Báo chí với hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng trong thời kỳ kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay (toàn văn)

MỤC LỤC PHAN MO DAU PHAN NOL DUNG * 'T.S Ngé Đình Xây: Hoạt động tuyên truyền về Dang va xây dựng Đảng của giai cấp công nhân *'T,S Phạm Xuân Mỹ: Quan điểm chi dao cla Dang ta doi với

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH

he ae ae ae ae as fe fe fe ae oe ae ae fs ie fe ae ake sk fe ie

KY YEU KHOA HOC

DE TAI CAP BO NAM 2000 ~ 2001

BÁO CHÍ VỚI HOẠT DONG TUYEN TRUYEN XÂY DỰNG DANG

TRONG THỜI KÌ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Cơ quan chủ trì : Phán viện Báo chí và Tuyên truyền

Chủ nhiệm đê tài : T.S Nguyễn Thị Thoa

Thu ky dé tài : T.S Hodng Van Quang

HÀ NỘI - 2002

J£2z1- 9 1110,

1I Nhà báo Phạm Kùm Dung

12 Vii Ngoc Lan

13 Cử nhân Nguyễn Thanh Hải

‘Tap chi Xây dựng Đảng Báo Nhân dân

Học viện Chính trị Quốc sia HCM Phân viện Báo chí và Tuyên truyền Phân viện Báo chí và Tuyên truyền Phân viện Báo chí và Tuyên truyền Đài truyền hình Việt Nam

Báo Văn nghệ Trẻ

Báo Hà Nội mới

Phân viện Báo chí và Tuyên truyền Đài PI- TH Hải Dương

Hội nhà báo Nghệ An

Phân viện Báo chí và Tuyên truyền

MỤC LỤC

PHAN MO DAU

PHAN NOL DUNG

* 'T.S Ngé Đình Xây: Hoạt động tuyên truyền về Dang va xây

dựng Đảng của giai cấp công nhân

*'T,S Phạm Xuân Mỹ: Quan điểm chi dao cla Dang ta doi

với báo chí về hoại động tuyên truyền xây dựng Đảng

* 'T.S Lương Khác Hiếu: Sự thống nhất và khác biệt cơ bản piữa

tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí với tuyên truyền trên

các phương tiện khác

*'T.S Vũ Duy Thông: Tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo

chí hiện nay

* PGS TS Vi Hién: Thực trạng và giải pháp nâng cao chất

lượng hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng của tạp chí

Cộng sản trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay

* 'T.S Đỗ Xuân Định: Thực tiễn hoạt động và giải pháp nâng

cao chất lượng tuyên truyền xây dựng Đảng của tạp chí xây

dựng Đảng trong điều kiện kinh tế thị trường

* Nhà báo Thanh Phong: Nâng cao chất lượng tuyên truyền

xây dựng Đảng trên báo Nhân đân trong điều kiện kinh tế thị

* T.S Dau Ngoc Dan: Chương trình “Đảng trong cuộc sống

hôm nay” của Đài truyền hình Việt Nam

# Nhà báo Phạm Kim Dung: Thực trạng và giải pháp nâng

cao chất lượng tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng trên

báo Hà Nội mới

* Nhà báo Trương Vĩnh Tuấn: Thực trạng và giải pháp nâng

cao chất lượng hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng của

báo Văn nghệ Trẻ trong điểu kiện kinh tế thị trường hiện

nay

* Nhà báo Trịnh Đăng Ca: hoạt động tuyên truyền về Đẳng

và xây dựng Đảng trên hệ thống phát thanh, truyền hình,

truyền thanh của tỉnh Hải Dương

* Vũ Ngọc Lân: Báo chí viết về lĩnh vực xây dung Dang - doi

điều suy nghĩ hiện nay

* Nhà báo Nguyễn Thanh Tiên: Báo chí phải làm cho dan tin

yêu Đảng, Đảng tin dân

* T.S Vii Dinh Hoè: Tuyển chọn, đào tạo cán bộ báo chí trong

điều kiện kinh tế thị trường, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất

nước

* TS Nguyễn Thị Thoa: Báo cáo kết quả khảo sát "Báo chí

Tuyên truyền Xây dựng Đảng từ 1986 đến 6/2001"

* TS Nguyễn Văn Dững, TS Hoàng Văn Quang: Báo cáo

kết quả trưng cầu ý kiến bạn đọc báo,nghe đài, xem truyền

PHẦN MỞ ĐẦU

1 TINH CAP THIEF CUA DE TAL

Xây dựng, chỉnh đốn Đảng là quy luật tồn tại và phát triển của Dang Từ khi ra đời đến nay, Đảng luôn chăm lo, coi trọng công tác Xây dựng Đảng nhằm bảo đảm cho Đẳng luôn vững mạnh về chính trị tư tưởng và tổ chức, có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao xứng đáng

là đội quân tiên phong của giai cấp công nhân, đại biểu trung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Bước vào giai doạn phát triển mới của đất nước, Nghị quyết Trung ương 3 khoá VII đã xác định: “Xây dựng kinh tế là nhiệm vụ trưng tâm, xây dựng chỉnh đốn Dany là nhiệm vụ then chốt” Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2) khoá VIII của Đảng cũng chỉ rõ: những thành tựu và yếu kém trong công công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc gắn liền với nhiệm vụ lãnh đạo của Dang và những ưu khuyết điểm trong công tác xây dựng Đảng: cần phải tiến hành cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn Đảng, tự phê bình và phê bình trong Đảng, nhằm đẩy lùi những thói hư tật xấu, tệ quan liêu tham những trong một bộ phận cán bộ đảng viên Cuộc vận động xây dựng

chỉnh đốn Đảng được tiến hành từ 19/5/1999 đến 19/5/2001, sau đó sẽ

trở thành nề nếp thường xuyên trong Đảng Cuộc vận động này không chỉ

là quyết tâm, trí tuệ của Đảng, Nhà nước, mà còn là nguyện vọng lớn lao của nhân dân ta tiếp thêm luồng sinh khí mới làm cho Dang ta ngày càng trong sạch vững mạnh

Tuyên truyền xây dựng Đảng là chủ để truyền thống của báo chí

- Cách mạng Việt Nam Từ ngày 21/6/1925 - tờ báo Thanh niên do Bác blo sáng lập xuất bản số đầu tiên - đến nay, vấn để xây dựng và chính đốn Đảng luôn được đặt lên hàng đầu trong nhiệm vụ của báo chí Đi dòi với tuyên truyền, giải thích chủ trương, đường lối của Đảng, phát hiện biểu dương các cơ sở đảng, đảng viên tiên tiến, báo chí còn đấu tranh phè phán các hiện tượng tiêu cực, thoái hoá biến chất trong hàng ngữ cán bộ đẳng viên Chủ để xây dựng Đảng xuyên suốt trong các thông tín bài vở của báo chí nói chung, đặt biệt ở báo chí khối Đảng nói riêng.

Bên cạnh những thành tựu, báo chí cũng còn bộc lộ những hạn chế

trong công tác tuyên truyền xây dựng Đảng Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường và việc mở rộng môi trường thông tín dan chu mot

số tờ báo đã đi chệch tôn chỉ mục đích, thương mại hoá báo chí xa rời đối tượng là quần chúng và nhân dân lao động, tính chiến đấu và tính định hướng chưa rõ nét Nghiêm trong hơn có những bài viết xa rời tính dịnh hướng chính trị của Đảng, làm lộ bí mật quốc gia, chịu ảnh hưởng luận điệu chiến dtranh tâm lý của các thế lực thù địch Mặt khác hoạt động nghiệp vụ của cơ quan báo chí, tạp chí cũng còn hạn chế do trình độ chuyên môn, tỉnh thần trách nhiệm và bản lĩnh chính trị chưa cao của một

số nhà báo Cũng còn nhà báo vi phạm đạo đức nphề nghiệp, bẻ cong ngồi bút trước tác động của đồng tiền làm ảnh hưởng đến uy tín của dội ngũ làm báo Chính vì vậy, việc phân tích, đánh giá những ưu điểm và hạn chế của thực trạng tuyên truyền công tác xây dựng đẳng trên báo chí những năm qua, tìm ra những giải pháp hữu hiệu và từ đó nâng cao hơn nữa chất lượng thông tin tuyên truyền xây dựng Đảng là việc làm cần thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn trong thời điểm cuộc vận động xây dựng chính đốn Đảng đang được tiến hành sôi nổi có chất lượng trong cả nước

Được sự cho phép của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường, đề tài “Báo chí với hoạt động tuyên truyền Xây dựng Đảng trong thời kì kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay” đã được ký kết với Phân viện Báo chí và Tuyên truyền theo hợp đồng số 39/HÐ - QLKH ngày 20 tháng 6 năm 2000

2, 'TÌNH HÌNH NGHIÊN COU DE TAL

Trong vài năm trở lại đây, việc nghiên cứu để xuất các giải pháp tác động nhằm nâng cao hiệu quả của tuyên truyền trên béo chi vé Dang

và xây dựng Đảng đã được nhiều cơ quan nghiên cứu quan tâm Có thể chia các công trình nghiên cứu về vấn để này thành hai nhóm chủ yếu:

- Thứ nhất, nhóm các công trình nghiên cứu được công, bỏ liên quan đến từng mặt, nội dung cụ thể hợp thành việc tuyên truyền; bảo vệ truyền há các quan điểm chủ yếu của chủ nghĩa Mác - Lênin tư tưởng

Hồ Chí Minh, đường lối chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước

đến với nhân dân và phản ánh tâm tư nguyện vọng của nhân dân với Đảng Nhóm nay, do mục tiêu và nhiệm vụ đặt ra chủ yếu là các hài viết của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các nhà nghiên cứu

- Thứ hai, nhóm các công trình nghiên cứu nhằm xây dựng nội dung chương trình, xác lập và thực thi các phương thức đào tạo đào tạo lại và bồi dưỡng đội ngũ báo chí Việt Nam trong thời kỳ mới

Nhìn chung, chưa có một công trình nào đề cập một cách có hệ thống, nghiên cứu cụ thể về vai trò báo chí trong hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng trong thời kì kinh tế thị trường, trong khi, vấn để đó lại đang được đặt ra một cách hết sức cấp thiết Đề tài nghiên cứu này có thể cơi là công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu có hệ thống về báo chí với hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng trong thời kì kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay

3 MỤC TIÊU, NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

- Mục tiêu:

Làm rỡ hơn vị trí của tuyên truyền xây dung Dang trong hệ thống của các hoạt động tuyên truyền về Đảng nói chung; phân tích vai trò tầm quan trọng của Báo chí - với tư cách là công cụ tư tưởng của Đảng là cầu nối piữa Đảng với dân, giữa dân với Đảng; với tư cách là phương tiện và công cụ đắc lực góp phần củng cố, phát triển quan hệ dân - Đảng

- Nội dung nghiên cứu:

+ Nghiên cứu lý luận chung về Đảng và tuyên truyền xảy dựng Đảng, sự khác biệt giữa hoạt động tuyên truyền xây đựng Đảng trên báo chí với các phương tiện tuyên truyền khác

+ Đánh giá thực trạng hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí từ năm 1996 đến 06/2001

+ Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tuyên tuyển của báo chí nhằm góp phần xây dựng Đảng ta trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay.

