Thời tiết và khí hậu của môi trường ôn hoà gây tác động xấu tới nền sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của con người như thế nào.. GV bổ sung những thông tin cập nhật về thời tiết và[r]
Trang 1Ngày so nạ :
Ngày giảng:
CHƯƠNG II: MÔI TRƯỜNG ĐỚI ÔN HÒA
HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI ÔN HÒA
MỤC TIÊU :
1 Kiến thức:
- Học sinh cần biết vị trí của đới ôn hoà trên bản đồ tự nhiên thế giới
- Trình bày và giải thích được đặc điểm tự nhiên cơ bản của môi trường đới ôn hoà
- Hiểu và trình bày được đặc điểm cơ bản của các ngành kinh tế, quá trình
đô thị hoá và các vấn đề về tài nguyên môi trường
2.Kĩ năng:
- Biết cách khai thác kiến thức địa lí qua quan sát , nhận xét tranh ảnh, hình vẽ, số liệu, bản đồ biểu đồ
- Biết sử dụng bản đồ, lược đồ để xác định vị trí của đới ôn hoà và các kiểu môi trường của đới ôn hoà
- Tập liên hệ giải thích một số hiện tượng, sự vật địa lí
3.Thái độ:
- Góp phần làm cho học sinh có ý thức tham gia tích cực bảo vệ môi trường
Tiết 14
BÀI 13: MÔI TRƯỜNG ĐỚI ÔN HÒA
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Biết được vị trí của đới ôn hòa trên bản đồ tự nhiên thế giới.
- Trình bày và giải thích được 2 đặc điểm tự nhiên cơ bản của môi trường đới ôn hòa + Khí hậu mang tính chất trung gian giữa khí hậu đới nóng và khí hậu đới lạnh( nguyên nhân và biểu hiện)
+ Thiên nhiên phân hóa theo thời gian và không gian
2 Kĩ năng
- Tiếp tục củng cố kĩ năng đọc, phân tích ảnh và bản đồ địa lí, bồi dưỡng kĩ năng nhận biết các kiểu khí hậu ôn đới qua các biểu đồ và qua ảnh
3 Thái độ
Có ý thức bảo vệ môi trường chung, giáo dục lòng yêu thiên nhiên, con người trên Trái Đất Có thái độ học tập đúng đắn, say mê môn học
4.Những năng lực hướng tới
- Năng lực chung: tự học, giải quyêt vấn đề Giao tiếp, hợp tác
- Năng lực chuyên biệt, sử dụng bản đồ, biểu đồ, sử dụng số liệu thống kê, sử dụng hình ảnh, năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
GV: Bản đồ cảnh quan thế giới hoặc bản đồ đị lí tự nhiên thế giới
HS: Ảnh 4 mùa ở đới ôn hoà Lược đồ các loại gió trên thế giới
III Các phương pháp và kĩ thuật dạy học
- Phương pháp trực quan, vấn đáp, thảo luận nhóm, động não, trực quan
Trang 2- Động não, hs làm việc cá nhân, suy nghĩ- cặp đôi- chia sẻ, trình bày 1 phút
IV Tiến trình dạy học và giáo dục
1.Ổn định tổ chức (1p)
2 Kiểm tra bài cũ: không
3 Giới thiệu bài mới: Ở lớp 6 chúng ta đã học các đới khí hậu trên Trái Đất theo vĩ
độ Trong đo, từ chí tuyến
đến vòng cực ở 2 bán cầu, có đới là 2 khu vực mà góc chiếu mặt trời và thời gian chiếu trong năm chênh nhau nhiều
Trên Trái Đất duy nhất ở đới này các mùa được thể hiện rất rõ ràng trong năm Đó là đới gì? Đặc điểm khí hậu và sự phân hoá của môi trường trong đới này ra sao?
Hoạt động 1:
1 Mục tiêu:
- Biết được vị trí của đới ôn hòa trên bản đồ tự
nhiên thế giới
- Trình bày và giải thích được: Khí hậu mang tính
chất trung gian giữa khí hậu đới nóng và khí hậu
đới lạnh( nguyên nhân và biểu hiện)
2 Phương pháp: đàm thoại, giải quyết vấn đề, trực
quan, dạy học nhóm
3.Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, động não, giao
nhiệm vụ, chia nhóm
4 Thời gian: 20p
GV cho HS quan sát H 13.1 SGK và yêu cầu:
G: ? Xác định vị trí ôn hoà? So sánh diện tích của
đới ôn hòa ở 2 bán cầu?
