– Hoạt động 2: Tìm hiểu tính chất của ảnh ảo tạo bởi gơng phẳng - Yêu cầu HS nghiên cứu thí nghiệm H5.2 - HS làm việc cá nhânnghiên cứu thí nghiệm vàtrả lời các câu hỏi của GV I - tính
Trang 12 Đối với H S: Mỗi nhóm HS
- Một gơng phẳng có giá đỡ thẳng đứng
- Một đèn pin và màn chắn đục lỗ
- Một tờ giấy dán trên tấm gỗ phẳng
- Thớc đo góc
III tiến trình bài dạy
1.Kiểm tra bài cũ
Yêu cầu HS lên bảng trả lời câu hỏi
? Phát biểu định luật truyền thẳng của ánh sáng?
GV: ở bài trớc chúng ta đã biết ở trong môi trờng trong suốt, đồng tính ánh sángtruyền đi theo đờng thẳng Nhng nếu trên đờng truyền, ánh sáng gặp vật cản nh gơngphẳng thì ánh sáng truyền nh thế nào?
1 Dạy nội dung bài mới
Trang 2GAVL 7 – Trịnh Xuân Ninh PTCS Điền Xá
em và các vật phía sautrong gơng
- Mặt gơng phẳng nhẵn,bóng
- Từng HS trả lời câu C1Mặt kính, mặt nớc, mặt t-ờng gạch men nhẵn bóng
I – Gơng phẳng
Mặt gơng phẳng nhẵn,bóng có thể cho ảnh.Nh: Mặt kính, mặt nớc,mặt tờng gạch men nhẵnbóng
- Chiếu 1 tia tới vào mặt
gơng thu đợc bao nhiêu tia
- 1 HS đọc cách tiến hànhthí nghiệm
- Các nhóm tiến hành thínghiệm
- Đại diện các nhóm báocáo kết quả:
Thu đợc 1 tia hắt lại
Hiện tợng này gọi là hiệntợng phản xạ ánh sáng
Trang 32. Củng cố - Luyện tập
- Yêu cầu HS trả lời câu
C4 a
- ? bài toán cho biết vị trí
của tia nào?
- Yêu cầu ta vẽ tia nào?
- ? Vận dụng định luật
phản xạ ánh sáng và quy
-ớc cách vẽ ở trên em thấy
muốn vẽ tia phản xạ ta
phải làm những gì?
- Yêu cầu một HS lên
bảng làm
- Yêu cầu một HS trả lời
câu hỏi đề bài
- HS nghiên cứu câu C4
- vẽ pháp tuyến
- đo góc tới
- vẽ góc phản xạ bằng góc tới
- Một HS lên bảng vẽ
- HS trả lời câu hỏi ở đầu bài
III – Vận dụng
3 Hớng dẫn học sinh tự học ở nhà
Dặn dò: học thuộc bài, nắm chắc định luật phản xạ ánh sáng, làm bài tập 4.1 đến 4.4
Dặn lớp cử ngời lấy dc thí nghiệm giờ sau
IV Rút kinh nghiệm :
…… ……… …….……….………
Ngày soạn : / /
Ngày giảng : / /
Tiết 5 - Bài 5 :
ảnh của một vật tạo bởi gơng phẳng
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
Trang 4- Nêu đợc những tính chất ảnh của một vật tạo bởi gơng phẳng.
- Tấm kính màu trong suốt, 2 viên phấn
- Một tờ giấy trắn dán trên tấm gỗ phẳng
III Tiến TRìNH bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ:
C 1: Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng?
C 2: Chữa bài tập 4
2 Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của GV Hoạt động của hs Nội dung ghi bảng
ơng
– Hoạt động 2:
Tìm hiểu tính chất của ảnh ảo tạo bởi gơng phẳng
- Yêu cầu HS nghiên cứu
thí nghiệm H5.2
- HS làm việc cá nhânnghiên cứu thí nghiệm vàtrả lời các câu hỏi của GV
I - tính chất của ảnh tạo bởi gơng phẳng.