4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Đối tượng:

+ Lý luận chung về Đảng và xây dựng Đảng trên các tư liệu thành văn + Các tin, bài, ảnh có nội dung phản ánh về xây dựng Đảng trên các tạp chí: Cộng sản, Xây dựng Đảng; các báo: Nhân dân, Lao động Hà nội mới; Đài Truyền hình Việt Nam

+ Phỏng vấn sâu đối với các nhà lãnh đạo cơ quan báo chí, phóng viên viết về xây dựng Đảng

+ Điều tra theo phiếu trưng cầu ý kiến đối với bạn đọc báo, xem truyền hình, nghe đài

- Phạm ví nghiên cứu:

Thông tin về xây dựng Đảng trên báo chí và mối quan tâm của bạn đọc báo, nghe đài, xem truyền hình trên cả nước từ năm 1986 đến 06/2001

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Trong quá trình thực hiện đề tài, nhóm tác giả đã sử dụng các phương pháp chủ yếu sau:

- Phương pháp nghiên cứu trong phòng được sử dụng khi tiến hành thu thập, phân tích các sản phẩm báo chí đã được chọn thực hiện trong khuôn khổ để tài Khi phân tích các sản phẩm này, chú ý tới hai khía cạnh cơ bản: hình thức (dung lượng, số lượng, thể loại, chuyên trang chuyên mục, ảnh minh hoạ, văn phong ) và nội dung (chủ để chỉ tiết

để thể hiện chủ để ) Những phân tích này nhằm rút ra đánh giá ưu điểm, hạn chế về hiệu quả tác động xã hội, từ đó tìm ra các giải pháp nâng cao chất lượng thông tin xây dựng Đảng cho những năm sau

- Phương pháp điều tra định lượng đối với các nhóm đối tượng bạn đọc báo, nghe đài, xem truyền hình (số phiểu phát ra là 1000 phiếu thủ

về 867 phiếu) Số phiếu điều tra này nhằm tìm hiểu ý kiến đánh giá của

người sử dụng “sản phẩm” báo chí về: thói quen đọc báo, nghe đài xem truyền hình; chất lượng tin, bài, ảnh về xây dựng Đảng (cả nội dung và hình thức); những góp ý hoặc kiến nghị hoặc nhu cầu của họ về thông tin - xây dựng Đảng Sau khí khảo sát, nhóm tac gia dé tài sẽ sử dụng các phương pháp xử lý số liệu theo nội dung câu hỏi, theo các biến độc lập tương thích với mỗi nhóm đối tượng: xây dựng các bảng thống kê: phân tích, so sánh các số liệu để phát hiện các vấn để, tìm hiểu nguyên nhân

đề xuất các giải pháp tác động

- Phương pháp phỏng vấn sâu được tiến hành đối với các nhà lãnh đạo các cơ quan báo đài, các nhà báo trực tiếp theo dõi và viết về xây dựng Đảng

- Trong quá trình nghiên cứu để tài, nhóm tác giả trực tiếp viết các bài báo về xây dựng Đảng để có thể trực tiếp “thể nghiệm” sự “khó” và

“khô khan” của vấn để này

6 CẤU TRÚC CỦA KỶ YẾU ĐỀ TÀI

Tập kỷ yếu của để tài Khoa học cấp Bộ 2000 mang số đăng ký

“Báo chí với hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng trong thời kỳ kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay gồm phần sau:

- Phan mở đầu: Tính cấp thiết của đề tài; tình hình nghiên cứu để tài; mục tiêu và nội dung nghiên cứu; đối tượng và phạm vị nghiên cứu: phương pháp nghiên cứu; cấu trúc để tài

- Phần nội dung: Được chia thành các phần chính sau:

+ Phần thứ nhất: Là những bài viết trong khuôn khổ đề tài do cán

hộ nghiên cứu và các cộng tác viên của để tài thực hiện Những bài viết này chúng tôi giữ nguyên văn ở dang bản thảo thô: một mặt, với mục dich tôn trọng ý kiến của tác giả; mặt khác, những vấn đề đặt ra trong các bài viết rất thiết thực, rất tiêu biểu cho tình hình hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng của các cơ quan báo chí khác nhau (có báo có tạp chí

Đảng, có báo, đài Trung ương, địa phương, ngành ), trên cơ sở đó có - thể nghiên cứu, rút ra những giải pháp có tính khả thi để nâng cao hơn nữa chất lượng báo chí tuyên truyền xây dung Dang trong thời gian tới, Những bài viết này chúng tôi sắp xếp theo mục đích và sự liên kết nội dung của các chương trong báo cáo tổng luận của để tài Tuy nhiên việc sắp xếp này cũng không thể rạch ròi theo tên từng chương, bởi hầu hết các bài viết đều có sự đan xen nội dung của các chương khác nhau Chính vì vậy, trật tự của các bài viết được sắp xếp theo các cơ quan háo chí ma dé tài khảo sát: Tạp chí Cộng sản, Tạp chí Xây dựng Đảng Báo Nhân dân, Báo Quân đội nhân dân, Đài Truyền hình Việt Nam, Báo Lao động, Báo Hà nội mới, Báo Văn nghệ Trẻ, Đài Truyền hình Hải Dương

+ Phần thí hai: là các bài viết của các nhà lãnh đạo báo chí: nghiên cứu báo chí, nhận định, đánh giá có tính chất tổng hợp và tương đối khái quát về hoạt động tuyên truyền xây dựng Đẳng của các cơ quan báo chí, gợi ý những giải pháp mang tính khả thi để nâng cao chất lượng báo chí tuyên truyền xây dựng Đảng

+ Phần thứ ba: là báo cáo kết quả điều tra bằng phiếu “Trưng cầu

ý kiến” đối với bạn đọc báo, nghe đài, xem truyền hình trong cả nước về nội dung, hình thức tuyên truyền xaydựng Đảng của những cơ quan báo đài mà để tài khảo sát; mẫu phiếu “Trưng cầu ý kiến” có câu trả lời của người được hỏi Kết quả điều tra theo phiếu trưng cầu ý kiến này có những phần sẽ được sử dụng trong báo cáo tổng luận, có những phần còn chưa được sử dụng - được coi như tư liệu để tham khảo Một báo cáo về kết quả khảo sát các báo tạp chí, chương trình truyền hình có nội dụng tuyên truyền xây dựng Đảng từ năm 1986 đến năm 2001, đây sẽ là một trong những tư liệu quan trọng để triển khai để tài

+ Phần cuối cùng là danh mục tài liệu tham khảo đã được đọc, nghiên cứu khi thực hiện để tài.

PHẦN NỘI DUNG

HOAT DONG TUYEN TRUYEN VE DANG

VA XAY DUNG DANG CUA GIAI CAP CONG NHAN

TS NGÔ ĐÌNH XÂY :

Học viện CTQG Hồ Chí Minh

1 KHAI NIEM CO BAN VE XAY DUNG DANG

Học thuyết Mác - Lênin về chính đảng cách mạng của piai cấp công nhân là một bộ phận cấu thành của chủ nghĩa xã hội khoa học - khoa học về cuộc đấu tranh giai cấp của piai cấp công nhân, về cách mạng vô sản, về những quy luật chính trị - xã hội của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội Học thuyết đó chỉ ra những quy luật về sự ra đời của Đảng, những nguyên tắc về xây dựng tư tưởng, tổ chức và hoạt động, lãnh đạo chính trị của Đảng nhằm cải tạo xã hội cũ, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, tiến lên chủ nghĩa cộng sản Học thuyết gắn liền với tên tuổi của Mác, Ăng ghen, Lênin và đã trải qua một quá trình phát triển lâu dài Quá trình đó gắn liên với những điều kiện lịch sử cụ thể của cuộc đấu tranh cách mạng của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Ở đây chúng tôi chỉ nêu lên những nét phác thảo chủ yếu nhất về Đảng và xây dựng Đảng

Theo quan điểm của Ph Ăng ghen kể từ khi xuất hiện giai cấp thì lịch sử phát triển của xã hội loài người là lịch sử đấu tranh giai cấp

Đấu tranh giai cấp thoạt đầu là đấu tranh về quyển lợi kinh tế Cuộc đấu tranh đó phát triển đến một trình độ nhất định thì chuyển hoá thành cuộc đấu tranh chính trị Đấu tranh chính trị là cuộc đấu tranh biểu hiện tập trung nhất, bao quát nhất và mạnh mẽ nhất của cuộc dấu tranh

giai cấp Đó là cuộc đấu tranh giành quyền lực chính trị về tay một piai cấp Cuộc đấu tranh này phát triển đến giai đoạn cao thì cách mạng xã, hội có thể nổ ra Cách mạng xã hội là đỉnh cao của cuộc đấu tranh chính trị mang mục đích giành chính quyền về tay giai cấp mình

Cuộc đấu tranh giai cấp phát triển đến một trình độ nào dó thì chính đảng ra đời Chính đẳng ra đời là mội tất yếu lịch sử, là sản phẩm

tự nhiên của cuộc đấu tranh giai cấp đạt đến trình độ dòi hỏi phải có su lãnh đạo thống nhất mọi hoạt động của giai cấp, nhằm hướng các nỗ lực chung vào mục tiêu chống lại giai cấp đối lập cùng với nhà nước thống trị của giai cấp đó

Cuộc đấu tranh của các chính đảng là sự biểu hiện hoàn chỉnh nhất, đầy đủ nhất và rõ rệt nhất của cuộc đấu tranh chính trị của pial cấp Đảng là mội tổ chức chính trị, là sẵn phẩm lịch sử tự nhiên của cuộc dau tranh chính trị của một giai cấp, và chỉ yếu, trước hết nó dựi biểu cho quyền lợi của giai cấp đó Bất kỳ một chính đảng của giai cấp nào cũng

ra đời theo quy luật đó Không có đẳng siêu giải cấp Đảng bạo giờ cũng mang tính chất của một giai cấp

Chính đảng của giai cấp công nhân ra đời là một đòi hỏi tất yếu khách quan của cuộc đấu tranh giai cấp cần có lực lượng lãnh dạo giai cấp thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử thế giới của mình

Mục tiêu đấu tranh của Đảng Cộng sản không có gì khác là giải phóng giai cấp công nhân và nhân dân lao động thoát khỏi ách áp: bức bóc lột, xoá bỏ chủ nghĩa tư bản, đưa dân tộc đến chế dộ tự do, ấm no và hạnh phúc nhất - xã hội Cộng sản chủ nghĩa - mà giai đoạn đầu của nó là

xã hội Xã hội chủ nghĩa

Đảng Cộng sản là là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa và hội khoa học với phong trào công nhân

Phong trào công nhân ở các nước đều trải qua một thời kỳ đấu tranh tự phát Phong trào tự phát đó không vượt khỏi giới hạn cao nhất của nó là chủ nghĩa công đoàn Cho tới nay, công đoàn ở tất cả các nước

tư bản chủ nghĩa chủ yếu vẫn chỉ là những tổ chức nghề nghiệp của giai cấp công nhân được tổ chức ra nhằm bênh vực quyển lợi của giai cấp mình về mặt kinh tế rong khuôn khổ của chủ nghĩa rư bẩn Theo Lênin cuộc đấu tranh của các công đoàn ở các nước tư bản chỉ là nhằm thay đổi một hình thức bóc lột này bằng một hình thức bóc lột khác

