoại, giải

quyết vấn đề Kĩ thuật dạy học Trình bày 1 phút

3, Thời gian: 20 phút

4, Cách thức tiến hành

GV: treo lược đồ TN Châu Phi  chỉ phạm vi

lãnh thổ Chấu Phi và so sánh S của châu Phi với

các châu lục khác? ( thứ 3 sau châu Á và châu

Mỹ)

GV: treo BĐTN châu Phi: Tìm hiểu vị trí, giới

hạn, ý nghĩa?

Gợi ý: ? Nằm trong khoảng vĩ độ nào?

+ Cực Bắc: Mũi Blăng 370 20' Bắc

+ Cực Nam: Mũi Kim 340 51' Nam

+ Cực Đông: Mũi Ra tha phun 51 đ024' Đông

+ Cực Tây: Mũi Xanh 170 33' Tây

? Đường Xích đạo và chí tuyến đi qua phần

nào của châu Phi?

- Xích đạo đi qua chính giữa châu lục

- CTB: đi qua chính giữa Bắc Phi

- CTN: đi qua phần chính giưa Nam Phi

? Lãnh thổ Châu phi chủ yếu thuộc môi

trường nào?

?? Châu Phi tiếp giáp với các viển và đại

dương nào? ý nghĩa?

? Xác định phía ĐB của châu phi cho biết nối

liền với châu lục nào ?

- Nối liền với châu á bởi eo đất Xuy-ê- đào qua

eo đất một kênh đào thông biển ĐTH với biển

Đỏ

? Chỉ trên băn đồ và cho biết ý nghĩa của

kênh đào đó ?

- ý nghĩa : rút ngắn con đường GT giữa các

nước trên Tg, tiết kiệm thời gian và tiền

của( điểm nút GT biển quan trọng bậc nhất của

hàng hải quốc tế).)

GV : Kênh đào Xuy-ê ở Ai cập do một công ty

hỗn hợp (Anh, Pháp, Hà Lan) bỏ vỗn tiến hành

XD từ 1859 – 1869 mới xong do một nhà quý

tộc người Pháp thiết kế Năm 1882 hải quân

- S: > 30 triệu km2

- Vị trí:

+ Cực Bắc: 370 20' Bắc + Cực Nam: 340 51' Nam + Cực Đông: 510 24' Đông + Cực Tây: 170 33' Tây

- Xích đạo đi qua chính giữa châu lục

- Đại bộ phận lãnh thổ nằm giữa hai chí tuyến tương đối cân xứng

ở hai bên đường XĐ ( vùng nội CT) thuộc môi trường đới nóng

- Giới hạn: B: ĐTH ĐB: biển đỏ ĐN: ÂĐD T: ĐTD

 Thuận lợi giao lưu kinh tế – văn hoá trên TG

Anh đó độc chiếm và đúng quõn trờn vựng đất

kờnh đào và buộc Ai Cởp phải cho Anh thuờ

vựng đất này 99 năm để phục vụ cho mục đớch

củng cố cỏc thuộc địa và buụn bỏn với cỏc

nước Chõu ỏ.Sau đú do cuộc chiến tranh ở trung

Đụng, kờnh đào bị thiệt hại phải đúng cửa để

sửa chữa ko cho tàu bố qua lại từ 1967-1975

Nay kờnh đào được mở rộng thờm ra thuận

lợi GT giữa cỏc nước trờn TG

? Đường bờ biển Cphi cú đặc điểm gỡ? Đặc

điểm đú ảnh hưởng như thế nào đến KH của

Cphi?

- Đường bờ biển ớt bị cắt xẻ ớt chịu ảnh

hưởng của biển  Khớ hậu khụ hạn

? Chỉ trờn BĐ cỏc đảo, bỏn đảo ?( đảo

mađagatxca, BĐ Xụmali

? So sỏnh k/c từ biển vaỡo trung tõm của

B.Phi với nam Phi ?

+ Từ biển vào trung tõm B.Phi : lớn do lónh thổ

rộng lớn ảnh hưởng của biển khụng thể vào

sõu trong lục địa của B.Phi Khớ hậu khụ hạn

+ Từ biển vào trung tõm N.Phi : nhỏ hơn do

lónh thổ nhỏ hơn ảnh hưởng của biển cú thể

vào sõu trong lục địa N.Phi Khớ hậu bớt khụ

hạn hơn

 Điều đú giải thớch được tại sao B.Phi và

N.Phi đều cú đường chớ tuyến đi qua nhưng KH

của n.Phi ẩm và dịu hơn B.Phi

? Nêu tên các dòng biển nóng, biển lạnh chảy

ven bờ biển Châu Phi?

