Kiến thức: - Cảm nhận đợc vẻ đẹp của các nhân vật trong truyện, chủ yếu là nhân vật anh thanh niên trong công việc thầm lặng, trong cách sống và những suy nghĩ , tình cảm, trong quan hệ
Trang 1Tuần 14
Tiết 66-67:
lặng lẽ sa pa ( trích)
- Nguyễn Thành Long Ngày soạn: 25 11 2010
Ngày dạy: ……… Lớp … Tiết …
Ngày dạy: ……… Lớp … Tiết …
I Mục tiêu cần đạt :
1 Kiến thức:
- Cảm nhận đợc vẻ đẹp của các nhân vật trong truyện, chủ yếu là nhân vật anh thanh niên trong công việc thầm lặng, trong cách sống và những suy nghĩ , tình cảm, trong quan hệ với mọi ngời
- Phát hiện đúng và hiểu đợc chủ đề của truyện, từ đó hiểu đợc niềm hạnh phúc của con ngời trong lao động
2 Kĩ năng:
- Rèn kỹ năng cảm thụ và phân tích các yếu tố của tác phẩm truyện: miêu tả nhân vật, những bức tranh thiên nhiên
3.Thỏi độ:
- Giỏo dục tỡnh yờu quờ hương
II Chuẩn bị :
1 Giáo viên:
- Sưu tầm tư liệu liờn quan đến tỏc giả ; Ảnh ( phúng to)
2 Học sinh
- Sưu tập tư liệu và chuẫn bị bài theo cõu hỏi phần đọc – hiểu văn bản
III Tổ chức các hoạt động dạy - học
1 ổn định tổ chức lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật Ông Hai trong văn bản
“Làng”?
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
3-Bài mới: Giới thiệu bài:
Từ cuộc gặp gỡ với những con ngời đang lặng lẽ, miệt mài làm việc cho
đất nớc ở Sa Pa – Nơi nghỉ mát kỳ thú nhng cũng là nơi sống và làm việc của những con ngời lao động với những phẩm chất trong sáng, cao đẹp, Nguyễn Thành Long đã viết nên một truyện ngắn đặc sắc, dào dạt chất thơ
Hoạt động 1: Tỡm hiểu chung
? Giới thiệu những nét chính về tác
giả Nguyễn Thành Long?
Hs : Nguyễn Thành Long
(1925-1991) Quê : Duy Xuyên, Quảng
I-Tìm hiểu chung.
1 Tác giả: Nguyễn Thành Long
(1925- 1991)
- Quê : Duy Xuyên, Quảng Nam
- Là cây bút chuyên viết truỵện ngắn
và ký
2 Tác phẩm:
Trang 2Nam Là cây bút chuyên viết truỵện
ngắn và ký
? Nêu hoàn cảnh sáng tác văn bản?
Hs : Trả lời , nhận xét ,bổ sung
Hớng dẫn học sinh đọc: to, rõ, chính
xác, chậm rãi, tình cảm, sâu lắng
(GV đọc mẫu – HS đọc – nhận
xét)
? Tìm bố cục của văn bản, nêu nội
dung chính của từng phần.?
Hs : Thảo luận rả lời , nhận xét ,bổ
sung
Họat động 2: Phân tích văn bản
GV: Gọi HS đọc đoạn văn miờu tả
cảnh sắc thiờn nhiờn SaPa
? Tỡm những cõu văn miờu tả cảnh
SaPa?Nhận xột cỏch sử dụng từ ngữ
và nghệ thuật của tỏc giả?
Hs : Trả lời, nhận xét, bổ sung
? Cảnh sắc SaPa hiện lờn như thế
nào?
Hs : Trả lời, nhận xét, bổ sung
? Truyện cú những nhõn vật nào, nv
chớnh xuất hiện ra sao? (khụng xuất
hiện từ đầu truyện mà chỉ hiện ra
trong cuộc gặp gỡ giữa cỏc nhõn
vật).