Chủ nghĩa xã hội khoa học do Mác và Ăng ghen sáng lập và được Lênin làm phong phú cả về lý luận và thực liễn Chủ nghĩa xã hội khoa học khi chưa kết hợp với phong trào công nhân, thì về mặt tổ chức, sự phát triển cao nhất của nó cũng chỉ dẫn đến sự ra đời của các hội truyền

bá chủ nghĩa Mác

Chỉ từ khi chủ nghĩa xã hội khoa học thâm nhập và soi sáng vào phong trào công nhân, giai cấp công nhân mới thấy rõ bản chất bóc lột của nhà tư bản, thấy rõ sứ mệnh lịch sử vẻ vang của mình Và chỉ từ đó, giai cấp công nhân mới ý thức được rằng, nó cần phải tự tổ chức ra chính đảng độc lập của mình để lãnh đạo cuộc đấu tranh của giai cấp đi đến thắng lợi hoàn toàn Từ khi có chủ nghĩa xã hội khoa học soi sáng có chính đảng cách mạng lãnh đạo, giai cấp công nhân mới chuyển thành giai cấp tự giác, đi tiên phong trong cuộc đấu tranh giải phóng nhân loại khỏi ách áp bức và bóc lột, mới từ giai cấp tự mình trở thành giai cấp vì mình như Ăng ghen đã nói

Kỷ niệm 30 năm ngày thành lập Đảng Lao động Việt Nam Chủ lịch Hồ Chí Minh đã tổng kết: "Chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với phong trào công nhân và phong trào yêu nước đã dẫn tới việc thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương vào đâu năm 19307” (Ù

Quá trình kết hợp giữa chủ nghĩa xã hội khoa học và phong trào công nhân là một quá trình đấu tranh cách mạng, gay gắt, quyết liệt chống các trào lưu tư tưởng tư sản, cơ hội, vô chính phủ Sự kết hợp đó

11

phải được thực hiện một cách khoa học thì Đảng mới ra đời được Có thể nói, chính Đảng Cộng sản của giai cấp công nhân ngay từ khi ra đòi da mang bản chất cách mạng và khoa học Những bản chất này được củng,

cố và phát triển đồng thời với quá trình xây dựng Đảng, cũng tức là quá trình tiếp tục thực hiện sự kết hợp giữa chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào công nhân để Đảng ngày càng phát triển, vững mạnh

Chính Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân phải được xây dựng dựa trên các nguyên tắc sau:

- Chủ nghĩa Mác - Lênin là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng

- Đảng Cộng sản là đội tiên phong chính trị có tổ chức và là đội ngũ có tổ chức chặt chẽ nhất, giác ngộ nhất của giai cấp công nhân

- Khi có chính quyền, Đảng là lực lượng lãnh đạo hệ thống chính trị của chủ nghĩa xã hội và là một bộ phận của hệ thống đó

- Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng tổ chức sinh hoạt và hoạt động của Đảng

- Đảng là một khối thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức, tự phê bình và phê bình là qui luật phát triển của Đảng

- Dang gắn bó chặt chẽ với quần chúng, kiên quyết dấu tranh để ngăn ngừa và khắc phục bệnh quan liêu, xa rời quần chúng

- Đăng phải tích cực kết nạp những đại biểu ưu tú của piai cấp công nhân và nhân dân lao động vào Đảng, phải thường xuyên đưa những người không đủ tiêu chuẩn và những phần tử cơ hội ra khỏi Đảng

- Tính quốc tế của Đảng Cộng sản phải trở thành bản chất của Đảng Khi chính đảng của giai cấp công nhân ra đời, tổn tại và phát triển thì Đảng luôn luôn quan tâm và thực hiện quá trình xây dựng Đảng của mình

Nhìn một cách tổng quát, xây dựng Đảng là khoa học và nghệ

thuật về những quy luật về sự lãnh đạo của Đảng đối với xã hội, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng đối với xã hội; về những quy luật xây dựng nội

bộ Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng

Trong điều kiện có chính quyền, xây dựng Đảng là khoa học và nghệ thuật về những nguyên tắc và phương pháp lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị, về những nguyên tắc và phương pháp lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp xây dựng, nhát triển kinh tế, xã hội, tư tưởng, văn hoá, giáo dục, khoa học, kỹ thuật, an ninh, quốc phòng và đối ngoại Đối với việc xây đựng nội bộ Đảng thì đó

là những nguyên lý về tư tưởng và tổ chức, những nguyên tắc, tiêu chuẩn sinh hoạt đảng và những cơ chế để thực hiện những nguyên tắc tiêu chuẩn đó trong điều kiện Đảng lãnh đạo chính quyền

Nói cách khác, xây dựng Đảng là quá trình tìm ra và hiện thực hoá

cơ chế xây dựng và hoạt động của Đảng, làm cho Đảng ngày càng vững mạnh về phẩm chất, năng lực, trí tuệ và năng lực lãnh đạo, làm tròn vai trò đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân, lãnh đạo xã hội phát triển toàn diện

Quá trình xây dựng Đảng của giai cấp công nhân quan trọng như vậy nên trong hệ thống các bộ môn khoa học xã hội Mác - Lênin đã hình thành nên bộ môn khoa học về xây dựng Đảng

Xây dựng Đảng - một bộ môn của khoa học xã hội — là mội bộ phận cấu thành không thể tách rời của học thuyết Mác - Lênin về Đảng cách mạng của giai cấp công nhân Khoa học xây dựng Đảng ra đời và phát triển trên cơ sở lý luận Mác - Lênin, trên cơ sở tổng kết hoạt động thực tiễn (thành công và không thành công) của các Đảng Cộng sản và công nhân Khoa học xây dựng Đảng có quan hệ hữu cơ với chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, với kinh tế - chính trị học, với khoa học lịch sử Đảng, với chủ nghĩa xã hội khoa học và lịch sử phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Như vậy, về mặt chính trị trên cơ sở khoa học, vị trí của bộ môn xây dựng Đảng rất quan trọng

13

Mục tiêu của bộ môn xây dựng Đảng là nhằm nâng cao chất lượng công tác cho cần bộ lãnh đạo chính trị, giúp cho cán bộ, đảng viên có khả năng nhận thức và giải quyết đúng đắn, kịp thời những vấn để trước mắt cũng như những vấn đề cơ bản đặt ra đối với sự lãnh đạo của Đảng và việc xây dựng nội bộ Đảng trong thời kỳ quá độ di lên chủ nghĩa xã hội Môn xây dựng Đảng còn giúp cho cán bộ, đảng viên của Đảng quán triệt và vận dụng sáng tạo những nguyên tắc, phương thức lãnh đạo của Đảng và những tiêu chuẩn sinh hoạt Đảng trong điều kiện Đảng lãnh đạo chính quyền

2 HOAT DONG TUYEN TRUYEN VE DANG VA XAY DUNG DANG

2.1 Chính Đảng của giai cấp công nhân xuất hiện, trong bản chất

và nội dung của nó, đã mang tính khoa học và tính cách mạng sâu sắc, do vậy quá trình ra đời, tồn tại và phát triển của nó là một quá trình chủ động sáng tạo đầy tính tự giác Hơn thế nữa bản thân chính Đảng của giai cấp công nhân còn là một kết cấu phức hợp có nhiều bộ phận, nhiều yếu

tố, nhiều quá trình hợp thành: từ hệ tư tưởng xuất phát, nguyên tắc tổ chức, hoại động; rồi qui trình ra nghị quyết và phương thức, cách thức hoạt động; đến các tổ chức hiện thực (từ trung ương đến địa phương) để thực hiện hoá quá trình lãnh đạo, chỉ đạo của mình Mội tất yếu đặt ra là muốn có được một tổ chức có tính hệ thống và tính chỉnh thể như vậy thì phải có sự tác động (về mặt tư tưởng) một cách tích cực, chủ động- thường xuyên, liên tục về chính đảng đó cho quần chúng nhân dân Điều đó có nghia là công việc đó đòi hỏi giai cấp công nhân phải có sự tuyên truyền giải thích về nguồn gốc xuất hiện, bản chất, rồi vị trí vai trò chức năng và cách tổ chức của chính đảng của mình để quần chúng nhân dân hiểu, tin, làm theo và cùng tham gia vào các hoạt động do chính đảng đó để ra và tốt hơn nữa là để quần chúng nhân dân tự nguyện được trở thành một thành viên tích cực của chính đảng đó Biện pháp đó chính là công tác tư tưởng của chính Đảng của giai cấp công nhân

* Công tác 1w tưởng có thể được hiểu là việc sử dụng tổng hợp các thành quả của khoa học, nghệ thuật và phương pháp tác động vào ý thức,

tình cảm, hành động của con người và của xã hội để hình thành, củng cố, hoặc làm chuyển biến tư tưởng con người một cách có chủ định: đồng thời qua đó để định hướng hoạt động của con người

Nếu tư tưởng là một hình thái của ý thức xã hội, thuộc lĩnh vực tỉnh thần của đời sống xã hội thì công tác tư tưởng tác động trực tiếp đến đời sống tính thần của con người, làm tăng cường năng lực phản ánh và năng lực sáng tạo tích cực của ý thức xã hội, để thông qua dó tác động- trở lại đối với tồn tại xã hội Tư tưởng nói riêng, ý thức xã hội nói chung luôn phản ánh tồn tại xã hội, đồng thời lại có tính vượt trước so với tồn tại xã hội Lịch sử đã chính minh rằng, tư tưởng - nhất là tư tưởng chính trị - xã hội có thể đi trước trạng thái hiện có của xã hội Ví dụ, tư tưởng của giai cấp phong kiến hình thành từ khi còn chế độ chiếm hữu nô lệ Tư tưởng, của giai cấp tư sản hình thành trong khi chế độ phong kiến vẫn đang thống trị và tư tưởng ấy đã dẫn dắt, làm bùng nổ cách mạng tư sản

Tư tưởng xã hội chủ nghĩa được hình thành trong lòng chế độ tư sản và

sự vận động của tư tưởng ấy cùng với các yếu tố khác làm xuất hiện và

có thể thành công các cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa

Công tác tư tưởng có thể được phân theo các cấp độ: công tác tư tưởng nói chung; công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản và của Nhà nước

xã hội chủ nghĩa; công tác tư tưởng trong những lĩnh vực cụ thể (kinh tế, văn hoá - xã hội, an ninh - quốc phòng); công tác tư tưởng đối với những người làm công tắc tư tưởng

Công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản và Nhà nước xã hội chủ nghĩa là các hoạt động đa dạng nhằm xây dựng, xác lập, phát triển tư tưởng xã hội chủ nghĩa, hình thành niềm tin, định hướng giá trị đúng đắn, góp phần xây dựng thế giới quan khoa học cho con người, thúc đẩy con người hành động tích cực và sáng tạo để thực hiện thắng lợi lý tưởng và mục tiêu chủ nghĩa xã hội

Công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam là những hoạt động nhằm giúp cho cán bộ, đảng viên, nhân dân có nhận thức đúng và