H: xác định trên lược đồ
G: nhận xét, kết luận
G? Phân tích bảng số liệu: cho biết nhiệt độ, lượng
mưa trung bình năm như thế nào?Từ đó rút ra đặc
điểm khí hậu đới ôn hòa.
GV kết luận: Tính chất trung gian của khí hậu đới
ôn hoà thể hiện:
+ Nhiệt độ TB năm: Không nóng như đới nóng
và không quá lạnh như đới lạnh
+ Lượng mưa hàng năm: Không nhiều như đới
nóng và không ít mưa như đới lạnh
G: Quan sát và đọc H 13.1 SGK cho biết các kí
hiệu mũi tên biểu hiện của các yếu tố gì trong lược
đồ? Dòng biển nóng, gió Tây, khối khí nóng
G: y/c hs thảo luận nhóm bàn: 3’
? Phân tích nguyên nhân gây ra thời tiết thất
thường ở đới ôn hoà?
1 Khí hậu
- Nằm giữa đới nóng và đới lạnh, khoảng từ chí tuyến đến vòng cực ở cả 2 bán cầu Phần lớn S đất nổi nằm ở bán cầu Bắc, phần nhỏ ở bán cầu Nam
- Khí hậu mang tính chất trung gian giữa đới nóng và đới lạnh
Trang 3? Thời tiết ở đới ôn hoà tác động như thế nào đến
đời sống con người?
H: thảo luận, báo cáo
GV phân tích và giảng giải:
- Do ở vị trí trung gian nên đới ôn hoà chịu sự tác
động của khối khí nóng từ vĩ độ thấp tràn lên và
khối khí lạnh từ vĩ độ cao tràn xuống từng đợt đột
ngột nên:
+ Đợt khí lạnh: nhiệt độ xuống thấp đột ngột dưới
0oC, gió mạnh, tuyết dày
+ Đợt khí nóng: nhiệt độ tăng rất cao, rất khô, dễ
gây cháy ở nhiều nơi
- Do vị trí trung gian giữa hải dương và lục địa( gợi
ý hs: khối khí ẩm ướt hải dương và khối khí khô
lạnh lục địa) nên gió tây ôn đới mang không khí
ẩm, ấm của dòng biển nóng chảy qua khu vực ven
bờ làm thời tiết biến động, khí hậu phân hoá giữa
hải dương và lục địa
* Thời tiết thất thường làm ảnh hưởng đến sản xuất
nông nghiệp và sinh hoạt của con người
Hoạt động 2:
1 Mục tiêu: - Trình bày và giải thích được thiên
nhiên phân hóa theo thời gian và không gian
2 Phương pháp: đàm thoại, giải quyết vấn đề, trực
quan, nhóm
3.Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, động não, giao
nhiệm vụ
4 Thời gian: 19p
GV hướng dẫn HS quan sát các bức ảnh về 4 mùa
trên ôn đới: Mùa đông (H13.3), mùa xuân, mùa hạ,
mùa thu ( ở trang 59 - 60)
? Nhận xét sự biến đổi cảnh sắc thiên nhiên qua 4
mùa.
? Sự biến đổi đó khác với thời tiết Việt Nam như
thế nào?
H: báo cáo, nhận xét, bổ sung
- Mùa Xuân(1,2,3), Hạ(4,5,6), Thu(7,8,9),
Đông(10,11,2)
- Khí hậu Việt Nam có thời tiết thay đổi theo hai
mùa gió
GV cho HS quan sát H 13.1 SGK và hỏi:
? Nêu tên và Xác định vị trí của các kiểu môi
trường ở đới ôn hòa?
? Các dòng biển và gió tây ôn đới có ảnh hưởng
kiểu môi trường chúng chảy qua ven bờ như thế
nào?
- Thời tiết thay đổi thất thường do:
+ Vị trí trung gian giữa hải dương có khối khí ẩm hải dương và lục địa có khối khí khô hạn lục địa
+ Vị trí trung gian giữa đới nóng có khối khí chí tuyến nóng khô và đới lạnh có khối khí lạnh vùng cực
2 Sự phân hoá của môi trường
- Môi trường đới ôn hoà có sự phân hoá:
+ Theo thời gian : một năm
có 4 mùa xuân, hạ, thu, đông
Trang 4GV phân tích:
- Các dòng biển nóng và gió Tây mang không khí
ẩm, ấm vào môi trường ven bờ nên có khí hậu ôn
đới hải dương: Ấm về mùa đông, mát về mùa hè,
ẩm ướt quanh năm
- Xa biển tính chất lục địa rõ hơn, lượng mưa giảm,
mùa đông dài hơn và lạnh Thực vật thay đổi từ Tây
Đông: từ rừng lá rộng rừng lá kim
? Ngoài thể hiện theo 4 mùa thì môi trường tự
nhiên còn có sự biến đổi nào nữa?