Hs : Trả lời, nhận xét, bổ sung
? Thụng qua cỏi nhỡn của nv khỏc, nv
chớnh hiện lờn ntn?
Hs : Trả lời, nhận xét, bổ sung
- Là kết quả chuyến đi Lào Cai trong
mùa hè 1970 của tác giả
3 Đọc – kể tóm tắt.
(Kết hợp kể tóm tắt với đọc)
4 Tìm hiểu chú thích (SGK 188,
189)
5 Bố cục: 3 phần
- Phần 1: Từ đầu đến “Ngời lái xe lại nói”
Xe dừng lại lấy nớc, bác lái xe giới thiệu với ông hoạ sỹ già và cô kỹ s 1 trong những ngời cô độc nhất thế gian
- Phần 2: Tiếp theo đến “nh thế” Cuộc gặp gỡ và trò chuyện giữa anh thanh niên với ông hoạ sỹ, cô kỹ s
- Phần 3: Còn lại
Họ chia tay, ông hoạ sỹ và cô kỹ s trẻ xuống đồi cứ vấn vơng vì sao anh thanh niên không tiễn ra tận xe
II-Phân tích văn bản.
1 Bức tranh nờn thơ về cảnh đẹp SaPa
Bằng những từ ngữ gợi hỡnh ảnh
so sỏnh nhõn húa độc đỏo-> Cảnh sắc SaPa đẹp như một bức tranh với vẻ đẹp trong trẻo sỏng sủa giàu chất thơ
2 Nhõn vật anh thanh niờn.
a Vị trớ và cỏch miờu tả nhõn vật của tỏc giả.
- Là nhõn vật chớnh, nhõn vật trung tõm
- Thụng qua cỏi nhỡn của cỏc nhõn vật khỏc, nhõn vật chớnh hiện lờn rừ nột và đỏng mến hơn
b Những nột đẹp của anh thanh niờn.
Trang 3? Em hãy cho biết hoàn cảnh sống
của anh thanh niên? Anh làm công
việc gì, công việc đó đòi hỏi ở anh
những đức tính gì?
Hs : tỉ mỉ, chính xác, tinh thần
trách nhiệm cao…
?Anh làm việc trong điều kiện ntn,
trong điều kiện đó, điều gì đã giúp
anh vượt qua những khó khăn đó?
Hs : Tr¶ lêi, nhËn xÐt, bæ sung
? Em hãy tìm câu văn cho biết suy
nghĩ của anh về công việc?
Hs : Tr¶ lêi, nhËn xÐt, bæ sung
? Như vậy, anh ý thức ntn về công
việc?
Hs : Tr¶ lêi, nhËn xÐt, bæ sung
?Để tránh sự đơn điệu, nhàm chán
của công việc, anh đã tổ chức sắp
xếp cuộc sống của mình ntn?
Hs : Tr¶ lêi, nhËn xÐt, bæ sung
? Từ những việc làm và hành động
cụ thể đó , cho thấy ở anh nổi bật lên
tính cách và những phẩm chất gì?
Khi ông họa sĩ vẽ mình anh đã có
thái độ ntn, điều đó cho thấy nổi bật
ở anh phẩm chất gì?
Hs : Tr¶ lêi, nhËn xÐt, bæ sung
?Như vậy, anh thanh niên là một
người ntn, em học được ở anh những
gì?
Hs : Tr¶ lêi, nhËn xÐt, bæ sung
? Ngôi kể trong truyện được nhập
vào nv nào? Vì sao?(để miêu tả,
quan sát thiên nhiên và nhân vật
chính).
- Hoàn cảnh sống và làm việc.
“sống một mình trên đỉnh núi cao…”
“đo chấn động mặt đất kiêm vật lí địa cầu…”.
- Đòi hỏi đức tính tỉ mỉ chính xác, tinh thần trách nhiệm cao…để phục
vụ sản xuất và chiến đấu
-> Hoàn cảnh sống cô đơn, buồn tẻ, công việc rất khổ cực vất vả
- Cách sống và suy nghĩ.
