giao an su 7- chi tiet

-Sang thế kỉ XV nền kinh tế hàng hoá phát triển mạnh, họ cần tiêu thụ hànghoá và mua nguyên liệu nhng những con đờng lục địa đã bị độc chiếm vì vậy ngời ph- ơng Tây đã tiến hành các cuộc

Phần một: khái quát lịch sử thế giới trung đại Tiết: 1 Bài: 1

Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến

ở Châu âu <thời sơ- trung kì trung đại>.

II.Thiết bị dạy học.

-Chuẩn bị bản đồ Châu Âu thời phong kiến, một số tranh mô tả hoạt động trongthành thị trung đại, những t liệu đề cập đến chế độ chính trị, kinh tế, xã hội trong cáclãnh địa phong kiến

III Các hoạt động dạy- học.

1.Giới thiệu bài mới.

- Giáo viên sơ lợc giới thiệu sgk sử 7

- LS XH loài ngời đã phát triển liên tục qua nhiều giai đoạn Học LS lớp 6,chúng ta đã biết đợc nguồn gốc và sự phát triển của loài ngời nói chung và của VNnói riêng trong thời kì cổ đại ở lớp 7, chúng ta sẽ tiếp tục đợc học 1 thời kỳ mới: thờikì trung đại ở bài đầu tiên chúng ta sẽ cùng tìm hiểu sự hình thnàh và phát triển củaxã hội PK ở châu Âu

2.Hoạt động dạy học

GV:Dùng lợc đồ và giảng

Từ thiên niên kỉ I TCN các quốc gia

cổ đại phơng Tây Hi-lạp, Rô-ma phát

triển tồn tại đến thế kỉ V

Từ phơng Bắc ngời Giéc-man tràn

xuống tiêu diệt các quốc gia này lập

nên nhiều vơng quốc mới

Ăng Glô Xắc Xông -Anh

Phơ Răng -Pháp

Tây Gốt -Tây Ban Nha

Đông Gốt -I-ta-li-a

? Sau đó ngời Giéc Man đã làm gì? ?

Em hãy nêu hoàn cảnh lịch sử ở Châu

Âu cuối thế kỉ V nh thế nào?

?Những việc làm ấy đã làm xã hội

ph-ơng Tây thay đổi nh thế nào?

?Những ngời nh thế nào đợc gọi là lãnh

chúa phong kiến

->Những ngời vừa có ruộng đất

- Chia ruộng đất, phong tớc vị cho nhau:

+Bộ máy nhà nớc CHNL sụp đổ

+Các giai cấp mới xuất hiện

*Những biến đổi trong xã hội.

-Tớng lĩnh, quý tộc đợc chia ruộng đất,

phong tớc vị trở thành các lãnh chúa PK

-quyền thế, giàu có

-Nô lệ, nông dân mất đất-> nông nô lệ thuộc

lãnh chúa

=> Xã hội phong kiến hình thành

- Quan hệ g/c: nông nô không có ruộng phụ

GV:So sánh liên hệ với thái ấp, điền

trang ở Việt Nam

HS:Quan sát H1 sgk, thảo luận nhóm

theo câu hỏi

?Em hãy miêu tả và nhận xét về lãnh

địa phong kiến H1 sgk

<Tờng cao hào sâu, đồ sộ, kiên

cố, đầy đủ trang trại, nhà cửa, nhà

thờ-> một đất nớc thu nhỏ Lãnh

chúa nh vua con>

GV: nguồn gốc của lãnh địa: khu đất

nông thôn (thời Rô-ma, các công xã

truyền thống)

Quyền lực của các lãnh chúa:Sở

hữu tối cao về ruộng đất, đặt rfa các

thớ thuế và luật pháp (cả vật chất và

tinh thần) khác với các địa chủ các nớc

phơng Đông

?Đời sống sinh hoạt của lãnh chúa,

nông nô trong lãnh địa nh thế nào

?Em hãy phân biệt sự khác nhau giữa

xã hội cổ đại và xã hội phong kiến ở

Châu Âu

+Xã hội cổ đại :2 giai cấp chủ

nô-nô lệ Nô lệ: là công cụ biết nói

+Xã hội phong kiến:2 giai cấp lãnh

2 Lãnh địa phong kiến.

-Lãnh địa là vùng đất đai rộng lớn dolãnh chúa làm chủ, trong đó có lâu đài,thành quách

-Lãnh chúa: Sống xã hoa, đầy đủ

-Nông nô: Đói nghèo cực khổ, chốnglãnh chúa

- Đời sống sinh hoạt:

+Lãnh chúa: sống đầy đủ sa hoa

+Nông nô: phụ thuộc, cực khổ, đói nghèo

- Sự phát triển kinh tế và đặc điểm của lãnh

- C dân:

Thợ thủ công, thơng nhân, sản xuất trao2

<nơi giao lu, buôn bán, tập trung

-Giáo viên củng cố kiến thức toàn bài

?Xã hội phong kiến Châu Âu đợc hình thành nh thế nào?

?Nền kinh tế lãnh địa và kinh tế thành thị có gì khác nhau

-Dặn dò H: Đọc sgk bài 2

+Su tầm lịch sử thế giới trung đại

GV:Nhấn mạnh: xã hội phong kiến Châu Âu ra đời là hợp quy luật

-Đặc trng cơ bản của lãnh địa phong kiến là đơn vị chính trị, kinh tế độc quyền,

tự cấp, tự túc đây là biểu hiện của sự phân quyền Châu Âu khác với xã hội phong kiếntập quyền phơng Đông

-Sự xuất hiện thành thị là yếu tố cơ bản thúc đẩy xã hội phong kiến, kinh tếhàng hoá phát triển đồng thời là nguyên nhân làm cho xã hội phong kiến suy vong

*Rút kinh nghiệm:

Tiết2: Bài 2

Sự suy vong của chế độ phong kiến và

sự hình thành chủ nghĩa t bản ở Châu Âu.

-Biết khai thác tranh ảnh lịch sử

II.Thiết bị, tài liệu giảng dạy.

-Bản đồ thế giới

-Tranh ảnh về các nhà phát kiến địa lí tàu, thuyền

-Su tầm các câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí

III.Các hoạt động dạy học.

1.

ổ n định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ.

?Xã hội phong kiến Châu Âu hình thành nh thế nào?

?Đặc điểm nền kinh tế lãnh địa?

?Vì sao thành thị trung đại lại xuất hiện? Nền kinh tế lãnh địa có gì khác nềnkinh tế thành thị?

3.Giới thiệu bài mới.

-Sang thế kỉ XV nền kinh tế hàng hoá phát triển mạnh, họ cần tiêu thụ hànghoá và mua nguyên liệu nhng những con đờng lục địa đã bị độc chiếm vì vậy ngời ph-

ơng Tây đã tiến hành các cuộc phát kiến địa lí bằng đờng biển, thị trờng mở rộng,kinh tế hàng hoá phát triển đã phá vỡ chế độ phong kiến hình thành xã hội t bản Châu

Âu

4.Dạy- học bài mới

HS:Đọc sgk

GV:Sơ lợc sgk

?Nguyên nhân nào xuất hiện những cuộc phát kiến

địa lí? Các cuộc phát kiến địa lí đợc thực hiện nhờ

có điều kiện nào?

< Khoa học phát triển, đóng tàu lớn, có

la bàn >

HS:Quan sát H3 sgk

?Em hãy mô tả con tàu Ca- ra- ven

<To lớn, có nhiều buồm, bánh lái>

GV:Dùng lợc đồ kể về những cuộc phát kiến địa

lí

-1415 Hoàng tử Hen- ri <ngời Bồ Đào Nha>

sấng lập ra trờng đại học hàng hải thiên văn, địa lí,

từ 1416 năm nào cũng có 1 đoàn thám hiểm ra đi

họ mất 82 năm mới tìm ra ấn Độ

-8/1487 Nhà thám hiểm Bác-tơ-mi Đi-a-xơ đã

đến đợc mũi cực Nam Châu Phi gặp bão bất ngờ

thổi bật xuống cực Nam <Mũi bão táp, mũi Hảo

Vọng> Thuỷ thủ nổi loạn trở về

-1498 Va-xcô-đơ Ga-ma (ngời Bồ ĐN) ông

hoàn thành con đờng sang ấn Độ lúc đó ông mới

28 tuổi, với 160 thuỷ thủ khi trở về mang hàng trị

giá 60 lần số tiền dùng cho chuyến đi từ đó họ

độc chiếm con đờng ấn Độ 18 năm liền-> sang

Trung Quốc, Nhật

-Cũng thời gian này Crit Xốp Cô-lôm-bô

(ng-ời Bồ ĐN) ông là nhà buôn, nhà nghiên cứu thiên

văn, địa lí, hoạ đồ Nảy ra ý định sang Đông Nam

á qua Đại Tây Dơng ông trình kế hoạch lên quốc

vơng Bồ Đào Nha không đợc chấp nhận ông sang

Tây Ban Nha thực hiện 4 chuyến đi sang Châu Mĩ

nhng ông tởng đó là ấn Độ Sau này A-mê-ri Gô

khẳng định đó là châu lục mới vì vậy châu lục này

mang tên A-mê Ri-ca

-Ma Gien Lăng 1519-1522 đi vòng quanh trái

đất làm rạng rỡ tên tuổi ông nó hoàn chỉnh những

thành tựu của các nhà thám hiểm, nó chứng minh

quả đất hình tròn vì thế chiến công của ông vợt lên

tất cả mọi chiến công

?Em hãy kể tên các cuộc phát kiến địa lí lớn và

- Các cuộc phát kiếnđịa lí tiêubiểu

+1487 Bắc Tơ Mi-đi-a-xơ đivòng qua cực Nam Châu Phi.+1498 Va-xcô-đơ Ga-ma đến ấn

Độ

+1492 Crít Xtốp Cô-lôm-bô tìm

ra Châu Mĩ

+1519-1522 Ma-gien-lăng đivòng quanh trái đất

-Kết quả:

+Tìm ra những con đờng nốiliền Châu Lục

4

?ý nghĩa của các cuộc phát kiến địa lí.

GV:Nh vậy các cuộc phát kiến địa lí đã đem lại

một nguồn lợi nhuận khổng lồ cho giai cấp t sản

Châu Âu và thúc đẩy quá trình tích luỹ t bản

nguyên thuỷ làm cho chế độ phong kiến suy vong,

tạo điều kiện cho t bản chủ nghĩa ra đời phát triển

GV:Các cuộc phát kiến địa lí đã làm cho việc giao

lu kinh tế hàng hoá, văn hoá đợc đẩy mạnh quá

trình tích luỹ t bản nguyên thuỷ hình thành, đó là

quá trình tạo ra vốn và ngời làm thuê

HS:Đọc sgk

?Quý tộc và thơng nhân Châu Âu đã tích luỹ vốn

và nhân công bằng cách nào?

(Nhờ có vốn, công nhân làm thuê họ mở rộng

sản xuất, kinh doanh, lập đồn điền)

+Cớp bóc tài nguyên, ruộng đất, cớp biển

+Buôn bán nô lệ da đen

+Đuổi nông nô ra khỏi lãnh địa -> họ không có

việc làm, làm thuê “máu và lửa không bao giờ

phai”

? Vậy tại sao quý tộc PK không tiếp tục sử dụng

nông nô để lao động? -> thu lợi nhuận nhiều hơn

- Giai cấp vô sản: nông dân mất ruộng, nô lệ ngời

da đen -> Ngời làm thuê

GV tiểu kết: Sau các cuộc phát kiến địa lí, giai

cấp t sản Châu Âu giàu lên nhanh chóng họ cớp

bóc ruộng đất, thuộc địa, tài nguyên mở rộng kinh

doanh, lập trang trại, công trờng thủ công, kinh tế

hàng hoá phát triển, đây là tiền đề cần thiết cho

kinh tế hàng hoá phát triển cho một nền sản xuất

mới-> Chủ nghĩa t bản ra đời nagy trong lòng xã

hội phong kiến Giai cấp t sản>< phong kiến họ đã

đấu tranh chống quý tộc phong kiến, tạo điều kiện

cho quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa phát triển

+Đem lại món lợi khổng lồcho giai cấp t sản

+Đặt cơ sở mở rộng thị ờng

tr ý nghĩa:

+Đem lại những kiến thức

về thiên văn, địa lí, hàng hải,kính thích khoa học phát triển +Mở rộng và thúc đẩy th-

ơng mại

+Tạo nên quá trình tích luỹ

t bản cho t sản Châu Âu

->Làm cho chế độ phong kiếnsuy yếu tạo điều kiện cho chủnghĩa t bản phát triển

2.Sự hình thành chủ nghĩa t bản ở Châu Âu.