Trang 5- ? Dụng cụ thí nghiệm
trí khác nhau rồi quan sát
xem trên miếng bìa có ảnh
- GV kết luận và giới thiệu
tính chất của ảnh ảo
+ Gơng phẳng, giá đỡ,viên phấn, chiếc gơng
- Đặt gơng phẳng thẳng
đứng trên mặt bàn nằmngang
- đặt pin và viên phấn trớcgơng
- Nhận dụng cụ
- Tiến hành thí nghiệm Quan sát ảnh trong gơng
- HS nêu dự đoán
- HS làm thí nghiệm theonhóm
Đại diện các nhóm báocáo kết quả
-1 HS đại diện trả lời
- HS ghi nhớ
1 ảnh của vật ạo bởi
g-ơng phẳng có hứng đợc trên màn chắn không?
ảnh của vật tạo bởi gơngphẳng có hứng đợc trênmàn chắn, gọi là ảnh ảo
Trang 6- Để kiểm tra dự đoán trên
- Đại diện các nhóm báocáo
- 1 HS trả lời nhóm khácnhận xét
Kết luận:
Độ lớn của ảnh bằng độlớn của vật
Kết luận:
Điểm sáng và ảnh của nótạo bởi gơng phẳng cáchgơng 1 khoảng bằng nhau
Hoạt động 5:
Giải thích sự tạo thành ảnh bởi gơng phẳng
- GV giới thiệu: Một điểm
S
Trang 7gi¶i thÝch t¹i sao g¬ng
ph¼ng l¹i cho ta nh×n thÊy
¶nh vµ t¹i sao l¹i lµ ¶nh ¶
- 1 HS lªn b¶ng vÏ tiaph¶n x¹ øng víi 2 tia SI vµSK
A’
B’
Trang 84 Hớng dẫn hs tự học ở nhà:
- Hớng dẫn HS học bài, làm bài tập 5.1->5.4
- Dặn hs học và làm bài tập còn lại
- Yêu cầu chuẩn bị báo cáo thực hành cho bài 6
IV Rút kinh nghiệm :
…… ……… …….……….………
Ngày soạn : / /
Ngày giảng : / /
Tiết 6 - Bài 6
Thực hành: quan sát và vẽ ảnh Của vật tạo bởi gơng phẳng
I.mục tiêu
1 Kiến thức:
- Củng cố kiến thức về tính chất của ảnh tạo bởi gơng phẳng và định luật phản xạ ánh sáng
2 Kĩ năng:
- Luyện tập vẽ ảnh của vật có hình dạng khác nhau đặt trớc gơng phẳng
- Tập xác định vùng nhìn thấy của gơng phẳng
- Rèn luyện kỹ năng vẽ hình, kỹ năng làm thí nghiệm
II.chuẩn bị
- 1 gơng phẳng
- 1 bút chì
- 1 thớc đo độ
- Giá đỡ gơng
2 Đối với HS:
Mỗi HS: chép sẵn báo cáo thí nghiệm ra giấy
Trang 9III.tổ chức hoạt động học của HS
1 Kiểm tra bài cũ: ( Kết hợp kiểm tra sự chuẩn bị của HS )
2 Tổ chức giờ thực hành.
Hoạt động 1:
Trả lời câu hỏi kiểm tra
Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
1 Nêu các tính chất của ảnh tạo bởi
Tìm hiểu nội dung bài thực hành và yêu cầu về ý thức thái độ làm việc
Gv nêu nội dung buổi thực hành:
1 xác định ảnh của 1 vật tạo bởi
Thực hành xác định ảnh của 1 vật tạo bởi gơng phẳng
- Yêu cầu HS nghiên cứu câu C1
Gọi 1 – 2 HS nêu yêu cầu của câu hỏi
Trang 10GV theo dõi, uốn nắn, giúp đỡ các nhóm
làm chậm
HS tiến hành thí nghiệm Ghi lại kết quả và báo cáo thí nghiệm
vẽ ảnh vào báo cáo
– Hoạt động 4:
Xác định vùng nhìn thấy của gơng phẳng
- Yêu cầu HS nghiên cứu câu C2
- ? Cách đánh dấu vùng nhìn thấy của
g-ơng nh thế nào?
