giáo án sử 7 nam 2011

- Gv gọi hs đọc bài - Sử dụng bản đồ thế giới và giới thiệu về mông cổ - Sử dụng t liệu đọc cho hs nghe - Gv cho hs quan sát hình 29 trong sgk -> Thể hiện tinh thần kiên quyết chống giặc

BÀI 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN

XÂM LƯỢC TỐNG( 1075- 1077 ).

I GIAI ĐOẠN THỨ NHẤT ( 1075-1076)

I/ Mục tiêu bài học: Sau bài học hs nắm được

1 Kiến thức cơ bản và trọng tâm.

- Ââm mưu xâm lược nước ta của nhà Tốngù nhằm bành trướng lãnh thổ và giải quyết những khó khăn.

- Cuộc tập kích sang đất Tống của Lý Thường Kiệt là hành động tự vệ chính đáng của ta.

II> Thiết bị đồ dùng dạy ho ïc

- Bản đồ Đại Việt thời Lý, Trần

III> Tiến trình tổ chức bài học

1 Oån định lớp

2 Hỏi bài củ

- Nhà Lý được thành lập như thế nào?

- Nhà Lý đã làm gì để củng cố đất nước?

3 Giới thiệu bài mới

4 Dạy học bài mới

-Gv gọi hs đọc sgk

H? Tình hình nhà Tống trước khi sang

xâm lược nước ta ntn?

1/ Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta.

H? Nhaø Toâng xađm löôïc nöôùc ta nhaỉm

múc ñích gì?

H? Ñeơ xađm löôïc Ñái Vieôt nhaø Toâng ñaõ

laøm gì?

H?Tröôùc ađm möu xađm löôïc cụa quađn Toâng

nhaø Lyù ñaõ laøm gì?

H? Cho bieât moôt vaøi neùt veă tieơu söû cụa Lyù

Thöôøng Kieôt ?

H? Nhaø Lyù ñaõ chuaơn bò ñoẫi phoù vôùi quađn

Toâng ntn?

? Tröôùc tình hình quađn Toâng nhö vaôy nhaø

Lyù ñaõ chụ tröông ñoâi phoù nhö theâ naøo?

H? Em hieơu cađu noùi cụa LTK”Ngoăi yeđn

ñôïi giaịc khođng baỉng ñem quađn ñaùnh tröôùc

ñeơ chaịn theâ mánh cụa giaịc” ntn?

->theơ hieôn chụ tröông taùo báo nhaỉm giaønh

theâ chụ ñoông tieđu hao sinh löïc ñòch ngay töø

luùc chuùng chöa tieân haønh xađm löôïc

-> Ñađy laø cuoôc taân cođng ñeơ töï veô chöù

khođng phại xađm löôïc

? Cuoôc tieân cođng ñeơ töï veô cụa LTK ñaõ dieên

ra nhö theâ naøo?

- GV treo bạn ñoă höôùng daên HS trình baøy

tređn bạn ñoă.

Ñeơ cođ laôp vaø tranh thụ söï ụng hoô cụa

nhađn dađn TQ LTK cho yeât bạng noùi roõ múc

-Môû roông laõnh thoơ

- Nhaỉm giại quyeât nhöõng khoù khaín trong vaø ngoaøi nöôùc.

2/ Nhaø Lyù chụ ñoông tieân cođng ñeơ phoøng veô.

a.Chuaơn bò

- Cöû LTK chư huy toơ chöùc khaùng chieân

- Quađn ñoôi ñöôïc taôp luyeôn vaø canh phoøng suoât ngaøy ñeđm

- Caùc tuø tröôûng ñöôïc phong chöùc töôùc vaømoô theđm quađn.

đích tiếán công để tự vệ của mình.

? Tại sao nói đây là cuộc tấn công để tự vệ

mà không phải là cuộc tấn công xâm lược?

-> Ta chỉ tấn công các căn cứ quân sự,kho

lương thảo ,vũ khí để xâm lược đại Việt

của quân Tống.Khi hoàn thành mục đích

quân ta rút về nước

H? Việc chủ động tấn công để tự vệ của

nhà Lý có ý nghĩa gi?

-Gv cho hs thảo luận nhóm.

vạn quân tiến vào đất Tống.