- Quá trình tích luỹ t bản nguyênthuỷ đợc hình thành tạo vốn vàngời làm thuê

- Kinh tế:

Hình thức kinh doanh t bản ra

đời (Đó là ácc công trờng thủcông- kĩ thuật bằng tay, từ TKXVI- cuối XVIII ở Tây Âu)chuẩn bị chuyển sang SX máy móc TBCN

-Về xã hội

Giai cấp t sản và vô sản hìnhthành

-> Quan hệ sản xuất hìnhthành

IV Củng cố, dặn dò HS

GV: Hệ thống kiến thức toàn bài

?Kể tên các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu? ý nghĩa các cuộc phát kiến

?Quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa Châu Âu đợc hình thành nh thế nào?

Cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống

phong kiến thời hậu kì trung đại ở Châu Âu.

-Chuẩn bị bản đồ thế giới và bản đồ Châu Âu

-Tranh ảnh về thời kì văn hoáphục hng

-Tranh ảnh, t liệu danh nhân văn hoá phục hng

III Các hoạt động dạy học.

1.Kiểm tra bài cũ.

?Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động nh thế nào đến xã hội Châu Âu?

?Quan hệ sản xuất Châu Âu đợc hình thnàh nh thế nào?

2.Giới thiệu bài mới.

-Sau cuộc phát kiến địa lí giai cấp t sản đã tìm ra những vùng đất mới giàu có,thị trờng buôn bán mở rộng, tích luỹ nguồn vốn khổng lồ, họ có tiềm lực kinh tế lớnsong họ không có địa vị và quyền lợi về chính trị, về giai cấp Vì giai cấp phong kiến

là vật cản trở trên con đờng đi lên của họ cho nên giai cấp t sản đã tiến hành các cuộcchiến tranh chống phong kiến trên các lĩnh vực, vậy cuộc đấu tranh diễn ra nh thếnào Hôm nay

3.Hoạt động dạy- học

HS:Đọc sgk

GV: Sơ lợc về sự ra đời chế độ phong kiến

? Chế độ phong kiến ở Châu Âu tồn tại bao lâu?

<Thế kỉ V- XV-> 10 thế kỉ-1000 năm>

GV:Trong suốt 1000 năm đêm trờng trung cổ, chế

độ phong kiến đã kìm hãm sự phát triển của xã hội

Xã hội chỉ có trờng học để đào tạo giáo sĩ, nền văn

hoá cổ đại bị phá huỷ hoàn toàn trừ nhà thờ và t

viện

-Đến thế kỉ XV giai cấp t sản Châu Âu ra đời

đại diện cho một phơng thức sản xuất mới tiến bộ,

giàu có, có vốn và có cn song không có quyền lợi về

chính trị và địa vị xã hội, họ bị chế độ phong kiến

đóng gim, ràng buộc, họ muốn tự do kinh doanh->

đấu tranh

? Nguyên nhân của phong trào văn hoá Phục Hng?

?Phục hng là gì?

<Khôi phục lại nền văn hoá Hy-lạp Rô-ma cổ

đại sáng tạo văn hoá giai cấp t sản

? Tại sao giai cấp t sản lại chọn văn hoá làm cuộc

mở đầu cho phơng thức đấu tranh chống phong

1.Phong trào văn hoá Phục H

vị về chính trị,xã hội ->đáutranh

6

Giai cấp t sản đấu tranh chống phong kiến trên

nhiều lĩnh vực, bắt đầu là lĩnh vực văn hoá Những

giá trị văn hoá cổ đại là tinh hoa nhân loại, việc khôi

phục nó sẽ tập hợp đợc đông đảo lực lợng chống lại

chế độ phong kiến

? Em hãy kể tên các nhà văn hoá khoa học tiêu biểu

mà em biết

GV:G thiệu H6

CôPécNich ngời Ba Lan, gốc Đức, từng học

luật, y khoa, giữ chức tu giáo trong nhà thờ ông đã

bác bỏ giả thuyết quả đất là trung tâm vũ trụ ông

chứng minh quả đất quay quanh trục của nó và vận

động xung quanh mặt trời nh những hành tinh khác

Học thuyết của ông lật đổ giáo lí thần thánh của nhà

thờ cơ đốc giáo Về sau sách của ông bị cấm Sau

này Crunô <1548- 1600> tiếp thu phát triển học

thuyết của ông Côpécních và bị giam 7 năm tại toà

án của giáo hoàng và đã bị xử hoả hình tại La Mã

Giới thiệu tranh Ra-pha-en <1506-1510> Lịch

hiện nội tâm phong phú của nhân vật Các tác phẩm

của ông đạt trình độ hoàn thiện hoàn mĩ “tranh

thuật-> có giá trị đến ngày nay>

? Qua các tác phẩm của mình các tác giả VH Phục

Hng muốn nói lên điều gì

? Vai trò của VH Phục hng

<Phát động quần chúng đấu tranh chống phong

kiến mở đờng cho VH nhân loại phát triển>

GV:Sơ kết chuyển ý

HS: Đọc SGK

?Nguyên nhân của cuộc cải cách tôn giáo

?Ngời khởi xớng phong trào cải cách tôn giáo là ai

GV: Đầu XVI, sự căm thù giáo hội của mọi tầng lớp

nhân dân đã trở thành phổ biếnvà lan rộng một mục

s là Mác-tin Lu-thơ tiến hành cuộc vận động cải

cách Tôn giáo.Ông xuất thân từ gia đình nông dân

đã từng học luật và trở thành tu sĩ làm giáo sĩ triết

-Tác giả:

+Ph.Ra-bơ-le, nhà văn hoá,nhà y học

+Rê-các-tơ, nhà toán học,nhà triết học

+U Sếch Xpia nhà soạnkịch vĩ đại

+Cô-péc-ních<1473-1543>chứng minh quả đất quay

xung quanh trục của nó- học

thuyết này thực sự là mộtcuộc cách mạng khoa học +Lê-ô-na đơ-vanh-xi

<1452-1519> - ngời ý là nhàdanh hoạ, điêu khắc, kiếntrúc s đại tài, nhà văn nhàtoán học, nhạc sĩ, thiên văn,vật lí, hoá học, địa chất học,giải phẫu học, kĩ s cơ khí

-Nội dung t tởng+Phê phán giáo hội và xã hộiphong kiến

+Đề cao giá trị chân chínhcủa con ngời

+Đề cao khoa học tự nhiên +Mở đờng cho sự phát triểncao hơn của văn hoá nhânloại

+Phát động đấu tranh chốngphong kiến

2.Phong trào cải cách tôn giáo

-Nguyên nhân:

+Giáo hội tăng cờng bóclột nhân dân

+Là lực lợng cản trở sựphát triển đi lên của giai cấpT/S

-Khởi xớng: M.Lu-thơ

học và thần học tại trờng ĐH Vin-tem-béc Ông

nhận thức sâu sắc sự đồi bại của chế độ phong kiến

và giáo hội Ông viết “Tín đồ cơ đốc giáo ngày càng

đến gần La Mã thì càng xấu đi Lần đầu đến La Mã

anh ta còn đi tìm thằng lừa đảo, lần thứ hai nhiễm

thói xấu lần thứ ba anh ta biến thành thằng lừa đảo

thực sự “Ông phê phán các giáo sĩ bán thẻ miễn tội”

Khi đồng tiền của các ngơi leng keng trong túi của

ta thì mọi tội lỗi của các ngơi bị xoá sạch “ hành

động đó của Lu thơ đã trở thành t tởng chỉ đạo

phong trào cải cách tôn giáo,đợc nhân dân hoan

nghênh”

? Tác dụng của phong trào cải cách tôn giáo?

? Hạn chế của phong trào cải cách tôn giáo?

G/C TS không thể xoá bỏ tôn giáo mà chỉ thay đổi

cho phù hợp với kích thớc của nó

-Tác dụng +Góp phần thúc đẩy chocác cuộc khởi nghĩa nhândân chống phong kiến và lanrộng ra nhiều nớc khác

+Làm cho đạo Ki tô phânhoá thành

Đạo Ki tô -giáo cũ Đạo tin lành -Tângiáo

+Tác dụng mạnh đến cuộc

đấu tranh của T/S chống PK-Hạn chế

IV:Củng cố bài học

GV: Hệ thống kiến thức toàn bài

-Vai trò của VH phục hng là lên án nghiêm khắc giáo hội thiên chúa giáo, tấncông vào trật tự PK, đề cao giá trị chân chính của con ngời

-Thực chất của phong trào VH phục hng là cuộc đấu tranh công khai đầu tiêncủa g/c TS với g/c PKđã suy tàn, phát động quần chúng đấu tranh

-T tởng cải cách tôn giáo không tách rời t tởng cải cách xã hội và t tởng nhânvăn của thời VH phục hng, nó tấn công trực tiếp vào giáo hội thiên chúa giáo và chế

độ PK, nó châm ngòi cho cuộc đấu tranh của quần chúng và làm bùng nổ cuộc chiếntranh nông dân

-Xã hội phong kiến Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào

-Tên gọi và thứ tự của các triều đại phong kiến Trung Quốc

3.Kĩ năng

-Biết lập bảng niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc

-Bớc đầu biết vận dụng t duy để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách xãhội của mỗi triều đại cùng những thành tựu về văn hoá, từ đó rút ra bài học lịch sử

II.Thiết bị và t liệu lịch sử.

8

-Bản đồ Trung Quốc thời PK.

-Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc thời PK

-Một số t liệu thành văn về các chính sách của nhà nớc PK Trung Quốc

III Các hoạt động dạy– học

1.

ổ n định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ.

?Phong trào cải cách tôn giáo đã có tác động trực tiếp nh thế nào đến xã hộiChâu Âu thời bấy giờ

3.Giới thiệu bài mới.

-ở lớp 6 các em đã tìm hiểu về sự ra đời của các quốc gia cổ đại phơng Đôngtrong đó nhà nớc cổ đại Trung Quốc là một trong những quốc gia ra đời sớm và pháttriển rất nhanh TQ đã đạt nhiều thành tựu trên mọi lĩnh vực Khác với các nhà nớcphong kiến châu Âu thời phong kiến TQ bắt đầu sớm và kết thúc muộn

4.Dạy-học bài mới.

GV: Dùng bản đồ TQ giới thiệu

Từ 2000 <TCN> ngời TQ đã xây dựng Nhànớc

trên lu vực sông Hoàng Hà với những thành tựu

văn minh rực rỡ thời cổ đại, đóng góp to lớn vào sự

phát triển nhân loại

HS: Đọc SGK

? Sản xuất thời Xuân Thu chiến quốc có gì mới?

? Những biến đổi đó tác động ntn đến sự phát triển

của xã hội?

? Quan hệ sản xuất PK hình thành từ khi nào?

(GV sử dụng bảng niên biểu khắc sâu thời gian các

triều đại cho HS)

hiện uy quyền của nhà Tần,

Lăng Li Sơn là ngôi mộ của Tần Thuỷ Hoàng

đợc xây dựng ngay khi ông mới lên ngôi ở núi Li

Sơn phía đông Hàm Dơng, dài 2,5 km, cao150 m

đỉnh lăng trạm đủ các vì sao ttên trời dới lăng bố trí

sông biển,hàng ngàn binh mã bằng đất nung, châu

báu, vật quí vô kể, xung quanh có máy bắn tên, đổ

thuỷ ngân tạo thành 100 con sông, biển ở dới

-1974 một phần lăng mộ đợc khai quật nhng

1.Sự hình thành xã hội phong kiến Trung Quốc.

