báo chí với vấn đề tổ chức xây dựng đảng

Cho đến nay, vẫn chưa có công trình khoa học nào ở cấp tương đương tìmhiểu, nghiên cứu về vai trò, tác động của báo chí đối với vấn đề tổ chức XDĐ, vì vậy, chúng tôi lựa chọn đề tài “Báo

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

Hà Nội - 2019

Trần Thị Thu Thủy

BÁO CHÍ VỚI VẮN ĐÈ

TÓ CHỨC XÂY DựNG ĐẢNG

LUẬN ÁN TIẾN SĨ BÁO CHÍ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

1 PGS.TS Đặng Thị Thu Hu o ng

Chuyên ngành:

Mã số:

Báo chí học

62 32 01 01

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

Hà Nội - 2019

2 PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sựhướng dẫn của của PGS.TS Đặng Thị Thu Hương và PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ

Tên đề tài không trùng với bất cứ nghiên cứu nào đã được công bố Các sốliệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và bảo đảm tính khách quan Các tàiliệu tham khảo có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN ÁN

Trần Thị Thu Thủy

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 4

MỞ ĐẦU 5

1 Tí nh cấp thiết của đề tài nghiên cứu 5

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 7

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 8

4 Phương pháp nghiên cứu 10

5 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu 11

6 Đóng góp của luận án 12

7 Ket cấu của luận án 12

Chương 1: TÔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN cứu 13

1.1 Những nghiên cứu của nước ngoài 13

1.1.1 Nghiên cứu về đảng và thể chế chính trị 13

1.1.2 Nghiên cứu về vai trò của báo chí trong xã hội 14

1.1.3 Mối quan hệ giữa báo chí và chính trị 17

1.2 Những nghiên cứu của Việt Nam 23

1.2.1 Nghiên cứu về xây dựng đảng và tổ chức xây dựng đảng 23

1.2.2 Nghiên cứu về vai trò của báo chí trong xã hội 25

1.2.3 Mối quan hệ giữa báo chí và tổ chức xây dựng đảng 30

1.3 Đánh giá chung và những vấn đề cần giải quyết trong luận án 33

1.3.1 Ưu điểm 33

1.3.2 Hạn chế 34

1.3.3 Những vấn đề cần giải quyết trong luận án 36

Chương 2: cơ SỞ LÝ LUẬN VÈ MÓI QUAN HỆ GIỮA BÁO CHÍ VÀ VẤN ĐÈ TỔ CHỨC XÂY DựNG ĐẢNG 37

2.1 Các khái niệm 37

2.2 Mối quan hệ giữa báo chí và tổ chức xây dựng đảng 45

2.3 Tác động của báo chí tói vấn đề tổ chức xây dựng đảng dưới góc nhìn của lý thuyết truyền thông 49

2.3.1 Lý thuyết bá quyền 49

2.3.2 Lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự 51

2.3.3 Lý thuyết sử dụng và hài lòng 52

2.4 Đặc trưng, thế mạnh của báo in, báo điện tử đối vói vấn đề tổ chức

xây dụng đảng 53

2.5 Tiêu chí để có tác phẩm báo chí chất lượng viết về tổ chức xây dựng đảng 59

2.5.1 về nội dung 59

2.5.2 về hình thức 61

Tiểu kết 66

Chương 3: PHÂN TÍCH THựC TIỄN MÓI QUAN HỆ GIỮA cơ QUAN BÁO CHÍ VÀ TỐ CHỨC ĐẢNG TRONG BỐI CẢNH VIỆT NAM HIỆN NAY 68

• 3.1 Quan điểm của Đảng về vai trò của báo chí đối với vấn đề tổ chức xây dựng đảng 68

3.2 Báo chí Việt Nam là một cơ quan của tổ chức đảng, cơ quan ngôn luận của các tổ chức Đảng, cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội trong hệ thống chính trị 75

3.3 Báo chí Việt Nam là diễn đàn của nhân dân 83

3.4 Vai trò tổ chức đảng trong các cơ quan báo chí 89

Tiểu kết 101

Chương 4: THÔNG ĐIỆP VÀ TÁC ĐỘNG CỦA THÔNG ĐIỆP VỀ VẤN ĐÈ TỐ CHỨC XÂY DựNG ĐẢNG TRÊN BÁO CHÍ ĐỐI VỚI CÔNG CHỦNG 103

4.1 Khảo sát số lượng tin, bài về vấn đề tổ chức xây dựng đảng 103

4.2 Những nội dung chính được thể hiện về vấn đề tổ chức xây dựng đảng 109

4.2.1 Tuyên truyền quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng 109

4.2.2 Phản ánh về xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, củng cố tổ chức đảng yếu kém 110

4.2.3 Thông tin đa chiều về công tác cán bộ 112

4.2.4 Thông tin về kết nạp đảng viên và xử lý đảng viên vi phạm phong phú 113

4.2.5 Phản biện bất cập trong vấn đề tổ chức xây dựng đảng 116

4.2.6 Đấu tranh với những luận điệu chống phá Đảng 118

4.3 Hình thức chuyển tải thông tin về vấn đề tổ chức xây dựng đảng 121

4.3.1 Chuyên trang, chuyên mục 121

4.3.2 Thể loại báo chí trong các thông điệp tổ chức xây dựng đảng 122

4.3.3 Ngôn ngữ trong thông điệp tổ chức xây dựng đảng 125

4.4 Tác động, hiệu quả của thông điệp về tổ chức xây dựng đảng trên báo chí

đối với công chúng 128

4.4.1 Hiệu quả tiếp nhận của công chúng 128

4.4.2 Hiệu ứng xã hội đối với công chúng 131

4.4.3 Hiệu quả thực tế tác động đến đời sống xã hội 134

4.5 Đánh giá thành công và hạn chế của báo chí tuyên truyền về vấn đề tổ chức xây dựng đảng 137

4.5.1 Thành công 137

4.5.2 Hạn chế 138

4.5.3 Nguyên nhân của thành công và hạn chế 139

Tiểu kết 140

Chương 5: NHỮNG VẤN ĐÈ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BÁO CHÍ TUYÊN TRUYỀN VÈ VẤN ĐÈ TỔ CHỨC XÂY DựNG ĐẢNG 142

5.1 Những vấn đề đặt ra đối với vấn đề tổ chức xây dựng đảng và báo chí trong bối cảnh kinh tế thị trường và toàn cầu hóa 142

5.1.1 Thời cơ và thách thức đối với vấn đề tổ chức xây dựng đảng 142

5.1.2 Thách thức đối với báo chí trong kỷ nguyên kỹ thuật số 150

5.2 Giải pháp nâng cao chất lượng báo chí tuyên truyền về vấn đề tổ chức xây dựng đảng 155

5.2.1 Đồi mới nhận thức, nâng cao vai trò của cơ quan chủ quản trong chỉ đạo tuyên truyền về vấn đề tổ chức xây dựng đảng 156

5.2.2 Nâng cao vai trò cấp ủy đảng, chất lượng ban biên tập 156

5.2.3 Nâng cao vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng trong cơ quan báo chí 158

5.2.4 Xây dựng đội ngũ phóng viên, biên tập viên có trinh độ chuyên môn và bản lĩnh chính trị 161

5.2.5 Nâng cao chất lượng nội dung và đổi mới hình thức thể hiện 165

5.3 Đề xuất và khuyến nghị 168

Tiểu kết 171

KÉT LUẬN 172

DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIÃ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 176