+ Ý thức cao về công việc, lòng yêu
nghề “Khi ta làm việc, ta với công
việc là đôi”.
→ Mỗi người mỗi việc để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
+ Tổ chức sắp xếp cuộc sống: trồng hoa, nuôi gà…
-> Những phẩm chất tốt đẹp vượt
khó trong công tác, cuộc sống
- Tính cách và phẩm chất.
Cởi mở, chân thành quí trọng tình cảm, khao khát được gặp gỡ trò chuyện, khiêm tốn thành thực
=> Chân dung người lao động bình thường nhưng phẩm chất rất cao đẹp
2 Các nhân vật khác.
a Ông họa sĩ.
Trang 4Hs : Tr¶ lêi, nhËn xÐt, bæ sung
? Nhân vật ông họa sĩ nôi bật lên
những phẩm chất gì? Ông đã có suy
nghĩ ntn về anh thanh niên?
H s: Tr¶ lêi, nhËn xÐt, bæ sung
?Tác giả muốn gửi gắm suy nghĩ gì
của nv này về con người, về nghệ
thuật?
Hs : Tr¶ lêi, nhËn xÐt, bæ sung
? Như vậy, ông họa sĩ là người ntn
và có vai trò gì đối với nv chính?
Hs : làm cho nv chính thêm sáng
đẹp và chứa đựng chiều sâu tư tưởng
? Sau khi nghe kể chuyện và tiếp xúc
với anh thanh niên, cô kĩ sư đã có
những suy nghĩ gì về cuộc sống, về
anh thanh niên và cô đã đi đến quyết
định quan trọng nào?
Hs : Về cuộc sống dũng cảm của
anh, và thế giới những con người
như anh và cô quyết định công tác ở
miền núi
?Như vậy cô đã ý thức được vấn đề
gì về lao động?
Hs :lao động là để cho cuộc sống ấm
no, xã hội phát triển
?Nhân vật bác lái xe có vai trò gì đối
với các nv khác và đối với người
nghe?
Hs : kích thích ông họa sĩ…đón
chờ sự xuất hiện của nv chính
? Như vậy, qua hệ thống nv tg muốn
ca ngợi điều gì?
Hs : Tr¶ lêi, nhËn xÐt, bæ sung
Hs thảo luận câu hỏi (4)sgk.
Chất trữ tình, phong cảnh thiên
nhiên và nội dung truyện, cuộc gặp
gỡ: Truyện mang dáng dấp một bài
thơ, chất thơ bàng bạc thơ mộng, trữ
tình…làm cho chủ đề truyện thêm rõ
=> Là người yêu nghề, yêu cuộc sống, yêu nghệ thuật chân chính
b Cô kĩ sư.
c Bác lái xe.
=> Ca ngợi những con người lao động lặng lẽ quên mình cống hiến
cho,nhân dân, Tổ quốc.
Trang 5nét và sâu sắc.
Hoạt động 3: Tæng kÕt
?Em hãy nêu những nét chính về
nghệ thuật và nội dung của truyện?
Hs : Tr¶ lêi, nhËn xÐt, bæ sung
GVgọi hai Hs đọc ghi nhớ
* Thảo luận nhóm
HS thảo luận ý nghĩa của truyện
Hoạt động 4: Hướng dẫn HS luyện
tâp
Phát biểu cảm nghĩ của em về một
trong hai nhân vật: Anh thanh niên,
ông họa sĩ
II Tổng kết.