-Sau 42 ngày đêm quân ta làm chủ thành Ung Châu.

c.Ý ù nghĩa

- Làm thay đổi kế hoặch và làm chậm lại cuộc tấn công xâm lược của quân Tống vào nước ta.

5.Củng cố

-Nhà Tống âm mưu xâm lược đại việt nhằm mục đích gi?

-Nhà Lý đã chủ động tiến công để tự vệ 6

Dặn dò

-Học bài ,làm bài tập đầy đủ

-ChuÈn bị bài mới: Bài 11 tiết 2

Ngày soạn: 19-10-2008 Ngày dạy : 22-10-2008

- Giỳp HS hiểu được dưới thời Lý đất nước được ổn định

- Nền kinh tế phỏt triển và đạt dược những thành tựu nhất định

2 T tởng :

- Giáo dục lòng tự hào dân tộc,ý thức vơn lên xây dựng đất nớc.

3 Kỷ năng :

-Quan sát ảnh, phân tích ,lập bảng so sánh đối chiếu và vẽ sơ đồ.

II> Thiết bị ,tài liệu dạy học:

3 Giới thiệu bài mới

4 Dạy học bàI mới

GV gọi HS đọc b i à

Gv nhấn mạnh : Nông nghiệp l ng nh kinh t à à ế

chủ yếu v quan tr à ọng nhất dưới thời Lý.

? Nền kinh tế nông nghiệp thời lý có gì chuyển

biến?

-Gv cho hs thảo luận

Gv giải thích cày tịch điền

- GV gọi HS đọc phần in nghiờng trong SGK.

? Việc cày ruộng tịch điền của nhà vua có ý

? Những chính sách đó có tác dụng gì? Tại sao

nền nông nghiệp thời Lý lại phát triển mạnh

-> Muốn nâng cao giá trị hàng trong nớc

-GV cho hs quan sát hình 23 trong sgk

? Qua quan sát hình 23 em có nhận xét gì?

-> đồ gốm làm ra nhiều ,bóng đẹp ,có hoa văn.

? Bớc phát triển mới của nghề thủ công là gì?

->Tạo ra nhiều sản phẩm mới, kỷ thuật ngày

1 Sự chuyển biến của nền nông nghiệp.

- Phần lớn l ru à ộng đất công

l ng xã, nông dân c y v à à à nộp thuế cho nh vua à

- Vua Lý tổ chức c y t à ịch điền

-Khuyến khớch khai khẩn đất hoang, đ o kênh m à ương, bảo vệ sức kéo.

- Mùa m ng nhi à ều năm bội thu.

2/ Th ủ công nghi ệ p và th

ươ ng nghi ệ p.

a/ Thủ cụng nghiệp.

-Các ng nh th à ủ công cổ truyền phát triển.

- Xuất hiện một số ng nh à nghề mới.

b/ Thương nghiệp.

? Việc thuyền buôn nhiều nớc vào trao đổi với

Đại Việt đã phản ánh tình hình thơng nghiệp

thời Lý ntn?

-> Phát triển

? Tại sao nh Lý ch à ỉ cho người nước ngo i trao à

đổi buôn bán ở hải đảo v biên gi à ới m không à

cho họ đi lại trong nội địa?

-> Thể hiện ý thức cảnh giác,tự vệ đối với nhà

sống kinh tế của nhân dân ta dưới thời Lý?

-> Đời sống nhân dân đi v o à ổn định, xây dựng

nền kinh tế phát triển đầy đủ cả về nông nghiệp,

thương nghiệp v th à ủ công nghiệp.

- Nền thương nghiệp trong

v ngo i n à à ước phát triển hơn trước.

- Vân Đồn l trung tâm à buôn bán với thương nhân nước ngo i à

5 Củng cố

- Nhà Lý làm gì để đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp?

- Trình bày những nét cơ bản về thủ công nghiệp và thơng nghiệp thời Lý?

6.Dặn dò

- Học bài ,làm bài đầy đủ

- Chuẩn bị bài mới : Bài 12 tiết 2

Ngµy so¹n :22-10-2008 Ngµy d¹y: 24-10-2008

TiÕt 18

BÀI 12 - ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HĨA.

II/ SINH HOẠT VĂN HĨA, XÃ HỘI.