TÀI LIỆU THAM KHẢO 177

PHỤ LỤC 187

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Trải qua 89 năm phấn đấu, xây dựng và trưởng thành, Đảng Cộng sản ViệtNam đã lãnh đạo, tổ chức và phát huy sức mạnh to lớn của toàn dân tộc, giành đượcnhiều thắng lợi vĩ đại trong sự nghiệp cách mạng Từ khi thực hiện đường lối đốimới, qua các kỳ Đại hội, Đảng đã ban hành nhiều chủ trương, nghị quyết về xâydựng Đảng, trên cơ sở đó, lĩnh vực xây dựng đảng (XDĐ) nói chung và tổ chứcXDĐ nói riêng đã đạt được nhiều kết quả tích cực Năng lực lãnh đạo và sức chiếnđấu của Đảng không ngừng được nâng cao; phương thức lãnh đạo của Đảng từngbước được đổi mới, vai trò lãnh đạo của Đảng được giữ vững, đội ngũ cán bộ, lãnhđạo, quản lý các cấp có bước trưởng thành và tiến bộ nhiều mặt Bên cạnh kết quảđạt được, XDĐ và tổ chức XDĐ còn không ít hạn chế, thậm chí có những yếu kém,khuyết điểm kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ chậm được khắc phục, làm giảm sút lòngtin của nhân dân đối với Đảng

Chủ nghĩa Mác-Lênin khẳng định: Đảng phải lãnh đạo báo chí, đó là nguyêntắc “bất di bất dịch” Sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí gắn liền với các nguyêntắc hoạt động của báo chí cách mạng Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập ranền báo chí cách mạng Việt Nam, Người luôn đánh giá cao vai trò to lớn của báochí trong tiến trình cách mạng Những tháng năm lịch sử, báo chí Cách mạng ViệtNam đã luôn đồng hành cùng quá trình phát triển, trưởng thành của đất nước

Hiện nay cả nước có 844 cơ quan báo chí in với 184 báo in, 600 tạp chí và 24

cơ quan báo chí điện tử độc lập, 67 đài phát thanh, truyền hình [22] Khác vớinhiều hệ thống báo chí trên thế giới, ở Việt Nam không có báo chí tư nhân Báochí Việt Nam là cơ quan của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội - nghềnghiệp đặt dưới sự lãnh đạo toàn diện cùa Đảng và quản lý của Nhà nước Báo chíkhông chỉ là một bộ phận cấu thành hữu cơ trong bộ máy hoạt động của Đảng ta,

là vũ khí xung kích trên mặt trận tư tưởng, mà còn có vai trò quan trọng đối vớicông tác tư tưởng, lý luận và tổ chức của Đảng Quan điểm này đã được thể hiệnxuyên suốt trong hoạt động của Mác-Ănghen, Lênin và Chủ tịch Hồ Chí Minhcũng như trong lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam

Với sự chỉ đạo kịp thời của Đảng, sự quản lý trực tiếp của cơ quan chủ quản,các cơ quan báo chí đã có nhiều cố gắng, duy trì hoạt động, phát triển về số lượng,chất lượng, hình thức, nội dung và đội ngũ những người làm báo Báo chí đã gópphần vào sự nghiệp đổi mới của đất nước, ổn định chính trị - xã hội, xứng đáng làlực lượng xung kích trên các mặt trận của Đảng, trong đó đóng góp tích cực vàotruyên truyền về XDĐ và tổ chức XDĐ.

Chất lượng và hiệu quả của tuyên truyền về XDĐ góp phần đưa chủ trươngcủa Đảng thành hiện thực, đấu tranh kiên quyết với biểu hiện xa rời lý tưởng Đảng.Báo chí tích cực tuyên truyền việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XI, XII của Đảng,các nghị quyết hội nghị Trung ương 4 (khoá XI), Trung ương 4, 6, 7, 8 (khóa XII)

Tuy nhiên, tuyên truyền về XDĐ, tổ chức XDĐ là công việc khó Trong bốicảnh kinh tế thị trường, không ít cơ quan báo chí coi nhẹ tính định hướng, tính giáodục, vi phạm các quy định của pháp luật, làm ảnh hưởng không tốt đến chất lượngbáo chí Vai trò, trách nhiệm của cơ quan chủ quản có lúc, có nơi còn mờ nhạt.Công tác quản lý, kiểm soát hoạt động của cơ quan báo chí thuộc quyền bị buônglỏng, có nơi còn khoán trắng cho cơ quan báo chí toàn quyền quyết định trong việcliên kết, một số nội dung trên báo chí bị thao túng, dẫn đến sai phạm Công tác đàotạo, bồi dưỡng, nâng cao nhận thức chính trị cho phóng viên, biên tập viên của cơquan báo chí chưa được quan tâm đúng mức Trình độ nhận thức và nhạy cảm chínhtrị của một bộ phận phóng viên, biên tập viên còn hạn chế Báo chí tuyên truyền

về vấn đề tổ chức XDĐ chưa thường xuyên, liên tục, chưa có nhiều bài viết sâu sắcngang tầm với nhiệm vụ chính trị được giao Hình thức tuyên truyền còn khô cứng,hình thức, chung chung, một chiều Chưa thực sự có nhiều bài viết sắc sảo trong vấn

đề tổ chức, cán bộ, đảng viên, sinh hoạt đảng nên mức độ quan tâm của côngchúng đối với vấn đề này còn khiêm tốn

Để tạo chuyển biến mạnh mẽ về lĩnh vực XDĐ nói chung và tổ chức XDĐcần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, khách quan, không né tránh Điềunày được thể hiện rõ qua việc Bộ Chính trị, Ban Bí thư yêu cầu cần tiếp tục thựchiện tốt các nhiệm vụ trong lĩnh vực XDĐ mà Đại hội XI, XII của Đảng đã đề ra.Đặc biệt tại Hội nghị Trung ương 4 (khoá XI) và Hội nghị Trung ương 4 (khóa XII),

Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Nghị quyết “Những vấn đề

pháp đồng bộ đó, báo chí đóng một vai trò quan trọng không thể thiếu,

cách là bộ phận hữu cơ cấu thành bộ máy hoạt động của Đảng, vừa với

được sứ mệnh quan trọng của báo chí cách mạng

Cho đến nay, vẫn chưa có công trình khoa học nào ở cấp tương đương tìmhiểu, nghiên cứu về vai trò, tác động của báo chí đối với vấn đề tổ chức XDĐ, vì

vậy, chúng tôi lựa chọn đề tài “Báo chí với vấn đề tổ chức xây dựng đảng” để

thực hiện công trình nghiên cứu bậc Tiến sĩ của mình

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về vai trò của báochí với chính trị, đặc biệt là mối quan hệ giữa báo chí với XDĐ nói chung và tổchức XDĐ nói riêng, luận án phân tích mối quan hệ giữa báo chí với tổ chức đảngtrong điều kiện chính trị - kinh tế - xã hội đặc thù ở Việt Nam; đồng thời, khảo sát,phân tích thông điệp về tổ chức XDĐ được thể hiện trên báo chí, tác động của thôngđiệp về vấn đề này tới công chúng, từ đó, đề xuất các giải pháp chủ yếu nâng caochất lượng của báo chí đối với vấn đề tổ chức XDĐ ở nước ta hiện nay

2.2 Nhiệm vụ nghiên CÚĨI

- Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

- Làm rõ cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa báo chí với chính trị, đặc biệt làđối với vấn đề tổ chức XDĐ

- Phân tích, làm rõ mối quan hệ giữa báo chí với tổ chức XDĐ với đặc thùđiều kiện chính trị - kinh tế - xã hội ở Việt Nam.

- Khảo sát số lượng, hình thức, nội dung tuyên truyền về vấn đề tổ chứcXDĐ trên báo chí ở nước ta hiện nay.