-Những biến đổi trong sảnxuất

+Công cụ bằng sắt-> tăngdiện tích, tăng năng xuất

-Những biến đổi trong xã hội: +Địa chủ, nông dân giàuruộng đất, quan lại

+Tá điền: Nông dân lĩnhcanh nộp tô

->Nh vậy là quan hệ sản xuấtphong kiến hình thành t thế kỉIII TCN

2.Xã hội Trung Quốc thời Tần- Hán.

a.Thời Tần

- Chia cắt nớc thành quận,huyện

gặp khó khăn lớn

- Cung A Phòng: Qui mô rộng lớn, dài 750 m,

rộng 150 m có thể chứa đợc 1 vạn ngời, trong dựng

đợc cột cờ cao 15 m, xung quanh xây 270 cung

điện nguy nga, lộng lẫy, 70 vạn dân công xây

dựng Khi Hạng Vũ kéo vào Hàm Dơng đã đốt

cung A Phòng, lửa cháy 3 tháng vẫn cha hết

-Vạn Lí Trờng Thành dài 3000 km từ Lâm

Thao đến Liêu Đông đây là công trình phòng thủ

huy động 2 tr ngời trong vòng 10 năm trời khổ cực

thiếu thốn có đi không trở về “tiếng khóc nàng

Mạnh Khơng ”- Tần Thuỷ Hoàng là kẻ độc tài, tàn

ác, thích chém giết để ra uy

Hai nhà nho Hầu Sinh và L Sinh “thuốc trờng

sinh bất lão” bỏ trốn -> 460 ngời bị chôn sống ở

Hàm Dơng

-Một viên đá “Thuỷ Hoàng chết, đất bị

chia” Giết chết cả một làng

-210 TCN Tần Thuỷ Hoàng chết Tần Nhị Thế

thay 209 TCN ngu muội tàn bạo làm tăng mâu

thuẫn xã hội Lu Bang, Hạng Vũ, Trần Thắng nổi

dậy đánh Hàm Dơng diệt nhà Tần chỉ tồn tại 15

-111-110 TCN trinh phục Việt Nam <Triệu

Đà>, 108 TCN diệt Triều Tiên

? Em hãy so sánh thời gian tồn tại của nhà Tần và

nhà Hán

? Vì sao nhà Hán tồn tại trong thời gian lâu dài

GV: Sơ kết chuyển ý

- HS: Đọc SGK

? Chính sách đối nội của nhà Đờng có gì đáng lu ý

?Tác dụng của các chính sách ấy

GV: Vua Đờng thái Tông <599- 649> giỏi võ nghệ,

cung kiếm từ nhỏ dũng khí, cứng dắn, quả đoán,

tính cách hào phóng ông coi trọng việc dùng ngời

giỏi, tài đức kiêm toàn, coi trọng tình vua- dân

Ông nói: “Vua nh thuyền, dân nh nớc Nớc có thể

trở thuyền mà cũng có thể lật thuyền”, vì thế ông

thi hành chính sách nhợng bộ nhân dân.nhờ chính

sách của ông mà kinh tế phát triển đợc các sử gia

ca ngợi là thời kì “Trịnh Quan thịnh trị” <Trịnh

Quan là niên hiệu của Đờng thái Tông>

? Em hãy trình bày những chính sách đối ngoại của

+Giảm tô, thuế, su, dịch +Khuyến khích sản xuất

=>Kinh tế, xã hội ổn định, thếnớc vững vàng

-Đối ngoại:

Xâm lấn Triều Tiên và cácnớc phía Nam

3.Sự thịnh v ợng của Trung Quốc d ới thời nhà Đ ờng.

=>Đất nớc phồn vinh, kinh tếphát triển, quân sự, văn hoá

- Chính sách đối ngoại, gâychiến tranh xâm lợc mở rộng

bờ cõi, trở thành đất nớc cờng10

Tiết 5

GV:Sau loạn An Lộc Sơn nhà đờng suy yếu, tiết độ

sứ các trấn nổi lên chống nhà Đờng, cớp ngôi lập ra

nhà Hậu Lơng, Hậu Đờng, Hậu Hán, Hậu Tấn, Hậu

Chu Tổng 53 năm, 5 đời, 13 vua sử gọi là thời Ngũ

đại đến thời Hậu Chu Triệu Khuông Dẫn cớp ngôi

lập ra nhà Tống <Tống Thái Tổ> TQ đợc thống

nhất nhng không mạnh

-HS:Đọc SGK

? Nhà Tống đã thi hành chính sách gì

GV:Tiền giấy giao tử <thứ tiền giấy cổ nhất>

Nghệ thuật Tống phát triển quang vinh nhất đồ

gốm <men đẹp>

? Chính sách của nhà Tống có tác dụng gì?

GV: Nửa thế kỉ đầu nhà Tống thịnh vợng sau đó

suy yếu

Trong lúc Tống suy yếu >< với nhà Kim,

Liêu, thì ngời Mông Cổ nổi lên do Thành Cát T

Đến thời Mông Kha: Hốt Tất Liệt nhà Tống

bị diệt nhà Nguyên thành lập ở Trung Quốc

Quân Mông Cổ tràn ngập lãnh thổ Châu Âu, Châu

GV:Thời Minh- Thanh tồn tại trong khoảng 500

năm, tuy còn nhiều hạn chế song Trung Quốc thời

- Có nhiều phát minh mới: In,

la bàn, làm giấy, thuốc súng,làm tiền giấy, đồ gốm đẹpnhất

=>ổn định đời sống, phát triểnkinh tế đất nớc

b.Thời Nguyên.

-Phân biệt đối xử giữa ngờiMông Cổ với ngời Hán

->Nhân dân khởi nghĩa chốngMông Cổ

5.Trung Quốc thời Thanh.

Minh Chính trị:

+1368 Nhà Nguyên bị lật

đổ- Minh thay

+1644 Nhà Thanh lật đổ nhàMinh

? Em hãy kể tên một số công trình kiến trúc nổi

tiếng của Trung Quốc phong kiến

<Cố cung, vạn lí trờng thành, lăng tẩm >

? Quan sát cố cung em có nhận xét gì?

<Đồ sộ, rộng lớn, kiên cố, kiến trúc hài hoà,

đẹp>

? Em hãy trình bày hiểu biết của em về khoa

học-kĩ thuật của Trung Quốc phong kiến

HS:Đọc t liệu về 4 phát minh lớn

6.Văn hoá, khoa học, kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến.

-Văn hoá: Đạt trình độ pháttriển rực rỡ

+Về t tởng: Nho giáo trở thành

hệ t tởng đạo đức phong kiến.+Về văn học: Nhiều nhà thơnhà văn

+Sử học: Sử kí T Mã Thiên,Hán Th, Đờng Th, Minh Sử-

Giúp học sinh nắm đợc nội dung chính sau:

-Các giai đoạn lớn của lịch sử ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa XIX

-Những chính sách cai trị của các vơng triều và những biểu hiện của sự pháttriển thịnh đạt của ấn Độ thời phong kiến

-Một số thành tựu của văn hoá ấn Độ thời cổ trung đại

II Thiết bị và t liệu.

-Bản đồ ấn Độ, Đông Nam á và một số tranh ảnh về công trình kiến trúc, tranh

điêu khắc ấn Độ và Đông Nam á

?Em cho biết chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên có những điểm gìkhác nhau.

?Em hãy nêu những thành tựu lớn về văn hoá khoa học, kĩ thuật của nhân dânTrung Quốc thời phong kiến

3.Giới thiệu bài mới.

-ở Phơng Đông cùng với sự ra đời của nhà nớc phong kiến Trung Quốc còn có

sự hình thành của nhà nớc phong kiến ở ấn Độ từ rất sớm, vậy nhà nớc phong kiến ấn

Độ ra đời và phát triển nh thế nào Hôm nay

4.Dạy- học bài mới.

GV:Dùng bản đồ Đông Nam á giới

thiệu, sgk tên gọi đất nớc ấn Độ bắt

nguồn từ một dòng sông từ Tây Tạng->

qua dãy HimaLaya-> đổ ra biển A Ráp

đó là sông ấn Dọc theo bờ sông ấn

? Các vơng quốc đầu tiên của ấn Độ

đ-ợc hình thành ở đâu và vào thời gian

? Sự phát triển của ấn Độ dới vơng

triều giúp ta đợc biểu hiện nh thế nào?

?Vơng triều hồi giáo Đê Li có những

chính sách cai trị nh thế nào?

?Vơng triều Mô Gôn đã thi hành chính

sách gì?

?Em hãy nêu những chính sách cai trị

của ngời hồi giáo và ngời ấn Độ

? Hãy kể tên các tác phẩm tiêu biểu

trong kiến trúc ấn Độ

<Sơ-kun Tơ La là tác phẩm bất hủ

1.Những trang sử đầu tiên.

-Khoảng 2500 năm TCN xuất hiệnthành thị của ngời ấn Độ

-Khoảng 1500 TCN một số thành thịkhác xuất hiện trên lu vực sông Hằng

Những thành thị này dần liên kết vớinhau thành nhà nớc Ma-ga-đa

- Cuối thế kỉ III TCN A-sô-ca mở mang

bờ cõi xuống Nam ấn Nhà nớc

ấ n Độ thời phong kiến.

-Từ thế kỉ IV- giữa thế kỉ V là thời kìphát triển cực thịnh

+Luyện kim, dệt, đồ trang sứcvàng, bạc, mĩ nghệ

-Thế kỉ VI bị nớc ngoài thống trị

-Thế kỉ XII- XVI, bị ngời Thổ Nhĩ Kìthống trị bắc ấn lập vơng triều hồi giáo

Đê-li

+Chiếm đất, cấm đạo >< dân tộc

-Đầu thế kỉ XVI, ngời Mông Cổ tấncông lập vơng triều ấn Độ, Mô-gôn dovua A-cơ-ba đứng đầu

+Xoá bỏ sự kì thị chủng tộc

+Thủ tiêu đặc quyền hồi giáo

+Khôi phục kinh tế, văn hoá ấn Độ

- Giữa thế kỉ XIX bị thực dân Anhthống trị đến 1950 giành độc lập

3.Văn hoá ấ n Độ.

-Là nớc có nền văn hoá lâu đời

+Có chữ viết riêng <Chữ Phạn>

+Tác phẩm thơ, ca, kịch

+Kinh Vêđa = chữ Phạn nổi tiếng

+Hai bộ sử thi nổi tiếng:

Ma-ha-bha-ra-ta Ra-ma-y a-na

Sơ-kun-tơ-la Ka-li-đa-sa thời Gúp-ta

tiêu biểu cho nền văn học nghệ thuật

-Nét giống nhau nhờ ảnh

hởng của kiến trúc ấn Độ

+Nghệ thuật kiến trúc chịu ảnh hởngsâu sắc của tôn giáo

-Kiến trúc Hinđu

-Kiến trúc phật giáo

IV Củng cố, dặn dò:

?Em hãy kể tên các tác phẩm văn học tiêu biểu của ấn Độ mà em biết

?Em hãy lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử của ấn Độ

-Dặn dò HS: Đọc sử liệu tham khảo

GV:Kể về Ka Li Đa-sa mồ côi cha mẹ từ nhỏ đợc ngời chăn bò nuôi nấng lớn lênkhoẻ mạnh, đần độn đợc nàng công chúa yêu mến xin vua cha cho lấy Kaliđasa đợcsống trong thời đại hoàng kim đợc tiếp súc với những tác phẩm những nguồn cảmhứng ông viết Sơ-kun-tơ-la

-Học sinh nắm đợc tên gọi các quốc gia trong khu vực Đông Nam á, những

đặc điểm tơng đồng về vị trí địa lí của các quốc gia đó

-Các giai đoạn phát triển quan trọng của lịch sử khu vực Đông Nam á, Lào,CPC

-Bản đồ Đông Nam á, t liệu về Lào, CPC

-Tranh ảnh, t liệu về các công trình kiến trúc Đông Nam á

III.Hoạt động dạy-học.

1.

ổ n định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ.

?Nêu những thành tựu văn hoá trung đại mà ấn Độ đạt đợc

3.Giới thiệu bài mới.

