Tiết 9 Bài 9: nớc đại cồ việt thời đinh - tiền lê - Lợc đồ cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất-. - Trình bày tình hình nớc ta cuối thời Ngô và quá trình thống nhát đất nớc của Đinh
Trang 1Lớp dạy :7a tiết (TKB) : Ngày dạy Sĩ số vắng
Lớp dạy :7b tiết (TKB) : Ngày dạy Sĩ số vắng
Lớp dạy :7c tiết (TKB) : Ngày dạy : Sĩ số vắng
Tiết 8 , bài 8: Nớc ta buổi đầu độc lập
I Mục tiêu bài học:
Kiến thức: Giúp HS hiểu
- Những việc làm của Ngô Quyền sau khi giành độc lập
- Những biến đổi về chính trị cuối thời Ngô
Loạn 12 sứ quân và quá trình thống nhất đất nớc của Đinh Bộ Lĩnh
- Tài liệu thời Ngô - Đinh - Tiền Lê
- Giáo án, SGK, tài liệu liên quan
2 Học sinh:
- Học bài cũ
- Vở soạn, vở ghi, vở bài tập, sgk
III Tiến trình lên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ: GV ôn lại kiến thức cũ
2 Bài mới: Đặt vấn đề:
Sau hơn 1000 năm kiên cờng và bền bỉ chống lại ách phong kiến phơng bắc, cuối cùng nhândân ta đã giành lại đợc nền độc lập Với trận Bạch Đằng lịch sử năm 938, nớc ta bớc vàothời kì độ lập tự chủ
Hoạt động của giáo
- Trả lời
1.Ngô Quyền xây dựng nền độc lập
Trang 2Quyền quyết tâm xâyxựng một quốc gia độclập.
HS: Thảo luận nhóm →từng nhóm lên vẽ sơ đồtrên bảng
GV chốt lại và treo sơ
đồ lênHS: Đứng đầu triều
đình, quyết định mọicông việc:
GV: Việc chiếm đóng của các
sứ quân có ảnh hởng gì tới đất
đất
- Quan sátHS: loạn lạc, cơ hội cho giặc ngoại xâm tấncông
2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô:
- Năm 944, Ngô Quyềnmất, Dơng Tam Kha cớpngôi
- Năm 950, Ngô XơngVăn lật đổ Dơng TamKha
- năm 965, Ngô Xơng Vnchết → loạn 12 sứ quân
*Tình hình đất nớc:
- Loạn 12 sứ quân → chiacắt loạn lạc
- Nhà Tống có âm muxâm lợc
Trang 33 Củng cố: gọi HS trả lời câu hỏi
- Tình hình đất nớc cuối thời Ngô có gì thay đổi?
- Trình bày loạn 12 sứ quân
4 Dặn dò:
-Học bài theo nội dung câu hỏi sgk
- Làm các bài tập ở sách bài tập
-Soạn trớc bài mới: Nớc Đại Cồ Việt thời Đinh - Tiền Lê
- ? Việc vua Đinh không dùng niên hiệu của TQ nói lên điều gì
- ? Vì sao các tớng lĩnh lại suy tôn Lê Hoàn lên làm vua
- ? ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống
Trang 4Lớp dạy :7a tiết (TKB) : Ngày dạy Sĩ số vắng
Lớp dạy :7b tiết (TKB) : Ngày dạy Sĩ số vắng
Lớp dạy :7c tiết (TKB) : Ngày dạy : Sĩ số vắng
Tiết 9 Bài 9: nớc đại cồ việt thời đinh - tiền lê
- Lợc đồ cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất
- Tranh ảnh di tích lịch sử về đền thờ Vua Đinh, Vua Lê
2 Học sinh : Đc bài.
iii tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ.
- Trình bày tình hình nớc ta cuối thời Ngô và quá trình thống nhát đất nớc của Đinh
Bộ lĩnh ?
- Trình bày công lao của Ngô Quyền và Đinh bộ Lĩnh đối với nớc ta trong buổi đầu
độc lập ?
Ngô Q có công đánh đuổi ngoại xâm, XD đất nớc độc lập, thống nhất
ĐBL có công bảo vệ đất nớc thống nhất và độc lập
Trang 5đặt ngang hàng với Trung Hoa
H: Tại sao Đinh Tiên Hoàng lại
đóng đô ở Hoa L?
H: Việc Nhà Đinh không dùng
niên hiệu của Phong kiến
Trung Quốc để đặt tên nớc nói
lên điều gì ?