I/ Mục tiêu bài học:

1/ Kiến thức c¬ b¶n vµ träng t©m.

Giúp HS hiểu được dưới thời Lý cĩ sự phân hĩa mạnh về giai cấp và các tầng lớp trong

xã hội Văn hĩa, giáo dục phát triển mạnh

II/ Đồ dùng dạy học

Các tranh ảnh các thành tựu văn hĩa thời Lý

Tư liệu về văn hĩa và xã hội

III/ Hoạt động dạy – hoc:

1/ Ổn định lớp.

2/ Kiểm tra bài cũ.

Nhà Lý đã làm gì để đẩy mạnh sản xuất nơng nghiêp?

Nêu tình hình thủ cơng nghiệp và thương nghiệp thời Lý?

3/ Giíi thiƯu bµi míi

4/ D¹y vµ häc bµi míi

-Gv gọi hs đọc sgk

? Hãy nêu các tầng lớp c dân và đời sống của họ

trong xã hội thời Lý?

? Hãy vẽ sơ đồ về cơ cấu xã hội thời Lý?

-> So với thời Đinh –Tiền Lê sự phân biệt đẳng

cấp ở thời Lý sâu sắc hơn,số địa chủ nhie3èu

hơn,số nông dân tá điền bị bóc lột nặng nề hơn

-Gv gọi hs đọc sgk

? Em hãy cho biết tình hình giáo dục thời Lý?

-Gv cho hs quan sát bức tranh văn miếu

-Gv giới thiệu về Văn Miếu

? Giáo dục thời kỳ này còn có những hạn chế gì?

? Nền văn hoá thời Lý ntn?

-Hs thảo luận nhóm

? Em hãy nêu vị trí của phật giáo thời Lý?

-Hs dựa vaò phần chữ in nhỏ trong sgk trả lời

-Gv cho hs quan sát h24,h25 (sgk)

-Gv giới thiệu về tợng phật Adidà,Chùa Một Cột

? Em hãy kể các hoạt động văn hoá dân gian đợc

nhân dân a chuộng ?

? Nghệ thuật thời Lý ntn?

-Gv cho hs quan sát hình 26

? Qua quan sát hình 26 em có nhận xét gì ?

->Mình trơn ,toàn thân uốn khúc uyển

chuyển.hình rồng thời Lý đợc xem là hình tợng

nghệ thuật độc đáo

1.Những thay đổi về mặt xã hội.

- Xã hội phân chia thành 2 giai cấp chính:

+ Giai cấp thống trị : vua,quan lại ,địa chủ

b, Văn hoá:

- Đạo phật rất phát triển

- Cá loại hình văn hóa dân gian đều phát triển

- Nghệ thuật : kiến trúc ,điêu khắc: hoàng thành,chùa một cột,hình rồng thời Lý

-> Một nền văn hoá mang tính dân tộc

5.Củng cố

-Trình bày nhũng thay đổi xã hội dới thời lý?

-Nêu nhũng thành tựu về giáo dục ,văn hóa thời Lý?

6.Dặn dò

-Học bài củ,làm bài tập

-Chuẩn bị bài: làm bài tập lịch sử

Ngày soạn : 27-10- 2008 Ngày dạy : 29-10- 2008

TIEÁT 19 LAỉM BAỉI TAÄP LềCH Sử

( PHAÀN LịCH Sử VIệT nam CHƯƠNG I – CHƯƠNG II)

I/ MUẽC TIEÂU BAỉI HOẽC.

- Tranh aỷnh vaứ moọt soỏ tử lieọu khaực

III/ HOAẽT ẹOÄNG DAẽY VAỉ HOẽC.

1/ Ổn định lớp.

2/ Kieồm tra baứi cuừ.

Gv kieồm tra phaàn chuaồn bũ baứi hoùc cuỷa học sinh

3/ Thửùc hieọn caực hoaùt ủoọng.