- Yêu cầu HS làm tiếp thí nghiệm trả lời
câu hỏi C3, C4
2 Xác định vùng nhìn thấy của gơng phẳng
- Từng HS nghiên cứu câu C2
- Các nhóm tiến hành xác định vùng nhìn thấy của gơng
-Làm tiếp thí nghiệm trả lời câu C3, C4, ghi câu trả lời vào báo cáo thí nghiệm
3 Tổng kết đánh giá buổi thực hành
- Gv thu báo cáo
Nhận xét bài làm của một số HS
Nhận xét tinh thần và kết quả làm việc
của các nhóm
- Yêu cầu các nhóm don dụng cụ thí
nghiệm
- HS hoàn thành báo cáo
- Nộp báo cáo thực hành
- Thu dọn dụng cụ thí nghiệm
IV Rút kinh nghiệm :
…… ……… …….……….………
Ngày soạn : / /
Ngày giảng : / /
Bài 7:
Trang 11III Tổ chức Hoạt động của HS.
1 Kiểm tra bài cũ:
C1 Nêu các tính chất của ảnh tạo bởi gơng phẳng?
C2 Chữa bài tập 5.4
2 Dạy nội dung bài mới
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Trang 12lồi ảnh của vật tao bởi
g-ơng cầu lồi có gì khác ảnh
trong gơng phẳng không?
Hoạt động 2:
Nghiên cứu ảnh của một vật tạo bởi gơng cầu lồi.
- Yêu cầu HS nghiên cứu
- GV: Sau khi quan sát
ảnh của một vật tạo bởi
g-ơng cầu lồi các em hãy dự
- ? Dựa vào thí nghiệm
nghiên cứu ảnh của vật tạo
bởi gơng phẳng em hãy đề
xuất phơng án thí nghiệm
để kiểm tra ảnh tạo bởi
g-ơng cầu lồi có phải là ảnh
ảo không?
- Cá nhân HS nghiên cứuH7.1
- 1 HS kể tên dụng cụ+ Gơng cầu lồi + Ngọn nến
Đại diện một vài nhómnêu phơng án – thốngnhất phơng án:
1 Quan sát
2 Thí nghiệm kiểm tra
Trang 13- Các nhóm báo cáo kếtquả thí nghiệm.
- Là ảnh ảo không hứng
đ-ợc trên màn ảnh
- ảnh quan sát đợc nhỏhơn vật
– Hoạt động 3:
Nghiên cứu vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi.
- Yêu cầu HS nghiên cứu
- Yêu cầu đại diện các
nhóm báo cáo kết quả thí
nghiệm
- Yêu cầu hs hoàn thành
kết luận
- Các nhóm nghiên cứu thínghệm Hình 7.3
- 1 HS đại diện nêu dụng
cụ TN và cách tiến hành
- Nhóm tiến hành thínghiệm ghi nhận xét vàobáo cáo
- Đại diện các nhóm báocáo kết quả thí nghiệm Cả
lớp nhận xét- thống nhất
- HS làm việc cá nhân,hoàn thành kết luận
II - Vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi
Thí nghiệm
Kết luận:
Vùng nhìn thấy của gơngcầu lồi rộng hơn vùngnhìn thấy của gơng phẳng
Trang 143. Củng cố - Luyện tập
- Yêu cầu HS làm việc cá
nhân trả lời câu C3, C4
- Gọi 1 số HS trả lời câu
C3:
- Gọi HS trả lời câu C4:
- Từng hs làm C3
- 1 HS trả lời, hs khác NX
III- Vận dụng C3:
Vì vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gơng phẳng giúp ngời lái xe nhìn thấy khoảng rộng hơn ở phía sau
C4
Ngời lái xe nhìn thấy trong gơng cầu lồi xe cộ
và ngời bị các vật cản bên
đờng che khuất
4 Hớng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi sau:
+ ? Em hãy cho biết tính chất ảnh của vật tạo bởi gơng cầu lồi?