-Đông Nam á từ lâu đời đợc coi là khu vực có bề dày văn hoá lịch sử, ngay từnhững thế kỉ đầu công nguyên các quốc gia đầu tiên ở Đông Nam á đã bắt đầu xuấthiện, trải qua hàng ngàn năm lịch sử các quốc gia đó đã có nhiều chuyển biến, trongbài 6 chúng ta sẽ cùng tìm hiểu

4.Dạy- học bài mới.

GV:Dùng lợc đồ Đông Nam á xác định vị trí các

nớc đó trên lợc đồ

- Em hãy kể tên các quốc gia Đông Nam á và xác

1.Sự hình thành các v ơng quốc ở Đông Nam á

-Tên các quốc gia Đông Nam14

GV:Các quốc gia phong kiến Đông Nam á cũng

trải qua các giai đoạn: Hình thành, hng thịnh và suy

vong ở mỗi nớc quá trình đó diễn ra trong thời gian

khác nhau, nhng nhìn chung từ nửa sau thế kỉ X->

XVIII, là thời kì thịnh vợng nhất của các quốc gia

Đông Nam á

GV:Dùng lợc đồ giới thiệu

? Hãy trình bày sự hình thành của các quốc gia

phong kiến In-đô-nê-xi-a

<Cuối thế kỉ XIII dòng vua Giava mạnh lên, chinh

phục các tiểu quốc ở hai đảo Xu-ma-tơ-ra và

Gia-va Lập nên vơng triều Mô-đô-pa-híp hùng mạnh

trong 3 thế kỉ>

? Hãy kể tên các quốc gia phong kiến Đông Nam á

khác và thời điểm hình thành của các quốc gia đó

ảnh sinh động giống kiểu ấn Độ>

“ở Mi-an-ma chỉ riêng khu di tích Pa-gan hiện còn

5000 ngôi chùa lớn nhỏ nằm rải rác dọc hai bờ

sông”

-Ira-oa-đi ngôi chùa Suê-đa-gôn

<Chùa vàng> đồ sộ đợc xây dựng 1 năm rỡi

<1372-1373> chứng tỏ sức lực tài năng của cả nớc đợc

huy động rất lớn, chùa có đỉnh cao 10 m gồm 7

vành đai bằng vàng 1 cái, trụ bạc, đỉnh chóp là một

quả cầu = vàng <đờng kính 25 m> trên có cắm cờ

gió bằng vàng và cả 3 phần trụ, quả cầu và lá cờ gió

đều đợc khảm bằng 5448 viên kim cơng to nhỏ

khác nhau, toàn bộ phần thân của tháp đợc phủ bởi

8300 lá vàng kích thớc 30x 30cm, bên trong treo

1065 chuông vàng 421 chuông bạc, chùa vàng

xứng đáng là biểu tợng của đất nớc Mi-an-ma giàu

á: 11 nớc

-Điều kiện tự nhiên

Chịu ảnh hởng gió mùa, chia

2 mùa rõ rệt: Khô- ma

+Thuật lợi cho cây nôngnghiệp phát triển +Chịuthiên tai

-Thời gian hình thành khoảng

10 thế kỉ đầu công nguyên

2.Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến

Đông Nam á

-Từ thế kỉ I-> X thời gian hìnhthành

-Từ thế kỉ X-> XVIII thời kìthịnh vợng

+In-đô-nê-xi-a, vơng triềuMô-giô-pa-híp

<1213-1527> +Campuchia- thời kì Ăng Co

<IX- XV>

+Mi-an-ma, vơng quốc thay <XIII>

(In-đô-nê Tháp Pa-gan (Mi-an-ma)-Tháp Chàm

đẹp với những con ngời vị tha, yêu đời, giàu ớc

mơ ”

GV:Hệ thống kiến thức chuyển ý

-Dặn dò HS: Làm bài tập đọc trớc bài

“Tiết 6”: Ngày giảng……… ”: Ngày giảng……… ………

GV:Giới thiệu lợc đồ vơng quốc CPC

GV:Từ khi thành lập CPC đã chia ra thành các giai

đoạn và mỗi giai đoạn đề có lịch sử riêng đặc trng

?Em hãy cho biết các giai đoạn lịch sử và đặc điểm

của mỗi giai đoạn ấy

GV:Gt từ “Ăng Co” là kinh đô có nhiều đền tháp

đ-ợc xây dựng trong thời kì này

Ăng Co Vát xây dựng thế kỉ XII

Ăng Co Thom đợc xây dựng trong suốt 7 thế kỉ của

thế kì phát triển IX-> XV

HS:Xem H14 khu đền tháp SGK mô tả

Kinh đô Ăng Co thuộc vùng Xiêm Riệp ngày

nay ở đây ngời Khơ Me đã xây dựng nhiều công

trình nổi tiếng là Ăng Co Vát, Ăng Co Thom

Ăng Co Vát là khu đền có 5 ngôi tháp cao,

đỉnh cao nhất là 63m Xung quanh có hồ nớc rộng

200 m, chu vi 5,5 km hai bên bờ lát cầu đá với 18

bậc cao Những lối đi rộng có lát đá, hai bên có

hình điêu khắc, chạm trổ tinh vi dẫn tới khu cung

điện, tạo vẻ đẹp trang nghiêm và hùng vĩ

Khu đền tháp Ăng Co là một cống hiến độc

đáo của ngời Khơ Me vào kho tàng văn hoá Đông

Nam á và thế giới

? Em có nhận xét gì về khu đền Ăng Co Vát?

<Quy mô đồ sộ, kiến trúc độc đáo thể hiện óc

thẩm mĩ và trình độ kiến trúc rất cao của ngời Khơ

? Lịch sử Lào có những mốc quan trọng nào?

? Em hãy nêu các chính sách đối nội và đối ngoại

của vua Lạn Xạng

- Chia nớc cai trị, xây dựng quân đội

- Quan hệ hoà hiếu, kiên quyết chống xâm lợc

? Nguyên nhân nào dẫn đến sự suy yếu của nhà nớc

- Giai đoạn 2: Từ thế kỉ VI- vơng quốc Chân Lạp

- Giai đoạn 3: Từ thế kỉ IX-XV- thời kì Ăng Co

IX Giai đoạn 4: Từ thế kỉ XVIX 1863- suy yếu bị pháp biếnthành thuộc địa

XV-4 V ơng quốc Lào.

-Trớc thế kỉ XIII chủ nhân đầntiên là ngời Lào Thơng

-Từ thế kỉ XIII ngời Thái-> LàoLùm

-1353 Pha Ngừm thống nhấtcác bộ lạc-> nhà nớc Lạn Xạng.-XV- XVII là thời kì thịnh v-ợng

-XVIII Lạn Xạng suy yếu bịngời Xiêm chiếm

- Cuối XIX biến thành thuộc

địa của Pháp

5 Củng cố : GV: Hệ thống kiến thức toàn bài.

HS::Xem H15 sgk

16

? Kiến trúc tháp Luổng của Lào có gì giống và khác kiến trúc các nớc trong khu vực <Uy nghi, đồ sộ, có một tháp chính và nhiều tháp nhỏ, xung quanh có nhiều tầng, nhng không cầu kì, phúc tạp nh kiến trúc của CPC.

GV: Thạp Luổng “tháp lớn” đợc xây dựng 1566 dới triều vua Xệt Tha Thi Lạt, làcông trình đồ sộ gồm 1 tháp lớn hình nậm rợu đặt trên cái đế hình hoa sen phô ra 12cánh, dới là một bệ khổng lồ hình bán cầu tạo thành 4 múi có đáy vuông mỗi cạnh dài

68 m đợc ốp = 323 phiến đá có 4 cổng dới dạng miếu thờ, xung quanh tháp chính có

30 tháp nhỏ ở mỗi tháp đều khắc một lời dạy của phật tháp chính có chiều cao 45 m

? Em hãy trình bày những chính sách đối nội và đối ngoại của các vua Lạn Xạng

? Sự phát triển của vơng quốc CPC thời kì Ăng Co nh thế nào?

6.Dặn dò HS: Học bài theo câu hỏi cuối bài, đọc trớc bài 7 sgk.

-Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến

-Nền tảng kĩ thuật và giai cấp cơ bản trong xã hội

II.Thiết bị, t liệu dạy học:

-Bản đồ thế giới <Châu Âu, Châu á>

-T liệu về xã hội phong kiến phơng Đông và phơng Tây

III.Tiến trình dạy học:

1.

ổ n định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ.

?Sự phát triển của vơng quốc CPC thời Ăng Co biểu hiện nh thế nào?

?Em hãy trình bày những chính sách đối nội, đối ngoại của các vua Lạn Xạng

3.Giới thiệu bài mới.

- Qua các bài học trớc các em đã đợc tìm hiểu về sự hình thành và phát triểncủa chế độ phong kiến ở phơng Đông và Châu Âu, xã hội phong kiến là một giai đoạnquan trọng trong quá trình phát triển của lịch sử loài ngời Hôm nay chúng ta hay tìmhiểu những nét chung về xã hội phong kiến

4.Dạy- học bài mới

?Xã hội phong kiến phơng Đông và

Châu Âu hình thành từ khi nào?

?Sự phát triển của xã hội phong kiến ở

phơng Đông và Châu Âu kéo dài trong

-Sự phát triểnchậm

-Trung Quốc <VII-XVI>

- Đông Nam á <X-XIV>

- Châu Âu: Thế kỉ <XI- XIV>

? Thời kì khủng hoảng của chế độ

phong kiến ở phơng Đông và Châu Âu

nh thế nào?

GV:Sơ kết chuyển ý

? Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến

phơng Đông và Châu Âu có điểm gì

?Các giai cấp trong xã hội phong kiến?

?Hình thức bóc lột của giai cấp thống

trị

<Giao ruộng đất- thu thuế nặng>

?Nền kinh tế ở Châu Âu và phơng

Đông còn khác nhau ở điểm nào?

-Phơng Tây xuất hiện thành thị trung

đại-> thơng nhân, thủ công nghiệp phát

triển-> chủ nghĩa t bản

GV:Kết luận chuyển ý

? Trong xã hội phong kiến ai là ngời

nắm quyền? (Vua- hoàng đế)

<XVI- XIX> chủnghĩa t bản xâmlợc

-Khủng hoảngsuy vong nhanh

<XV-XVI> chủnghĩa t bản hìnhthành

2.Cơ sở kinh tế xã hội của xã hội phong kiến.

ph-ơng Đông: Vua nắm mọi quyền

Châu Âu: Lúc đầu phân tán thế kỉ XVvua nắm mọi quyền

Các đặc điểm P Đông C Âu

-T.G hình thành.

- Cơ sở kinh tế- XH.

-Thể chế nhà nớc.

5.Củng cố: Hệ thống lại nộ dung bài học:

6 Dặn dò HS: - Giao bài tập cho học sinh.

- Ôn tập, chuẩn bị làm bài tập lịch sử thế giới

II Thiết bị và t liệu dạy học.

-Bảng phụ, lập niên biểu sự hình thành phát triển của xã hội phong kiến

III.Hoạt động tiết bài tập.

18

ổ n định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra 15 phút

3.Giới thiệu bài.

