Mục tiêu: Củng cố, khắc sâu kiến thức về ứng dụng di truyền , mối quan hệ giữa các loài sinh vật, sơ đồ chuỗi, lưới thức ăn.. Hình thưc tổ chức: Hoạt động chung cả lớp.[r]
Trang 1Ngày soạn: 7 / 3/2018 Tiết 54
Ngày giảng / 3 /2018
ÔN TẬP
A.Mục tiêu: Sau khi học xong bài này hs đạt được các mục tiêu sau:
1.Kiến thức:
- Giúp hs tự hệ thống hoá các kiến thức cơ bản về ứng dụng di truyền học, sinh vật và môi trường, hệ sinh thái
2.Kỹ năng:
- Rèn luyện kĩ năng tư duy, tổng hợp hệ thống hoá kiến thức, hoạt động nhóm
3.Giáo dục:
- Giáo dục ý thức tìm hiểu ứng dụng sinh học vào đời sống
- Giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ thực vật, bảo vệ môi trường cho học sinh
4.Các năng lực cần đạt:
- Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác
B Chuẩn bị:
1 GV: Máy tính, ti vi
2: HS: Ôn lại nôi dung kiến thức đã học củ chương trình học kì II
C Phương pháp – KTDH được sử dụng:
- Sử dụng phương pháp trực quan, đàm thoại và hoạt động nhóm
D Tiến trình lên lớp:
I Ổn định tổ chức: (1p)
II Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra trong khi học bài mới
III Bài mới:
1 Vào bài
2.Các hoạt động:
HOẠT ĐỘNG 1: Hệ thống hoá kiến thức (21phút)
Mục tiêu: Củng cố, khắc sâu kiến thức về ứng dụng di truyền , mối quan hệ giữa các loài sinh vật, sơ đồ chuỗi, lưới thức ăn
Hình thưc tổ chức: Hoạt động chung cả lớp
Phương pháp: Đàm thoại, nêu và giải quyết vần đề
Kỹ thuật được sử dụng: Kỹ thuật động não
Tiến trình
Gv Cùng với hs trao đổi thảo luận các nội dung kiến
thức cơ bản đã học
Trang 21.Thoái hóa và ưu thế lai
- Khái niệm, nguyên nhân, biểu hiện của thoái hóa
giống và ưu thế lai
Tại sao ưu thê lai biểu hiện cao nhất ở F1 sau đó giảm
dần qua các thế hệ
2.Sinh vật và môi trường
- Môi trường và các nhân tố sinh thái
- Ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái: Ánh sáng,
nhiệt độ, độ ẩm lên đời sống sinh vật
- Ảnh hưởng lẫn nhau giữa các sinh vật
3 Hệ sinh thái
- Khái niệm quần thể, quần xã, hệ sinh thái, chuỗi,
lưới thức ăn
Hs Ôn tập nội dung kiến thức theo hướng dẫn của
giáo viên
Gv Nhận xét, đánh giá việc chuẩn bị bài của hs
HOẠT ĐỘNG 2: Câu hỏi – bài tập ôn tập (20 phút)
Mục tiêu: Củng cố, khắc sâu kiến thức về ứng dụng di truyền , mối quan hệ giữa các loài sinh vật, sơ đồ chuỗi, lưới thức ăn
Biết vẽ sơ đồ mô tả giới hạn sinh thái của sinh vật, xác đinh được mỗi quan hệ giữa các loài sinh vật, biết xây dựng các chuỗi, lưới thức ăn
Hình thưc tổ chức: Hoạt động chung cả lớp
Phương pháp: Đàm thoại, nêu và giải quyết vần đề
Kỹ thuật được sử dụng: Kỹ thuật động não
Tiến trình
Gv Chiếu câu hỏi ôn tập, cùng học sinh trao đổi, thống nhất phương án trả lời
Hs Vận sụng kiến thức đã học, trả lời các câu hỏi, bài tập
1.Hãy sắp xếp các nhân tố sau vào từng nhóm nhân tố sinh thái:
ánh sáng, thảm lá khô, sâu ăn lá cây, kiến, cây rêu, lượng mưa, địa y, gió thổi, xác chuột, cây cỏ
2.Giả sử trong quần xã sinh vật có các quần thể sinh vật sau: cây cỏ, thỏ, dê, chim ăn sâu, sâu hại thực vât, hổ, mèo rừng,vi sinh vật
a- Viết 4 chuỗi thức ăn có từ 3-5 mắt xích thức ăn có trong quần xã sinh vật nêu trên? b- Hãy vẽ sơ đồ lưới thức ăn của quần xã sinh vật trên?
3.Ưu thế lai là gì? Trong chon giống cây trồng người ta dùng phương pháp gì để tạo ưu thế lai? Phương pháp nào được sử dụng phổ biến nhất? Tại sao?