+ ? So sánh với tính chất ảnh tạo bởi gơng phẳng
- GV hớng dẫn hs nghiên cứu phần “Có thể em cha biết”
- Yêu cầu HS về nhà học thuộc phần ghi nhớ, làm bài tập trong SBT
IV Rút kinh nghiệm :
…… ……… …….……….………
Ngày soạn : / /
Ngày giảng : / /
Tiết 8 - Bài 8:
gơng cầu lõm
I- mục tiêu.
1 Kiến Thức
- Nêu đợc tính chất ảnh tạo bởi gơng cầu lõm
Trang 152 Kĩ năng
- Nhận biết đợc ảnh ảo tạo bởi gơng cầu lõm
-Biết cách bố trí thí nghiệm để quan sát ảnh của 1 vật tạo bởi gơng cầu lõm
III Tiến TRìNH bài dạy.
1 Kiểm tra bài cũ
GV yêu cầu HS lên bảng trả lời các câu hỏi sau:
C1: Trình bày tính chất ảnh của vật tạo bởi gơng cầu lồi
C2: Tại sao trên ô tô xe máy ngời ta thờng lắp một gơng cầu lồi ở phía trớc để ngờilái xe quan sát phía sau mà không dùng gơng phẳng?
2 Dạy nội dung bài mới
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
- ảnh của vật tạo bởi gơng
cầu lõm có giống ảnh của
một vật tạo bởi gơng cầu
- HS quan sát hai gơng và
đa ra nhận xét
- Giống: Đều là một phầncủa vật cầu
Khác: Gơng cầu lồi cómặt phản xạ là mặt ngoàicủa một phần mặt cầu còngơng cầu lõm là mặt trongcủa một phần mặt cầu
Trang 16lồi không?
Bài học hôm nay sẽ trả lời
câu hỏi này
– Hoạt động 2:
Nghiên cứu ảnh của vật tạo bởi gơng cầu lõm.
- Yêu cầu HS nghiên cứu
- ? Muốn kiểm tra xem
ảnh tạo bởi gơng cầu lõm
-Yêu cầu đại diện các
nhóm báo cáo kết quả thí
- HS nghiên cứu và trả lờicác câu hỏi:
+ Một gơng cầu lõm
+ 1 miếng bìa+ 1 cây nến
- 1 HS đại diện trả lời
- Đặt 2 cây nến trớc gơngphẳng và gơng cầu lõm,mỗi cây cách các gơngmột khoảng bằng nhau
- so sánh ảnh của haicây nến tạo bởi 2 gơng
- Các nhóm tiến hành thínghiệm, ghi kết quả thínghiệm vào báo cáo
- Đại diện các nhóm báocáo kết quả thí nghiệm
I - ảnh của vật tạo bởi
g-ơng cầu lõm.
Thí nghiệm
Trang 17– Hoạt động 3:
Nghiên cứu sự phản xạ ánh sáng trên gơng cầu lõm.