- Đánh giá chất lượng, hiệu quả tuyên truyền của báo chí về vấn đề tổ chứcXDĐ

- Đề xuất phương hướng, giải pháp chủ yếu; khuyến nghị để nâng cao chấtlượng tuyên truyền về vấn đề tổ chức XDĐ trên báo chí Việt Nam

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đoi tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận án là báo chí với vấn đề tổ chức XDĐ

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận án đi sâu khảo sát, nghiên cứu báo chí với vấn đề tố chức XDĐ quahoạt động của các tờ báo in và điện tử: Nhân dân, Đại đoàn kết, Thanh niên, Báođiện tử Đảng cộng sản Việt Nam, Dân trí điện tử Đồng thời, khảo sát, nghiên cứu,đánh giá chất lượng tuyên truyền về vấn đề tổ chức XDĐ trên các tờ báo in và điện

tử đã lựa chọn

Thời gian nghiên cứu, khảo sát: từ 1/2011 đến 12/2015 là thời điểm toànĐảng, toàn dân tích cực triển khai thực hiện và hoàn thành Nghị quyết Đại hội XIcủa Đảng và Nghị quyết Trung ương 4 (khoá XI) về “Một số vấn đề cấp bách vềxây dựng Đảng hiện nay”

Các tờ báo Nhân dân, Đại đoàn kết, Thanh niên, Đảng Cộng sản Việt Nam,Dân trí là những tờ báo in, điện tử có vị trí, tầm ảnh hưởng trong xã hội Việt Nam,

là những tờ báo đại diện cho các cơ quan ngôn luận có tiếng nói trong hệ thốngchính trị Báo Nhân Dân ra số đầu tiên tại Chiến khu Việt Bắc trong cuộc khángchiến chống thực dân Pháp (ngày 11/3/1951) Báo Nhân Dân là cơ quan Trungương của Đảng Cộng sản Việt Nam, tiếng nói của Đảng, Nhà nước và Nhân dânViệt Nam Hiện nay, báo Nhân Dân có các ấn phẩm: Nhân Dân hằng ngày; NhânDân điện tử; Nhân Dân cuối tuần; Nhân Dân hằng tháng; báo Thời Nay Báo NhânDân hằng ngày có số lượng phát hành 200-220 nghìn bản/ngày, phát hành đến từngchi bộ trên phạm vi cả nước và một số chi bộ ở nước ngoài Báo Nhân Dân cuốituần 16 trang phát hành hằng tuần khoảng 110.000 bản/kỳ Báo Nhân Dân hằng

tháng ra mỗi kỳ 48 trang, số lượng phát hành khoảng 130.000 bản/

điện tử được ra đời vào 21/6/1998 Tính đến tháng 6 năm 2014, Nhân

có các phiên bản ngôn ngữ tiếng Việt, Anh, Trung Quốc, Pháp

Báo Đại đoàn kết, tiền thân là báo Cứu quốc ra số báo đầu tiên vào ngày25/1/1942 Báo Đại đoàn kết là cơ quan ngôn luận của Trung ương Mặt trận Tổquốc Việt Nam Từ năm 2012, Đại đoàn kết trở thành nhật báo phát hành toàn quốc

và có phiên bản Trang thông tin điện tử cùng nhiều ấn phẩm phụ như Dân tộc miềnnúi và Tinh hoa Việt Tháng 6/2015, trang Thông tin điện tử được nâng cấp thànhBáo Đại đoàn kết điện tử

Ngày 3/1/1986 báo Thanh niên ra số đầu tiên với tên gọi Tuần tin Thanh Niêntrực thuộc Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam Báo Thanh Niên là diễn đàn của Hộiliên hiệp Thanh niên Việt Nam; là tờ báo Việt Nam phát hành hằng ngày, là mộttrong những tờ báo có số lượng phát hành lớn nhất Việt Nam với 300.000 bản/ngày(có thời điểm phát hành hơn 400.000 bản/ngày) Ngày 11/12/2003, Báo Thanh niênđiện tử ra đời Đây là bản điện tử cập nhật thông tin từ báo in Thanh niên, đồng thờicũng tổ chức sản xưất thông tin riêng theo đặc thù loại hình báo điện tử

Năm 2000, báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam được Bộ Chính trị đồng ýphát hành thử nghiệm với tên gọi Website Đảng Cộng sản Việt Nam Báo điện tửĐảng Cộng sản Việt Nam là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Namtrên mạng internet Qua 18 năm hoạt động, báo đã có các ấn phẩm như tiếng Việt,Anh, Trung Quốc, Pháp

Báo Dân trí là tờ báo điện tử trực thuộc Trung ương Hội khuyến học ViệtNam, có lượng truy cập khá lớn Ket quả thống kê mới nhất của công ty khảo sát thịtrường uy tín có quy mô toàn cầu Kantar Media thì báo Dân trí đứng thứ 2 tại ViệtNam, chỉ sau Google và VnExpress là website Việt Nam được dùng thường xuyênnhất trong nước Còn theo thống kê của Opera thì bản mobile của báo Dân trí cũngchỉ đứng sau Google về lượng truy cập từ thiết bị di động Theo thống kê củaGoogle, đến nay, mỗi tháng bình quân Dân trí có 900 triệu pageviews; mỗi ngày cóbình quân trên 10 triệu lượt người truy cập vào báo Dân trí tiếng Việt và tiếng Anh,trong đó 20% người truy cập từ nước ngoài (con số mới đây của Google cho biết

173 nước trên thế giới có người truy cập đọc Dân trí và DTINews)

4 Phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp luận

Luận án dựa trên quan điểm duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của chủnghĩa Mác-Lênin và dựa trên nền tảng tư tưởng Hồ Chí Minh để nêu bật hệ thốngcác quan điểm về xây dựng đảng, tổ chức xây dựng đảng, vị trí, vai trò của báo chí

để xem xét, đánh giá các nội dung liên quan đến vấn nghiên cứu về báo chí với vấn

đề tổ chức XDĐ

4.2 Phương pháp nghiên cứu phân tích tài liệu thứ cấp

Luận án hệ thống tài liệu trong và ngoài nước, trên cơ sở đó phân tích làm rõ

lý luận về báo chí truyền thông và vấn đề tổ chức XDĐ

4.3 Phương pháp phân tích nội dung thông điệp báo chí

Phân tích nội dung các tác phẩm báo chí tuyên truyền về tổ chức XDĐ trêncác tờ báo in, điện tử Kết quả nghiên cứu là cơ sở để đánh giá báo in, điện tủ’ đãtuyên truyền về lĩnh vực xây dựng đảng, những vấn đề cụ thể về tổ chức bộ máy,cán bộ, đảng viên và bảo vệ chính trị nội bộ như thế nào

4.4 Phương pháp điều tra xã hội học

Khảo sát bằng bảng hỏi (Anket) với 500 phiếu cho đối tượng là cán bộ, đảngviên, quần chúng nhân dân để tìm hiểu mức độ quan tâm của công chúng về việcthực hiện chủ trương, chính sách trong vấn đề tổ chức XDĐ và vai trò, tác dụng,hiệu quả hoạt động báo chí

Tổng số phiếu khảo sát gửi đi là 500, kết quả thu về được 497 phiếu và phân

bổ như sau: Phân bố theo địa bàn cư trú ở miền Bắc (179 phiếu, 36%), miền Trung Tây Nguyên (93 phiếu, 18,7%), miền Nam (140 phiếu, 28%); đối với những ngườiđang làm báo (85 phiếu, 17,1%) Theo học vấn: tiểu học và trung học cơ sở (2,2%);trung học phổ thông (2%); cao đẳng, đại học (67,0%); sau đại học (22,9%) Theodân tộc: Kinh (447 người, 89,9%), dân tộc thiểu số (50 người, 10%)

-4.5 Phương pháp phỏng vấn sâu

Để bổ sung cho phần thông tin định lượng, tác giả luận án sử dụng kỹ thuậtphỏng vấn sâu (phỏng vấn cá nhân) với 15 người về vấn đề nghiên cứu Đối tượngphong vấn sâu gồm: Nhà quản lý báo chí, lãnh đạo cơ quan báo chí, nhà báo vàchuyên gia ở lĩnh vực XDĐ, chính trị Nội dung phỏng vấn sâu được ghi chép đầy

đủ và kết quả phỏng vấn được mã hóa lượng thông tin nhằm đưa ra

tính chất thực chứng

5 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu

Câu hỏi nghiên cứu:

- Báo chí có mối quan hệ như thế nào đối với XDĐ và tổ chức XDĐ? Mối quan

hệ giữa cơ quan báo chí với tổ chức đảng ở Việt Nam như thế nào trong điều kiệnCT-KT-XH đặc thù ở Việt Nam?