GV :ĐBL là ngời việt đầu tiên
xng đế.(là tớc hiệu của vua nớc
lớn mạnh)
H: Vậy nhân dân ta đã làm gì
để ghi nhớ công ơn ĐBL.(QS
h18sgk )
H:Đinh Tiên Hoàng còn áp
dụng biện pháp gì để xây dựng
Là quê hơng của
ông,đất hẹp ,nhiều
đồi núi ,thuậnthiện cho việcphòng thủ
- Đinh Bộ Lĩnhmuốn khẳng địnhnền độc lập, nganghàng với TrungQuốc chứ khôngphụ thuộc vàoTrung Quốc
- Đặt tên nuớc là Đại CồViệt, đóng đô ở Hoa L
Năm 970 :vua Đinh đặt niênhiệu là Thái Bình
- Phong vơng cho con
Trang 6Giảng: Thời Đinh nớc t cha có
luật pháp cụ thể, vua
sai đặt vạc dầu và chuồng cọp
2 Hoạt động 2: tổ chức chính
quyền thời Lê:
Yêu cầu: HS đọc SG K
H: Nhà Tiền Lê đợc thành lập
trong hoàn cảnh nào ?
H: vì sao Lê Hoàn lại đợc suy
tôn làm vua ?
H: Việc Thái hậu Dơng Vân
Nga trao áo bào cho Lê Hoàn
- Bà đã hi sinh qlợi của dòng họ vì
quốc gia
Nghe giảng
- Gồm 10 đạo, chiathành 2 bộ phận:
cấm quân, quân
địa phơng
- Vẽ sơ đồ
2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê.
* Sự thành lập của nhà Lê
- 979: Đinh Tiên Hoàng bịgiết,quân Tông âm mu xâmlợc
Lê Hoàn đợc suy tôn lên làmvua
Lê Hoàn lên ngôi ,đổi tên là thiên phúc,lập nên nhà Lê.(Tiền Lê)
Tổ chức chính quyền
Trung ơng
vua
TS-ĐS
* Quân đội:
- Cấm quân
Trang 7ta trong hoàn cảnh nào ?
- GV tờng thuật lại diễn biến
cuộc kháng chiến theo lợc đồ
(Giảng thêm về chi tiết Lê
Hoàng chọn Bạch Đằng để
chặn giặc Kế thừa tài quân
sự của Ngô Quyền trớc đây)
- Quan sát, lắngnghe
Và ghi bài
Bố trí lực lợng hợplývà có chíên lợc
đúng đắn:chặn
đánh 2cánh quân
ko cho chúng hợplại
Trả lời :
Trả lời :chủ đất nớc, đánh bại âm mu xâm lợccủa quân Tống Củng cố nền độc lập của nớc nhà
3.Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn.
Năm 981:Hầu nhân Bảo chiaquân thành 2 đạo thuỷ và bộtiến đánh nớc ta
*Diễnbiến:
Lê Hoàn cho đóng cọc trên sông Bạch Đằng,nhiều trận
đánh quyết liệt đã đánh lui cánh quân thuỷ
Trặn đánh quyết liệt quân bộ
từ lạng sôn sang,chúng buộc phải rút quân về né ,
Ta truy kích diệt nhiều sinh lực ,Hầu Nhân Bảo bị giết
Kết quả:
Kháng chiến chống Tống thắng lợi
*ý nghĩa :Biểu thị ý chí quyết tâm chống ngoại xâm ,chứng tỏ bớc ptriển mới của đất nớc
và khả năng bảo vệ độc lập dân tộc của Đại Việt
3 Củng cố:Ai là ngời lánh đạo cuộc kháng chiến chống tống năm 981?
a Đinh Toàn ; b Thái hậu Dơng Vân Nga; c Lê Hoàn
Đáp án : c
4Dặn dò: Học bài và làm các bài tập ở sbt,chuẩn bị bài tiếp theo.
Trang 8
Líp d¹y :7a tiÕt (TKB) : Ngµy d¹y SÜ sè v¾ng Líp d¹y :7b tiÕt (TKB) : Ngµy d¹y SÜ sè v¾ng Líp d¹y :7c tiÕt (TKB) : Ngµy d¹y : SÜ sè v¾ng
Trang 9Tiết 12 Bài 9: nớc đại cồ việt thời đinh - tiền lê
(Tiếp theo)
Ii Sự phát triển kinh tế và văn hoá
i.mục tiêu bài học
Giáo viên : Giáo án
Tranh ảnh di tích các công trình văn hoá, kiến trúc thời Đinh, Tiền Lê
T liệu thành văn về các triều Đinh, Tiền Lê
2 Hoạc sinh : Chuẩn bị bài
iii tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ.