- Yêu cầu HS nghiên cứu
- Gơng cầu lõm, đènchiếu, màn chắn
- Chiếu chùm tia songsong đi là là trên mànchắn tới gơng cầu lõm
- Quan sát chùm tia phảnxạ
- HS quan sát hiện tợng vàghi kết quả vào báo cáo
- 1 HS đa ra kết luận
- HS làm việc cả nhóm trả
II - Sự phản xạ ánh sáng trên gơng cầu lõm
1 Đối với chùm tia song song
a, Thí nghiệm
b, Kết luận
Chiếu 1 chùm tia tớisong song lên gơng cầulõm thu đợc chùm tia phảnxạ hội tụ tại 1 điểm trớc g-
ơng
Trang 18- Yêu cầu HS trả lời C4
- Yêu cầu HS nghiên cứu
- Chiếu chùm tia sángphân kỳ đi là là trớc mặttấm bìa, di chuyển đèn pin
để đợc chùm tia phản xạsong song
- HS quan sát chùm tiaphản xạ trong thí nghiệm
- Từng HS điền vào chỗtrống trong câu kết luận:
- 1 HS đại diện trả lời
2 Đối với chùm tia phân kỳ
a, Thí nghiệm
b, Kết luận
Một nguồn sáng nhỏ đặttrớc gơng cầu lõm ở một
vị trí thích hợp cho mộtchùm tia phản xạ songsong
đèn
- Pha đèn giống nh 1 gơngcầu lõm
- Làm thí nghiệm theonhóm, trả lời câu C6:
- Làm thí nghiệm, trả lờicâu C7
III – Vận dụng C6:
Nhờ có gơng cầu lõmtrong pha đèn nên khixoay đến vị trí thích hợp ta
sẽ đợc 1 chùm tia phản xạsong song ánh sáng sẽtruyền đi đợc xa, không bịphân tán mà vẫn sáng rõ
Trang 194 Hớng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi sau:
+? ảnh của 1 vật tạo bởi gơng cầu lõm có đặc điểm gì?
+? So sánh tính chất ảnh của vật tạo bởi gơng cầu lõm với gơng cầu lồi
+? Gơng cầu lõm có khả năng biến đổi chùm sáng nh thế nào?
- Dặn HS:
+ Học thuộc phần ghi nhớ; Làm BT 8.1->8.4
+ Ôn tập từ bài 1 đến bài 8, hoàn thành trớc phần tự kiểm tra thuộc bài 9
IV Rút kinh nghiệm :
…… ……… …….……….………
Ngày soạn : / /
Ngày giảng : / /
Tiết 9 - Bài 9 Tổng kết chơng I: quang học
I - mục tiêu
1 Kiến thức:
- Nhắc lại những kiến thức cơ bản có liên quan đến sự nhìn thấy vật sáng, sự truyền ánh sáng, sự phản xạ ánh sáng; tính chất ảnh của 1 vật tạo bởi gơng phẳng, gơng cầu lồi và gơng cầu lõm, cách vẽ ảnh của 1 vật tạo bởi gơng phẳng, xác định vùng nhìn thấy trong gơng phẳng, so sánh với vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi
2 Kĩ năng:
- Luyện tập thêm về cách vẽ tia phản xạ trên gơng phẳng và ảnh tạo bởi gơng phẳng
3 Thái độ:
- Hợp tác, nghiêm túc, tự giác
II - chuẩn bị
1 Đối với HS
- Chuẩn bị trả lời các câu hổi phần tự kiểm tra
Trang 202 Đối với GV:
Vẽ sẵn ô chữ H93 SGK
III - Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ:
- Yêu cầu HS trả lời các
câu hỏi phần tự kiểm tra
- Gọi 1 HS mô tả lại thí
nghiệm để kiểm tra dự
đoán về tính chất của ảnh
tạo bởi gơng phẳng
- ? Bố trí thí nghiệm nh
thế nào để xác định đợc
đ-ờng truyền của ánh sáng?