- Thông điệp về tổ chức XDĐ được thể hiện trên báo chí như thế nào? Mức độđáp ứng nhu cầu thông tin về vấn đề này của công chúng như thế nào?

- Làm thế nào để nâng cao chất lượng thông tin về vấn đề tổ chức XDĐ đáp ứngyêu cầu nhiệm vụ mà Đảng giao phó cho báo chí, đồng thời, đáp ứng nhu cầu thôngtin của đông đảo quần chúng nhân dân?

Giả thuyết nghiên cứu

Giả thuyết 1: Báo chí Việt Nam có vai trò quan trọng đối với vấn đề tổ chức

XDĐ Cơ quan báo chí là một bộ phận, một đon vị, một mắt xích trong hệ thống cơquan tổ chức của Đảng, và được coi là cơ quan ngôn luận của tổ chức đảng Đồngthời, báo chí Việt Nam lại là diễn đàn của quần chúng nhân dân Đặc điểm này là mộttrong những nguyên tắc đặc thù, bảo đảm cho báo chí Việt Nam thực hiện đượcnhiệm vụ cách mạng mà Đảng và Nhà nước giao phó, đồng thời, đảm bảo quyền tự

do ngôn luận của nhân dân Và vì vậy vai trò của tổ chức đảng trong cơ quan báo chí

có tác động quan trọng đến sự phát triển năng động và bền vững của cơ quan báo chí

Giả thuyết 2: Báo chí là cơ quan ngôn luận của tổ chức đảng, cơ quan Nhà

nước, tổ chức chính trị - xã hội Đảng lãnh đạo báo chí là nguyên tắc bất di bất dịchtrong sự nghiệp cách mạng của Đảng, vì vậy, báo chí có trách nhiệm thông tin vềvấn đề tổ chức XDĐ vấn đề này dù được đề cập khá nhiều trên báo chí nhưng chưađáp ứng nhu cầu của công chúng

Giả thuyết 3: Đe thực hiện được tốt vai trò của báo chí đối với vấn đề tổ chức

XDĐ cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, như đổi mới nhận thức, nâng cao vai tròcủa cơ quan chủ quản trong chỉ đạo tuyên truyền về vấn đề tổ chức XDĐ; nâng cao vaitrò cấp ủy đảng, chất lượng ban biên tập; nâng cao vai trò lãnh đạo của tổ chức đảngtrong cơ quan báo chí; xây dựng đội phóng viên, biên tập viên có trình độ chuyên môn

và bản lĩnh chính trị; nâng cao chất lượng nội dung và đổi mới hình thức thể hiện

6 Đóng góp của luận án

6.1 Đóng góp về lý luận, khoa học

Luận án hệ thống hóa quan điểm, tư tưởng của Mác-Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh về báo chí với chính trị; quan điểm, chủ trương, đường lối, định hướng củaĐảng, Nhà nước đối với báo chí trong tuyên truyền về tổ chức XDĐ

Những vấn đề lý luận về mối quan hệ giữa báo chí với xây dựng đảng nóichung và xây dựng đảng về tổ chức nói riêng Luận án xác lập hệ thống cơ sở lý luận

và tiêu chí đánh giá chất lượng các tác phẩm báo chí tuyên truyền về tổ chức XDĐ

Luận án chỉ ra mối quan hệ đặc thù giữa báo chí với vấn đề tổ chức XDĐ ởViệt Nam, khi báo chí là một bộ phận của tổ chức đảng, là cơ quan ngôn luận của tổchức đảng, đồng thời là kênh truyền thông những vấn đề về tổ chức XDĐ, là diễnđàn của nhân dân

6.2 Đóng góp thực tiễn

Luận án là công trình đầu tiên khảo sát, nghiên cứu, phân tích báo chí, trong

đó tập trung loại hình báo in, báo điện tử một cách có hệ thống khi viết về vấn đề tổchức XDĐ

Luận án có thể làm tài liệu tham khảo trong các cơ sở đào tạo, nghiên cứu vềbáo chí truyền thông trong nước; những người làm báo và quản lý báo chí; là tài liệutham khảo bổ ích cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ làm tổ chức XDĐ

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần Mở đàu, Ket luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, Luận án gồm:

Chương 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu

Chương 2: Cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa báo chí và vấn đề tổ chức xây dựng

đảng

Chương 3: Phân tích thực tiễn mối quan hệ giữa cơ quan báo chí và tố chức đảng

trong bối cảnh Việt Nam hiện nay

Chương 4: Thông điệp và tác động của thông điệp về vấn đề tổ chức xây dựng

đảng trên báo chí đối với công chúng

Chương 5: Những vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao chất lượng báo chí tuyên

truyền về vấn đề tổ chức xây dựng đảng

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN cứư

94 năm qua, Báo chí Cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng quá trìnhphát triển, truởng thành của đất nước Báo chí trở thành một bộ phận khăng khít củacông tác tổ chức XDĐ, “một bánh xe nhỏ và một cái đinh ốc” trong toàn bộ guồngmáy do Đảng lãnh đạo Sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí là tất yếu khách quan,xuất phát từ yêu cầu của công cuộc cách mạng, yêu cầu xây dựng Đảng, nâng caonăng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng Báo chí tuyên truyền về vấn đề tổ chứcXDĐ là nhiệm vụ chính trị được Đảng giao Đồng thời là yêu cầu đối với sự pháttriển báo chí Thời gian qua, báo chí cả nước đã thường xuyên tuyên truyền về vấn

đề tổ chức XDĐ Chất lượng và hiệu quả tuyên truyền về lĩnh vực XDĐ đã gópphần xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh

Xây dựng Đảng gồm các nội dung: xây dựng Đảng về chính trị; xây dựngĐảng về tư tưởng; xây dựng Đảng về tổ chức; xây dựng Đảng về đạo đức Bởi vậy,vai trò, vị trí của XDĐ; vai trò, vị trí của báo chí trong tuyên truyền về XDĐ; mốiquan hệ giữa báo chí và XDĐ, nhất là đề tài báo chí và vấn đề TCXDĐ (phạm viLuận án nghiên cứu) đã có trong nhiều tác phẩm kinh điển của C.Mác, Ph.Ăngghen,V.I.Lê-nin, Hồ Chí Minh; bài viết của các lãnh đạo Đảng, Nhà nước; công trìnhnghiên cứu của các nhà khoa học trong và ngoài nước; các bài viết trên các phươngtiện truyền thông đại chúng Trên cơ sở đó, tác giả khái quát về tình hình nghiêncứu liên quan đến đề tài luận án như sau:

1.1 Những nghiên cứu của nước ngoài

về XDĐ như: vai trò, trách nhiệm của đảng cầm quyền lãnh đạo xây dựng CNXH;

quan hệ giữa Đảng và quần chúng khi Đảng cầm quyền, lãnh đạo

cương lĩnh và sách lược của mình”