Kiểm tra 15 phút
2 Bài mới
Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mu xâm lợc của kẻ thù,khẳng định quyền làm chủ đất nớc của nhân dân ta và củng cố nền độc lập, thống nhất củanớc Đại Cồ Việt Đó cũng là cơ sở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá buổi đầu độc lập
hoạt động của giáo
viên Hoạt động của học sinh Nội dung cần đạt
Quan sát h20sgk
1 B ớc đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ.
Trang 10sang Trung Quốc.
GV:Giảng cung điện Hoa L để
thấy đợc sự phát triển của nớc
ta thời Tiền Lê
H: Thơng nghiệp có gì đáng
chú ý ?
H: Việc thiết lập quan hệ bang
giao với nhà Tống có ý nghĩa
gì ?
Trả lời
Nghe giảng
- HS dựa vào sgk đểmiêu tả: cột dát vàng,bạc, cí nhiều điện, đài
tế, chùa chiền, kho vũkhí, kho thóc thuế… đợcxây dựng quy mô
cung điện hoành tránghơn
- Buôn bán với nớc ngoài
- Nông dân, thợ thủcông, ngời buôn bán và
địa chủ, nô tì
2 Đời sống xã hội và văn hoá:
Thợ thủ công
Nông dân
N hữ
ng ng
ư
ời
bị trị , B
ộ m
áy th ốn
g trị
Trang 11H:Văn hoá nớc Đại Cồ Việt có
những biến chuyển gì
H: Vì sao các nhà s thời kì này
lại đợc trọng dụng ?
H: Đời sống sinh hoạt của
ng-ời dân diễn ra ntn ?(địa
ph-ơng)
Do đạo phật dợc truyềnbá rộng rãi
các nhà s có học, giỏichữ hán nhà sự trựctiếp dạy học, làm cốvấn trong ngoại giao
- Rất bình dị, nhiều loạihình văn hoá dân gian
b Văn hoá:
- Giáo dục cha phát triển
- Đạo phật đợc truyền bárộng rãi
- Chùa chiền đợc xây dnựgnhiều, nhà s đợc coi trọng
- Các loại hình văn hoá dângian khá phát triển
3 Củng cố:
- Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh - Tiền Lê phát triển ?
- Đời sống xã hội và văn hoá nớc Đại Cồ Việt có những chuyển biến gì ?
- Kể một câu chuyện về Vua Đinh, vua Lê Đại Hành, Thái Hậu Dơng Vân Nga mà
em biết đợc
4 Dặn dò:
- Học bài và làm bài tập ,chuẩn bị bài mới
Lớp dạy :7a tiết (TKB) : Ngày dạy Sĩ số vắng
Lớp dạy :7b tiết (TKB) : Ngày dạy Sĩ số vắng
Lớp dạy :7c tiết (TKB) : Ngày dạy : Sĩ số vắng
Chơng Ii Nớc đại việt thời lý
(Thế kỷ XI-XII)
Nô tì
Trang 12Tiết 10 : Bài 10:
nhà lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nớc
i.mục tiêu
1 Kiến thức: Các chính sách của Nhà Lý để xây dựng đất nớc: Dời Đô về Thăng Long, đặt
tên nớc là Đại Việt, chia lại đất nớc về mặt hành chính, tổ chức lại bộ máy, chính
quyền Trung ơng và địa phơng, xây dựng luật pháp chặt chẽ, quân đội vững mạnh
3 Kĩ năng:
- Phân tích và nêu các chính sách xây dựng và bảo vệ đất nớc của nhà Lý
- Rèn lkĩ năng đánh giá công lao của nhân vật lịch sử tiêu biểu (Thời Lý)
2.Thái độ :
- Giáo dục cho các em lòng tự hào và tinh thần yêu nớc, yêu nhân dân
- Giáo dục học sinh bớc đầu hiểu rằng: Pháp luật Nhà nớc là cơ sở cho việc xâydựng và bảo vệ đất nớc
ii ph ơng tiện dạy học
- Bản đồ Việt Nam
- Khung sơ đồ tổ chức hành chính nhà nớc (để trống)
iii tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ.
- Nêu những nét phát triển của nền kinh tế tự chủ dới thời Đinh - Tiền Lê
- Tại sao thời Đinh - Tiền Lê các nhà s đợc trọng dụng ?
2 Bài mới
Vào đầu TK XI, nội bộ nhà Tiền Lê lục đục, vua Lê không cai quản đợc đất nớc Nhà
Lý thay thế, đất nớc ta đã có những thay đổi ntn ? (Ghi bài lên bảng)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của
học sinh
Nội dung cần đạt HĐ1: Tìm hiểu về sự thành lập nhà lý.