1S

kiên định về con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội mà chúng ta đã lựa chọn Nhận thức đúng mục tiêu dân giàu, nước mạnh

xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; đấu tranh chống lại những tư tưởng sai lâm, lệch lạc; xây dựng con người mới có Lư tưởng tiến bộ có đạo dức - trong sáng, có lối sống lành mạnh

Công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam hướng vào ba mục tiêu lớn: xây dựng Đảng về mặt tư tưởng; xây dựng hình thái ý thức

xã hội cho chế độ xã hội chủ nghĩa; xây dựng con người mới có tư tưởng tiến bộ Để thực hiện ba mục tiêu đó, nội dung của công tác tư tưởng hướng vào ba nhiệm vụ chính Đó là: công tác lý luận; công tác tuyên truyền và công tác cổ động

- Công tác lý luận, là giáo dục lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong cán bộ, đẳng viên, trong giai cấp công nhân, giai cấp nông dân, tầng lớp trí thức, nhân dân lao động và toàn xã hội

- Công tác tuyên truyền, là những hoạt động, mang tính khoa học

và nghệ thuật của chủ thể tư tưởng tác động đến các đối tượng tuyên truyền nhằm thay đổi nhận thức, thái độ, hành vi của đối tượng hình thành ở đối tượng một kiểu thế giới quan, một kiểu ý thức xã hội khơi dậy, cổ vũ tính tích cực xã hội của những đốt tượng đó

Công tác tuyên truyền có vai trò quan trọng trong sự nghiện cách mạng cũng như trong tiến trình phát triển của xã hội loài người Nó truyền bá, phổ biến hệ tư tưởng cách mạng trong xã hội mà trước hết là trong các lực lượng tiên tiến, khơi dậy tính sáng tạo của quần chúng, động viên lực lượng quần chúng tham gia sự nghiệp cách mang sóp phần tổ chức các, phong trào cách mạng, chuẩn bị tiền để lý luận tư tương và con người cho các cuộc cách mạng Trong các thời kỳ vận động cách mạng cũng như trong toàn bộ tiến trình các cuộc cách mạng xã hội ' thường xuất hiện những nhà tư tưởng, những nhà tuyên truyền kiệt xuất Công tác tuyên truyền trở thành công tác cách mạng đầu tiên của bàt kỳ giai cấp cách mạng nào và tổ chức cách mạng nào Tư tưởng cách mạng

muốn trở thành sức mạnh vật chất, muốn được hiện thực hoá trong cuộc sống phải thâm nhập vào quần chúng thông qua công tác tuyên truyền Nội dung của công tác tuyên truyền là đưa lý luận cách mạng vào phone trào cách mạng của quần chúng, xác lập địa vị thống trị của hệ tư tưởng cách mạng trong đời sống tỉnh thần của toàn xã hội Các nguyên tắc của công tác tuyên truyền là tính Đảng, tính khoa học và tính nhân dân

Công tác tuyên truyền về Đảng và xây dựng Đảng là tuyên truyền, phổ biến các nghị quyết, chỉ thị của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, làm cho mọi người hiểu được cơ sở lý luận cũng như thực tiễn của các văn bản đó; quán triệt nội dung và cách thức tổ chức triển khai thực hiện, xây dựng chương trình hành động trong từng cơ quan, đơn vị, địa phương, cơ sở Công tác tuyên truyền về Đảng và xây dung Pang cũng cần kịp thời tổng kết, đúc rút và phổ biến kinh nghiệm của các điển hình tiên tiến để nhân rộng, đồng thời uốn nắn những khuyết điểm sai lầm, vướng mắc để kịp thời sửa chữa Tuyên truyền về Đảng và xây dựng Đảng cũng là thông tin kịp thời tình hình chính trị, thời sự trong nước và quốc tế có định hướng để giúp cho việc thống nhất nhận thức trong toàn Đảng, toàn dân

- Công tác cổ động, là làm tăng nhận thức và cổ vũ nhân dân tích cực thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, khơi dậy và phát huy các yếu tố truyền thống, các gương sáng điển hình phát

động các phong trào cách mạng sâu rộng trong nhân dân, khơi dậy tình cảm cách mạng, lôi cuốn nhân dân, động viên lòng nhiệt tình, hãng hái của nhân dân

Tuyên truyền (tiếng La-tnh: Prapapanda) là một hoạt động xã hội đặc biệt, nhằm truyền bá một quan điểm nào đó vào nhận thức, thái độ, hành động của cá nhân, tập thể tầng lớp, giai cấp nào đó trong toàn xã hội Thuật ngữ tuyên truyền xuất biện khoảng 400 năm trước, dùng để chỉ hoạt động của các nhà truyền giáo nhằm thuyết phục, lôi kéo những người khác theo đạo Ki- tô Sau này, thuật ngữ tuyên truyền được sử dụng để biểu đạt các hoạt động nhằm tác động đến suy nghĩ, tư tưởng

17

của người khác và định hướng hành động của họ theo một khuynh hướng nhất định Chủ tịch Hồ Chí Minh trong tác phẩm “Người tuyên truyền và cách tuyên truyền” cho rằng: "fuyên truyền là đem một việc gì đó nói

cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm Nếu không đạt dược mục đích

đó là tuyên truyền thất bạt" (2)

Tuyên truyền có nhiều cách phân chia Nếu phân theo tinh chat, kiểu loại, hệ tư tưởng mà nó truyền bá, thì có tuyên truyền tư sản, tuyên truyền vô sản Nếu phân theo nội dung tuyên truyền, thì có tuyên truyền kinh tế, tuyên truyền chính trị, tuyên truyền văn hoá Nếu phân theo phạm vi tác động đến đối tượng, thì có tuyên truyền miệng, tuyên truyền trực quan, tuyên truyền qua các phương tiện thông tin đại chúng, hay tuyên truyền trực tiếp, tuyên truyền gián tiếp

Vấn đề mang tính quyết định trong hoạt động tuyên truyền là lợi ích

xã hội của chủ thể và sự phù hợp của nó với lợi ích chung của toàn xã hội

Đây là vấn đề mấu chốt, quyết định sự lựa chọn nội dung, hình thức, phương pháp tuyên truyền Như vậy, tuyên truyền về Đảng và xây dựng Đảng của chúng ta là phải dựa trên nền tảng của chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, truyền bá các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước nhằm làm cho hệ tư tưởng Mác - Lênin, đường lối của Đảng thấm nhuần vào quần chúng lao động, trở thành sức mạnh vật chất cải tạo thực tiễn Đảm bảo lợi ích của Đảng, của giai cấp công nhân, của người lao động và cả dân tộc là nguyên tắc đầu tiên chỉ phối hoạt động tuyên truyền

Mục đích của tuyên truyền, thường được xét trên hai bình diện Trên bình điện xế hội, tuyên truyền nhằm hình thành một kiểu ý thức xã hội mà cốt lõi của nó là thế giới quan, có tác dụng động viên cổ vũ con người hành động tích cực vì lý tưởng mà xã hội đặt ra Trên bình điện cá nhân, tuyên truyền nhằm xây dựng nhận thức, củng cố niềm tin, phát huy tính tích cực xã hội của con người Hiệu quả của tuyên truyền cao hay thấp tùy thuộc vào việc chủ thể tuyên truyền có xác định được rõ rệt mục

đích của tuyên truyền hay không Xác định đúng mục đích tuyên truyền, quán triệt nó trong toàn bộ hoạt động tuyên truyền, làm cho mục đích trở thành mục tiêu phấn đấu là một đòi hỏi vừa cơ bản, vừa cấp thiết của thực tiễn tuyên truyền giáo dục hiện nay

Chủ thể tuyên truyền, là những cá nhân, tổ chức đại diện cho

đảng phái chính trị, nhà nước, giai cấp, đoàn thể, các nhóm xã hội mà lợi ích của họ gắn liên với mục đích của tuyên truyền Đối với tuyên truyền

tư tưởng, chủ thể tuyên truyền bao gồm chủ thể của hệ tư tưởng (một giai cấp, một chính đảng), các cơ quan và thiết chế xã hội được chủ thể hệ tư tưởng tổ chức ra, có chức năng truyền bá phân phối, lưu giữ hệ tư tưởng Dưới chủ nghĩa xã hội, chủ thể tuyên truyền là toàn Đảng, các tổ chức nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, toàn thể cán bộ, dang vién Co quan tuyên truyền các cấp, các ngành, cơ quan chính trị trong lực lượng

vũ trang là lực lượng tham mưu giúp cấp uỷ đảng chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra công tác tuyên truyền trong Đảng và trong toàn xã hội

Đối tượng tuyên truyền, là những cá nhân, tập thể, tầng lớp, giai cấp, nhóm, xã hội, những cộng đông người ở trong và ngoài nước

Nội dung tuyên truyền, là nội dụng các loại hoạt động mà chủ thể tuyên truyền đã xác định để chuyển tải đến đối tượng nhằm thực hiện mục đích đề ra Nội dung tuyên truyền được quy định bởi mục đích, đối tượng, điều kiện tiến hành tuyên truyền cụ thể của mỗi giai đoạn cách mạng Nội dung tuyên truyền phải mang tính định hướng, thuyết phục, giáo dục, dựa trên cơ sở những thông tin chân thực, tổng hợp, toàn diện

có cơ cấu hợp lý, cân đối, tập trung ở những trọng tâm, trọng điểm nhằm đạt được mục đích

Phương pháp tuyên truyền, là do đối tượng, mục đích, nội dung tuyên truyền quy định và có thể khái quát thành 4 nhóm chính:

- Nhóm các phương pháp dùng lời nói như bài giảng, báo cáo thuyết trình, kể chuyện, nói chuyện thời sự - chính sách, mít tỉnh trao đổi, toạ đầm, tranh luận, hỏi - đáp Đó gọi là tuyên truyền miệng

19

- Nhóm các phương pháp trực quan bao gồm sử dụng các phương tiện tượng trưng như: sơ đồ, bản đồ, biểu bảng và các phương tiện tạo hình như tranh, ảnh, pa nô, áp phích, biểu ngữ, mô hình, tỉ vi, phim

- Nhóm các phương pháp thực tế như luyện tập, tham quan tổng

kết điển hình

- Nhóm các phương pháp gián tiếp qua một phương tiện truyền bá như sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng (báo in, đài phát thanh, truyền hình, báo ảnh, thông tấn xã )

Hiệu quả tuyên truyền, là mức độ đạt tới mục đích tuyên truyền đặt ra sau mỗi tác động tuyên truyền hay chu kỳ tuyên truyền Hiệu quả tuyên truyền có thể phân loại theo thời gian tác động; theo phạm vi tác động; theo hiệu quả giai đoạn Phân theo thời gian tác động gồm có hiệu quả trước mất là hiệu quả tính cho một quãng thời gian tương đốt ngắn (Í năm, 1 quý, | thang ) và hiệu quả lâu đài được tính toán, xác định trong thời gian tương đối dài (2 năm, 5 năm, 10 năm) được đánh giá trên phạm

vi xã hội Phân theo phạm vi tác động gồm có hiệu quả chung và hiệu quả cụ thể Phân theo tính giai đoạn của việc xác định hiệu quả có: hiệu quả sơ bộ; hiệu quả dự đoán và hiệu quả thực tế