Các tác giả Butenkô Anatoli trong công trình “Đảng trong hệ thống chính trịcủa xã hội chủ nghĩa” đã nêu quan điểm về đảng, chức năng của đảng phái chính trị

và muốn trở thành đảng cầm quyền phải có chương trình vận động tranh cử, đượcnhân dân tín nhiệm Tác giả Albrecht, Aufl trong công trình “Internatinale Politik”(Chính trị quốc tế); tác giả Wien, Oldenburg của công trình “Prarein im Wandel(Các chính đảng đang biến chuyển); tác giả Wiesbaden và Die, Opladen của côngtrình “Politischen Systeme Westeuropas (Các hệ thống chính trị Tây Âu) đã kháiquát về quan điểm, nguyên tắc, vai trò, vị trí của đảng và thể chế chính trị của cácnước trên thế giới; những điểm chung và khác nhau; thông tin về tình hình chính trịquốc tế hiện nay và hoạt động của hệ thống chính trị các nước Tây Âu Đây là cơ sở

để có thể so sánh sự giống và khác nhau về thể chế chính trị của các nước trên thếgiới và Việt Nam

1.1.2 Nghiên cứu về vai trò của báo chí trong xã hội

Có nhiều quan điểm khác nhau về mối quan hệ giữa báo chí và chính trị, vaitrò của báo chí đối với sự phát triển của xã hội, song đều khẳng định đó là mốiquan hệ khăng khít, được duy trì ở mọi quốc gia Ở bất kỳ một quốc gia hay mộtđảng phái khi cầm quyền đều sử dụng báo chí để phục vụ mục đích của mình.Ngược lại, báo chí thực hiện chức năng phản ánh đời sống xã hội, chính trị vàtham gia vào quá trình hoạt động của các đảng phái Báo chí định hướng dư luận

xã hội; tuyên truyền, động viên, hướng dẫn các tầng lớp nhân dân thực hiện chủtrương, đường lối, chính sách pháp luật của đảng, nhà nước đó Nói cách khác,

tuyên truyền về chính trị là một trong những nhiệm vụ quan trọng

nước trên thế giới

Tác giả E.P.Prokôrốp trong cuốn sách “Cơ sở lý luận báo chí” đã đưa ra kháiniệm về nghề nghiệp làm báo và đặc thù của hoạt động báo chí Trên cơ sở hoạtđộng báo chí nước Nga, tác giả G.V.Lazutinan luận giải những vấn đề từ thực tiễnthành những vấn đề mang tính khái quát cao trong cuốn “Cơ sở hoạt động sáng tạocủa nhà báo” Nhà báo, nhà nghiên cứu báo chí Arturo Escobar (Colombia) trongcuốn “Encountering Development: The Making an Unmaking of the Third world,Princeton Ưniversity Press” đã đề cập báo chí như là tác nhân quan trọng song hànhquá trình xây dựng và phát triển đất nước

Đe cập đến vai trò, chức năng của báo chí trong tuyên truyền, phản ánh thôngtin về chính trị, tác giả McGraw - Hill trong cuốn sách “A Tirst look atCommunication theory” - “Một cái nhìn tổng quan về các lý thuyết truyền thông”

đã giới thiệu hơn 80 lý thuyết truyền thông, trong đó có lý thuyết “Thiết lập chươngtrình nghị sự” do hai chuyên gia truyền thông Maxwell McCombs và D.Shaw của

Mỹ đưa ra Các tác giả cho rằng, truyền thông đại chúng, trong đó có báo chí có mộtchức năng sắp đặt chương trình nghị sự cho công chúng Các bản tin và hoạt độngđưa tin của các cơ quan truyền thông ảnh hưởng đến sự phán đoán của công chúngtới những “chuyện đại sự” của thế giới xung quanh Theo lý thuyết này, việc thôngtin có mục đích của báo chí chính là báo chí tổ chức truyền thông qua việc sắp đặtchương trình nghị sự về một vấn đề nào đó để qua những thông tin, bàn luận sẽ tácđộng đến nhận thức và hành động của công chúng trong thực tiễn

Một nghiên cứu khác phân tích mối quan hệ chặt chẽ giữa truyền thông vàchính trị là cuốn sách “Bốn học thuyết truyền thông” (Four theories ò Press) củaSiebert, Peterson và Scharmm Các tác giả đã nêu 4 lý thuyết truyền thông gồmthuyết Độc đoán, thuyết Tự do, thuyết Trách nhiệm xã hội và thuyết Cộng sản Xôviết Các tác giả cho rằng, các mô hình truyền thông khác nhau bắt nguồn từ sựkhác biệt lớn hơn của cấu trúc chính trị, kinh tế và sự phát triển xã hội dân sự và

giữa các yếu tố khác của cấu trúc chính trị và kinh tế Trên cơ sở

về truyền thông chính trị Cùng liên quan đến nội dung nghiên cứu có đề cập đếnvai trò, chức năng của báo chí tuyên truyền về chính trị, đảng cầm quyền, cuốn sách

“Quyền lực thứ tư và bốn đời tổng thống” của Vichto Aphanaxep đã đề cập chứcnăng của báo chí khi nêu vai trò quan trọng trong các thể chế chính trị Theo VichtoAphanaxep, các nhà lãnh đạo sử dụng báo chí vào xử lý công việc, coi báo chí làmột loại quyền lực để lãnh đạo về kinh tế, chính trị, xã hội Theo đó, quyền lựcnhà nước được phân bổ cho hệ thống các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp Và,quyền được biết của công chúng trở thành hạt nhân của triết lý báo chí tự do và địnhhướng cho hoạt động báo chí trong mối quan hệ với hệ thống chính trị

Qua nghiên cứu được biết, trong thời gian qua, báo chí nước ngoài nóichung, trong đó có báo chí ở một số nước phương Tây như Anh, Pháp, Đức, Mỹ,Cu-ba và báo chí các nước châu Á, đặc biệt các nước Lào, Trung Quốc đã phát triểnmạnh mẽ góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế - xã hội

Từ những nghiên cứu của các công trình trên, có thể khái quát về vai trò củabáo chí trong một số nước như sau: Báo chí ở một số nước phương Tây có sự pháttriển mạnh mẽ, là phương tiện truyền thông hiệu quả trong các lĩnh vực của xã hội.Báo chí ở một số nước châu Á ngày càng phát triển mạnh mẽ, có ảnh hưởng lớn tới

sự phát triển của đất nước

1.1.3 Moi quan hệ giữa báo chí và chính trị

Lịch sử báo chí cách mạng vô sản gắn chặt với tên tuổi của C.Mác, ghen, V.I.Lê-nin Các ông không những là nhà tư tưởng vĩ đại của nhân loại, lãnh tụ

Ăng-và người thầy của giai cấp vô sản thế giới mà còn là người đặt nền móng lý luận chobáo chí cách mạng Suốt cuộc đời mình, C.Mác và Ăng-ghen coi báo chí như mộtphương tiện tuyên truyền, cổ động mạnh mẽ, là một cơ quan ngôn luận cách mạng,

có tính chiến đấu của Đảng cách mạng vô sản Trong cuốn sách “C.Mác, ghen, V.I.Lênin với báo chí”, Ph.Àng-ghen nhận xét: Đối với mỗi đảng, nhất là vớiđảng công nhân, thi việc lập ra tờ báo hằng ngày đầu tiên là cái mốc quan trọng đểtiến lên phía trước Báo hằng ngày là công cụ tuyên tuyền cổ động quần chúng.Không có gì thay thế được