-Để khắc sâu kiến thức phần lịch sử thế thế giới và tạo kĩ năng làm bài, nhớ sự kiện.Hôm nay cô cùng các em làm một số bài tập lịch sử

4 Các hoạt động dạy – học:

GV nêu yêu cầu và giao bài tập cho HS làm bài, hớng dẫn HS làm và chữa bài.HS: Làm bài tâp 3 trang 6 sbt: (Bài tập trắc nghiệm)

Làm bài tập 1,2 trang 7 sbt (Điền từ)

Làm bài tập 1,2 trang 8 sbt (Tự lụân)

Bài tập lập bảng niên biểu: GV đa ra bảng câm, nêu yêu cầu và HS điền nộidung phù hợp

- Chữa bài tập: Lập niên biểu về sự hình thành và phát triển của xã hội phongkiến ở Trung Quốc, ấn Độ và Đông Nam á

Tên nớc Thời gian hình

thành Thời gian phát triển Thời gian suy vongTrung Quốc Thế kỉ III TCN

thời Tần- Hán Thế kỉ VII- ĐờngXIII- Tống XIV- XX thời MinhThanh

Gúp-Ta XVII- XIX vơngtriều Mô-gô

<A-cơ-ba>

XIX suy yếu bị Anhthống trịCam-pu-chia I-VI Hình thành

nhà nớc Chân Lạp IX- XV thời kì ĂngCo huy hoàng XVI-XIX suy yếu 1863 bịPháp xâm lợc.Lạn Xạng XIII-XIV nhà nớc

Lạn Xạng IX- XVII thịnh v-ợng XVIII suy yếu XIX Phápxâm lợc.In-đô-nê-xi-a I-X Thành lập XIII-XVI hùng

mạnh XVIII suy yếu-Pháp xâmlợcMi-an-ma I-X Thành lập XI-XVIII phát triển

mạnh XIX suy yếu- Anh xâm l-ợc

khống chế

-HS:Làm bài tập: Chỉ ra những nét chung về XHPK phơng Đông và châu Âu

Về: +Thời gian hình thành và thời gian phát triển:

1 Nêu gnắn gọn những thành tựu văn hoá của ấn Độ

2 Trong những chính sách cai trị bóc lột cuả ngời Hồi giáo và ngời Mông Cổ,theo em thủ đoạn nào sau là nguy hiểm nhất?

a Chiếm đoạt ruộng đất B Chia rẽ DT tôn giáo

c Cấm đạo Hin - đu, thực hiện đặc quyền của Hồi giáo d Tô thuế nặng nề

1.Kiến thức: HS hiểu rõ.

-Ngô Quyền xây dựng nền độc lập tự chủ

-Nắm đợc quá trình thống nhất đất nớc của Đinh Bộ Lĩnh

2.T t ởng:

-Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nớc

-Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tựchủ, thống nhất đất nớc mở ra thời kì độc lập lâu dài cho đất nớc ta

3.Kĩ năng.

-Bồi dỡng kĩ năng lập biểu đồ, sử dụng bản đồ cho học sinh

II.T liệu và thiết bị dạy học.

-Sơ đồ bộ máy nhà nớc thời Ngô Quyền

2.Kiểm tra bài cũ.

?Trình bày những điểm cơ bản của xã hội phong kiến Châu Âu

?Xã hội cổ đại phong kiến phơng Đông có gì khác với xã hội phong kiến phơngTây

3.Giới thiệu bài mới.

4.Dạy- học bài mới.

GV:Sơ lợc sgk

?Sau thắng lợi Ngô Quyền đã làm gì?

?Vì sao phải bãi bỏ bộ máy nhà nớc cũ

để xây dựng bộ máy nhà nớc mới

<Cũ lệ thuộc vào Trung Quốc>

?Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy nhà nớc thời

đầu, đất nớc bình yên ổn định

?Sau khi Ngô Quyền mất tình hình nớc

ta thay đổi nh thế nào?

GV:Dơng Tam Kha cớp ngôi 950 Ngô

Xơng Văn giành lại ngôi-> bất lực suy

yếu

?Em hiểu sứ quân là gì?

<12 thế lực nổi dậy chiếm cứ những

vùng đất riêng>

GV:Sử dụng lợc đồ yêu cầu học sinh

đánh dấu các sứ quân vào đó

HS:Đọc xác định vị trí các sứ quân

HS:Nhận xét, bổ xung

?Việc chiếm đóng của 12 sứ quân có ảnh

hởng nh thế nào đến đất nớc?

GV:Việc thống nhất, đoàn kết toàn dân

là một yêu cầu cấp thiết hơn bao giờ hết,

vậy ai là ngời đáp ứng yêu cầu này?

Vua

Quan Võ

20Quan văn

Thứ sử các châu

? Em hãy nêu sự hiểu biết của mình về

<Liên kết, chiếu dụ, đánh dẹp>

? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh nhanh chóng

đánh dẹp đợc 12 sứ quân

? Việc Đinh Bộ Lĩnh đánh dẹp 12 sứ

quân, thống nhất đất nớc có ý nghĩa gì?

3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất n ớc

-Đinh Bộ Lĩnh– Hoa L <Ninh Bình>

-Thời Đinh- Tiền Lê bộ máy nhà nớc đợc xây dựng tơng đối hoàn chỉnh

-Nhà Tống phát động chiến tranh xâm lợc và đã nhanh chóng bị quân dân ta

đánh trả

2.T t ởng:

-Giáo dục lòng tự hào, tự tôn dân tộc

-Biết ơn các vị anh hùng có công xây dựng và bảo vệ tổ quốc

3.Kĩ năng:

-Bồi dỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ trong học tập

II.Thiết bị và t liệu dạy- học.

1.

ổ n định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ.

?Tình hình nớc ta cuối thời Ngô và quá trình thống nhất đất nớc của Đinh Bộ Lĩnh

3.Giới thiệu bài mới.

-Sau loạn 12 sứ quân Đinh Bộ Lĩnh

4.Day- học bài mới.

<Quê hơng ông, đất hẹp nhiều đồi

núi đá vôi- tiện phòng thủ>

1.Nhà Đinh xây dựng đất n ớc

-968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua đặt tênnớc là Đại Cồ Việt, đóng đô- Hoa L-Ninh Bình

-Xuân 970 vua Đinh đặt niên hiệu TháiBình, sai sứ sang giao hảo với nhàTống

-Phong vơng cho các con

- Cử tớng lĩnh nắm chức vụ quan trọng

-Dựng cung điện, đúc tiền

-Xử phạt nghiêm khắc

? Việc nhà Đinh đặt tên nớc và không

dùng niên hiệu hoàng đế Trung Quốc

nói lên điều gì?

<Tiếp tục xây dựng nền độc lập tự

chủ có ý sánh ngang hàng với Trung

Vua là đứng đầu nớc phong kiến

GV:Thời Đinh nớc ta cha có pháp luật

vua sai đặt vạc dầu, nuôi cọp

? Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh có

ý nghĩa nh thế nào?

- GV:Sơ lợc: Cuối năm 979 cho con

Đinh Tiên Hoàng+ Đinh Liễu bị ám

hại nội bộ lục đục.Quân Tống lăm le

?V iệc Thái Hậu Dơng Vân Nga khoác

áo ngự bào cho Lê Hoàn nói lên điều

gì?

<Thể hiện sự thông minh, quyết

đoán, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên

trên lợi ích dòng họ, việc làm này vợt

lên quyền lợi phong kiến để bảo vệ lợi

? Bộ máy nhà nớc thời Lê Sơ so với

thời Ngô Quyền nh thế nào?

-979 Đinh Tiên Hoàng, Đinh Liễn bị

ám hại nội bộ lục đục

Phủ Châu Phủ- Châu Phủ Châu

*Quân đội:10 đạo-2 bộ phậnCấm quân <triều đình>

QuanThái S - Đại S

22

? ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng

Khẳng định quyền tự chủ, ý chí quyếtchiến của toàn dân tộc

5 Củng cố, dặn dò HS:

GV:Củng cố kiến thức toàn bài

?Trình bày diễn biến chiến thắng chống Tống lần1

-Rèn kĩ năng phân tích và rút ra ý nghĩa lịch sử của thành tựu kinh tế văn hoá

II.Thiết bị và t liệu dạy học.

-Su tầm tranh ảnh, di tích các công trình kiến trúc, văn hoá

-T liệu thành văn về các triều đại Ngô- Đinh- Tiền Lê

III.Tiến trình dạy học.

1.

ổ n định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ.

?Em hãy trình bày lại tổ chức chính quyền thời Đinh- Tiền Lê

?Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn có ý nghĩa lịch sử nh thế nào?

3.Giới thiệu bài mới.

-Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn 981 Thắng lợi đã đánh bại âm muxâm lợc của kẻ thù Khẳng định quyền làm chủ đất nớc của nhân dân ta và củng cốnền độc lập tự chủ, thống nhất đất nớc, đó cũng là cơ sở thuận lợi để xây dựng và pháttriển nền kinh tế, văn hoá dân tộc

4.Day- học bài mới

GV:Tả về buổi lễ cày tịnh điền

<Sau khi làm lễ vua sắn quần lội

xuống ruộng cày, tiếng trống, tiếng hò

reo vang dậy Nông dân xuống

đồng>

? Vì sao Vua Lê lại tổ chức lễ cày tịch

điền?

<Quan tâm, khuyến khích sản xuất>

? Tình hình thủ công nghiệp thời

Đinh-Tiền Lê nh thế nào?

GV:Đất nớc đợc độc lập các nghệ nhân

phát huy hết tài năng của mình để xây

1.B ớc đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ.

-Nông nghiệp: đợc coi trọng

+Chia ruộng đất cho nhân dân

+Khai khẩn đất hoang

+Chú ý thuỷ lợi

+Khuyến khích sản xuất

->Sản xuất nông nghiệp ổn định và pháttriển

-Thủ công nghiệp

+Xây dựng xởng thủ công nhà nớc đúctiền rèn vũ khí, may mũ áo

+Phát triển nghề thủ công cổ truyền

dựng đất nớc, kinh đô Hoa L- Ninh

Bình đợc xây dựng tráng lệ, nguy nga

song do thời gian và chiến tranh tàn

phá tuy vậy sử sách vẫn còn lu lại đôi

nét về kiến trúc Hoa L

? Em hãy miêu tả lại đôi nét về cung

điện Hoa L để thấy rõ sự phát triển của

cố vấn ngoại giao với các sứ thần>

-> Họ rất đợc trọng dụng, làm cho

sứ thần Trung Quốc thán phục

+Trao đổi hàng hoá với Tống

2.Đời sống xã hội văn hoá.

a.Xã hội

b.Văn hoá:

-Đạo phật đợc lu truyền rộng rãi

-Chùa chiền xây dựng khắpnơi

- S đợc trọng dụng

-Các loại hình văn hoá dân gian pháttriển: Đua thuyền, Lễ hội

5 Củng cố, dặn dò HS:

-GV:Hệ thống kiến thức toàn bài

? Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh- Tiền Lê phát triển

giai cấp

bị trị

Nô tì

24

-Các chính sách của nhà Lý để xây dựng đất nớc, dời đô về Thăng Long, đặttên nớc Đại Việt, chia lại khu vực hành chính, tổ chức bộ máy chính quyền trung ơng

và địa phơng- xây dựng luật phát, xây dựng quân đội

2.T t ởng.

-Giáo dục cho các em lòng tự hào và tình thần yêu nớc

-Giáo dục học sinh bớc đầu hiểu rằng, pháp luật nhà nớc là cơ sở cho việc xâydựng và bảo vệ đất nớc

3 Kĩ năng.

-Phân tích và nêu các ý nghĩa, các chính sách xây dựng và bảo vệ đất nớc củanhà Lý

-Rèn luyện kĩ năng đánh giá công lao của nhân vật lịch sử tiêu biểu thời Lý

II.Đồ dùng thiết bị và t liệu.

2.Kiểm tra bài cũ.

?Nêu những nét phát triển của nền kinh tế tự chủ Đinh- Tiền Lê

?Tai sao dới thời Đinh-Tiền Lê các nhà s đợc trọng dụng

3.Giới thiệu bài mới.

-Sau một thừi gian trị vì đất nớc ổn định, kinh tế vững vàng, nhng đến cuối thời

Lê <thế kỉ X> tình hình không còn nh trớc nữa sự suy yếu đã làm cho nhà Lê sụp đổ

4.Dạy- học bài mới.

GV:1005 Lê Long Đĩnh lên ngôi vua

<Ngoạ Triều> tàn ác-> nhân dân oán ghét: Cho

ngời vào cũi thả trôi sông

làm quan cho nhà tiền Lê đợc thăng đến chức

Điện Tiền chỉ huy sứ, khi Lê Ngoạ Triều mất

11/1009, vua Kế Tự còn nhỏ Chị Hậu Đào Cam

Mộc nói “mới đây chúa thợng là ngời mờ tối, tàn

bạo, lòng trời ghét bỏ, con trẻ thơ không cáng

đáng nổi lúc nớc nhà lám hoạn nạn dân tình đâu

đẩy nhao nhao cũng muốn kiếm đợc một vị chân

chúa ” các quan đồng lòng suy tôn Lý Công

Uẩn lên làm vua

?Lý Công Uẩn là ngời nh thế nào?

Vì sao ôngđợc suy tôn làm vua?

<Có học, có đức, có uy tín, đợc triều thần

nhà Lê quý trọng >

? Tại sao Lý Công Uẩn quyết định dời đô về

Thăng Long?