2.2 Quan điểm của Đảng ta về vai trò, chức năng nhiệm vụ cơ bản của công tác tuyên truyền

Sở đĩ công tác tuyên truyển có được thành tựu đó là do trước hết Dang ta xác định rõ vai trò, vị trí trọng yếu của công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền: “Công tác chính trị, tư tưởng là linh hồn của mọi công tác Không những nó nhằm phục vụ những nhiệm vụ cụ thể trước mắt mà còn nhằm cải tiến bộ mặt tỉnh thần của toàn thể xã hội, của hàng chục triệu con người”, nó là một nhân tố làm nên thắng lợi Do đó "Đảng ta, luôn luôn coi công tác tư tưởng là một hộ phận quan trọng của cuộc đấu tranh cách mạng của Đảng” Từ đó Đảng ta nhấn mạnh “phải luôn tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tư tưởng”, "toàn Đảng phải làm công tác tư tưởng, toàn Đảng phải làm công tác tuyên truyền thật sâu

rộng và liên tục, " mỗi đẳng viên dù Ở cương vị công tác nào đều phải làm công tác tư tưởng cụ thể, công tác tuyên truyền, bộ phận chủ yếu của công tác tư tưởng phải được coi là một trong những công tác căn bản của Đảng mà mỗi đảng viên phải có trách nhiệm tiến hành tốt ”(3)

Song, Đảng ta cũng chỉ ra và yêu cầu những nội dung bao trùm,

cốt lõi ấy phải luôn được cụ thể hoá, phải xuất phát từ tình hình thực tế, phải gắn liền công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền với đời sống nhằm bảo đảm hoàn thành những nhiệm vụ cách mạng trong từng thời kỳ

“Phải căn cứ vào yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng của Đảng và tình hình

tư tưởng của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân đặng đề ra nhiệm

vụ và phương châm công tác tư tưởng của Đảng trong thời gian trước mắt Nhiệm vụ công tác tư tưởng bao giờ cũng do nhiệm vụ chính trị quyết định và phải phục vụ nhiệm vụ chính trị Không thể tách rời nhiệm

vụ công tắc tư tưởng với nhiệm vụ chính trị, càng không thể đối lập hai nhiệm vụ ấy với nhau ”(4)

Tỉnh thần này được Đảng ta quán triệt và tuân thủ nhất quán mà điều đó được thể hiện rõ nhất qua các chỉ thị, nghị quyết chủ trương của

Đảng ta kể từ 1930 đến nay

Khi Đảng ta mới được thành lập, quần chúng nhân dân còn chưa hiểu thế nào là Đảng Cộng sản, do đó nhiệm vụ trước mắt và cấp thiết là phải làm cho quần chúng nhân dân hiểu rõ vẻ Đảng, nhận thức đúng về mục đích mà Đảng theo đuổi: “13 Tuyên truyền Bây giờ phong trào cộng sản trong Đông Dương đã bắt đầu bành trướng, nhưng mục dích của Đảng chưa phổ thông trong quảng đại quần chúng Đảng phải làm cho càng ngày càng đông quần chúng biết mục đích của Đảng và ý kiến của Đảng đối với các việc quan trọng xảy ra Muốn được như thế thì Đảng phải mỡ rộng việc tuyên truyền cổ động ra (báo, sách, truyền đơn diễn thuyết, v.v.) Tài liệu huấn luyện phải viết cho rõ ràng, dễ hiểu và in cho

sach sé” (5)

Mục đích của việc tuyên truyền này là làm cho quần chúng hiểu cương lĩnh hoạt động của Đảng và cùng nham gia vào các hoạt động ấy:

21

“8 Chương trình cộng sản và thuật ngữ tuyên truyền phải được tuyệt đại đa số quần chúng hiểu biết

9 Tổ chức những cuộc họp để nói chuyện Thực hành cương lĩnh của Đảng phù hợp với những điều kiện của địa phương mình ở Đưa học sinh đi diễn thuyết trước các nhà máy, nơi công cộng, nhữn nơi có đông người qua lại

10 Lợi dụng những lúc tỉnh thần nhân dân đang sôi sục để tuyên truyền, diễn thuyết, biểu tình” (6)

Khi quần chúng nhân dân đã bắt đầu hiểu về Đảng thì công việc tuyên truyền tiếp theo là phải làm cho nhân dân hiểu được cuộc đấu tranh

do Đảng phát động là nhằm đánh đuổi đế quốc thực dân đánh đổ phong kiến, đem lại đời sống tự do độc lập cho mọi người dân, nghĩa là thực hiện thắng lợi cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở Việc Nam Muốn vậy trước hết phải làm cho quần chúng nhân dân hiểu rõ mục đích của cuộc đấu tranh, hiểu rõ thủ đoạn của bọn đế quốc phong kiến và hiểu nỗi khống khổ của nhân dân lao động:

“16 Lam cho tất cả mọi người hiểu mục đích của cuộc đấu tranh hiện nay, những mưu mô bí mật của bọn đế quốc, địa chủ, quan lại, cường hào, nghĩa là phê phán thẳng tay sự khủng bố trắng, sự vu cáo đối với chủ nghĩa cộng sản Giải thích cho mọi người hiểu rõ nguyên nhân vì sao công nhân và nông đân biểu tình Tất cả những ai ở trong hoàn cảnh khốn khổ như vậy hãy ủng hộ những người biểu tình: hãy đem nghị lực

và sức mạnh của mình ra ủng hộ cuộc đấu tranh để sinh tồn này”(7)

Sau đó tuyên truyền của Đảng phải có chương trình cụ thể, kế hoạch cụ thể để tập hợp lực lượng tiến hành cuộc đấu tranh đến thắng lợi cuối cùng:

“20 Cần phải phổ biến lời kêu gọi của đảng cách mạng những khẩu hiệu đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa tư bản, bọn quan lại và cường hào Dù trong trường hợp thắng lợi hay thất bại, điều

quan trọng là làm chơ quân chúng hiểu rằng chế độ cũ không thay đổi, và không có một hy vọng cải thiện và tiến bộ nào trong những điều kiện sống hiện nay Và nếu người ta có đi đến cải thiện những điều kiện sinh sống đó thì mọi người cần hiểu rằng một số cải thiện nào đó đã đạt được với cái giá của biết bao đau khổ Hơn nữa những cải thiện ấy cũng sẽ không lâu dài Chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới có tất cả những khả năng cần thiết được giải phóng con người bình dân một cách đây du nhất và lâu dài nhất

21 Vào thời điểm đại khủng hoảng kinh tế này, nếu phái kinh tế muốn thành công trong công tác tuyên truyền bãi công công nhân của mình, thì nó không được bỏ qua những kế hoạch vận động sau đây:

a Luôn luôn tuyên truyền, tuyên truyền nữa, luôn luôn có những cuộc nói chuyện và những cuộc nói chuyện nữa để cổ vũ, thúc đẩy quần chúng hy sinh cho sự nghiệp chung

b Ra sức cổ vũ quần chúng thường xuyên biểu tình, tập họp nhau lại để đấu tranh liên tục và suốt đời

c Bat tay vào việc tổ chức các đội xung kích dự bị tích trữ và gia tăng nhiều các sản phẩm lao động của mỗi người để chuẩn bị sẵn sàng

các cuộc đấu tranh

d Tổ chức các cuộc đình công của công nhân và chống lại phái chống bãi công

e Tiến hành một công tác tuyên truyền tích cực trong các gia đình công nhân bãi công để thúc đẩy các bà vợ giúp đỡ chồng họ, con cái piúp đỡ cha họ và khuyến khích họ tham gia đấu tranh chống bọn chống bãi công

{ Coi trọng hơn các đội tăng viện ”(8)

Và cuộc đấu tranh này chỉ giành được thắng lợi cuối cùng khi mà công tác tuyên truyền của Đảng làm cho giai cấp công nhân hiểu dược rằng chỉ có sự liên minh của họ với giai cấp nông dân do Đảng lãnh đạo

23

“11 Tuyên truyền Mục đích công nhân vận động là kéo đại quần chúng đi tranh đấu cho đến lúc thực hành được xã hội chủ nghĩa Muốn được như thế thì công hội phải đem ảnh hưởng cho sâu cho khắp vào đại quần chúng, vậy nên việc tuyên truyền là rất quan trọng Trong lúc tuyên truyền phải chú ý vào những việc sau này:

a Đem những sự áp bức, bóc lột trước mắt công nhân nói cho họ hiểu sự cần phải tổ chức lại thành đoàn thể để tranh đấu chống với đế quốc và tư bổn, để binh vực quyền lợi cho công nhân

b Làm cho công nhân hiểu rằng nếu biết tổ chức lại thì vô sản giai cấp có một cái sức mạnh cách mạng rất lớn và trong cuộc cách mạng tương lai vô sản có cầm quyền lãnh đạo cho hết thấy quần chúng lao khổ đấu tranh chống đế quốc, địa chủ và tư bổn bổn xứ thì công nhân mới tự giải phóng cho mình được

c Cần phải tuyên truyền cho công nhân hiểu rằng đân cày là dồng minh của vô sản giai cấp, công nhân cần phải binh vực phong trào cách mạng của nông dân chống địa chủ, vì thổ địa cách mạng được thành công thì xã hội c.m sẽ mau thắng lợi "1

d Làm cho công nhân đừng phân biệt vô sản nước này, nói khác giải thích cho họ hiểu rằng vô sản cả thế giới là anh em, cùng tranh dấu một mục đích chung và Tổ quốc của vô sản giai cấp toàn thế giới là Liên bang Xô viết

đ Làm cho công nhân hiểu rõ mục đích của Đảng và ý kiến của Đảng đối với những vấn đề quan hệ cho sự sanh hoạt của thợ thuyền và hết thảy mọi việc lớn xảy ra trong xứ Giảng giải cho công nhân biết rằng DCS 1a Đảng của họ và cần phải binh vực Đảng”(9)

Để tuyên truyền có hiệu quả cao thì Đảng ta cũng nhận thức và chủ trương là song song với nó, công tác tuyên truyền phải tiến hành phản tuyên truyền đối với tất cả các loại tuyên truyền phan dong và các trào lưu tư tưởng có hại:

e Đánh đổ sự phản tuyên truyền và những cách lừa gat cha đế quốc chủ nghĩa (như hội đồng hoà giải lao động tư bổn, hội đồng cải cách, thanh tra lao động, v.v.), và kéo quần chúng thoát ra khỏi ảnh hưởng bọn quốc gia cải lương và các đảng phái quốc gia khác ”(10)

Sau 1975, cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân ở nước ta do Đảng lãnh đạo đã giành được thắng lợi hoàn toàn, cả nước thống nhất độc lập cùng tiến hành công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội thì để đáp ứng được nhiệm vụ đầy tính cách mạng và sáng tạo đó, Đảng ta đã đề ra nhiệm vụ chủ yếu, nội dung bao quát cho công lác tư tưởng, công tác tuyên truyền trong giai đoạn này là: “Kết hợp chặt chế việc giáo dục chủ nghĩa yêu nước với việc giáo dục chủ nghĩa xã hội”, " đem chủ nghĩa Mác - Lênin giáo dục cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân lao động phát huy truyền thống đấu tranh bất khuất và trí sáng tạo của họ trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội ”(1 1)