- Gọi 1 HS trả lời câu C5
- Gọi 1 HS trả lời câu C6
- Gọi 1 HS trả lời câu C7
- Gọi 1 HS trả lời câu C8
- 1 HS trả lời câu hỏi 1:
1 HS trả lời câu hỏi 2:
Trong môi trờng trongsuốt và đồng tính, ánhsáng truyền đi theo đờngthẳng
Câu 4:
a Tia phản xạ nằm trongcùng mặt phẳng với tia tới
và đờng pháp tuyến tại
điểm tới
b Góc phản xạ bằng góctới
Câu 5
ảnh ảo có độ lớn bằngvật, cách gơng 1 khoảngbằng khoảng cách từ vật
đến gơng
Câu 6:
- Giống: ảnh ảo
- Khác: ảnh tạo bởi gơngcầu lồi nhỏ hơn ảnh tạobởi gơng phẳng
Câu 7:
Khi 1 vật ở gần sát
Trang 21g Gọi 1 HS trả lời câu C9 - 3 HS lên bảng tả lời C8
- 1 hs trả lời
ơng, ảnh của nó lớn hơnvật
Câu 9:
Vùng nhìn thấy của gơngcầu lồi lớn hơn vùng nhìnthấy của gơng phẳng
– Hoạt động 2:
Luyện tập kỹ năng vẽ tia phản xạ, vẽ ảnh của vật tạo bởi gơng phẳng
- Y/c HS nghiên cứu câu
- 1 HS lên bảng vẽ ảnhcủa điểm sáng S1 và S2
- 1 HS lên bảng vẽ
2 chùm sáng xuất phát từS1 và S2 và 2 chùm phảnxạ tơng ứng
- 1 HS lên bảng xác địnhvùng nhìn thấy S’1,S’2 vàvùng nhìn thấy cả S’1, S’2
- 1 HS lên bảng làmCả lớp nhận xét, thốngnhất
II – Vận dụng C1:
- Theo dõi và thống nhấtthể lệ
- Ba tổ tiến hành thi
III – Trò chơi ô chữ
Trang 223, Củng cố - Luyện tập
GV tóm tắt lại kiến thức trọng tâm của chơng I
4 Dặn dò:
Dặn hs về ôn tập chuẩn bị cho tiết sau kiểm tra
IV Rút kinh nghiệm :
…… ……… …….……….………
Ngày soạn : / /
Ngày giảng : / /
Tiết 10 - kiểm tra
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
Đánh giá sự tiếp thu kiến thức của hs từ bài 1 đến bài 8
2 Kĩ năng:
Rèn tính cẩn thận, tính tự lực của hs
3 Thái độ
Rèn tính trung thực cho hs
II - Chuẩn bị
1 Đối với GV
Chuẩn bị đề kiểm tra
2 Đối với hs
Ôn lại kiến thức từ bài 1 đến bài 8
III Tiến trình kiểm tra–
1 Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
2 Tiến hành kiểm tra
- GV phát đề kiểm tra
- GV soát lại đề
- Theo dõi quá trình làm bài của hs
- Cuối giờ nhận xét giờ kiểm tra
Trang 23Đề kiểm tra định kì
(Thời gian 45 phút)
A / Phần trắc nghiệm:(4 điểm)
I - Hãy ghi vào bài làm các đáp án đúng cho các câu sau:
Câu 1: Khi nào ta nhìn thấy một vật.
A, Khi ta mở mắt nhìn về phía vật
B, Khi mắt ta phát ra các tia sáng chiếu tới vật
C, Khi có ánh sáng từ vật truyền vào mắt ta
D, Khi vật đợc chiếu sáng
Câu 2: Chiếu một tia sáng tới mặt một gơng phẳng ta thu đợc một tia phản xạ
tạo với tia tới một góc 600 Xác định giá trị góc tới
D, Các ý trên đều đúng
B/ Phần tự luận:
Câu 1 : Tìm từ thích hợp điền vào các chỗ trống sau để có kết luận đúng.
A,Trong môi trờng…1…… Và…2… ánh sáng truyền đi theo 3…
B, Định luật phản xạ ánh sáng
Tia phản xạ nằm trong cùng mặt phẳng với …4….và đờng…5……
Góc phản xạ … 6……góc tới
Câu 2: Cho vật AB đặt trớc gơng cách gơng một khoảng 01 cm nh hình vẽ.
a, Hãy vẽ ảnh của vật AB tạo bởi gơng phẳng bằng tính chất của ảnh
b, Xác định khoảng cách từ ảnh đến gơng
Đáp án đề kiểm tra