Hoaùt ủoọng 1: Gv ủửa ra caực caõu hoỷi trắc nghiệm

Trả lời câu hỏi bằng cách ghi chử cái ở đầu câu đúng vào bài làm

Caõu 1 Ngời có công dẹp loạn 12 sứ quân là

A Ngô Quyền C ĐInh Liễn

B Đinh Bộ Lĩnh D Lê Hoàn

.Câu 2 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn diễn ra vào thời gian :

A 938 C 1275

B 971 D 981

Câu 3 Hãy nối thời gian với tên sự kiện cho đúng

a Ngô Quyền lên ngôi vua 1 1042

Thời gian Sự kiện

Hoạt động 2 Gv đa ra câu hỏi tự luận

Câu 1 Ngô Quiyền đã làm gì để xây dựng nền độc lập tự chủ?

Câu 2 Nhà Đinh đã làm gì để xây dựng đất nớc?

Câu 3 Hãy mô tả bộ máy chính quyền trung ơng và địa phơng thời Tiền Lê?

Câu 4 Nhà Lê đã làm gì để khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp?

Câu 5 Trình bày tổ chức nhà nớc thời Lý?

Câu 6 Cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Tống (1075-1077) diễn ra qua mấy

giai đoạn?

Câu 7 Vì sao cuộc kháng chiến chống Tống của nhân dân ta dành đợc thắng lợi ?

Câu 8 Cho biết ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống ?

Hoạt động 3

- GV hướng dẫn HS trả lời một số câu hỏi khó Giúp các em mở rộng thêm vấn đđề -Gv có thể sử dụng sơ đồ ,lợc đồ trình bày 1 số câu hỏi lên quan

Hoạt động 4

-Hs hoàn thành các bài tập trong sgk

-Ôn bài chuẩn bị cho tiết ôn tập

Ngày soạn: 29-10-2008 Ngày dạy : 31-10-2008

II Hỏi bài củ

- GV kiểm tra phần chuẩn bị của HS

III Tiến hành ôn tập

Trớc hết gv khái quát lại phần lịch sử việt

Nam từ chơng I đến chơng II

-Gv yêu cầu hs hoàn thành bảng thống kê

sau:

Thời gian Sự kiện

? Em hãy nêu những nội dung chủ yếu của

lịch sử Việt Nam từ TK X->TK XII?

-Gv ôn lại kiến thức cơ bản của các chơng

bằng cách nêu câu hỏi

? Em hãy trình bày tổ chức nhà nớc thời

Ngô?

-Hs vẽ sơ đồ

? vì sao xảy ra loạn 12 sứ quân?

? Đinh Bộ Lĩnh đã thống nhất đất nớc ntn?

? Nớc Đại Cồ Việt thời Đinh –Tiền Lê có gì

nổi bật?

Nhà đinh đã tiến hành xây dựng đất nớc ntn?

? Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn

I.Những sự kiện lịch sử chính

II Nội dung chủ yếu

1 Nớc ta buổi đầu độc lập-Ngô quyền dnngj nền đoọc lập.-tình hình chính trị cuối thời Ngô.-Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nớc

2.Nớc Đại Cồ Việt thời Đinh -Tiền Lê

-Tình hình chính trị ,quân sự

11

diễn ra ntn?

-Gv sử dụng lợc đồ

? Đời sống xã hội ,văn hoá nớc Đại CồViệt có

gì thay đổi?

? Hãy vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền ở trung

-ơng và địa ph-ơng thời Lý?

-Hs vẽ sơ đồ

? Nhà Lý đã làm gì để củng cố quốc gia

thống nhất?

? Cuộc kháng chiến chống Tống diễn ra qua

mấy giai đoạn? nêu nội dung cơ bản của từng

giai đoạn ?

-Gv sử dụng lợc đồ

? Đời sống kinh tế thời lý có chuyển biến gì?

?Giáo dục và văn hoá thời Lý ntn?

-Sự phát triển kinh tế ,văn hoá

3.Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nớc

-Nhà Lý thành lập -Nhà Lý xây dựng luật pháp ,quân

đội -Nhà Lý kháng chiến chống quân xâm lợc tống (1075-1077)

-Đời sống kinh tế văn hoá thời Lý

IV Dặn dò - Ôn bài ,hoàn thành các bài tập trong sgk - Chuẩn bị làm bài kiểm tra một tiết

Ngày soạn: 3 -11 - 2008 Ngày dạy : 5 -11- 2008 Tiết 21 Làm bài kiểm tra một tiết A Mục tiêu: 1 Kiến thức. - Kiểm tra nhận thức của học sinh qua chơng I,II, lịch sử Việt Nam - Củng cố ,hệ thống kiến thức cho học sinh -Thông qua tiết kiểm tra,phát hiện những học sinh cha nắm vững kiến thức

cần có hớng bổ sung 2 Thái độ : -Yêu cầu học sinh làm bài nghiêm túc 3 Kỷ năng : -rèn luyện kỷ năng ghi nhớ,khái quát và trình bày bài tự luận 12

B Đề ra, đáp án ,thang điểm.