- HS nêu và chỉ trên bản đồ

- Hỡnh dạng: hỡnh khối, đường bờ biển ớt bị chia cắt, rất ớt vịnh biển, bỏn đảo, đảo

Hoạt động 2: Phõn tớch bản đồ

1, Mục tiờu: Nắm được đặc điểm địa hỡnh

khoỏng sản Chõu Phi

2,Phương phỏp: động nóo, đàm thoại, giải

quyết vấn đề Kĩ thuật dạy học (học tập hợp tỏc)

3, Thời gian: 18 phỳt

4, Cỏch thức tiến hành

1, Mục tiờu:

2,Phương phỏp: động nóo, đàm thoại, giải

quyết vấn đề Kĩ thuật dạy học (học tập hợp tỏc)

3, Thời gian: từ 18 đến 20 phỳt

4, Cỏch thức tiến hành

2 Địa hỡnh và khoỏng sản

a Địa hỡnh

- Đ/h: tương đối đơn giản + Nỳi: ớt nỳi cao( At lỏt, Đrờkenbec)

+ Đb nhỏ hẹp ven biển

+ Chủ yếu là CN, SN xen kẽ cỏc bồn địa, cao TB 750m

- Hướng nỳi chớnh: nghiờng ĐN-TB

- Qsát H26.1 cho biết:

?? Ở Châu Phi dạng địa hình nào là chủ yếu?

đặc điểm và độ cao của mỗi dạng?

?? Chỉ các SN, CN, bồn địa , hồ , dãy núi chính

của châu Phi?

? Kết luận gì về địa hình của Châu Phi?

- Cao, sơn nguyên khổng lồ

? Dựa vào thang màu hãy cho biết hướng

nghiêng chính của địa hình Châu Phi?

GV : hướng dẫn h/s xác định phía ĐN chủ yếu

là các SN cao 1500-2000m(màu đậm), phía TB :

chủ yếu là bồn địa và hoang mạc-> Thấp dần từ

ĐN-TB

- Phía đông được nâng lên mạnh, tạo nhiều hồ

hẹp và sâu (Vichttoria, Niaxa)

? xác định trên BĐ bán đảo Mađagxca và

nêu đặc điểm đ/h của đảo ?( đ/h chủ yếu là

CN, núi đồng bằng phía Tây rộng hơn phía

đông.

? Nhận xét về mạng lưới sông ngòi Châu

Phi?

- Sông Nin dài nhất Tg 6671km với 7 nhánh

đổ ra biển Là cai nôi của nền văn minh lớn

nhất Tg phát triển trong thời đại cổ vương

quốc(2815-2400 trước CN) Nổi bật nhất là

Kim tự tháp, tinh hoa văn minh của sông nin,,,

tang ma cập phức tạp dựa trên quan niệm về

thể xác và linh hồn cho nên phải ướp xác, thuật

ướp xác ra đời từ tjời cổ vương quốc2700năm

trước CN Toán học Ai cập đi đầu Tg

* Thảo luận nhóm:

? Nhóm 1: Kể tên các loại khoáng sản từ

xích đạo lên phía Bắc?( dầu mỏ, khí đốt,

phốt phát_> ven biển B.Phi và vinh Mêhicô)

? Nhóm 2: Kể tên các loại khoáng sản từ

xích đạo xuống phía Nam?( vàng, kim

cương, sắt, đồng, chì _> ven vinh Ghi nê,

Trung Phi, CH nam Phi, núi Đrêkenxbec)

- HS thảo luận, báo cáo

- HS bổ sung

- GV kết luận

? Nhận xét gì về khoáng sản ở Châu Phi?

- Phong phú

- Yêu cầu HS chỉ khoáng sản trên bản đồ

- GV kết luận bài

- Sông: ít sông, phân bố không đồng đều lớn nhất Sông Nin-giá trị lớn

b Khoáng sản:

- Châu Phi có nguồn khoáng sản phong phú và giầu có đặc biệt

là khoáng sản quý hiếm( vàng, kim cương )

4, Củng cố: 4p

? Quan sát trên bản đồ, rút ra nhận xét về hình dạng lãnh thổ của Châu Phi?