<Địa thế thuận lợi, nơi hội tụ 4 phơng>

Thế kỉ XI Thăng Long vừa là kinh đô vừa là nơi

hội tụ của thành thị có quy mô lớn của khu vực

và thế giới

1.Sự thành lập của nhà Lý.

-Năm 1009 Lê Long Đĩnh chết,triều Tiền Lê chấm dứt

-Lý Công Uẩn đợc suy tôn lên làmvua

-1010 Lý Công Uẩn quyết địnhdời đô về Đại La- Thăng Long

HS:Đọc chữ nhỏ sgk.

? Em hãy mô tả lại kinh thành Thăng Long

Vòng thành đợc đắp năm 1010 có 4 cửa

Đông-Tây- Nam- Bắc

<Long thành hay hoành thành có nhiều cung

điện làm nơi ở nơi làm việc của vua, quan, quý

tộc bên trong hoành thành có cấm thành-

vua-hoàng hậu

Bên ngoài hoàng thành là nơi ở của c dân

với hệ thống chợ, bến, phố phờng, cung cho

hoàng thái tử ở ngoài >

? Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền trung

->Sự chuyên quyền của chế độ phong kiến nhng

khoảng cách cha xa lắm <Vua- Cha>

GV:Sơ kết chuyển ý

HS:Đọc chữ nhỏ sgk

? Bộ luật hình th bảo vệ ai, bảo vệ những gì?

GV:Không đợc tự tiện vào cung

+Cấm dân không đợc bán hay dấu con trai

+Ngời cầm cố ruộng đất sau 20 năm đợc chuộc

lại

+Tội trộm trâu bò bị xử nặng

>Ngày nay luật đó không còn nữa>

Theo em có cần thiết phải có luật và tác dụng

của luật hình th thời Lý nh thế nào?

<Sự quy củ thống nhất, tránh tuỳ tiện, mọi

ngời đều phân biệt đợc phải trái cần làm và cần

tránh hoặc kêu oan>

? Ngày nay cần có luật pháp không “sống và làm

việc theo hiến pháp và pháp luật”

? Quân đội thời Lý đợc xây dựng nh thế nào?

GV:Bảng phụ gt

? Em có nhận xét gì về quân đội thời Lý?

?Để xây dựng khối đoàn kết nhà Lý có chủ trơng

-Bảo vệ vua, kinh thành, trật tự xãhội, sản xuất nông nghiệp

->Sự tiến bộ, văn minh so với trớc

-Quân đội:

2 bộ phận: Cấm quân Quân địa phơng

<Vững vàng ổn định>

5 Củng cố, dặn dò HS:

?Em hãy đánh giá công lao của Lý Công Uẩn <có công xây dựng kinh đôThăng Long, củng cố xây dựng đất nớc, quân đội, pháp luật, xây dựng tình đoànkết >

Ngày soạn…………

Ngày giảng…………

I.Mục tiêu.

1.Kiến thức: Học sinh hiểu rõ:

-Âm mu xâm lợc nớc ta là nhằm bành trớng lãnh thổ đồng thời để giải quyếtnhững khó khăn về tài chính và xã hội

-Cuộc tiến công tập kích song đất Tống của Lý Thờng Kiệt là hành động tự vệchính đáng

II.Thiết bị và t liệu dạy- học.

-Bản đồ Đại Việt thời Lý-Trần

- Lợc đồ cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn 1

III.Tiến trình dạy học.

1.

ổ n định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ.

?Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền trung ơng và địa phơng thời Lê

?Nhà Lý đã làm gì để củng cố đất nớc

3.Giới thiệu bài mới.

-Từ khi đất nớc ta xây dựng nền độc lập tự chủdới thời Ngô- Đinh- Tiền Lê cáctriều đại phong kiến Việt Nam đều rất quan tâm tới mối quan hệ bang giao với các n -

ớc láng giềng <TQ>

-Song từ thế kỉ XI mối quan hệ đó ngày càng xấu đi bởi nhà Tống có âm mu vàhành động xâm lợc, vì vậy nhân dân Đại Việt phải khẩn trơng tiến hành chuẩn bịkháng chiến chống xâm lợc, cuộc kháng chiến

4.Dạy học bài mới.

? Tình hình nhà Tống trớc khi xâm lợc Đại

Việt nh thế nào?

<Khó khăn tài chính Nội bộ mâu thuẫn

Nhân dân nổi dậy, Liêu, Hạ quấy phá phía B>

?Nhà Tống xâm lợc Đại VIệt nhằm mục đích

gì? Để giải quyết tình trạng khủng hoảng

trong nớc

? Để chiếm Đại Việt nhà Tống đã làm gì?

? Vì sao nhà Tống chuẩn bị xâm lợc Đại Việt

1.Nhà Tống âm m u xâm l ợc n ớc ta.

-Âm mu: Xâm lợc Đại Việt giảiquyết tình hình khó khăn, mở rộnglãnh thổ

-Hành động:

+Xúi giục Cham Pa đánh nớc

ta từ phía Nam-> nhằm làm suy yếulực lợng của nhà Lý

vào thời gian này.

<Vua Lý Thánh Tông mất 1072- cơ hội>

? Đứng trớc âm mu của kẻ thù nhà Lý đối phó

bằng cách nào?

HS: Đọc chữ nhỏ “Lý Thờng Kiệt->Thái uý”

?Lý Thờng Kiệt là ngời nh thế nào?

Sinh 1019 phờng Thái Hoà- Thăng Long

ham học binh th, giỏi võ nghệ cất cánh tài

năng phi thờng, 23 tuổi làm quan Lý Thái

Tông nhận làm con nuôi đổi họ Lý

-6/1105 mất, thọ 86 tuổi, trớc khi mất 1

năm ông vẫn là 1 vị tớng Là ngời trung quân,

ái quốc, ý chí, phẩm chất Xây dựng bộ máy

nhà nớc, đoàn kết dân tộc-> sức mạnh

Đập tan âm mu xâm lợc Tống, Cham Pa

? Lý Thờng Kiệt đã làm gì để chuẩn bị kháng

chiến (cùng quân sỹ ngày đêm luyện tập, mộ

binh quyết làm thất bại âm mu của giặc Lý

Thờng KIệt đa Lý Đại Thành- 1 đại thần có uy

tín cùng làm việc với nớc

Vua Lý Thánh Tông và thái uý LTK chỉ

huy đạo quân khoảng 5 vạn đánh Cham Pa

Vua Cham Pa bị bắt làm tù binh Buộc Cham

Pa cắt 3 châu (thuộc đất Quảng Bình, Quảng

Trị ngày nay) để chuộc vua về

? Trớc tình hình quân Tống ráo riết chuẩn bị

?Mục tiêu tiến công của Lý Thờng Kiệt là ở

những địa điểm nào?

<Nơi tập trung binh lơng: Châu Ung

và Châu Khâm, Châu Liêm>

GV:Dùng lợc đồ xác định các địa danh và tờng

thuật diễn biến và kết quả của cuộc kháng

chiến …

-Thuỷ: Lý Thờng Kiệt theo ven biển->

Châu Khâm, Châu Liêm

+Dụ dỗ tù trởng dân tộc

- Nhà Lý: chủ động đối phó với nhàTống Cử Lý Thờng Kiệt làm tổngchỉ huy, tổ chức kháng chiến

2.Nhà Lý chủ động tiến công để tự vệ.

a Hoàn cảnh:

- Nhà Tống ráo riết chuẩn bị xl

Đ.Việt

- Chủ trơng của nhà Lý: Tấn côngtrớc để tự vệ “tiên phát chế nhân”.-Diễn biến:

-ý nghĩa:

Làm chậm bớc tiến của Tống

đẩy chúng vào tình trạng bị độnglúng túng-> khó khăn

28

? Em hãy thuật lại diễn biến của cuộc kháng

chiến chống Tống 1075

HS trình bày theo lợc đồ

HSNhận xét bổ xung

GV:Với thắng lợi trong cuộc kháng chiến

chống Tống, Lý Thờng Kiệt là nv lừng danh

nhất ở thế kỉ XI

-Sau khi Lý Thánh Tông mất, Lý Nhân

Tông mới 7 tuổi, vơng phi ỷ Lan nhiếp chính

cùng với sự tài giỏi độc đáo của Lý Thờng

Kiệt Đã huy động cả nớc vào trận tạo cho thế

nớc ở đỉnh cao ngàn trợng đè bẹp quân thù

Đại Việt ra khỏi chiến tranh với hào

quang chiến thắng quanh vơng miện để đất nớc

bớc nhanh trên con đờng cờng thịnh, văn hiến

5.Củng cố và dặn dò:

Âm mu XL Đậi Việt của nhà Tống?

Nhà Lý đã dùng cáhc nào để đối phó với âm mu của nhà Tống?

Kết quả, ý nghĩa của cuộc tiến công của nhà Lý

-Sử dụng lợc đồ trình bày diễn biến cuộc kháng chiến trên phòng tuyến Nh Nguyệt.

II.Thiết bị và t liệu dạy học.

-Lợc đồ tại trận tuyến Nh Nguyệt, t liệu về Lý Thờng Kiệt.

III.Hoạt động dạy học.

1.

ổ n định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ.

?Vua tôi nhà Lý đã làm gì trớc âm mu xâm lợc Đại Việt của nhà Tống.

3.Giới thiệu bài mới.

-Sau khi tiến song đất Tống phá huỷ kho binh lơng của Tống, Lý Thờng Kiệt đã rút ngay quân về nớc gấp rút xây dựng lực lợng, chuẩn bị bố phòng những nơi hiểm yếu, những việc làm đó

đã đem lại kết quả nh thế nào trong cuộc kháng chiến.

Hôm nay

4 Hoạt động dạy- học

? Sau khi rút về nớc Lý Thờng Kiệt đã làm gì?

GV:Dùng lợc đồ giới thiệu “kí hiệu”.

- Quân thuỷ đóng Đông Kinh do Lý Kế Nguyên chỉ

huy.

- Quân bộ- Lý Thờng Kiệt chỉ huy phục binh sẵn ở

dọc tuyến Nh Nguyệt, Yên Phụ <Yên Phong- Bắc

Ninh>.

HS:Đọc chữ nhỏ sgk.

? Tại sao Lý Thờng Kiệt lại chọn sông Nh Nguyệt

làm phòng tuyến chống xâm lợc Tống? <Vì đây

làvị trí chặn ngang các hớng tiến công của giặc từ

phía Bắc-> Thăng Long nó đợc ví nh một chiến hào tự

nhiên giặc khó có thể vợt qua.

? Phòng tuyến trên sông Nh Nguyệt đợc xây dựng

cọc tre, dậu tre dày đặc dài 100 km.

? Kho binh lơng của giặc đã bị phá mà quân Tống vẫn

Quân sĩ, chán nản, thất vọng, mệt mỏi, thiếu thốn, bị

phục kích tiêu hao lực lợng.

-Lý Thờng Kiệt cho ngời vào đền thờ ngâm bài thơ

“Nam quốc sơn hà”.ý nghĩa của việc LTK ngâm bài

thơ?

? Theo em tình thế quân giặc lúc này ra sao?

<Chán nản, sợ hãi, bạc nhợc>.

GV:Tống thất bại quá lớn sau một đêm 3,4 vạn quân

chết, 5,6/10 doanh trại giặc biến thành bãi chiến

tr-ờng, hàng vạn xác giặc ngổn ngang khắp cánh đồng

<cánh đồng xác, gò xác>.

?Tại sao đang ở thế thắng mà Lý Thờng Kiệt lại chủ

động giảng hoà.

<Nhân đạo, tránh đổ máu cho nhân dân và giảm

>< giữa hai nớc, đây là việc làm cao cả, sáng suốt mà

sau này ở một số cuộc kháng chiến ta vẫn duy trì>.

?Em hãy nêu những nét độc đáo trong cách đánh giặc

của Lý Thờng Kiệt?

- (GV: cho HS thấy đợc sự sáng tạo trong việc dựa

vào điều kiện tự nhiên để chiến đấu bảo vệ TQ).

? ý nghĩa lịch sử.

Lý Thờng Kiệt lừng danh nhất thế kỉ XI.