1 Đề ra.

Câu 1 Trình bày tổ chức nhà nớc thời nhà Ngô?

Câu 2 Nhà Đinh đã xây dựng đất nớc nh thế nào?

Câu 3 Nêu ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Tống

(1075-1077)

Câu 4 Nhà Lý đã làm gì để phát triển sản xuất nông nghiệp?

Câu 5 Giáo dục thời Lý phát triển nh thế nào ?

-Cho xây dựng cung điện , đúc tiền tiêu trong nớc…

Câu 3 (2đ)

-Cuộc kháng chiến chống Tống kết thúc thắng lợi vẻ vang

-Quân Tống buộc phải từ bỏ mộng xâm lợc Đại Việt

-Nền độc lập của Đại Việt đợc giữ vững

Câu 4 (2đ)

-Các vua Lý về các địa phơng cày tịch điền

-Khuyến khích khai khẩn đất hoang

- Giuựp HS hieồu nguyeõn nhaõn laứm cho nhaứ Lyự suùp ủoồ vaứ nhaứ Traàn ủửụùc thaứnh laọp.

- Vieọc sửỷa ủoồi, boồ sung phaựp luaọt thụứi Trần ự, xaõy dửùng quaõn ủoọi, cuỷng coỏ quoỏc phoứng vaứ phaựt trieồnkinh teỏ goựp phần cuỷng coỏ cheỏ ủoọ quaõn chuỷ TW taọp quyeàn vửừng maùnh

2 T tởng:- Tinh thaàn ủaỏu tranh baỏt khuaỏt choỏng aựp bửực, boực loọt vaứ tinh thaàn saựng taùo trong xaõy

dửùng ủaỏt nớc

3 Kỷ năng : -Veừ vaứ sửỷ duùng baỷn ủoà; đoỏi chieỏu, so saựnh.

B Thiết bị ,tài liệu dạy học

-Baỷn ủoà ẹaùi Vieọt thụứi Traàn ( Theỏ kyỷ XV); sụ ủoà toồ chửực haứnh chớnh nhaứ nửụực

C Tiến trình tổ chức dạy học

1 ổn định tổ chức lớp.

2.Giới thiệu bài mới

3.Dạy –học bài mới

Hoạt động của gv và hs Kiến thức cơ bản

- Gv gọi hs đọc gsk

? Từ cuối thế kỷ XII tình hình nhà Lý ntn?

-> Nhà Lý suy yếu

? Nguyên nhân nào làm cho nhà Lý suy yếu?

? Những việc làm của vua quan nhà Lý đã dẫn đến hậu

- Gv treo sơ đồ vẽ sẵn,đối chiếu với kết quả của hs

- Hoặc gv có thể vẽ sẵn khung sơ đồ trống ,gọi hs lên

điền vào

- Gv nhận xét hoàn thành sơ đồ

Vua (thái thợng hoàng)Quan đại thầnQuan văn

-> Hạn hán lụt lội liên tiếp xẩyra,nhân dân cực khổ,nhiều nơi nổidậy đấu tranh

- 12-1226 Lý Chiêu Hoàng nhờngngôi cho Trần Cảnh, lập ra nhàTrần

2.Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền.

- Bộ máy nhà nớc đợc tổ chức theochế độ quân chủ trung ơng tậpquyền, gồm 3 cấp : triều đình, các

đơn vị hành chính trung gian, cấphành chính cơ sở

quan khác

Lộ Phủ Châu,huyện Xã

? Quan sơ đồ em hãy trình bày tổ chức bộ máy nhà

n-ớc thời Trần?

? Em có nhận xét gì về tổ chức bộ máy nhà nớc thời

Trần?