? Tai sao Châu Phi lại có hướng nghiêng từ đông sang tây?

? Xác định các loại khoáng sản của Châu Phi trên bản đồ treo tường?

5 Hướng dẫn học sinh học và làm bài ở nhà: 2p

- Hướng dẫn học sinh làm bài tập 3 SGK

- Học và trả lời bài theo cõu hỏi SGK

- Làm bài tập 3 SGK Làm bài tập trong tập bản đồ thực hành

- Chuẩn bị trước bài 27 “ Thiên nhiên Châu Phi”

V Rút kinh nghiệm

Ngày dạy 28/11/2019

Tiết 28 THIÊN NHIÊN CHÂU PHI (Tiếp theo)

I Mục tiêu bài học:

- Sau bài học, học sinh cần

1 Kiến thức:

- Nắm vững đặc điểm khí hậu và đặc điểm các môi trường tự nhiên của Châu Phi

- Nắm vững sự phân bố các môi trường tự nhiên ở Châu Phi

- Hiểu rõ mối quan hệ qua lại giữa vị trí địa lí với khí hậu và sự phân bố các môi trường tự nhiên ở Châu Phi

2 Kĩ năng:

- Đọc, miêu tả, phân tích lược đồ ảnh địa lí

- Phân tích các mối quan hệ giữa các yếu tố địa lí (Lượng mưa với phân bố môi trường tự nhiên)

- Nhận biết môi trường tự nhiên qua ảnh

Kĩ năng sống:

- Tư duy: tìm kiếm và sử lí thông tin qua bài viết, tranh ảnh, bản đồ về đặc điểm khí hậu của Châu phi Phê phán những tác động tiêu cực của con người tới môi trường Châu phi

- Giao tiếp: phản hồi, lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, ý tưởng, hợp tác, giao tiếp khi làm việc nhóm

- Tự nhận thức: tự tin khi trình bày 1 phút kết quả làm việc nhóm

3 Thái độ:

- Giáo dục lòng yêu thích môn học, ý thức bảo vệ môi trường

4 Năng lực

- Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề Giao tiếp, hợp tác, tính toán, ngôn

ngữ, sử dụng CNTT

- Năng lực bộ môn: sử dụng tranh ảnh, hình vẽ, mô hình, giải quyết vấn đề, tính toán, sử dụng CNTT, hợp tác, giao tiếp, ngôn ngữ

II Chuẩn bị:

- Bản đồ tự nhiên thế giới

- Bản đồ địa lí tự nhiên châu phi

- Bản đồ phân bố lượng mưa Châu Phi

III, Phương pháp:

- Thảo luận theo nhóm; đàm thoại gợi mở; thuyết giảng tích cực Trình bày 1 phút

IV Tiến trình hoạt động dạy học:

1.Ổn định tổ chức: 1p

2 Kiểm tra bài cũ: 5p

? Trình bày đặc điểm vị trí, địa hình, khoáng sản của Châu Phi?

- Là châu lục lớn thứ ba trên thế giới, diện tích trên 30tr km2

- Châu Phi nằm gần hoàn toàn trong môi trường đới nóng

- Châu Phi tiếp giáp với hai biển, hai đại dương, tiếp giáp với Châu Á qua eo đất Xuy Ê

- Đường bờ biển Châu Phi ít bị cắt sẻ, Châu Phi có ít đảo và bán đảo

* Địa hình và khoáng sản

Địa hình:

- Địa hình Châu Phi khá đơn giản, toàn bộ lục địa tựa như một cao nguyên khổng

lồ cao trung bình trên 750m, ít núi cao và đồng bằng thấp

- Hướng nghiêng chung của địa hình là hướng TN – ĐB

Khoáng sản:

- Châu Phi có nguồn khoáng sản phong phú, đa dạng, phân bố chủ yếu ở phía bắc

và phía nam của châu lục

3 Bài mới:

- Đại bộ phận lãnh thổ nằm trong đới nóng, khí hậu khô Với đặc điểm tự nhiên như vậy môi trường tự nhiên ở Châu Phi phân hoá như thế nào

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cơ bản

Hoạt động 1: Tìm hiểu đực điểm khí hậu

Châu Phi

1, Mục tiêu: Nắm vững đặc điểm khí hậu

và đặc điểm các môi trường tự nhiên của

Châu Phi

- Nắm vững sự phân bố các môi trường tự

nhiên ở Châu Phi

2,P hương pháp: động não, đàm thoại, giải

quyết vấn đề Kĩ thuật dạy học (học tập hợp

tác)

3, Thời gian: 18 phút

4, Cách thức tiến hành

HS quan sát H 27.1

? So sánh phần đất liền giữa 2 chí tuyến

của Châu phi và phần đất còn lại?