“Lý Thờng Kiệt đã huy động cả đất nớc ”

- Diễn biến:

+Cuối 1076 Tống gồm: 10vạn bộ binh ,1 vạn ngựa, 20 vạn dân phu Do Quách Quỳ, Triệu Tiết chỉ huy.

+1/1077 Tràn vào nớc ta.

Đóng tại bờ bắc Nh Nguyệt.

Hoà Mâu cầm đầu.

+Quân thuỷ bị chặn đánh-> không tiến

đợc vào đất liền.

2.Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Nh Nguyệt.

-Quách Quỳ vợt sông-> bị đánh lui.

- Cuối xuân 1077 Lý Thờng Kiệt bất ngờ

đánh sang doanh trại địch.

->Tống thua to, khó khăn, tuyệt vọng -Lí Thờng Kiệt chủ động giảng hoà Tống rút về nớc, chiến tranh kết thúc.

-Nguyên nhân thắng lợi:

+Tinh thần đoàn kết toàn dân.

+Sự chỉ huy tài tình của Lý Thờng Kiệt +Biết dựa vào đk địa hình thuận lợi để

? Em hãy trình bày lại trận chiến trên sông Nh Nguyệt.

- Củng cố kiến thức toàn bài.

Tiết 17 : Bài tập lịch sử Chơng I+II

Ngày soạn………

Ngày giảng…………

I.Mục tiêu:

-Giúp học sinh hệ thống lại kiến thức phần lịch sử Việt Nam từ X- XI <

Ngô-Đinh- Tiền Lê- Lý> để đảm bảo nắm chắc kiến thức lịch sử hơn

-Rèn luyện cho học sinh cách trả lời hay làm một bài tập lịch sử hoặc trả lờicâu hỏi ở dạng trắc nghiệm

-Giáo dục tinh thần tự hào dân tộc, ý thức vơn lên trong học tập, lao động

II.Thiết bị dạy học.

-Tranh ảnh, bảng phụ, lợc đồ có liên quan đến nội dung trong tiết học

III.Tiến trình giờ bài tập.

1.

ổ n định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ:

?Hãy nêu những thành tựu văn hoá thời Lý

3.Phân công tổ, chia nhóm giao bài tập.

4.Hoạt động của giáo viên học sinh

- Giao bài tập cho học sinh: Goi HS trả lời vấn đáp, HS và GV nhận xét, điềuchỉnh bổ sung

Tổ 1- Bài 1.a.Sau khi giành độc lập Ngô Quyền không xng Tiết độ sứ nh họ Khúc, họ

Dơng mà xng vơng, điều đó có ý nghĩa gì?

-> Khẳng định quyền tự chủ của DT ta

1.b.Quyền của nhà vua và tổ chức của triều đình thời Ngô Quyền có gì khácvới thời Văn Lang, Âu Lạc? Về sự thay thế các tên gọi và quyền hành của vua Mặc

dù còn đơn giản nhng thể hiện đợc ý thức độc lập tự chủ của DT…

1.c Ngô Quyền chọn Cổ Loa làm kinh đô, nơi này trớc kia là kinh đô củatriều đại nào ở nớc ta? -> Âu Lạc

1 d Sau khi Ngô Quyền mất tình hình nớc ta có biến động nào?

b Đất nớc bịi chia cắt làm 12 khu vực, do thủ lĩnh các sứ quân cầm đầu

c Nhân dân bị đẩy vào cuộc nội chiến, SX bị đình đốn, đói kém, mất mùa xảyh

ra, xóm làng tiêu điều

d Giặc Tống lăm le doạ XL nớc ta

+Tự luận: a Nguyên nhân nào dẫn đến thắng lợi của cuộc khởi nghĩa do Đinh BộLĩnh lãnh đạo?

b Đánh giá công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh?

Tổ 2: Điểm lại việc làm của Đinh Bộ Lĩnh sau khi thống nhất đất nớc:

a-Tổ chức bộ máy triều đình:

- Đối ngoại:

- Luật pháp:

- Tác dụng của việc làm trên:

b Vị trí của kinh đô Hoa L có u điểm và nhợc điểm gì về các mặt phòng thủ,khả năng phát triển kinh tế?

c Theo em vì sao Lê Hoàn lại đợc suy tôn làm vua? Điều đó có ý nghĩa gì? Nêu

ý nghĩa của việc Lê Hoàn cho ngời sang nớc Tống để trao trả tù binh và đặt lại quan

hệ bình thờng giữa ta với Tống?

d Những nét chính về kinh tế và văn hoá của thời Đinh – Tiền Lê?

Tổ 3: Đọc đoạn văn trích trong Chiếu dời đô của Lý Công Uẩn (Tr.35, LS7) và nêu

những u điểm về vị thế, vị trí của kinh đô Thăng Long?

- Nhận xét về quy mô kiến trúc và sự phát triển của kinh đô mới

- Nhận xét về luật pháp thời Lý, nêu sự tiến bộ của Bộ luật Hình th Chínhsách Ngụ binh nông? các biện pháp giữ tình đoàn kết của dân tộc và nớcCham Pa?

-Làm bài tập chung cả lớp: Dùng lợc đồ để tờng thuật diễn biến của cuộc kháng chiếnchống Tống của nhà Lý (2 giai đoạn)

5 Củng cố, dặn dò:

GV:Dặn dò HS: Về nhà lập bảng thống kê các sự kiện lịch sử quan trọng của

n-ớc ta thời Ngô-Đinh Tiền Lê và triều Lý

1.Kiến thức Giúp học sinh:

-Hệ thống kiến thức lịch sử thế giới trung đại và lịch sử Việt Nam X- XI

-Khắc sâu kiến thức cơ bản, trọng tâm cho học sinh

2.T T ởng.

-Rèn cho học sinh nhớ các sự kiện lịch sử và t duy logic, giúp học sinh có cách nhìn toàn diện lịch sử Việt Nam và lịch sử thế giới

-Rèn kĩ năng trình bày diễn biến theo bản đồ

II.Thiết bị và t liệu dạy học.

Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học

? Thời gian hình thành, phát triển, suy

vong của xã hội phong kiến Châu Âu

? Những cuộc phát kiến lớn về địa lí

(Nguyên nhân, diễn biến chính, kết

quả)

- Sự nảy sinh QH Sx t bản chủ nghĩa

? Giai cấp t sản đấu tranh chống phong

kiến mở đầu trên lĩnh vực nào?

<Phong trào văn hoá phục hng, tôn

giáo, góp phần thúc đẩy cuộc khởi

nghĩa nhân dân bùng nổ, làm cho đạo

Kitô phân hoá

Kitô giáo- cựu giao

Đạo tin lành- tôn giáo

?Thời gian hình thành, phát triển, suy

vong chế độ phong kiến phơng Đông

<Giấy, in, la bàn, thuốc súng> văn, thơ,

khoa học, nghệ thuật, cổ trung

?Thời gian ra đời phát triển

?Những thành tựu văn hoá của ấn Độ,

In-đô-nê-xi-a, Mi-an-ma, Lào, CPC,

Thái Lan, Việt Nam

?Em hãy nêu công lao của Ngô Quyền

- Những biểu hiện về ý thức tự chủ của

Ngô Quyền trong việc XD đất nớc

?Em hãy nêu công lao của Đinh Bộ

Lĩnh (nhà Đinh với việc XD đất nớc)

1 Châu Âu Phong kiến.

-Xã hội phong kiến Châu Âu hình thànhthế kỉ V

-Thời gian phát triển từ XI- XIV- XV

2.Ph ơng Đông phong kiến.

-Hình thành thế kỉ I- X <III tcn TrungQuốc>

-Thời gian phát triển XI- XV

-Thời gian suy yếu XVI- XIX cn t bản.a.Trung Quốc phong kiến

-Hình thành thế kỉ III <tcn> Tần trải quanhiều triều đại phong kiến với nhiều giai

+XIX bị thực dân Ânh xâm lợc-> thuộc địacủa Anh

c.Các quốc gia phong kiến Đông Nam á -X thế kỉ đầu công nguyên

-X-XV phát triển

-XVI- XIX suy yếu bị thực dân xâm lợc

3.Việt Nam từ X-XI.

a Ngô- Đinh- Tiền Lê- Lý.

- 939 Ngô Quyền xâm lợc nền độc lập

944 Ngô Quyền mất, Dơng Tam Kha

950 Ngô Xơng Văn giành ngôi

965 Chính quyền Ngô suy yếu- loạn 12

sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh thống nhất nhà

Đinh

- 968 Đinh- Đại Cồ Việt Xây dựng Hoa L

? Vì sao Lê Hoàn đợc suy tôn làm vua?

- Bộ máy chính quyền thời Tiền Lê

? Nhà Lý đợc thành lập trong hoàn

cảnh nào?

? Lý Công Uẩn là ngời nh thế nào?

Vì sao đợc suy tôn làm vua

? Thuật lại cuộc kháng chiến chống

? Hãy tìm những nét độc đáo trong cách đánh giặc của Lí Thờng Kiệt

*Về đờng lối đánh giặc của nhà Lý:

- Chung: “chủ động đánh giặc” buộc giặc phải đánh theo hớng của ta

+Giai đoạn 1: “Tiên phát chế nhân”

+Giai đoạn 2: Chủ động XD phòng tuyến, chặn giặc ở phòng tuyên sông NH Nguyệt, không cho chúng tiến vào Thăng Long để quân dân nhà Lý phản công, tiêu hao dần lực lợng buộc chúng chấp nhận c\đầu hàn, rút quận về nớc

*Về tinh thần đoàn kết: Thực hiện gả công chúa cho các tù trởng miền núi, phong

chức tớc cho những ngời có công với đất nớc,…

*Nguyên nhân thắng lợi:

Do sự đoàn kết nhất trí của quân dân ta trong đánh giặc ngoại xâm giành quyền

tự chủ

Do sự lãnh đạo tài tình của các tớng lĩnh

*Về kinh tế Văn hóa của các triều đại (từ nhà Ngô -> nhà Lý) : HS chú ý các nét

chính (Về nhà tự ôn)

IV Củng cố kiến thức, dặn dò HS:

-Học kĩ bài, chuẩn bị giấy kiểm tra 1 tiết

-Trả lời những câu hỏi cuối bài

Tiết 19: Kiểm tra 1 tiết

Ngày soạn:…………

Ngày giảng:…………

I.Mục tiêu:

- Đánh giá đúng việc học bài và tiếp thu kiến thức của học sinh qua kiểm tra

- Rèn luyện kĩ năng t duy, kĩ năng viết bài của học sinh

- Giáo dục ý thức tự giác, tích cực, chủ động trong khi làm bài

II.Chuẩn bị: - GV nghiên cứu kiến thức, ra đề kiểm tra.

- HS ôn tập những kiến thức đã học và chuẩn bị trớc giấy kiểm tra

5 Thời gian và các sự kiện về các

2 Nêu yêu cầu của tiết kiểm tra

3 Tiến hành kiểm tra

- Phát đề bài cho HS: (đề bài phô tô)

- Đáp án và biểu điểm):

Phần I Trắc nghiệm: (2 điểm)

Phần II Tự luận: (8 điểm)

Câu 1: (2 đ) Cuộc tiến công của nhà Lý giai đoạn 1 là cuộc tiến công tự vệ Vì:

- Chủ trơng táo bạo “ngồi yên đợi giặc không bằng đem quân đánh trớc để

chặn thế mạnh của giặc”

- Ta chỉ tấn công các căn cứ quân sự, các kho lơng thảo là những nơi nhà Tốngchuẩn bị cho cuộc xâm lợc nớc ta

- Ta treo bảng nói rõ mục đích của cuộc tấn công sau khi thực hiện đ ợc mục

đích của mình, quan ta nhanh chóng rút về nớc

* ý nghĩa:

- Đánh 1 đòn phủ đầu , làm cho quân Tống hoang mang, lo sợ Đẩy chúng vào thế bị

động

- Làm tiêu hao sinh lực địch, chúng rơi vào tình trạng khó khăn

Câu 2 (6 đ):

*Nguyên nhân:

- Nguyên nhân sâu xa: Giải quyết tình trạng khó khăn ở trong nớc

-Trực tiếp: Do thất bại ở thành Ung Châu, nhà Tống vô cùng tức tối, lập tức tiến hành

- Một đêm cuối xuân 1077, nhà Lý cho quan vợt sông bất ngờ đánh vào đồn giặc

- Lý Thờng Kiệt kết thúc chiến tranh bằng cách giảng hoà, giặc chấp nhận

- Nhận xét giờ kiểm tra

- Yêu cầu chuẩn bị cho tiết học sau: đọc bài 12

*Rút kinh ngiệm:

-Quan sát và phân tích những nét đặc sắc của một số công trình nghệ thuật

II.T liệu và thiết bị dạy học:

-Su tầm các loại tranh ảnh mô tả các hoạt động kinh tế thời Lý

III.Tiến trình day.- học.