Giảng: Vua Lê Long Đĩnh mắc bệnh trĩ
không thể ngồi đợc, nhng là ông vua rất
tàn Bạo, nhân dân ai cũng căm ghét
Việc làm của ông: cho ngời vào cũi thả
sông, róc mía trên đầu s, dùng dao cùn
Lý Công Uẩn lên ngôi
Trang 13đất Hoa L và Thăng Long
H: Việc rời đô về Thăng Long
của Vua Lý nói lên ớc nguyện gì
Trả lời
Nghe
Tổ chức chặt chẽ,quy củ
Quân đội gồm có cấm quân
và quân địa phơng Nhà lý thihành chính sách “Ngụ binh nông”
Vua
Trang 14khái §¹i ViÖt.
- Gi÷ quan hÖ víiTrung Quèc vµChampa, kiÕn quyÕtb¶o vÖ chñ quyÒnd©n téc
- C¸c chñ tr¬ng chÝnh s¸ch cña Nhµ
lý võa mÒm dÎo, võakiªn quyÕt
Trang 15Líp d¹y :7a tiÕt (TKB) : Ngµy d¹y SÜ sè v¾ng
Líp d¹y :7b tiÕt (TKB) : Ngµy d¹y SÜ sè v¾ng
Líp d¹y :7c tiÕt (TKB) : Ngµy d¹y : SÜ sè v¾ng
TiÕt 14, Bµi 11: Cuéc kh¸ng chiÕn chèng qu©n x©m lîc tèng
(1075-1077)
I - Giai ®o¹n thø nhÊt (1075)
Trang 16i.mục tiêu
1 Kiến thức:
Âm mu xâm lợc nớc ta của nhà Tống là nhằm bành trớng lãnh thổ, đồng thời
giải quyết những khó khăn về tài chính và xã hội trong nớc
- Cuộc tiến công tập kích sang đất Tống của Lý Thờng Kiệt là hành động chính đáng
1.Giáo viên :- Giáo án
- Bản đồ Đại việt thời Lý Trần(bản đồ VN)
2 Học sinh: chuẩn bị bài
iii tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của
+ Nội bộ mâu thuẫn
+ Nhân dân khắp nơi
đấu tranh
+ Bộ tộc ngời Liêu Hạquấy nhiễu phía Bắc
- Giải quyết tình trạngkhủng hoảng trong nớc
1 Nhà Tống âm m u xâm l -
ợc n ớc ta.
Nhà Tống âm mu xâm lợc
n-ớc ta để giải quyết tình hình
Trang 17uý Lý Thờng Kiệt chỉ huy 5
vạn quân đánh Champa Vua
Champa bị bắt ,buộc Champa
phải cắt 3 châu (thuộc vùng đất
Quảng Bình, Quảng Trị ngày
nay) để chuộc vua về
GV: sử dụng bản đồ VN
- Xúi giục vua Champa
đánh lên từ phía Nam,phía Bắc Nhà Tốngngăn cản việc trao đổibuôn bán giữa hai nớc
- Làm suy yếu lực lợngcủa nhà Lý
Sgk
Nghe giảng
Quan sát bản đồ trênbảng
khó khăn trong nớc
Nhà Lý chủ động đối phóvới Nhà Tống: Cử Lý ThờngKiệt làm tổng chỉ huy, tổchức kháng chiến
Giảng: Câu nói của Lý Thờng
Kiệt “Ngồi yên đợi giặc chặn
thế mạnh của giặc” thể hiện
điều gì ?
(Nhấn mạnh: Đây là cuộc tấn
- Tiến công trớc để tựvệ
- Thể hiện chủ trơng táobạo nhằm giành thế chủ
động tiêu hao sinh lực
địch
- Đây là cuộc tấn công
2 Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ.
a Hoàn cảnh
- Nhà tống ráo riết chuẩn bịxâm lợc Đại Việt
- Chủ trơng của Nhà Lý tấncông trớc để tự vệ
Trang 18+ Ta chỉ tấn công cáccăn cứ quân sự, kho l-
ơng thả
+ Khi hoàn thành mục
đích, quân ta rút về nớc
Các nhóm cử đại diệnbáo cáo kquả thảo luận
b Diễn biếnTháng 10/1075, Lý ThờngKiệt và Tông Đảng chỉ huyhơn 10 vạn quân tiến vào đấtTống