1.Nghệ thuật:
- Tình huống truyện tự nhiên,tình cờ
và hấp dẫn
- Xây dựng đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm
- Nghệ thuật miêu tả thiên nhiên, con người đặc sắc, miêu tả nhân vật với nhiều điểm nhìn
- Kết hợp kể tả và nghị luận
- Tạo tính chất trữ tình trong tác phẩm truyện
2 Nội dung: Ghi nhớ: (sgk).
3 Ý nghĩa văn bản
Lặng lẽ SaPa là câu chuyện về cuộc gặp gỡ với những con người trong một chuyến đi thực tế của nhân vật ông họa sĩ Qua đò, tác giả thể hiện niềm yêu mến đối với những con người có lẽ sống cao đẹp đang lặng
lẽ quên mình cống hiến cho Tổ Quốc
IV Luyện tập.
IV Cñng cè- H íng dÉn häc ë nhµ :
- Em có cảm nghĩ ntn về các nv trong truyện LLSP?
- Học kĩ bài học
- Viết một đoạn văn ghi lại cảm nhận về một vài chi tiết nghệ thuật mà bản thân em thích nhất
- chuẩn bị Người kể chuyện trong văn bản tự sự
V.
KÕ ho¹ch bæ sung.
Trang 6
***********@@@@@**************
Tiết 68-69 VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 3
VĂN TỰ SỰ
Ngµy so¹n: 25 11 2010
Ngµy d¹y: ……… Líp … TiÕt …
Ngµy d¹y: ……… Líp … TiÕt …
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Biết vận dụng những kiến thức đã học để thực hành viết một bài văn có sử dụng yếu tố miêu tả nội tâm và yếu tố nghị luận
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng diễn đạt, trình bày
3 Thái độ:
- Nghiêm túc thực hiện bài viết
II CHUẨN BỊ
- Giáo viên:
- SGK, đề kiểm tra
- Học sinh:
- Giấy, bút, thước.
III.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1.Ổn định tổ chức.
2.Kiểm tra bài cũ:
ĐỀ BÀI: Nhân ngày 20-11, kể cho các bạn nghe về một kỉ niệm
đáng nhớ giữa mình và thầy cô giáo cũ.
ĐÁP ÁN Yêu cầu:
a Nội dung chính là kể một kỉ niệm đáng nhớ giữa mình và thầy cô giáo cũ (đó là kỉ niệm gì, xảy ra vào thời điểm nào, câu chuyện diễn ra thế nào, đáng nhớ ở chổ nào…)
b Các yếu tố miêu tả nỗi tâm và lập luận là việc tái hiện những tình cảm, nỗi xúc động khi kể lại câu chuyện và những suy nghĩ chân thực, sâu sắc của người viết về tình thầy trò
I Mở bài (1,5®)
Trang 7-Không khí tưng bừng của ngày 20-11 ở trường, ở lớp, ở ngoài xã hội.(0,75®)
- Nghĩ về thầy cô và nhớ kĩ niệm về thầy cô.(0,75®)
II Thân bài (7®)
1 Giới thiệu câu chuyện (2®)
- Không gian, thời gian, địa điểm
- Hoàn cảnh xảy ra câu chuyện
2 Kể chuyện 9(5®)
a Giới thiệu về người thầy hoặc cô giáo cũ
-Tả diện mạo, tính tình, những nét cơ bản về khả năng công việc…
-Tình cảm và sự đánh giá của học sinh với thầy cô giáo cũ
b Diễn biến câu chuyện
- Sự phát triển của các tình tiết
- Vai trò chủ đạo của nhân vật trong truyện
- Tình huống đặc biệt : chú ý kể bằng giọng kể chuyện của hồi ức xưa
c Kết thúc câu chuyện và suy nghĩ của người kể
III Kết bài (1,5®))
Câu chuyện là những kỉ niệm êm đẹp hoặc đáng ghi nhớ giữa tình thầy trò
IV Cñng cè- H íng dÉn häc ë nhµ :
GV : +Thu bµi
+ NhËn xÐt giê viÕt bµi
-Híng dÉn HS vÒ nhµ :
+Hoµn thµnh bµi tËp +Säan : “ Ngêi kÓ chuyÖn trong v¨n b¶n tù sù”
V.
KÕ ho¹ch bæ sung.