36

ổ n định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ:

?Em hãy thuật lại diễn biến của cuộc kháng chiến chống Tống 1076- 1077 tạiphòng tuyến Nh Nguyệt

?Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống xâm lợc Tống1075- 1077

3.Giới thiệu bài mới:

-Sau cuộc kháng chiến chống xâm lợc Tống thắng lợi 1077 Dới triều đình nhà

Lý nhân dân ta lại bắt tay vào công cuộc phát triển kinh tế, văn hoá Vậy nhân dân ta

đã đạt đợc những thành tựu nh thế nào trong đời sống kinh tế, xã hội

Hôm nay

4.Hoạt động thầy- trò.

HS:Đọc sgk

GV:Nền kinh tế quan trọng hàng đầu của nớc ta

thời phong kiến là kinh tế nông nghiệp Vấn đề

ruộng đất, đê điều, sức kéo là vấn đề mà các

triều đại phong kiến luôn quan tâm

? Ruộng đất dới thời Lý thuộc quyền sở hữu

của ai?

?Để khuyến khích phát triển sản xuất nông

ghiệp các vua thời Lý đã làm gì?

?Việc cày ruộng “tịnh điền” nhà vua có ý

nghĩa nh thế nào?

<Khuyến khích mở đầu một mùa vụ mới>

GV:Nhiều năm đợc mùa to

- Năm 1016- 30 lợm lúa đợc 1 quan tiền, vua xá

thuế 3 năm cho dân

Đại Việt sử kí:

“Dâu, gai xanh dậy đất

Quýt, bởi đỏ rực trời”

?Vì sao nông nghiệp thời Lý lại phát triển

<Nhờ sự chăm lo, sự quan tâm của các vua

thời Lý , cùng những biện pháp khuyến khích

phát triển sản xuất Sự chuyên cần của nhân dân

Đại Việt đợc sống trong điều kiện hoà bình

GV:Chuyển ý

Nông nghiệp phát triển tạo điều kiện cho nền

kinh tế thủ công nghiệp và thơng nghiệp

? Em hãy kể tên các nghề thủ công truyền thống

của nhân dân ta? HS:Đọc chữ nhỏ sgk

? Qua việc làm trên của nhà Lý em nghĩ gì về

hàng tơ lụa của Đại Việt thời đó? Vì sao vua

không dùng gấm vóc trung quốc

=>Nghề dệt khá phát triển trở thành một

nguồn lợi khiến cho nhà nớc phải quan tâm đa

vào “quốc sách”

Nhà Lý lập các kho vải lụa ở các làng

-Làng Thiết Sài- dệt lĩnh do bà công chúa

Phan Thị Ngọc Đô ngời Chăm phụ trách

-Làng Nghi Tàm dệt lụa tơ tằm do bà công

chúa Quỳnh Hoa phụ trách

-Sản phẩm dệt, phong phú có tơ, lụa, sa the

lĩnh, gấm, vóc, vải bông chất lợng, màu sắc

1.Sự chuyển biến của nền nôngnghiệp

-Ruộng đất thuộc quyền sở hữucủa vua do nhân dân canh tác.-Tổ chức lễ cày Tịch Điền

-Khai hoang, đào kênh mơng đắp

đê phòng lụt

- Cấm giết hại trâu, bò

->Mùa màng bội thu Cây tráihoa màu tơi tốt

2.Thủ công nghiệp và th ơng nghiệp.

a.Thủ công nghiệp:

-Trong dân gian các nghề thủcông truyền thống:

+Chăn tằm, ơm tơ, dệt, gốmxây dựng cung điện, nhà cửa rấtphát triển?

phong phú, đa dạng, đẹp và vậy vua Lý đã ban

lụa đẹp cho các bô lão hơng cố pháp dùng gấm

vóc làm mũ, áo cho vua, quan

? Thủ công nghiệp phát triển kéo theo sự phát

triển của ngành kinh tế nào?

HS:Đọc chữ nhỏ sgk

? Việc buôn bán thuyền tấp nập hoạt động đó

nói lên điều gì?

? Sự phát triển của thủ công nghiệp, thơng

nghiệp thời Lý chứng tỏ điều gì?

-Làm đồ trang sức bằng vàng,bạc

-Làm giấy, in

-Đúc đồng, rệt sắt, đúc tiền

-Xây dựng công trình kiến trúc.-Xây chùa chiền, xây kinh thành

=>Nhiều nghề, nhiều sản phẩm,chất lợng cao

b.Th ơng nghiệp -Rất phát triển “chợ Vân Đồn”.Nhân dân Đại Việt có khả năngphát triển nền kinh tế tự chủkhông thua kém gì nớc khác

5.Củng cố dặn dò HS:

?Nhà Lý đã làm gì để phát triển nền kinh tế nông nghiệp

?Nền kinh tế nông nghiệp, thủ công nghiệp, thơng nghiệp có mối quan hệ nhthế nào?

?Ngày nay nền thủ công nghiệp có phát triển không, ở địa phơng em có nền thủcông nào?

-Dặn dò HS: Học bài và trả lời câu hỏi cuối bài Đọc trớc phần tiếp theo

II Sinh hoạt xã hội và văn hoá.

Ngày giảng………

I.Mục tiêu.

1.Kiến thức: Học sinh hiểu rõ.

-Thời Lý có sự phân hoá mạnh mẽ về giai cấp và các tầng lớp trong xã hội.-Văn hoá, giáo dục phát triển mạnh Hình thành văn hoá Thăng Long

II.T liệu và thiết bị dạy học:

-Su tầm tranh, ảnh, các hoạt động văn hiến thời Lý

III.Tiến trình dạy học:

1.

ổ n định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ:

?Nhà Lý đã làm gì để đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp

?Hãy nêu những nét chính của nền kinh tế thủ công nghiệp, thơng nghiệp

3.Giới thiệu bài mới:

Dới thời Lý nền kinh tế nông nghiệp, thủ công nghiệp thơng nghiệp nớc ta đều

đạt những thành tựu rực rỡ Đời sống vật chất của nhân dân đầy đủ, sung túc, bêncạnh đó nền văn hoá tinh thần của nhân dân cũng đợc nâng cao Vậy để hiểu rõ hơn

về đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân

4.Hoạt động dạy học:

HS:Đọc sgk

? Em hãy nêu các tầng lớp c dân và đời sống

của họ trong xã hội thời Lý

? Vẽ sơ đồ giai cấp trong xã hội

?So với thời Đinh-Tiền Lê sự phân biệt giai

cấp ở thời Lý nh thế nào

1.Những thay đổi về mặt xã hội.

38

-Nô tì: Tầng lớp thấp nhất trong xã hội

phục vụ, lầm việc nặng, họ là tù binh hoặc do

? Nhà Lý đã làm gì để phát triển nền giáo dục

GV:Văn miếu đợc xây dựng 1070 đây là miếu

thờ tổ đạo nho do Khổng Tử sáng lập và là nơi

dạy học cho con vua

Năm 1075 khoa thi đầu tiên đợc mở

Năm 1076 nhà quốc tử giám đợc dựng

trong khu văn miếu, đây đợc coi là trờng đại

học đầu tiên của Đại Việt, lúc đầu chỉ dành

cho các con vua về sau đợc mở rộng cho con

quý tộc và ngời giỏi trong nớc

? Vị trí của đạo phật dới thời Lý?

HS:Quan sát H24+ 25 sgk

-Tợng phật Adi Đà nằm trong chùa phật tích

Bắc Ninh, đợc xây dựng thế kỉ VII-X Bức

t-ợng này đợc vua Lý Thánh Tông cho đúc

bằng vàng năm 1057

- Chùa Một Cột “Diên Hựu”

<Phúc lành dài lâu> đợc xây dựng 1049

thời Vua Lý Thái Tông, chuyện kể rằng: khi

vua về già mà cha có con trai nên vua thờng

đến chùa cầu tự, một đêm vua mơ thấy đức

phật quan âm hiện lên trên đài hoa sen ở một

hồ nớc hình vuông phía tây Thăng Long, trên

tay bế một đứa con trai đa cho vua sau đó

vua sinh con trai cho xây chùa

<Kiến trúc tinh vi, thanh thoát, hình

rồng mình trên, uốn khúc, uyển chuyển->đây

- Giai cấp :

2.Giáo dục và văn hoá.

-1070 Nàh Lý xây dựng văn miếu.-1075 Mở khoa thi đầu tiên

-1076 Mở quốc tử giám

-Đạo phật rất phát triển, đợc coitrọng dựng chùa tháp, tô tợng, đúcchuông lớn, dịch kinh phật

-Văn hoá:

+Hát chèo, múa rối

+Dàn nhạc, trống, kèn, sáo, nhị.+Đá cầu, vật, đua thuyền

-Kiến trúc độc đáo

Rồng thời Lý- văn hoáThăngLong chùa Một Cột

là hình tợng nghệ thuật độc đáo, hoàn chỉnh,

thăng hoa nh vềvới cội nguồn>

GV:Tổng kết:

Các tác phẩn nghệ thuật của nhân dân ta

thời Lý đã đánh dấu sự ra đời của nền văn hoá

riêng của dân tộc văn hoá-Thăng Long ->Nền văn hoá mang đậm bản sắcdân tộc

5.Củng cố, dặn dò HS:

?Hãy nêu những thành tựu văn hoá thời Lý

?Hãy kể tên các công trình kiến trúc tiêu biểu thời Lý

-Dặn dò HS: Học bài và đọc trớc bài tiếp theo (Bài 13)

2.T t ởng:

-Tự hào về lịch sử dân tộc, về ý thức tự lập tự cờng của cha ông ta thời Trần

3.Kĩ năng:

-Đánh giá các thành tựu xây dựng nhà nớc, pháp luật thời Trần

II.T liệu và thiết bị dạy học

-Su tầm t liệu lịch sử thời Trần

III.Tiến trình tiết dạy.

1.

ổ n định lớp

2.Kiểm tra bài cũ.

- Xã hội thời Lý có những tiến bộ gì so với xã hội thời Đinh- tiền Lê?

3.Giới thiệu bài mới:

-Nhà Lý khi mới thành lập các ông vua rất chăm lo đến sự phát triển sản xuất,văn hoá xã hội, đời sống nhân dân no đủ song đến cuối thời Lý ở thế kỉ XII ngàycàng suy yếu phải dựa vào thế lực của quý tộc họ Trần Với bàn tay khôn khéo củaTrần Thủ Độ, Lý Chiêu Hoàng đã phải nhờng ngôi cho chồng là Trần Cảnh- nhà Trầnthành lập

4.Dạy- học bài mới.

HS:Đọc sgk

?Nhà Lý đợc thành lập từ năm nào?

-1009 Lý Công Uẩn lên ngôi, trải qua 8

đời vua:Thái tổ, Thái Tông, Thánh Tông,

Nhân Tông, Thần Tông, Anh Tông, Cao

Tông, Huệ Tông

? Nguyên nhân nào dẫn tới sự suy yếu của

triều Lý

GV:Huệ Tông cuối đời say khớt ngủ cả ngày,

không quan tâm đến triều chính, vua không

1.Nhà Lý sụp đổ.

- Cuối XII vua, quan lo ăn chơi sa đoạ,không chăm lo đến đời sống, sản xuấtnhân dân

-Lụt lội, hạn hán, mất mùa- nhân dâncực khổ

-Phong kiến địa phơng nổi dậy, triều

Lý suy yếu

- Giặc phơng Nam ->cớp phá

40