Đặc biệt là phải làm rõ nội dung cụ thể của đường lối, chủ trương chính sách của Đảng trong giai đoạn cách mạng mới: “Theo sát đường lối chính sách của Đảng và gắn chặt với thực tiễn đấu tranh cách mạng các ngành trên đây (thuộc công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền - T.G.) phải kịp thời làm sáng tổ quan điểm của Đảng ta về những sự kiện quan trọng trong đời sống chính trị, kinh tế, văn hoá của nước ta và trên thế giới; góp phần nâng cao ý thức xã hội chủ nghĩa và nhiệt tình lao động sáng tạo của quần chúng nhân dân, hướng dẫn kịp thời và đúng đắn dư luận xã hội Các phương tiện thông tín đại chúng phải là những công cụ nhạy bén cung cấp kịp thời cho nhân dân những món ăn tỉnh thần về nhiều mặt, gói phan làm phong phú đời sống văn hoá của nhân dân ta”(12)

Bên cạnh đó, từ quan niệm tư tưởng con người luôn luôn diễn biến phức tạp do sự tác động của thực tiễn đời sống, thực tiễn đấu tranh giai ' cấp, do những ảnh hưởng xấu của tàn dư xã hội cũ là không tránh khỏi và

do những thế lực thù địch của cách mạng không ngừng hoạt động phá hoại bằng những âm mưu thâm độc, thủ đoạn xảo trá, Đảng ta cũng lưu ý công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền luôn phải chú trọng cả hai mặt

là xây dựng những cái đúng, cái hay và đấu tranh chống những cái sai trái những tư tưởng quan điểm lệch lạc Phải “dựa trên cơ sở phát huy

25

không ngừng những ưu điểm và tính tích cực cách mạng của cán bộ đảng viên và quần chúng để khắc phục những khuyết điểm sai lắm" Đảng chỉ rõ và yêu cầu: quan tâm “đấu tranh tư tưởng nội bộ” đồng thời luôn cảnh giác kiên quyết và kịp thời đấu tranh chống lại những luận điệu phản động của bọn phá hoại ”(13)

Để đạt được hiệu quả tối đa trong công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền, Đảng đã chỉ ra và phân tích những biện pháp cụ thể, cần thiết của công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền Những biện pháp đó là:

1- Kết hợp giáo dục lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin một cách có

hệ thống với việc rèn luyện tư tưởng trong thực tế lao động và đấu tranh

2- Tăng cường việc giáo dục thời sự, chính sách cho các cán bọ, đảng viên và quần chúng nhân dân

3- Đẩy mạnh công tác lý luận và công tác tổng kết kinh nghiệm của Đảng

4- Thực hiện phê bình, tự phê bình trong Đảng

5- Phối hợp chặt chẽ các binh chủng trên mặt trận tư tưởng

6- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tư tưởng Trong các biện pháp trên đây, Đảng đặc biệt coi trọng biện pháp tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền và chỉ dẫn rất cụ thể việc thực hiện biện pháp này Đảng ta nhấn mạnh: “Công tác tư tưởng là công tác tỉnh vi nhất vì nó động đến

tâm tư, tình cảm của con người, nó nắm được mạch sống của xã hội và có khả năng phát huy tính tự giác, tính tích cực chủ động và óc sáng tao cua quần chúng để hoàn thành mọi nhiệm vụ của Đẳng đề ra Mỗi cơ quan lãnh đạo của Đảng cần đi sâu nghiên cứu vấn đề lãnh đạo tư tưởng, dùng công lác tư tưởng làm đòn bẩy đẩy mạnh mọi mặt công tác khác ”(14)

Năm 1986, trước những yêu cầu đòi hỏi bức xúc của tình hình trong nước và trên thế giới, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VÌ của Đảng Cộng sản Việt Nam đã đánh dấu một bước ngoặt trong nhận thức

và trong tư tưởng của Đảng ta, đó là “Đổi mới tư duy trong mọi hoạt động của Đảng và Nhà nước ” và Đảng ta xác định “Đổi mới tư duy,

nâng cao phẩm chất cách mạng của cán bộ, đẳng viên và nhân dân là nhiệm vụ chủ yếu của công tác tư tưởng”(15) trong giai đoạn này Cùng với việc đổi mới tư duy, đi liền với nó và hỗ trợ cho nó, Đảng yêu cầu công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền “phải hướng vào việc bồi dưỡng phẩm chất, đạo đức mới, nâng cao tính thần yêu nước và yêu chủ nghĩa

xã hội, tỉnh thần quốc tế vô sản và tỉnh thần quốc tế xã hội chủ nghĩa, khơi dậy ý chí cách mạng của chung”(16)

"Trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đổi mới toàn diện

và sâu sắc đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, Đẳng ta phải tiếp tục vững mạnh Vì thế khi bước vào sự nghiệp đổi mới, Đảng ta xác định: lãnh đạo kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng Đăng là nhiệm vu then chốt Xây dựng, chỉnh đốn Đảng luôn luôn là nhiệm vụ thường xuyên là

sự vận động tự thân của Đẳng trong tiến trình phát triển của sự nghiệp cách mạng Trong diễn văn đọc tại Lễ kỷ niệm 109 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu đã phân tích sáng tỏ tính cơ bản thường xuyên và tính cấp bách của nhiệm vụ xây dựng chỉnh đốn Đảng: “Khi cách mạng khó khăn, chỉnh đốn Đảng để xây dựng thái

độ bình lĩnh, sáng suốt, kiên định lập trường, không để rơi vào tình trạng đao dộng, bị quan; khi cách mạng trên đà thắng lợi, chỉnh đốn Đảng để ngăn ngừa bệnh kiêu ngạo, chủ quan, tự mãn, lạc quan tếu; khi Đảng cầm quyền, đảng viên rất đễ đánh mất mình, ngày hôm qua vĩ đại không nhất thiết ngày hôm nay vẫn được mọi người yêu mến nếu họ không trong sáng, sa vào chủ nghĩa cá nhân Vì vậy lại càng coi trọng chính đốn Đảng Đặc biệt là hiện nay, trước yêu cầu xây dựng Đảng ngang tầm với nhiệm vụ lịch sử mới và trước thực trạng của Đảng ta thì nhiệm vụ xây đựng, chỉnh đốn Đảng vừa là cơ bản, thường xuyên, lại vừa cấp bách” Tính cơ bản và cấp bách của nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng không chỉ đối với toàn Đảng mà là cơ bản, cấp bách đối với mọi cấp bộ Đảng, mọi cán bộ, đảng viên Công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền phải làm cho mọi cán bộ, đảng viên thấy hết ý nghĩa quan trọng của cuộc vận động đốt với sinh mệnh chính trị của Đảng, đối với thành bại của sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá, đối với vận mệnh của chế do, tir

đó mới có thể khơi dậy trong mọi người ý thức tự giác, tình thần trách nhiệm và tình cảm cách mạng thực hiện cuộc vận động

27

Chú thích;

1 Hồ Chí Minh: Về xây dựng Đăng, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1981, tứ 126

2 X.Y.Z: 1 huốc đẳng đã tật, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1950, tr 47

3 4 Trường - Chỉnh: Về công tác tr tưởng của Đảng, trong cuốn Những tham luận chủ yếu trước Đại hội HI, Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam xuất bản, Hà Nội, tháng 9 - 1960

5 Ó Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng, Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội

1998, T.2, tr 116

7 Dang Cong san Việt Nam: Văn kiện Đảng, Toan tap, Nxb CTQG, Ha Not 1998

T.2, v.65

8 Dang Cong san Việt Nam: Văn kiện Đảng, Sđd, tr 66-67

9 Dang Cộng sẵn Việt Nam: Văn kiện Đảng, Sdd, tr 136 - 1377

10 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng, Sdd, tr I 37

Đảng Cộng sản Việt Nam: Báo cáo chính trị của Ban Cháp hành Trung wong Đảng Cộng sản Việt Nam tại Đại hội dai biểu toàn quốc lần thứ 4, Nxb Sự thật

Hà Nội, 1977, tr 120

Trường- Chỉnh: Về công tác tư tưởng của Đảng, trong cuốn Những tham luận chủ yếu trước Đại hội IH, Ban Chấp hành Trung ương Dang Lao động Việt Nam xuất bản, Hà Nội, tháng 9-1960

Trường - Chỉnh: Về công tác tư tưởng của Đảng, trong cuốn Những tham luận chủ yếu trước Đại hội HII, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam xuất bản, Hà Nội, tháng 9-1960

Dang Cong sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lân VI, Nxh Sự thật, Hà Nội, 1987, tr 124

Đảng Cộng san Việt Nam: Văn kiện Đại hội dại biểu toàn quốc lân V'I, Nxh Sự

thật, Hà Nội, 1987, tr 126

QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO CỦA ĐẲNG TA ĐỐI VỚI BÁO CHÍ

VE HOAT ĐỘNG TUYẾN TRUYỂN XAY DUNG DANG

TS PHAM XUAN MY Trưởng khoa Lịch sử Đảng

1 CHỦ NGHĨA MÁC- LÊNIN, TƯ TU'ỞNG HỒ CHÍ MINH VÀ ĐẢNG

TA VỀ VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG TUYẾN TRUYỀỂN XÂY DUNG DANG

Đảng cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam, đã đáp ứng nguyện vọng của nhân dân và yêu cầu của lịch sử Việt Nam, đưa cách mạng nước ta đi đúng quỹ đạo thời đại Đảng là đội tiên phong chính trị của piai cấp công nhân và của toàn xã hội Việt Nam Đảng vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, phân tích đúng đắn hoàn cảnh lịch sử, để ra mục tiêu, phương hướng, đường lối chính sách đúng đắn, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước

Trong phong ba bão táp, Đảng vẫn vững vàng, kiên định, không từ

bỏ mục tiêu, lý tưởng, không run sợ trước kẻ thù, không nhụt chí trước khó khăn, nâng cao tính chiến đấu và trách nhiệm của người lãnh đạo, người tổ chức mọi thắng lợi của cách mạng Đảng thể hiện vai trò lãnh đạo, tỉnh thần phụ trách trước giai cấp và dân tộc Vai trò quyết định của Đảng biểu hiện ở chỗ Đảng là lực lượng tiên phong có tổ chức và là tổ chức cao nhất của giai cấp công nhân Đảng đại biểu trung thành lợi ích không chỉ của giai cấp công nhân mà của toàn thể nhân dân lao động và của cả dân lộc Đảng lãnh đạo giai cấp và nhan dan đoàn kết đấu tranh thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam Trong thắng lợi cũng như khi vấp váp sai lầm, khuyết điểm, Đảng vẫn giữ vững tỉnh thần cách mạng, luôn luôn tự đổi mới và chỉnh đốn; xây dựng Đảng ngang tầm đòi hỏi của thực tiễn và nguyện vọng của nhân dân

29

Hơn 70 năm đã qua, kể từ ngày thành lập, Đảng cộng sản Việt Nam đã phát huy cao độ những truyền thống quý báu của dân tộc lãnh đạo nhân dân ta vượt qua biết bao gian nan thử thách, liên tục dẫn dắt cách mạng nước ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Sự lãnh đạo đúng đắn và sáng suốt của Đảng là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam

Những thành tựu của công cuộc đổi mới hơn L5 năm qua đã chứng minh sự phát triển và trưởng thành của Đảng cộng sản Việt Nam Đảng tiếp tục giữ vững vai trò lãnh đạo và phát huy bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực và kinh nghiệm của mình Thế và lực của cách mạng nước ta ngày một tăng cường, những nhiệm vụ đề ra cho chặng đường đầu của thời

kỳ quá độ đã cơ bản hoàn thành Nước ta bắt đầu chuyển sang thời kỳ mới công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Trước yêu cầu đó Đảng phải có những phương hướng, biện pháp đúng đắn để xây dựng Đảng ngày càng vững mạnh, coi đây là nhiệm vụ then chốt của Đảng trong thời kỳ mới

Sự lãnh đạo của Đảng là quy luật đảm bảo mọi thắng lợi của cách mạng XHCN, là nhân tố hàng đầu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam Chính vì vạy, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, có

ý nghĩa quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Sự lãnh đạo và hoạt động của Đảng là một nhân tố quyết định tạo ra những thành tựu đổi mới Trong quá trình lãnh đạo đổi mới của Đẳng ta ngày càng trưởng thành và cũng nhận thức rõ hơn những thành tựu và những mặt yếu kém của mình để có biện pháp xây dựng tốt hơn Thắng lợi của công cuộc dối mới thời kỳ qua chứng tỏ Đảng ta tiếp tục giữ vững và phát huy được bản lĩnh và những kinh nghiệm của các thời kỳ trước, lãnh đạo có kết quả công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước trong những tình huống mới hết sức phức tạp trong nước và quốc tế

Đảng muốn làm được sứ mệnh của mình phải thường xuyên đổi mới, tự chỉnh đốn và phát triển Đó là bản chất cách mạng và khoa học của Đảng ta và của chủ nphĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Cùng

với công cuộc đổi mới, Đảng hết sức coi trọng công tác tuyên truyền Đảng Xuất phát từ vai trò và sức mạnh của các phương tiện thông tin đại chúng, Dang ta đã coi tuyên truyền Đảng là một nhiệm vụ quan trọng đầu tiên, thường xuyên và cần kíp của báo chí Đảng vận dụng và phát triển những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh để lãnh đạo đổi mới toàn diện công tác báo chí tuyên truyền Đảng Trong mọi hoạt động của mình báo chí lấy tuyên truyền Đảng làm trung tâm, hạt nhân cốt lõi nhất cho các hoạt động tuyên truyền khác

Chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh luôn nhận rõ bản chất, chức năng và vai trò của báo chí trong hoạt động tuyên truyền Đảng

và xây dựng Đảng Báo chí cách mạng, đầu tiên là của tổ chức Đảng và các tổ chức chính trị của Đảng, thông thường cùng được gọi là báo Đảng

V I Lênin để cập chức năng báo chí, đã nói một câu nổi tiếng:

"Chúng ta cần trước hết là tờ báo, không có nó thì không thể tiến hành được một cách có hệ thống cuộc tuyên truyền cổ động có nguyên tắc và toàn diện Và bước tiến đẩu tiên trên con đường khắc phục thiếu sót ấy, trên con đường biến những phong trào địa phương thành phong trào thống nhất toàn Nga, phải thành lập tờ báo toàn Nga Cuối cùng, cái mà chúng ta nhất thiết cần phải có, là một tờ báo chính trị

Tuy nhiên, vai trò của lờ báo không phải chỉ đóng khung ở chỗ phổ biến tư tưởng, giáo dục và thu hút những bạn đồng minh chính trị To báo không chỉ là người tuyên truyền lập thể và cổ động tập thể, mà còn

là người tổ chức tập thể ”(1)

Theo Lénin tính mục đích cách mạng của báo chí rất rõ ràng, không như một số người luôn lẩn tránh, phủ định tính mục dich, tính khuynh hướng của nó, dưới chiêu bài "chỉ một mục đích duy nhất là phản ánh dư luận Nhân dân”, nhưng thực ra là hướng dư luận theo mục đích khác Báo chí cách mạng tham gia giành chính quyền của minh Lénin còn nhấn mạnh “Trong thời kỳ hiện nay, thời kỳ mà người ta hạ thấp piá trị của những nhiệm vụ của đảng dân chủ - xã hội xuống thì chỉ có bắt

31

đầu "Công tác chính trị linh hoại” bằng một cuộc cổ động chính trị linh hoạt thôi, một cuộc cổ động mà chúng ta không thể tiến hành được nếu không có một tờ báo cho toàn nước Nga, xuất bản thường kỳ và được phổ biến một cách đứng đấn"(2)

Hồ Chí Minh- Người sáng lập Đảng, Nhà nước ta đã nhận thức rõ vai rò to lớn của báo chí, ngày 21.06 1925 Người đã sáng lập báo Thanh Niên, mở ra bước ngoặt mới của báo chí Việt Nam Từ đó báo chí Cách mạng Việt Nam đã không ngừng phát triển Qua các cao trào dân chủ

1936 - 1939 và khởi nghĩa tháng Tám 1945, kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ một nền báo chí tự do, độc lập, thống nhất và xã hội chủ nghĩa ngày càng phát triển Báo chí ở Việt Nam gắn chặt với sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ, với cuộc đấu tranh cách mạng của nhân dân và

là sản phẩm sự lãnh đạo của Đảng trong cuộc đấu tranh đó, cùng với Đảng và nhân dân giành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: "Báo chí ta không phải để cho một

số Ít người xem, mà để phục vụ nhân dân, để tuyên truyền giải thích đường lối, chính sách của Đảng và Chính phủ, cho nên phải có tính chất quần chúng và tỉnh thần chiến đấu”(3)

"Mục đích chung của chúng ta là xây dựng chủ nghĩa xã hội, đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà, giữ gìn hoà bình thế giới Nhưng mỗi tờ báo như báo của nông dân, báo của công nhân, báo của thanh niên, báo của phụ nữ, v.v nên có đặc điểm của nó, về hình thức thì không rập khuôn; rập khuôn thì báo nào cũng thành khô khan, làm cho người xem dễ chán”(4)

Người còn khẳng định trách nhiệm báo chí là người tuyên truyền, người cổ động, người tổ chức chung, người lãnh đạo chung Vì vậy, nhiệm vụ của người làm báo là quan trọng và vẻ vanp Muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ ấy thì phải cố gắng học tập chính trị, nâng cao tư tưởng, đứng vững trên lập trường giai cấp vô sản, phải nâng cao trình độ văn hóa, phải đi sâu vào nghiệp vụ của mình

Sự xuất hiện của báo chí là khách quan do nhu cầu thông tin của xã hội Xã hội càng phát triển, đấu tranh xã hội càng phức tạp thì nhu cầu thông tin càng cao, càng bức bách Điều đó chứng minh báo chí là một trong những động lực thúc đẩy sự phát triển Sự nghiệp báo chí ngày càng phát triển, chức năng của báo chí chắc chắn cũng cần bổ sung Quá trình phát triển của sự nghiệp báo chí mà đặc điểm là sự phát triển mạnh mẽ của

kỹ thuật thông tin và nhu cầu về thông tin rất cao thì chức năng tuyên truyện, cổ động tổ chức tập thể tuy là mặt cơ ban nhưng chưa bao hàm được toàn bộ vai trò thông tin Gần đây, Đảng ta đã tiến tới định hình chức năng của báo chí, đó là chức năng “thông tín giáo dục và chỉ đạo” Chức năng thông tin của báo chí là để đảm bảo quyền được thông tin của Nhân dân được ghi trong Hiến pháp 1992, và để đảm bảo chế độ thông tin được coi như một yếu tố cần thiết của sự lãnh đạo đã được phi rõ trong Ì ấn kiện Đại hội Vĩ của Đẳng; nhưng thông tin phải có định hướng vì-lợi ích chung của xã hội, của Nhân dân Chức năng giáo dục của báo chí là gop phan nâng cao dân trí, hướng dẫn lý tưởng chính trị, lý tưởng thẩm mỹ, đạo đức, nhân cách, lối sống, hướng dẫn người đọc góp phần thực hiện các nhiệm

vụ xã hội, xây dựng chế độ mới, nên kinh tế mới; tuy nhiên phải làm theo cách của báo chí là giới thiệu, hướng dẫn chứ không phải cách làm của các nhà giáo dục trên các trường lớp Chức năng chỉ đạo của báo chí là ở chỗ báo chí thông tin, bình luận về những vấn để người đọc quan tâm, chỉ ra cách hành động vì lợi ích chung; không giống cơ quan Đảng, cơ quan Nhà nước chỉ đạo, mà một người bạn dẫn đường

Báo cáo chính trị Đại hội VỊ của Đảng khẳng định vị urí, tầm quan trọng, vai trò của báo chí trong công tác tuyên truyền Đảng Báo chí là tiếng nói của Đảng, đồng thời cũng phản ánh tiếng nói của quần chúng Các phương tiện TTĐC có nhiệm vụ truyền bá đường lối, chính sách của Đảng và quần chúng Thông tin kịp thời, phân tích sâu sắc những sự kiện mới, phát hiện và phản ánh trung thực những điển hình tiên tiến, nhiệt tình ủng hộ những nhân tố mới, dũng cảm đấu tranh chống những hiện tượng lạc hậu trí tuệ và mọi biểu hiện tiêu cực khác; để cập và chỉ ra

te =3

phương hướng giải quyết những vấn để thiết thực mà xã hội quan tâm; xây dựng dư luận xã hội lành mạnh, động viên quần chúng hoàn thành nhiệm vụ cách mạng của Đảng

Nghị quyết Hội nghị TW7 khóa VI cũng chỉ rõ báo chí trong công tác tuyên truyền Đảng: "Báo chí, xuất bản, văn hoá, văn nghệ là những binh chủng trực tiếp tác chiến hàng ngày trên mặt trận tư tưởng” của Đảng

Chỉ thị 36 - CT/TW ngày 25.07.1990 của Ban bí thư về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác báo chí, xuất bản" là văn kiện quan trọng vừa mang tính chất lý luận cơ bản, vừa mang tính chỉ đạo công lác tuyên truyền Đảng của các hoạt động báo chí: "Sách, báo là công

cụ rất quan trọng trên mặt trận tư tưởng góp phần đẩy mạnh công cuộc đối mới, xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa Cần tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động báo chí, xuất bản đáp ứng được như cầu ngày càng tăng của nhân dân về sách báo tết, giáo dục tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước, góp phần xây dựng tình cảm, đạo dức, lối sống lành mạnh, mở mang dân trí vể mọi mặt, bổi dưỡng ý thức cách mạng, nâng cao ý thức cảnh giác chống lại những luận điệu xuyên tạc của

kẻ địch Chương I, điều ! Luật báo chí (1989) nói rõ: "Báo chí ở nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với xã hội; là cơ quan ngôn luận của các tổ chức Đảng, cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội, là diễn đàn của nhân dân (5)