Ph.Ăng-C.Mác, Ph.Ảng-ghen nhấn mạnh trong hoạt động báo chí nhiệm vụ hàngđầu là đấu tranh chính trị Như vậy, các ông khẳng định mối quan hệ khăng khítgiữa báo chí và chính trị: “Từ bỏ chính trị là không thể được Chính trị của báo chícũng là chính trị vấn đề là can dự vào chính trị như thế nào và đến mức nào.Điều đó tùy thuộc và tình hình chứ không theo quy định” [28, tập 17, tr.1870-1872] “Tuyệt đối từ bỏ chính trị là không thể được; tất cả các tờ báo chủ trương

từ bỏ chính trị cũng đều làm chính trị vấn đề chỉ là làm chính trị như thế nào vàlàm loại chính trị gì” [28, tập 17, tr.551] Ở mức độ cao hơn, Ph.Ăng-ghen nhấnmạnh tính đảng trong hoạt động báo chí Theo ông, báo chí “phải tiến hành tranhluận, thuyết minh phát triển và bảo vệ những lợi ích của Đảng, bác bỏ và đánh bạicác luận điệu huyênh hoang của đảng đối địch” Ph.Ăng-ghen viết: “Báo đảng làngười phát ngôn của Đảng, là đội tiên phong của giai cấp vô sản, là người tuyên

bố và bảo vệ luận cương và phương hướng của Đảng” [49, tr.7] Đối với nin, ông đã sử dụng các tờ báo một cách hiệu quả để đặt ra vấn đề cải tổ đảng và

V.I.Lê-có tính chất thường xuyên Trong cuốn sách “Vấn đề báo chí” (1970) V.I.Lê-ninkhẳng định: Đảng phải lãnh đạo báo chí, đó là nguyên tắc “bất di bất dịch” Sựlãnh đạo của Đảng đối với báo chí gắn liền với các nguyên tắc hoạt động của báochí cách mạng “Báo chí là trận địa ban đầu, từ đó Đảng sẽ tiến hành cuộc đấu

tranh với đối thủ của mình bằng vũ khí tương xứng Báo hằng ngày

- Sự tiếp nối và thay đổi” - (International communication - Continuity and Change,2000), học giả K Thussu đã giới thiệu nhiều lý thuyết truyền thông chính trị: Lýthuyết “Dòng chảy tự do của thông tin” trong đó nhấn mạnh quá trình truyền thông

ở phương Tây và đặc biệt là Mỹ, chống lại việc quản lý nhà nước và kiểm duyệt vềtruyền thông cũng như sử dụng truyền thông cho mục đích tuyên truyền Lý thuyếtQuyền lãnh đạo (lý thuyết bá quyền) bắt nguồn từ nhà mác - xít Italia AntonioGramsci (1891-1973) nhấn mạnh chức năng chính trị của truyền thông đại chúngtrong việc tuyên truyền và duy trì hệ tư tưởng thống trị Các phương tiện truyềnthông là sản phẩm của chính trị và quay trở lại ảnh hưởng đến chính trị Công trình

có tính chất mở đường về nghiên cứu là cuốn sách “So sánh hệ thống phương tiệntruyền thông - Ba mô hình của phương tiện truyền thông và chính trị” của Hallin vàMancini chứng minh rằng hệ thống phương tiện truyền thông của một quốc gia xuấthiện trong nhiều cách thức Hallin và Mancini đã giới thiệu ba mô hình truyềnthông: Mô hình nghiệp đoàn dân chủ phổ biến ở Bắc Âu, với sự tồn tại của phươngtiện truyền thông thương mai và các phương tiện truyền thông gắn với các nhómchính trị xã hội có tổ chức, vai trò tương đối tích cực nhưng hạn chế về mặt pháp lýcủa nhà nước Mô hình tự' do chiếm ưu thế ở Anh, Ireland và Bắc Hoa Kỳ, được đặctrưng bởi sự thống trị tương đối của cơ chế thị trường và các phương tiện truyền

thông thương mại Mô hình đa nguyên phân cực chủ yếu ở các nước Địa Trung Hải

ở Nam Âu với sự tham gia của phương tiện truyền thông và các nền chính trị đảngphái, phương tiện truyền thông thương mại yếu kém và vai trò mạnh mẽ của nhà

nước Có thể nói đây là công trình nghiên cứu so sách có giá trị về

truyền thông - chính trị với đối tượng khảo sát ở hàng chục quốc gia

là phải đào sâu để xác định bối cảnh lịch sử, kinh tế, xã hội Theo học giả Saed:

về truyền thông phương Tây trong đó có Mỹ họ “thân chủ nghĩa tư bản, thân tậpđoàn to ” Theo Saed, sự khách quan phương Tây chỉ là hình thức, câu chữ

Trong cuốn sách “Độc quyền Truyền thông”, nhà báo Mỹ Bagkidian ghinhận: Các tờ báo và hãng phát thanh - truyền hình (Mỹ) muốn có được tất cả cáckhách hàng giàu có bất chấp lợi ích chính trị của các nhóm khác Như vậy, xét vềnghiệp vụ, “khách qưan thực thụ” dường như là điều không thể trong thực tiễn báochí phương Tây Vì rằng các tờ báo tất yếu phải lựa chọn một quan điểm khi họquyết định vấn đề nào sẽ được phản ánh hoặc bị bỏ qua, cái nào sẽ lên trang nhất,

và các nguồn tin nào sẽ được trích dẫn Bản chất chủ quan không tránh khởi củanghề báo Mỗi bước cơ bản trong thao tác báo chí đều gắn liền với 1 quyết định chất

có giá trị, từ lựa chọn sự kiện (trong vô số sự kiện về 1 đề tài), đến lựa chọn chi tiết

để ghi chép và lựa chọn chi tiết đế đưa vào tin bài, cũng như cách trình bày các chitiết Không có thứ nào trong số này, ông khẳng định, là thực sự khách quan cả(Bagkidian khẳng định)

Năm 2014, Tiến sĩ U-đô U-phkhốt-te (Udo Ulíkotte) làm công việc nghiêncứu tại thành phố Phơ-rây-bua (CHLB Đức), Luân-đôn (Anh) phát hành cuốn sách

“Những nhà báo bị mua chuộc - phương tiện truyền thông đại chúng đã bị các chínhtrị gia, các cơ quan tinh báo và các nhà tài phiệt điều khiển như thế nào”, trong 2

tháng, cuốn sách được xuất bản ba lần (xuất bản lần đầu tháng

quan tình báo “bôi trơn” để có bản tường trình theo ý muốn; thậm chí

quan tình báo đến tận ban biên tập của báo, đài để tự tay viết những

đó cho phát tán qua tên tuổi của các nhà báo nổi tiếng Cuốn sách chỉ rõ

ảnh hưởng tới hệ thống truyền thông vì mục đích tuyên truyền của một

số tổ chức.Như chúng ta đã biết, tổ chức “Cầu nối - Đại Tây Dương” (Atlantic

lập năm 1952 là cầu nối giữa các thế lực kinh tế, tài chính, giáo dục,

sự giữa Hoa Kỳ với CHLB Đức; Quỹ Marshall Đức (German Marshall Fund),ủy

ban ba bên (trilateral Commission), Hội đồng Hoa Kỳ về Đức (AmericanCouncil

on Germany) Đại sứ quán Mỹ từng chi tiền tài trợ cho các dự án khácnhau,

nhưng thực tế chỉ phục vụ mục đích tác động tới ý kiến của công chúng

các ý kiến riêng của 200 người giàu có Nhưng bây giờ làm gì còn

mà vẫn không vi phạm pháp luật Báo chí phương Tây bảo vệ quyền lợi quốc gia,chính quyền nhưng lại không có luật cho phép giữ kín những nguồn tin tức riêng tư