H: Trả lời
G: nhận xét, kết luận
GV hướng dẫn HS đọc và so sánh biểu đồ nhiệt độ
và lượng mưa để tìm ra đặc điểm của khí hậu ôn
đới hải dương và ôn đới lục địa và cận nhiệt trung
hải
GV lưu ý: - Ở đới nóng , việc xác định đặc điểm
các kiểu khí hậu nóng dựa vào : to tháng nóng nhất,
to tháng thấp nhất, chênh lệch to năm
- Ở đới ôn hoà, việc xác định đặc điểm
các kiểu khí hậu cũng như vậy nhưng chú trọng
nhiều đến to mùa đông (tháng 1), và lượng mưa
mùa ha (tháng 7)
GV cho HS thảo luận nhóm Phân công 3 nhóm
phân tích 3 biểu đồ khí hậu của 3 môi trường: ôn
đới lục địa, ôn đới hải dương và địa trung hải
H: thảo luận hoàn thành kiến thức cho bảng phụ,
GV chuẩn xác lại kiến thức trên bảng
Biểu đồ khí hậu
Nhiệt độ (o C)
Lượng mưa( mm)
Ôn đới hải dương
(Brét 48 o B)
Ôn đới lục địa
(Mátxcơva56o B)
Địa trung hải
( Aten 41 o B)
GV: - Môi trường ôn đới : mùa hè mát mẻ, mùa
đông ấm áp, mưa vào mùa thu
- Môi trường ôn đới lục địa: mùa hè mát, mùa
đông rét
- Môi trường ĐTH: mùa hè nóng, mưa ít; mùa đông
ấm, mưa nhiều
GV hướng dẫn HS qs: ảnh 13.2, 13.3, 13.4 đối
chiếu với các biểu đồ nhiệt độ và lương mưa tương
ứng, vận dụng kiến thức sinh học để giải thích:
+ Theo không gian: thiên nhiên thay đổi từ bắc xuống nam theo vĩ độ, từ đông sang tây, theo ảnh hưởng của dòng biển nóng và gió tây ôn đới
Trang 5 Vì sao môi trường ôn đới hải dương lại có nhiều
rừng lá rộng?
Vì sao môi trường ôn đới lục địa lại có nhiều
rừng lá kim?
Vì sao môi trường địa truing hải lại có rừng
cây bụi gai?
Thời tiết và khí hậu của môi trường ôn hoà gây
tác động xấu tới nền sản xuất nông nghiệp và sinh
hoạt của con người như thế nào?
GV bổ sung những thông tin cập nhật về thời tiết và
khí hậu ở đới ôn hoà
4.Củng cố (4p)
a Bài 1 SGK/45
b Trình bày sự phân hoá của môi trường đới ôn hoà.
5 Hương dẫn học về nhà(1p)
- Học bài và trả lời câu hỏi 1,2 (sgk/45)
HS về nhà soạn và tìm hiểu bài 14
- Cách khắc phục thời tiết thất thường gây ra cho sản xuất nông nghiệp ở đới ôn hoà
V.Rút kinh nghiệm
Ngày soạn:
Ngày giảng: 7B1……… 7B2……….7B3………
Tiết 15
BÀI 14: HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI ÔN HÒA I.Mục tiêu:
1 Kiến thức
+ Hiểu được nền nông nghiệp đã sử dụng trình độ kĩ thuật tiên tiến, tổ chức sản xuất kiểu công nghiệp, sản xuất được chuyên môn hóa với quy mô lớn, ứng dụng các thành tựu kĩ thuật tiên tiến
+ Trình bày được các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu thay đổi theo kiểu môi trường
2 Kỹ năng
- Củng cố kĩ năng phân tích thông tin từ ảnh địa lí, rèn luyện tư duy, tổng hợp
* Các kỹ năng sống cơ bản cần được giáo dục trong bài
- Tìm kiếm và xử lí thông tin từ tranh ảnh
- Phân tích mqh giữa đktn và các sản phẩm nông nghiệp
- Phản hồi/lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ/ ý tưởng, hợp tác, giao tiếp khi làm việc nhóm
- Tự tin khi trình bày kết quả
3 Thái độ
- Con người ở đới ôn hòa đã biết khắc phục những bất lợi về thời tiết khí hậu gây ra cho nông nghiệp
4 Những năng lực hướng tới:
Trang 6- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác,
- Năng lực chuyên biệt: sử dụng hìn ảnh, năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ
5 Tích hợp
* Giáo dục đạo đức: - Tôn trọng các thành quả học tập và lao động của những người xung quanh Tích cực, tự giác nêu cao tinh thần trách nhiệm trong học tập và
rèn luyện để trở thành người lđ có trình độ KHKT cao có ích cho đất nước
II: Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Giáo viên
- Bản đồ NN Hoa Kì (Bản đồ Châu Mĩ, kinh tế chung).