Trang 34.Cho các ví dụ sau: Hãy xác định mối quan hệ giữa các loài sinh vật trong các ví dụ sau
a Hươu nai và hổ sống chung trong một khu rừng
b Ve bét sống bám trên da trâu, bò
c Hổ và chó sói
d Vi khuẩn sống trong nốt sần các cây họ đậu
e Địa y bám trên cành cây
f Các cây phi lao mọc ở ven rừng
5 Hãy vẽ sơ đồ mô tả giới hạn sinh thái của loài cá chép có giới hạn nhiệt độ từ 20C -
400C Trong đó điểm cực thuận là 280C
4/ Củng cố (2 phút):
GV: Nhận xét đánh giá bài tập của học sinh
5/ Hướng dẫn HS học ở nhà (1 phút):
Ôn tập các nội dung đã học, giờ sau kiểm tra 1 tiết
V/ Rút kinh nghiệm
Trang 4
Ngày soạn: 10/3/2018 Tiết 55
Ngày giảng: /3/2018
KIỂM TRA 1 TIẾT
Bước 1 Xác định mục tiêu.
1.Kiến thức:
- Kiểm tra, đánh giá khả năng nắm, hiểu và vận dụng kiến thức cơ bản mà HS đã được
học về hiên tượng thoái hóa giống, sinh vật và môi trường, hệ sinh thái
2- Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng tư duy, vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi , làm bài tập
3- Thái độ:
- Nghiêm túc, trung thực trong kiểm tra
4.Năng lực cần đạt:
- Năng lực tự học, năng lực trình bày
Bước 2 Hình thức kiểm tra thực tế
Đề kiểm tra trắc nghiệm, tự luận
Bước 3: Thiết lập ma trận đề kiểm tra.
Tên Chủ đề Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng
cao
1.Ứng dụng di
truyền học.
(1 tiết)
-Xác định được nguyên nhân của hiện tượng ưu thế lai
-Trình bày được khái niệm ưu thế lai, các phương pháp tạo ưu thế lai
-Giải thích được tại sao người ta lại sử dụng phương pháp
đó để tạo ưu thế lai
Số câu: 2
Số điểm: 2,0
=20%
Số câu: 1,5
Số điểm: 1,5
=75%
Số câu: 1/2
Số điểm:0,5 = 25%
2 Sinh vật và
môi trường
02 tiết
Nhận biết được các loài động vật thuộc nhóm động vật biến nhiệt
Xác định được mối quan hệ giữa các sinh vật cùng loài, khác loài
Vẽ được sơ đồ biểu diễn ảnh hưởng của nhân tố sinh thái lên đời sống sinh vật
Số câu:4
Số điểm: 3,5
=35 %
Số câu: 1
Số điểm: 0,5
= 14%
Số câu: 2
Số điểm:2,0 = 56,2%
Số câu: 1
Số điểm:1,0
= 28%
Trang 52 Hệ sinh thái
07 tiết
-Biết được các dấu hiệu để nhận biết một quần thể sinh vật
-Biết được các dấu hiệu điển hỡnh của một quần xã
-Nhận biết được khi nào có sự cân bằng sinh học trong quần xã
-Sắp xếp được các nhân tố sinh thái theo từng nhóm nhân tố vô sinh và nhân tố hữu sinh
Viết 4 chuỗi thức
ăn có từ 3-5 mắt xích
Xây dựng lên một lưới thức ăn
Số câu: 5
Số điểm: 4,5
=45 %
Số câu: 3
Số điểm:1,5 33,4%
Số câu:1
Số điểm: 1,0 22,2%
Số câu: 1/2
Số điểm: 1,0 22,2%
Số câu: 1/2
Số điểm: 1,0 22,2%
Tổng số câu:11
Tổng số điểm:10
Tỉ lệ 100%
Số câu: 5,5
Số điểm:3,5
= 35%
Số câu: 3,5
Số điểm:3,5
=35 %
Số câu :1,5
Số điểm:2,0 = 20 %
Số câu :1/2
Số điểm 1,0
=10%
Bước 4: XÂY DỰNG ĐỀ KIỂM TRA
I Phần I: Trắc nghiệm
Câu 1 (3 điểm): Hãy chọn và ghi lại câu trả lời đúng:
1- Một nhóm cá thể thuộc cùng một loài, cùng sống trong một khu vục nhất định là:
a- Quần xã sinh vật b- Quần thể sinh vật
c- Hệ sinh thái d- Tổ hợp sinh thái
2- Tảo quang hợp và nấm hút nước hợp lại thành địa y Tảo cung cấp chất dinh dưỡng còn nấm cung cấp nước là ví dụ về mối quan hệ :
a- Ký sinh b- Cộng sinh c- Hội sinh d- Cạnh tranh
3- Nhóm động vật nào sau đây không thuộc nhóm động vật biến nhiệt?
a- Cá sấu, ếch đồng, giun đất
b- Thằn lằn, tắc kè, cá chép
c- Cá voi, mèo, chim bồ câu
4- Mức độ phong phú về số lượng loài trong quần xã thể hiện ở chỉ số nào sau đây?