Hiện nay các nước như Trung Quốc, Lào, Cu-ba, Đảng thực hiện lãnh đạotoàn diện đối với báo chí và được thể hiện rõ trên các mặt như: Đảng định hướngchính trị cho báo chí Qua nghiên cứu những bài viết về lịch sử hình thành báo chícác nước trên đều nhận thấy, Đảng Cộng sản Trung Quốc, Đảng Cộng sản Cu-ba vàĐảng Nhân dân cách mạng Lào đều định hướng báo chí và nhất quán trong quátrình hoạt động, không rơi vào tình huống mâu thuẫn giữa những điều cần tuyêntruyền với hiện thực cuộc sống Đường lối của Đảng tạo nên không khí, tư duy mới,

từ đó báo chí có cơ sở để đổi mới nội dung thông tin và có những hỉnh thức tuyêntruyền toàn diện, đáp ứng nhu cầu thông tin của xã hội Đe báo chí phục vụ kịp thờinhiệm vụ chính trị của đảng, đất nước, đảng cầm quyền đề ra nhiệm vụ báo chí Đó

là coi trọng nâng cao chất lượng thông tin đại chúng, tính chân thật, tính chiến đấu

và tính đa dạng của thông tin Báo chí phải luôn đi đầu trong bảo vệ đường lối,chính sách của đảng và nhà nước Đảng lãnh đạo là bảo đảm cho báo chí không đichệch đường lối chính trị của đảng, đóng góp tích cực vào thực hiện đường lối mộtcách sáng tạo, phong phú, có hiệu quả

Ở Trung Quốc giữa báo chí quốc gia, báo chí địa phương (các tỉnh, thànhphố), báo chí ở các khu tự trị, đặc khu, địa khu có sự phối hợp nhằm làmthông tin ngày càng thêm đa dạng, phóng phú, nhiều chiều và bảo đảm sự nhấtquán về độ chính xác của các thông tin phát ra Vì vậy, trong lãnh đạo báo chí,

Đảng có sự chỉ đạo, phân nhiệm giữa các cơ quan báo chí, những

định: Đe báo chí hoàn thành nhiệm vụ của minh, Đảng phải thông tin những vấn

đề cần thiết cho báo chí kịp thời, chính xác, coi thông tin cho báo chí cũng làthông tin cho toàn Đảng và cho xã hội

Dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, trải qua các thời kỳ lịch sử của TrungQuốc, Cu-ba, Lào đều nhận thấy đó là sự phối họp giữa thiết chế xã hội: báo chí,xuất bản, hãng thông tấn trong việc thu thập, xử lý và phố biến thông tin tuyên

truyền Dưới sự lãnh đạo của Đảng các cơ quan báo chí luôn nghiên cứu tìmphương thức quản lý, thúc đẩy, cập nhật những mô hình truyền thông mới và cùng

chung đặc tính là phổ biến nhanh, thường xuyên tin tức, cùng lúc

sung cho sự giao tiếp giữa người với người

1.2 Những nghiên cứu của Việt Nam

1.2.1 Nghiên cứu về xây dựng đảng và tắ chức xây dựng đảng

Từ khi Đảng cộng sản Việt Nam được thành lập (3-2-1930), Đảng ta đãnhiều lần nhấn mạnh: Xây dựng kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt.Xây dựng Đảng luôn là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và cấp bách, có ý nghĩa quyếtđịnh đối với toàn bộ sự nghiệp cách mạng nước ta và Đảng Xây dựng Đảng là vấn

đề rất rộng, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn quan trọng Với cách hiểu rộng thì XDĐ

là xây dựng cuộc sống của nhân dân Với cách hiểu theo nghĩa hẹp thì XDĐ có cácnội dung cụ thể Đó là xây dựng về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức Bởi vậy

tổ chức XDĐ là một mặt của XDĐ Những năm qua, XDĐ và lĩnh vực tổ chứcXDĐ luôn là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học ở Việt Nam

* Những nghiên cứu về vấn đề xây dựng đảng

Trong toàn bộ di sản tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quan điểm vềĐảng và XDĐ chiếm vị trí quan trọng, có nội dung phong phú, đặc sắc, toàn diện vàhoàn chỉnh Qua các cuốn sách “Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựngĐảng” nêu những quan điểm cơ bản từ việc phân tích sự cần thiết phải có Đảng lãnhđạo đến nguyên tắc chung về XDĐ; những yêu cầu đối với cán bộ, đảng viên trongrèn luyện tư tưởng chính trị, đạo đức cách mạng Tác giả Nguyễn Phú Trọng trongcuốn sách “Xây dựng chỉnh đốn Đảng - một số vấn đề lý luận và thực tiễn” đã đánhgiá khách quan những thành tựu đạt được và chỉ rõ hạn chế, yếu kém về suy thoái

về tư tưởng chính trị, tình trạng tham nhũng, quan liêu, lãng phí của một bộ phận

CB, ĐV Sách “Kỷ yếu tổng kết công tác xây dựng Đảng thời kỳ 1975-1995” đãđánh giá mặt được, chưa được của tổ chức XDĐ 20 năm qua và những bài học kinhnghiệm về lĩnh vực XDĐ Cuốn sách “Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác tổ chứcxây dựng đảng” đã tập hợp những bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác tổchức, cán bộ, về phẩm chất, đạo đức của người cán bộ, đảng viên, người làm côngtác tổ chức - cán bộ Cuốn sách “Tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về

xây dựng Đảng ta thật sự trong sạch, vững mạnh, là đạo đức, là văn minh”; năm

2011, Nhà xuất bản Lao động - xã hội xuất bản cuốn sách của tác giả Nguyễn Thế

Thắng về “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào xây dựng phong

* Những nghiên cứu về vấn đề tổ chức xãy dựng đảng

Từ năm 2004 đến 7-2012, Ban Tổ chức Trung ương đã xuất bản 5 tập sách

“Một số văn kiện xây dựng đảng về tổ chức, cán bộ, đảng viên” Các tập sách đã hệthống một cách khoa học những quan điểm, chủ trương, chính sách hiện hành vềcông tác tổ chức, cán bộ, đảng viên để phục vụ tốt cho công tác tổ chức XDĐ Năm

2007, 2012, 2016 sách “Hướng dẫn thi hành Điều lệ Đảng” và “Hướng dẫn một sốvấn đề cụ thể về nghiệp vụ công tác đảng viên” do Ban Tổ chức Trung ương (chủbiên) đã hướng dẫn cụ thể, chuyên sâu về công tác đảng viên cho các cấp uỷ, tổchức đảng trong quá trình thực hiện của một nhiệm kỳ đại hội Đảng

Sách “Quy định, hướng dẫn của Trung ương Đảng về công tác đảng viên”của Nhà xuất bản chính trị - hành chính năm 2012; “Nâng cao chất lượng tổ chức cơ

sở đảng và đảng viên” (tập I, II, năm 2005, 2006) do Ban Tổ chức Trung ương (chủbiên) đã cung cấp những quy định, hướng dẫn của Trung ương về nâng cao chấtlượng tổ chức đảng và đảng viên ở những loại hình có tính đặc thù Đồng thời cậpnhật những quy định, hướng dẫn cùa Trung ương về kết nạp đảng viên đối vớingười có đạo và đảng viên có đạo tham gia sinh hoạt tôn giáo Cuốn sách đã cungcấp có hệ thống những văn bản, quy định, chỉ thị của Đảng về công tác tổ chức,đảng viên - những lĩnh vực chủ đạo trong tổ chức XDĐ Sách “Cẩm nang bí thư chibộ” (tập I, II, năm 2007) do Ban Tổ chức Trung ương (chù biên) là thông tin cơ bản

về những văn bản của Trung ương về nội dung hoạt động của chi bộ, những tìnhhuống và cách giải quyết Trong lĩnh vực XDĐ, Đảng ta đặc biệt quan tâm tớicông tác tổ chức, cán bộ Đảng coi công tác tổ chức và cán bộ là một yếu tố hết sức

quan trọng bảo đảm cho thắng lợi của cách mạng Năm 1997, Nhà xuất bản Chínhtrị quốc gia đã xuất bản ba tập sách “Lý luận và nghiệp vụ công tác tổ chức cán bộ”.