- Tranh, ảnh sưu tầm về sản xuất chuyên môn hóa cao ở đới ôn hòa
2 Học sinh:
- Sách giáo khoa
II Các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực:
- Đàm thoại, trực quan, thảo luận nhóm
- Động não, HS làm việc cá nhân, suy nghĩ - cặp đôi – chia sẻ, trình bày 1 phút
IV Tiến trình giảng dạy & GD.
1 Ôn định:1’
2 Bài cũ:5’
- Sử dụng H13.1: Phân tích những yếu tố gây ra sự biến động thời tiết ở đới ôn hòa ? Từ đó nói rõ đặc điểm nổi bật của khí hậu đới ôn hòa ?
- Ở hình 13.1: Nêu tên và xác định các kiểu môi trường Đặc điểm từng kiểu môi trường
3 Bài mới:1’
Trong i u ki n th i ti t khí h u đ ề ệ ờ ế ậ ở đới ôn hòa không thu n l i V y ậ ợ ậ để có m tộ
n n nông nghi p ti n ti , nâng cao ch t lề ệ ế ế ấ ượng v n ng su t c n ph i áp d ng à ă ấ ầ ả ụ
nh ng bi n pháp k thu t n o Chúng ta cùng tìm hi u.ữ ệ ĩ ậ à ể
Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bảng
1 Mục tiêu: Hiểu cách sử dụng đất đai ở đới ôn
hoà để tạo ra một khối lượng nông sản đạt hiệu
quả cao Biết được các phương thức canh tác và
biện pháp giảm dần những bất lợi do thời tiết,
khí hậu gây ra
2 Phương pháp: đàm thoại, giải quyết vấn đề,
trực quan
3.Kĩ thuật dạy học: động não, đặt câu hỏi, giao
nhiệm vụ, trình bày 1 phút
4 Thời gian: 18p
- Dựa vào thông tin cho biết có mấy hình thức sở
hưu trong nông nghiệp
- Dựa vào H14.1, 2 cho biết điểm giống và khác
nhau ở 2 bức ảnh.
H: Trình bày
+ Giống: Trình đô SX tiên tiến, sử dụng
nhiều dịch vụ nông nghiệp
+ Khác: Về quy mô
H14.1: Là những mảnh ruộng lớn nhỏ khác
- Có 2 hình thức tổ chức SX chính: Hộ gia đình, trang trại
Trang 7nhau Canh tác theo hộ gia đình riêng lẻ, nhà cửa
xen lẫn đồng ruộng
H14.2: Canh tác theo kiểu trang trại, mỗi ra
đình canh tác trên một mảnh ruộng rộng khoảng
200ha, các mảnh ruộng có S gần bằng nhau Chủ
yếu dử dụng cơ giới hóa
- Dựa vào H14.3, 14.4, 14.5 và thông tin sgk nêu
một số biện pháp KHKT được áp dụng trong sx
nông nghiệp ở đới ôn hòa
H: Trình bày
H14.3: Khắc phục lượng mưa ít (hệ thống
kênh mương đưa nước đến tận từng cánh đồng)
H14.4 và 14.5: Tiết kiệm nước và khoa học
(Hệ thống tưới nước tự động)
Bằng các tấm nhựa phủ lên các luống rau
hàng rào cây xanh, trồng cây trong nhà kính
- Tại sao phải sử dụng các biện pháp đó
Khắc phục bất lợi của khí hậu
Liên hệ: Ở Việt nam trong nông nghiệp có cần
sử dụng một trong các biện pháp đó không? Vì
sao?
H: Có, do khí hậu Việt Nam thất thường( rét
đậm, rét hại )
G: Như vậy con người có khả năng chinh phục
được những bất lợi do thời tiết, khí hậu gây ra để
đem lại năng suất và hiệu quả kinh tế cao
- Dựa vào thông tin T47 cho biết để có một khối
lượng nông sản cao và đồng đều thì cần phải có
biện pháp gì ?