Ngay những năm đầu đổi mới, Tổng bí thư Đảng Nguyễn Văn Linh

đã sử dụng báo chí như một vũ khí trong công tác tuyên truyền Đăng Đồng chí chỉ rõ báo chí là một bộ phận của công tác tư tưởng đặt dưới sự lãnh dạo của Đảng Mục tiêu của báo chí là tuyên truyền phục vụ lợi ích của Tổ quốc và nhân dân, thúc đẩy công việc đổi mới nhằm xây dựng và bảo vệ chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh

vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới Nhiệm

vụ báo chí là quán triệt đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước trong các tầng lớp nhân dân qua đó, báo chí góp phần bổ sung, hoàn chỉnh

đường lối, chính sách đó Nói chuyện với Báo QĐND (25.09.1990), đồng chí nói: "Trong đấu tranh tư tưởng hiện nay tờ báo là vũ khí sắc bén nhất

có thể truyền bá tư tưởng đúng đắn tới hàng triệu người.", " Báo chí phải đi trước một bước làm chức năng phát hiện, tuyên truyền, hướng dẫn dư luận

xã hội, hướng dẫn quần chúng hành động Mỗi tờ báo là một cần hộ, tờ báo - cán bộ Tờ báo thay mặt cán bộ trực tiếp đem tiếng nói của Đảng tới quần chúng và toàn xã hội Đây là một sức mạnh đặc biệt Vai trò tờ báo - cán bộ là rất to lớn "Báo chí cùng với văn hoá, văn nghệ phải khơi lên trong quần chúng, trong bạn đọc những sở thích tốt đẹp Biết yêu cái lành mạnh, biết phét, lên án và đấu tranh đối với cái xấu”

Kỷ niệm lần thứ 40 ngày Báo Nhân dân ra số đầu tiên, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh nêu bật quan điểm của Đảng về vai trò, chức năng, nhiệm vụ của báo chí Báo Đảng và báo chí cách mạng trở thành phương tiện thông tin, tuyên truyền, cổ động, công cụ đắc lực của Đảng cộng sản

và Nhà nước XHCN, là cái cầu quan trọng nối liên Đảng, Nhà nước với nhân dân Báo chí phải thể hiện được tiếng nói của Đảng đồng thời là diễn đàn của nhân dân Báo chí có nhiệm vụ định hướng sự suy nghĩ đúng đắn cho độc giả, phân biệt rõ đúng, sai, không để diễn ra tình trạng hỗn loạn, mất phương hướng trên mặt trận tư tưởng Báo chí phải làm tốt chức năng thông tin, đáp ứng quyền thông tin và được thông tin của nhân dân, góp phần vào việc nâng cao dân trí, xây dựng và thực hiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa Báo chí phải thông tin trung thực ca mat làm được

và mặt chưa làm được, vừa biểu dương, vừa phê bình Thông tin trên mặt báo phải nhiều chiều, đa dạng nhưng cần có định hướng

Các văn kiện Đại hội VI] của Đảng tiếp tục nhấn mạnh vai trò, tầm quan trọng, chức năng, nhiệm vụ của báo chí trong công tác tuyên truyền Đảng Từ đó các hoạt động của báo chí, thông tin, báo chí, xuất bản có bước phát triển mới về nội dung và phương pháp thông tin, về nghiên cứu

và sáng tạo, về thảo luận đân chủ các ý kiến khác nhau, tự phê bình và phê bình, đấu tranh phê phán trước các hiện tượng tiêu cực, biểu dương những nhân tố mới

Hội nghị TW 4 khoá VỊI (01/1993) có Nghị quyết "Về một số nhiệm vụ văn hoá, văn nghệ những năm trước mắt” chỉ rõ công tác báo chí, nhất là phát thanh,ruyền hình ngày càng phát triển; làm phong phú những hình thức và phương tiện tuyên truyền văn hóa, văn nghệ đến với đông đảo nhân dân Do đó cần tiếp tục mở rộng các loại hình thông tin đại chúng, hiện đại hoá các phương tiện nphe, nhìn Tăng cường việc phát hành sách báo để tuyên truyền tốt và kịp thời hơn các chủ trương chính sách của Đảng

Tại Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ (01.1994) khoá VII, Dang ta đã chỉ rõ Đảng, nhân dân ta đứng trước những thử thách mới và cơ hội mới Hội nghị đã đánh giá thành tựu và nêu rõ những yếu kém của lĩnh vực thông tin đại chúng từ sau khi Liên Xô và Đông Âu sụp

đổ và kịp thời nêu những nhiệm vụ chủ yếu trong thời gian tới cho công tác tuyên truyền xây dựng Đảng, bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Tăng cường các phương tiện truyền thông đại chúng để kịp thời phổ biến, tuyên truyền về đường lối; chính sách và pháp luật: đưa đến từng gia đình các giá trị văn hoá, văn học và nghệ thuật, giáo dục cái tốt, cái đẹp, nâng cao kiến thức hiểu biết và trình độ thẩm mĩ của nhân dân, ngăn chặn sự xâm nhập của những nọc dộc văn hoá, những ấn phẩm phản động, đồi trụy Công tác tư tưởng - lý luận của Đảng luôn quan trọng, thời điểm giờ đây càng quan trọng

Chỉ thị 08 - CI/TW ngày 31-3-1992 của Ban Bí thư về “lãng cường sự lãnh đạo và quản lý nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác báo chí - xuất bản" là văn kiện thể hiện đầy đủ nhất, sâu sắc nhất các quan điểm của Đẳng trên lĩnh vực công tác báo chí - xuất bản tuyên truyền Đảng Chỉ thị nêu rõ: "Báo chí, xuất bản có trách nhiệm póp phần làm cho thế giới quan Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vị trí chỉ đạo trong đời sống tính thần xã hội, động viên toàn Đảng, toàn dân vượt qua mọi khó khăn thử thách, năng động, sáng tạo trong công việc thực hiện Nghị quyết Đại hội VII của Đảng Phát triển sự nghiệp thông lin, báo chí, xuất bản theo hướng nâng cao chất lượng đáp ứng nhu cầu thông tin và nâng cao kiến thức mọi mặt cho nhân dân, cổ vũ mạnh mẽ các nhân tố mới, dồng thời tích cực đấu tranh chống tiêu cực ”

Thực hiện vai trò vừa là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước, của các đoàn thể vừa là điễn đàn của nhân dân, sách báo tăng cường phản ánh ý kiến thu hút trí tuệ của nhân dân đóng góp vào công cuộc đổi mới đất nước nói chung và trong công tác tuyên truyền xây dựng Dang noi riêng, đồng thời phê phán những quan điểm lệch lạc, để cao cảnh giác, chống lại những âm mưu và thủ đoạn xảo quyệt của các thế lực thù địch

Tại Đại hội lần thứ V Hội nhà báo Việt Nam (10.1989), đồng chí

Đỗ Mười đã phát biểu một cách sâu sắc và chân tình về báo chí trong sự nghiệp đổi mới, đặc biệt nhấn mạnh vai trò, tầm quan trọng của báo chí trong công tác tuyên truyền xây dựng Đảng: đổi mới là sự nghiệp của toàn dân, là một cuộc vận động cách mạng Trong cuộc vận động ấy, báo chí với tư cách là đội quân đi đầu trong công tác tư tưởng và với những phương tiện đầy hiệu lực, giữ vai trò cực kỳ quan trọng rong quá trình lãnh đạo cách mạng Đảng ta luôn luôn coi báo chí như một công cụ đắc lực để tuyên truyền, vận động và tổ chức quần chúng làm cách mạng Khi nhân dân chưa giành được chính quyền, cán bộ cách mạng còn mỏng, tổ chức của Đảng chưa có công suất rộng khấp thì báo chí do Đảng cộng sản lãnh đạo là phương tiện để Đảng tiếp xúc với nhân dân Mỗi tờ báo cách mạng là một người cán bộ tuyên truyền, cổ động, huấn luyện, tổ chức nhân dân đấu tranh: mỗi tờ báo là một cái cầu nối lãnh đạo với quần chúng

Tại Hội nghị báo chí, xuất bản toàn quốc 01.1992 Tổng bí thư Đỗ Mười khẳng định vai trò to lớn của báo chí trong sự nghiệp cách mạng của Đảng: "Báo chí và xuất bản là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hoá, trong đó báo chí (bao gồm cả báo viết, báo nói, báo hình) là công

cụ thông tin nhanh nhất, phổ cập nhất, là phương tiện thường tiếp xúc với nhân dân và giải đáp những vấn để mới do cuộc sống đặt ra: đấu tranh hằng ngày, hằng giờ chống những âm mưu thủ đoạn đen tối của các thế lực thù địch, chống các khuynh hướng sai lầm trên mặt trận tư tưởng, pón phần quan trọng tổ chức, phát động phong trào hành động cách mạng của nhân dân”, "Sách báo phải góp phần làm cho những nguyên lý cách mạng

và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng, đạo đức Hỏ Chí Minh giữ vị trí chỉ đạo trong cuộc sống tỉnh thần xã hội Báo chí tác động trực tiếp và sâu sắc đến dư luận Vì vậy, trách nhiệm của các cơ quan báo chí

và người làm báo đối với xã hội rất nặng nề Người làm báo là chiến sĩ cách mạng, thực hành chức năng xã hội, hướng dẫn tư tưởng và hành dòng của dân tộc, người nghe, phải tự mình nêu pương, nói, viết và làm trước sau như một thì mới tạo ra được sức thuyết phục đối với xã hội "

Báo chí giữ vai trò quan trọng của một đội quân xung kích, gdp phần tăng cường nhất trí về tu tưởng, sự thống nhất về chính trị và tỉnh thần trong nhân đân Báo chí cần tiếp tục coi trọng nhiệm vụ phát triển văn hoá, giáo đục, hướng vào xây dựng xã hội mới, bồi dưỡng con người mới có ý thức trách nhiệm công dân, có phẩm chất, đạo đức và lối sống đẹp, có trí thức, có sức khoẻ và lao động giỏi, sống có văn hoá và tình nghĩa, piàu lòng yêu nước và tinh thần quốc tế chân chính

Đại hội VIII của Đảng khẳng định: "Phát triển đi đôi với quản lý tốt mạng lưới thông tin, báo chí, xuất bản, phát thanh, truyền hình, điện ảnh và các hình thức nghệ thuật khác Sớm hoạch định một chiến lược quốc pia về thông tin; coi trọng việc nâng cao chất lượng thông tin đại chúng, tính chân thật, tính chiến đấu và tính đa dạng của thông tín; coi trọng và để cao các nhân tố mới đồng thời với việc phát hiện và phê phán các hiện tượng tiêu cực Tăng cường công tác thông tin đối ngoại Phố biến kịp thời các tác phẩm tốt, đưa các nhân tố văn hoá, tinh thần nhân văn thấm sâu vào các lình vực của đời sống xã hội, từ cách ứng xử trong gia đình, trường học, xã hội đến các hoạt động sản xuất, kính doanh, giao tiếp”(6)

Chỉ thị số 22 - CT/TW (17.10.1997) của Bộ Chính trị khẳng dịnh

"Tiếp tục đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo, quản lý công tác báo chí, xuất bản” Đây là văn kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng về lý luận và thực tiễn, định hướng cho sự phát triển và báo chí, xuất bản và công tác tuyên truyền xây dựng Đảng theo tỉnh thần Nghị quyết Đại hội VIII Chỉ thị 22 nêu rõ: Báo chí là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước, của các tổ chức chính trị, xã hội và diễn đàn của nhân dân Nhiệm vụ chính trị hàng