************@@@@@************** TIẾT: 70 NGƯỜI KỂ CHUYỆN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ Ngµy so¹n: 25 11 2010 Ngµy d¹y: ……… Líp … TiÕt … Ngµy d¹y: ……… Líp … TiÕt …
Trang 8I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Vai trò của người kể chuyện trong vb tự sự
- Những hình thức kể chuyện và đặc điểm của mỗi hình thức trong tác phẩm
tự sự
2 Kĩ năng:
- Nhận diện người kể chuyện trong văn tự sự
- Vận dụng hiểu biết về người kể chuyện để đọc – hiểu văn bản tự sự hiệu quả
3 Thái độ:
- Tích cực tìm hiểu vai trò, tác dụng của các ngôi kể và vận dụng tốt khi kể
II CHUẨN BỊ
- Giáo viên:
- Giáo án chuẩn kiến thức-SGK
- Học sinh:
- SGK- vở bài soạn.
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1.Ổn định tổ chức.
2.Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG GHI B¶NG
Hoạt động 1:Tìm hiểu vai trò người kể
trong văn tự sự
H: Em hãy chỉ ra các ngôi kể mà em đã
học?
Hs : Tr¨ lêi
Gv gọi Hs đọc đoạn trích và lần lượt thực
hiện các câu hỏi trong sgk
H: Đoạn trích (a) kể về ai và kể về sự việc
gì?
Hs :kể về cuộc chia tay giữa người họa
sỹ già , cô kĩ sư và anh thanh niên…
H: Người kể không phải là ba nhân vật
nói tới các nhân vật được miêu tả một cách
khách quan: “Anh thanh niên vừa vào kêu
lên”, “cô kĩ sư mặt đỏ ửng”, “bỗng nhà
I Vai trò của người kể chuyện trong văn bản tự sự.
1 Đoạn trích: Lặng Lẽ Sa Pa
của Nguyễn Thành Long
Trang 9họa sĩ già quay lại”?
Hs : Người kể chuyện ở đây là vô nhân
xưng, không xuất hiện trong câu chuyện)
GV Những câu trên chính là những
nhận xét của người kể chuyện về anh thanh
niên và suy nghĩ của anh ta Trong nhận
xét thứ hai “những người con gái…nhìn ta
như vậy”, người kể chuyện như nhập vào
nv anh thanh niên để nói hộ suy nghĩ và
tình cảm của anh ta, nên đây là câu trần
thuật
Nếu đó là câu nói trực tiếp của anh thanh
niên thì tính khái quát sẽ bị hạn chế
GV Căn cứ vào chủ đề, ngôi kể, đối
tượng được miêu tả, điểm nhìn và lời văn:
Người kể chuyện dường như thấy hết, biết
hết tất cả mọi việc, mọi người, mọi hành
động tâm tư, tình cảm… của các nhân vật
Như vậy, người kể chuyện trong đoạn trích
thuộc ngôi kể thứ mấy, ngôi kể đó nói
riêng và các ngôi kể khác nói chung có vai
trò gì?
Gv gọi Hs đọc ghi nhớ
GV nhấn mạnh người kể có vai trò dẫn dắt
người đọc đi vào câu chuyện
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh luyện
tập(TL nhóm)
Gv gọi Hs đọc mục (1) và Hs thực hiện
mục (2a) thông qua hình thức thảo luận tổ,
đại diện Hs trình bày các Hs khác nhận xét,
Gv đưa ra đáp án gợi ý
2 Ghi nhớ: (sgk).
II Luyện tập.
1 Đoạn trích: Trong lòng mẹ
của Nguyên Hồng
IV Cñng cè- H íng dÉn häc ë nhµ :
- Em hiểu ntn về ngôi kể và vai trò của các ngôi kể?
- Học kĩ bài học
- Ghi lại hình dung của em về một người kể chuyện trong văn bản
- Chuẩn bị : Ôn tập tiếng Việt
V.
KÕ ho¹ch bæ sung.
Trang 10
************@@@@@**************