H trả lời
G chốt
-Biện pháp +Tổ chức sản xuất nông nghiệp theo kiểu CN
+ Chuyên môn hóa sp với quy mô lớn
+ Ứng dụng các tiến bộ KHKT tiên tiến(Coi trọng biện pháp tuyển chọn các giống cây trồng, vật nuôi)
- Dựa H14.6 em có nhận xét gì?
Chăn nuôi bò thịt, bò sữa theo kiểu công nghiệp
Bổ sung: Tạo giống lợn siêu nạc, ngô năng suất
cao, cam, nho không hạt ở Bắc Mĩ
Lai tạo hoa hồng đen( Hà Lan), lợn nhiều lạc, ít
mỡ ở Tây Âu
GV: Liên hệ trong học tập
? Để có kết quả học tập tốt bản thân các em cần
làm gì?
H: Để tạo ra sp đạt kết quả cao thì cần có ý thức
tự giác và nêu cao tinh thần trách nhiệm của bản
thân
Trang 8? Nhắc lại đặc điểm khí hậu của từng kiểu môi
trường thuộc đới ôn hòa.
GV nói thêm:
+ Gió mùa ôn đới: Mùa đông ấm, khô; mùa hạ
nóng, ẩm
+ Hoang mạc rất nóng rất khô
Hoạt động 2:
1.Mục tiêu: Biết được sự phân bố các sản phẩm
nông nghiệp chủ yếu
2 Phương pháp: đàm thoại, giải quyết vấn đề,
trực quan, thảo luận nhóm
3.Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, động não, giao
nhiệm vụ
4 Thời gian: 15p
HS đọc SGK
Gv yêu cầu thảo luận nhóm
?Dựa vào đặc điểm khí hậu nêu tên các sản
phẩm NN chủ yếu ở từng kiểu môi trường trong
đới ôn hòa.(từ vĩ độ TB - vĩ độ cao).
H: Mỗi nhóm 1 kiểu môi trường, hoàn thành
bảng phụ
H: báo cáo, nhận xét
G bổ sung
G: Qua đó em có nhận xét gì về sản phẩm nông
nghiệp ?
H trả lời , bổ sung; G chốt
G: Tại sao lại đa dạng
Do MT đới ôn hòa rất đa dạng
2 Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu.
- Sản phẩm nông nghiệp ở đới ôn hòa rất đa dạng
- Các sản phẩm của từng kiểu môi trường đều khác nhau
4 Củng cố:3’
? Nền NN tiên tiến ở đới ôn hòa đã áp dụng những biện pháp gì để sản xuất ra khối lượng nông sản lớn, có giá trị cao ?
? Trình bày sự phân bố các loại cây trồng, vật nuôi chủ yếu ở đới ôn hòa ?
5 HDVN: 2’
- Khi học phải nắm được:
+ Nền NN tiên tiến của đới ôn hòa và tính chất đa dạng của các sp NN đới ôn hòa
+ Nhận thấy con người có khả năng chinh phục được những bất lợi do thời tiết, khí hậu gây ra
+ Chuẩn bị bài 15: - Tìm hiểu nền CN hiện đại
- Biết và phân biệt các cảnh quan CN
Bảng phụ
Trang 9Kiểu môi
trường
Cận nhiệt đới
gió mùa
Mùa đông ấm, khô, mùa hạ, nóng, ấm
Lúa nước, đậu tương, bông, hoa quả vùng nhiệt đới (1 trong những vựa lúa của thế giới)
Hoang mạc ôn
đới
Rất nóng, rất khô khắc nghiệt Chăn nuôi cừu
Địa trung hải Nắng quanh năm
Hè khô nóng Mùa đông, thu có mưa
Nho và rượu vang nổi tiếng thế giới
Cam, chanh, ô liu
Ôn đới hải
dương
Đông ấm, hạ mát, mưa quanh năm
Lúa mì, củ cải đường, hoa quả, chăn nuôi bò
Ôn đới lục địa Đông lạnh, hè nóng, có mưa Lúa mì, đai mạch
Thảo nguyên đất đen nổi tiếng chăn nuôi gia súc Trồng khoai tây, ngô
Ôn đới lạnh ( vĩ
độ cao)
Lạnh rét mùa đông, mùa hè mát, mưa
Lúa mạch đen, khoai tây.Chăn nuôi hươu Bắc cực
V Rút kinh nghiệm