a- Độ đa dạng b- Độ nhiều c- Độ thường gặp d- Loài ưu thế
5- Hiện tượng số lượng cá thể luôn luôn được khống chế ở mức độ nhất định phù hợp với khả năng của môi trường tạo nên:
a- Sự bất biến của quần xã b- Sự phát triển của quần xã
c- Sự giảm sút của quần xã d- Cân bằng sinh học trong quần xã
6- Nguyên nhân của hiện tượng ưu thế lai là:
a- Sự tập trung của các gen lặn ở cơ thể lai F1
b- Sự tập trung của các gen trội có lợi ở cơ thể lai F1
Trang 6c Cả a và b đều đúng
Phần II: Tự luận
Câu 1 ( 1 điểm): Hãy sắp xếp các nhân tố sau vào từng nhóm nhân tố sinh thái:
ánh sáng, thảm lá khô, sâu ăn lá cây, kiến, cây rêu, lượng mưa, địa y, gió thổi, xác chuột, cây cỏ
Câu 2 (2,0 điểm): Giả sử trong quần xã sinh vật có các quần thể sinh vật sau: cây
cỏ, thỏ, dê, chim ăn sâu, sâu hại thực vât, hổ, mèo rừng,vi sinh vật
a- Viết 4 chuỗi thức ăn có từ 3-5 mắt xích thức ăn có trong quần xã sinh vật nêu trên? b- Hãy vẽ sơ đồ lưới thức ăn của quần xã sinh vật trên?
Câu 3 (1,5 điểm): Ưu thế lai là gì? Trong chon giống cây trồng người ta dùng
phương pháp gì để tạo ưu thế lai? Phương pháp nào được sử dụng phổ biến nhất? Tại sao?
Câu 4 ( 1,5 điểm)
Cho các ví dụ sau: Hãy xác định mối quan hệ giữa các loài sinh vật trong các ví dụ sau
g Hươu nai và hổ sống chung trong một khu rừng
h Ve bét sống bám trên da trâu, bò
i Hổ và chó sói
j Vi khuẩn sống trong nốt sần các cây họ đậu
k Địa y bám trên cành cây
l Các cây phi lao mọc ở ven rừng
Câu 5: ( 1,0 điểm) : Hãy vẽ sơ đồ mô tả giới hạn sinh thái của loài cá chép có giới hạn
nhiệt độ từ 20C - 400C Trong đó điểm cực thuận là 280C
PHÒNG GD&ĐT TX ĐÔNG TRIỀU
TRƯỜNG THCS NGUYỄN ĐỨC CẢNH ĐÁP ÁN-BIỂU ĐIỂM CHẤM BÀI KIỂM TRA 1 TIẾT HỌC KỲ I NĂM HỌC 2017 – 2018
MÔN: SINH HỌC 9
Trang 7I Phần trắc nghiệm: (3 điểm)
II Phần tự luận: (6 điểm)
Câu 1
1,0 đ
Phần tự luận
- Nhân tố vô sinh: ánh sáng, thảm lá khô, lượng mưa, gió thổi, xác chuột
- Nhân tố hữu sinh: Sâu, kiến, cây rêu, địa y, cây cỏ
0,5 điểm 0,5 điểm
Câu 2
2,0 đ
a.
b.
Các chuỗi thức ăn 1-Cỏ->Thỏ->Hổ->VSV 2- Cỏ -> Dê -> Hổ -> VSV 3-Cỏ -> Thỏ -> Mèo rừng -> VSV 4-Cỏ -> Sâu -> Chim -> VSV
Sơ đồ lưới thức ăn
Dê Hổ
Cỏ Thỏ Mèo VSV Sâu Chim
0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm
1,0 điểm
Câu 3
1,5 đ
- Ưu thế lai là hiện tượng cơ thể lai F1có sức sống cao hơn, sinh trưởng nhanh, phát triển mạnh, chống chịu tốt hơn, các tính trạng năng suất cao hơn trung bình giữa 2 bố
mẹ hoặc vượt trội bố mẹ
- Sử dụng phương pháp lai khác dòng và phương pháp lai khác thứ
- Sử dụng phổ biến là phương pháp lai khác dòng -Vì: con lai khác thứ thường phân tính mạnh-> năng suất không cao Sử dụng lai khác dòng con lai có độ đồng đều cao về năng suất và phẩm chất, ưu thế lai được biểu hiện
rõ
0,5 điểm
0,25 điểm 0,25 điểm 0,5 điểm
Trang 8Câu 4
1,5 đ
a Hươu nai và hổ sống chung trong một khu rừng Sinh vật ăn sinh vật khác
b Ve bét sống bám trên da trâu, bò - Kí sinh
c Hổ và chó sói - Cạnh tranh d.Vi khuẩn sống trong nốt sần các cây họ đậu - Cộng sinh
d Địa y bám trên cành cây - Hội sinh
e Các cây phi lao mọc ở ven rừng - Hỗ trợ cùng loài
Mỗi ý 0,25 điểm
Câu 5
1,0 đ -Vẽ đúng, xác định được điểm cực thuận , giới hạn củanhân tố sinh thái nhiệt độ 1,0 điểm