? Giải thích tại sao Châu Phi là châu lục

nóng?

Gợi ý: Hình dạng, kích thước?

Đường bờ biển?

Vị trí, địa hình, dòng biển?

HS: + Lục địa hình khối, kích thước lớn,

s>30 triệu km2

+ Đường bờ biển ít bị cắt xẻ

+ Đại bộ phận lãnh thổ nằm giữa hai chí

tuyến

+ Phía đông địa hình cao chắn gió từ

biển vào

+ Chịu ảnh hưởng của dòng biển lạnh

chảy sát bờ

? Với các đặc điểm trên ảnh hưởng của

biển đối với phần nội địa của Châu Phi

ntn?

- ảnh hưởng của biển không vào sâu trong

3 - Khí hậu:

- Phần lớn lãnh thổ Châu phi nằm giữa 2 chí tuyến nên Châu phi là Châu lục nóng.(nhiệt độ TB>200C)

- Do Châu phi là lục địa lớn, ảnh hưởng của biển không vào sâu trong đất liền nên Châu phi là Châu lục khô

- Hoang mạc chiếm diện tích lớn ở Châu phi

lục dịa Khí hậu khô hạn.

? Ngoài các nguyên nhân trên còn có các nguyên nhân nào khác?

+ Gió khô

+ Phía bắc của Bắc Phi là lục địa á-âu chịu ảnh hưởng của khối khí chí tuyến lục địa khô thổi xuống khô ráo, khó gây ra mưa

+ Vùng có khí áp cao hơi nước khó ngưng tụ thành mây mưa khô

KL: Khí hậu nóng và khô bậc nhất thế giới do:

+ Lục địa hình khối, kích thước lớn > 30 triệu km2

+ Đường bờ niển ít bị cắt xẻ

+ Đại bộ phận nằm giữa 2 chí tuyến

+ Phía đông địa hình cao chắn gió từ biển vào

+ Chịu ảnh hưởng của dòng biển lạnh chảy sát bờ

+ Gió khô

+ Phía bắc của Bắc Phi là lực địa Á – Âu chịu ảnh hưởng của khối khí chí tuyến lục địa khô thổi xuống  khô ráo, khó gây ra mưa

+ Vùng có khí áp cao hơi nước khó ngưng

tụ thành mây mưa -> khô

* Khí hậu Nam Phi ẩm hơn Bắc Phi : : Vì

diện tích của Nam Phi nhỏ hơn, 3 mặt giáp đại dương, phía đông chịu ảnh hưởng của dòng biển nóng và gió đông nam từ biển vào nên thời tiết nóng ẩm mưa nhiều hơn Bắc Phi

*Hoang mạc chiếm diện tích lớn ở Bắc phi vì :

+ Bắc Phi có diện tích rộng lớn, lại có

đường chí tuyến Bắc đi qua chính giữa + Phía bắc của Bắc phi là cả một lục địa Á –

Âu rộng lớn nên gió mùa đông bắc từ lục địa Á – Âu thổi vào Bắc Phi rất khô, khó gây mưa

+ Ảnh hưởng của dòng biển lạnh, dãy átlat

ăn ra ra sát biển cũng ngăn cản ảnh hưởng của biển vào sâu trong đất liền

? Như vậy trong điều kiện khí hậu khô nóng sẽ hình thành nên cảnh quan gì?

(hoang mạc lớn nhất TG)

? Chỉ trên BĐ các hoang mạc của Châu

Phi?

(Xahara, calahari, Namíp)

? Dựa vào kiến thức đã học và H 27.1 giải

thích tại sao Bắc phi lại hình thành hoang

mạc lớn?

+Chí tuyến Bắc đi qua chính giữa Bắc phi

nên quanh năm chịu ảnh hưởng của áp cao

cận chí tuyến nên không có mưa, thời tiết ổn

định

+ Lãnh thổ Bắc Phi rộng lớn cao >200m

+ ít chịu ảnh hưởng của biển

+ phía bắc của Bắc Phi giáp lục địa địa á-âu

chịu ảnh hưởng của khối khí chí tuyến lục

địa khô (gió mùa đông bắc khô) thổi tới

? Vì sao ven bờ ĐTD vẫn hình thành hai

hoang mạc? (Gần dòng biển lạnh.)