Ba tập sách đã cung cấp kiến thức chung về quan điểm của Đảng về sự nghiệp đổi

mới; một số vấn đề về XDĐ và xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt

tác tổ chức, cán bộ, đảng viên

Sách “Tra cứu các mục từ về tổ chức” do Lê Quang Thưởng (chủ biên) nhưcẩm nang giúp người làm tổ chức XDĐ tra cứu, hiểu rõ ý nghĩa của từng từ, cụm từtrong các khâu của công tác tổ chức, cán bộ, đảng viên Những cuốn sách về “Lý luận

và nghiệp vụ công tác tổ chức, cán bộ” đã đi sâu vào chủ trương, quan điểm của Đảng

về công tác tổ chức, cán bộ Cuốn sách đề cập đến những nội dung như: Quan điếmchung của Đảng về sự nghiệp đổi mới; Một số vấn đề về XDĐ và xây dựng Nhà nướcpháp quyền Việt Nam; về công tác tổ chức, cán bộ, đảng viên Cuốn sách đã cungcấp những kiến thức cơ bản về quan điểm, chủ trương của Đảng trong sự nghiệp đổimới, đi sâu về công tác tổ chức, cán bộ, đảng viên Nhiều cuốn sách đã đi sâu phântích, đánh giá về vấn đề xây dựng đảng và tổ chức XDĐ hiện nay

1.2.2 Nghiên cứu về vai trò của báo chỉ trong xã hội

Nghề báo là một nghề đặc biệt, bởi lẽ, thông tin mà nhà báo đưa ra có ảnhhưởng đến đông đảo công chúng và góp phần quan trọng tạo nên dư luận xã hội.Báo chí ra đời là để đáp ứng và thỏa mãn nhu cầu thông tin giao tiếp của con người

và xã hội Chức năng cơ bản, khởi nguồn của báo chí là thông tin nhưng báo chíthông tin để thực hiện chức năng tư tưởng, giáo dục, văn hóa, giải trí và thực hiệnvai trò quản lý, giám sát, phản biện xã hội

Xuyên suốt quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc, báo chí cách mạng ViệtNam luôn thể hiện được vai trò quan trọng của mình là vũ khí sắc bén trên mặt trận

tư tưởng trong cuộc chiến tranh trường kỳ và anh hùng của dân tộc Báo chí làngười tuyên truyền, cổ động, định hướng cho quần chúng làm cách mạng

Gần thế kỷ đã trôi qua, nền báo chí cách mạng Việt Nam không ngừng pháttriển và ngày càng lớn mạnh Báo chí vẫn là “người” đi tiên phong, chủ động, tíchcực tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, sự điều hành của Chính phủ vềphát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, tăng cường an ninh quốc phòng, đốingoại; củng cố và nâng cao niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước trong sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đấu tranh kiên quyết chống các tư tưởng thùđịch, phản động, đi ngược lại lợi ích quốc gia, dân tộc và nhân dân lao động

Cho đến nay, đã có nhiều cuốn sách nghiên cứu về vai trò, chức năng,nguyên tắc hoạt động và hiệu quả của báo chí Các tác giả Tạ Ngọc Tấn, Trình ĐìnhThắng, Đinh Thế Huynh, Lê Mạnh Bỉnh, Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường, TrầnQuang, Nguyễn Văn Dững, Hoàng Đình Cúc trong các cuốn sách “Cơ sở lý luậnbáo chí”, “Cơ sờ lý luận báo chí truyền thông”, “Truyền thông đại chúng và pháttriển xã hội”, “Báo chí - Những vấn đề lý luận và thực tiễn”, “Báo chí và dư luận xãhội”, “Những vấn đề của báo chí hiện đại” đã cung cấp kiến thức cơ bản về vaitrò của báo chí trong đời sống xã hội và trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, vănhóa Đây là lý luận cơ bản nhằm nghiên cứu toàn diện các vấn đề trong sự vận hànhcủa hệ thống báo chí Đồng thời, làm rõ các khái niệm cơ bản, chức năng, nguyêntắc cơ bản của báo chí Từ đó, tìm ra mối quan hệ vận động qua lại giữa báo chí vớicác tiến trình xã hội khác Qua đây phát hiện ra tính quy luật, phương pháp, nguyêntắc, con đường nhằm tăng cường chất lượng hoạt động của mỗi nhà báo, mỗi cơquan báo chí và hệ thống các phương tiện truyền thông đại chúng với các lĩnh vựctrong đời sống xã hội.

Kỷ niệm 80 Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, cuốn sách “80 năm báo chícách mạng Việt Nam” với 44 bài viết của các chuyên gia, nhà báo lão thành và cácnhà lãnh đạo, quản lý báo chí đã đánh giá, phân tích những thành tựu đạt được vànhững mặt còn hạn chế của báo chí Việt Nam suốt chiều dài lịch sử, trong đó nhấnmạnh đến vai trò quan trọng của báo chí với XDĐ Trong tác phẩm “Những việccần là ngay với sự nghiệp đổi mới và cuộc đấu tranh chống tiêu cực” của nhà báoHữu Thọ đăng trên đặc san, 55 năm ngày truyền thống báo Nhân Dân 11-3-2006 đãkhẳng định “Những việc cần làm ngay” tính hấp dẫn của báo Đảng rất cao, thu hútnhiều công chúng bạn đọc Tác phẩm “80 năm báo chí cách mạng phát triển - mộtthành tựu quan trọng của cách mạng Việt Nam” của nhà báo Phạm Khắc Hải, đăngbáo Nhân Dân số 21-6-2005 nêu rõ vai trò của báo chí nói chung và báo chí tuyêntruyền về vấn đề tổ chức XDĐ nói riêng trong giai đoạn hiện nay Tác phẩm “Nghềbáo thời nay” của tác giả Yến Chi, đặc san 55 năm ngày truyền thống báo Nhân dân11-3-2006, tác giả nêu sự ảnh hưởng rất lớn của những tờ báo Người cùng khổ,Thanh niên, Việt Nam độc lập thu hút nhiều độc giả Tác giả nêu rõ: Muốn thu hútbạn đọc nhà báo phải là một người có lương tâm, có ý thức, trách nhiệm Sách “Báo

chí những vấn đề lý luận và thực tiễn” do tác giả Hà Minh Đức (chủ

những bài viết chuyên sâu về báo chí truyền thống và các vấn đề cơ bản

Đảng và đất nước Việt Nam

Bước vào thời kỳ đổi mới của đất nước, báo chí đã thực sự đổi mới trênnhiều mặt cơ bản Trước hết là mặt đổi mới thông tin Tin tức mới, có sức thuyếtphục, có định hướng và hàm lượng kiến thức cao Báo chí ngày càng làm tốt chứcnăng “diễn đàn của nhân dân” và góp phần phê phán đắc lực cái xấu tồn tại ở những

cơ quan, đơn vị, xí nghiệp, tổ chức đảng, trong mỗi cán bộ, đảng viên Báo chí trongthời kỳ đổi mới đã biết dựa vào dân và được nhân dân quan tâm theo dõi, ủng hộ

Có thể khẳng định, báo chí trong thời kỳ đổi mới khởi sắc nhất, cả về số lượng cũngnhư chất lượng Những thông tin, đánh giá của tác giả trong cuốn sách này đã gợi

mở, giúp phần quan trọng cho việc xây dựng, nhìn rõ quá trình phát triển của báochí trong từng giai đoạn lịch sử, nhất là những quan niệm, định hướng của các cơquan báo chí trong việc phản ánh thông tin, tiếp cận thông tin, bày tỏ quan điểm khituyên tuyền về XDĐ nói chung và tổ chức XDĐ nói riêng Tác phẩm “80 năm báo