Lý Thờng Kiệt cho yết bảngnói rõ mục đích cuộc tiếncông để tự vệ
c Kết quả
Sau 42 ngày đêm, quân ta đãlàm chủ thành Ung Châu, t-ớng giặc phải tự tử
3 Củng cố:cuộc tiến công để phòng vệ của nhà Lý nhằm tiến đánh quân XL nào?
Quân cham pa Quân Nam Hán x Quân Tống
4 Dặn dò.
- Học bài và làm bài tập ,đọc bài phần II sgk
- Tại sao Lý Thờng Kiệt chọn sông Cầu làm phòng tuyến chống quấn Tống
Trang 19Líp d¹y :7a tiÕt (TKB) : Ngµy d¹y SÜ sè v¾ng
Líp d¹y :7b tiÕt (TKB) : Ngµy d¹y SÜ sè v¾ng
Líp d¹y :7c tiÕt (TKB) : Ngµy d¹y : SÜ sè v¾ng
TiÕt 15 Bµi 11: Cuéc kh¸ng chiÕn chèng qu©n x©m lîc tèng
(1075-1077)
II - Giai ®o¹n thø hai (1076-1077)
i.môc tiªu
1 KiÕn thøc:
Trang 20Diễn biến sơ lợc cuộc kháng chiến chống Tống ở giai đoạn hai và thắng lợi to lớn củaquân dân Đại Việt.
1 Giáo viên: Giáo án
- Lợc đồ trận chiến tại phòng tuyến Nh Nguyệt
- Lợc đồ K/C chống Tống lần thứ hai
2 Học sinh: chuẩn bị bài
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ.
- Trình bày âm mu lợc Đại Việt của nhà Tống ?
- Trớc âm mu xâm lợc của quân Tống triều Lý đã làm gì ?
H: Sau khi rút quân khỏi Ung
Châu, Lý Thờng Kiệt đã làm
Quan sát bản đồ trênbảng
+ Đây là vị trí chặnngang các hớng tấncông của địch từQuảng Tây (TQ) đếnThăng Long
+ Đợc ví nh chiến hào
tự nhiên khó vợt qua
- Đợc đắp bằng đấtcao vững chắc, nhiềudậu tre dày đặc
Trang 21H: Sau thất bại ở Ung Châu,
- Lý Kế Nguyên đã mai phục
và đánh 10 trận liên tiếpngăn bớc tiến đạo quân thuỷcủa giặc
b Kết quả
Quân Tống đóng quân ở BờBắc sông Cầu không lọt vàosâu đợc
HĐ2:Tìm hiểu cuộc chiến trên
Lý Thờng Kiệt lại cử ngời đến
thơng lợng giảng hoà với giặc ?
Xem lợc đồ h21 sgk
Vì:
+ Để đảm bảo mốiquan hệ bang giao hoàhiếu giữa hai nớc
+ Để không làm tổn
2 Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Nh Nguyệt
a Diễn biếnQuách Quỳ cho quân vợtsông đánh phòng tuyến của
ta nhng bị quân ta phản côngquyết liệt
- Một đêm cuối xuân 1077,nhà Lý cho quân vợt sôngbất ngờ đánh vào đồn giặc
b Kết quả
+ Quân giặc: Mời phần chết
đến năm, sáu phần
+ Quách Quỳ chấp nhận
“giảng hoà” và rút quân vềnớc
Trang 22- Cách tấn công:
+ Phòng thủ
+ Cách kết thúc chiếntranh
+ Tinh thần đoàn kết
và chiến đấu anh dũngcủa nhân dân t
+ Sự chỉ huy tài tìnhcủa Lý Thờng Kiệt
- Là trận đánh tuyệtvời
+ Nền độc lập tự chủcủa Đại Việt đợc củngcố
+ Nền độc lập tự chủ của ĐạiViệt đợc củng cố
+ Nhà Tống từ bỏ mộng xâmlợc Đại Việt
3 Củng cố:
- Tại sao Lý Thờng Kiệt chọn sông Nh Nguyệt để lập phòng tuyến ?
- Trình bày diễn biến trận chiến Nh Nguyệt bằng bản đồ
- Nêu ý nghĩa lịch sử của chiến thắng chống quân Tống xâm lợc lần thứ 2 (1076-1077)
4 Dặn dò:
Học bài , chuẩn bị bài ,nghiên cứu kênh hình, kênh chữ sgk
Trang 23Líp d¹y :7a tiÕt (TKB) : Ngµy d¹y SÜ sè v¾ng
Líp d¹y :7b tiÕt (TKB) : Ngµy d¹y SÜ sè v¾ng
Líp d¹y :7c tiÕt (TKB) : Ngµy d¹y : SÜ sè v¾ng
Chèng qu©n x©m lîc nguyªn - m«ng.(thÕ kû III)