GV: diện tích hoang mạc phía nam không

lớn vì lục địa phía nam nhỏ hơn, phía đông

dãy đrêkenxbec còn có dòng biển nóng

Hoang mạc Calahari không ra sát bờ biển

HS quan sát H 27.1

? Hãy nhận xét về sự phân bố lượng mưa

ở Châu phi?

Gợi ý:

? Mưa > 2000mm phân bố ở khu vực

nào?( bờ biển phía Tây Phi quanh vịnh Ghi

Nê và XĐ.)

? Từ 1000-2000mmm phân bố ở khu vực

nào? (2 bên đường XĐ từ Tây Phi -> phía

đông của CN Đông Phi)

? Từ 200-1000mmm phân bố ở khu vực

nào? (Phía bắc hoang mạc Xahara, phía

đông của ÂĐD, phía nam của hoang mạc

Calahari, ven ĐTH, ven biển cực nam châu

Phi

? Mưa < 200mm phân bố ở đau? (hoang

mạc Xahara, calahari

 ? Qua đó em có nhận xét gì về sự phân

bố lượng mưa châu Phi?

- Có mưa lớn: Tây phi, Vịnh Ghinê

- Mưa trung bình: 2 bên đường xích đạo (1.000  2.000mm)

- Mưa ít ở xa mạc, hoang mạc

 Lượng mưa ở Châu phi phân bố không đồng đều

? Chỉ trên bản đồ các dòng hải lưu nóng

lạnh và cho biết chúng có ảnh hưởng gì

tới lượng mưa của châu Phi?

+ Nơi có dòng biển nóng chảy qua-> mưa

+ Nơi có dòng hải lưu lạnh chảy qua mưa

ít-> khô hạn, hình thành hoang mạc lan ra

sát biển

? Chứng minh các dòng biển nóng và

lạnh ảnh hưởng tới lượng mưa vùng

duyên hải Châu phi?

+ Dòng biển lạnh calahari chảy ven biển

Tây bắc Châu Phi và dòng biển lạnh Ben

ghêlá chảy ven biển Tây nam châu Phi

mưa ít <200mmm

+ Dòng biển óng Ghi Nê chảy ven vịnh Ghi

nê  mưa nhiều > 2000mm

+ Dòng biển nóng Xômali, Môdăm Bích,

Mũi Kim đều chảy ven bờ đông của châu

Phi mưa từ 1000-2000mm

Hoạt động 2: Các đặc điểm khác của môi

trường tự nhiên

1, Mục tiêu: - Hiểu rõ mối quan hệ qua lại

giữa vị trí địa lí với khí hậu và sự phân bố

các môi trường tự nhiên ở Châu Phi

2, Phương pháp: động não, đàm thoại, giải

quyết vấn đề Kĩ thuật dạy học (học tập hợp

tác)

3, Thời gian: 18 phút

4, Cách thức tiến hành

HS quan sát H 27.2

? Sự phân bố các môi trường tự nhiên

Châu phi có đặc điểm gì? vì sao?

- Đối xứng nhau qua xích đạo

4 Các đặc điểm khác của môi trường tự nhiên:

-Do vị trí nằm hai bên đường XĐ nên các môi trường tự nhiên nằm đối xứng nhau qua đường xích đạo

? Gồm những môi trường như thế nào?

xác định giới hạn, vị trí môi trường? Cho

biết đặc điểm TV-ĐV của từng môi

trường?

HS nêu và chỉ trên bản đồ

+ Môi trường xích đạo ẩm (50B-50N) rừng

rậm phát triển

+ 2 môi trường nhiệt đới (50B,N CTB,

CTN): rừng thưa, xa van, cây bụi

+ 2 môi trường hoang mạc (hai bên chí tuyên

giữa các lục địa): TV, ĐV nghèo nàn

+ 2 môi trường địa Trung Hải (cực bắc và

cực nam châu Phi): thực vật chủ yếu chịu

được hạn

+ Môi trường xích đạo ẩm

+ 2 môi trường nhiệt đới + 2 môi trường hoang mạc + 2 môi trường địa Trung Hải

? Vì sao có sự phân bố các môi trường như