->Hoàn chỉnh ,chặt chẽ hơn thời Lý-> chế độ phong

kiến tập quyền thời Trần đợc củng cố hơn thời Lý

? Em hãy cho biết sự giống nhau và khác nhaugiữa bộ

máy nhà nớc thời Trần so với thời Lý?

- Gv gọi hs đọc sgk

? Em hãy cho biết tình hình pháp luật thời Trần?

? Cho biết nội dung của bộ luật“Quốc triều hình luật”?

? Em hãy cho biết điểm giống và khác nhau giữa luật

pháp thời Trần so với thời Lý?

- Gv cho hs thảo kuận nhóm

- Đại diện nhóm trả lời

- Nhà Trần đợc thành lập trong hoàn cảnh nào?

- Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nớc thời nhà Trần?có gì khác so với thời Lý?

5 Dặn dò- Học bài ,làm bài đầy đủ- Chuẩn bị bài mới : Bài 13 tiết 2

Ngày dạy : 19-11-2008

Tiết 24

BÀI 14 - BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC

MễNG - NGUYấN.( TK XIII )

I/ CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ NHẤT CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MễNG CỔ ( 1258 )

A / Muùc tieõu baứi hoùc.

- Giaựo duùc cho HS ý chớ kiờn cường, bất khuất, mưu trớ dũng cảm của quõn và dõn ta.Giỏo dục lũng tự

hào về truyền thống của dõn tộc ta

III/ Kyừ naờng.

- Reứn luyeọn kyừ naờng học biễn biến cỏc trận đỏnh.Đọc và vẽ lược đồ Phõn tớch đỏnh giỏ, nhận xột cỏc

sự kiện

B / Phửụng tieọn daùy hoùc.

- Sưu tầm một số tranh ảnh, tư liệu khỏc

- Lược đồ diễn biến cuộc khỏng chiến chống quõn xõm lược Mụng

C / Tieỏn trỡnh daùy-hoùc.

I/ Ổn ủũnh lụựp

-Nhà Trần đó làm gỡ để xõy dựng quõn đội và củng cố quốc phũng

II/ Kieồm tra baứi cuừ

- Để phục hồi và phỏt triển kinh tế nhà Trần đó làm gỡ?

III/ Baứi mụựi.

- Gv gọi hs đọc bài

- Sử dụng bản đồ thế giới và giới thiệu về mông cổ

- Sử dụng t liệu đọc cho hs nghe

- Gv cho hs quan sát hình 29 trong sgk

-> Thể hiện tinh thần kiên quyết chống giặc đến

cùngvà niềm tin vào thắng lợi của quân dân và

triều đình nhà Trần

? Vì sao quân Mông Cổ mạnh mà vẫn bị quân ta

đánh bại ?

- Gv cho hs thảo luận nhóm

- Đại diện nhóm trả lời

- Gv nhận xét ,kết luận

-> Do quân ta ủng hộ triều đình đánh giặc

-> Nhà Trần tích cực và chủ động chuẩn bị chu đáo

-> Nhà Trần có đờng lối đánh giặc đúng đắn,bảo

1 Âm mu xâm lợc Đại Việt của quân Mông Cổ

- Chiếm đống thống trị nớc ta

- Làm bàn đạp tấn công Nam Tống thôntính TQ, xâm lợc Đông Nam á

2 Nhà Trần chuẩn bị và tiến hành kháng chiến chống quân Mông Cổ

a, Chuẩn bị

- Kiên quyết chống giặc

- Ban lệnh cho toàn dân kháng chiến

- Tổ chức sắm sữa vũ khí ,lập đội dânbinh, luyện tập võ nghệ

- Học bài, bài tập đầy đủ

- Chuẩn bị bài mới : Bài 14 tiết 2

Ngày dạy: 21-11-2008

TIẾT 25

BÀI 14: BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC

MễNG-NGUYấN(TKXIII) (Tiếp theo)

II CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN Thứ HAI CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYấN(1285)

A/ Mục tiờu bài học.

I/ Kiến thức cơ bản và trọng tâm

Giỳp HS hiểu việc chuẩn bị xõm lược Đại Việt lần hai của nhà Nguyờn chu đỏo hơn lần trước và lốiđỏnh giặc đỳng đắn với quyết tõm cao của quõn dõn Đại Việt đó giành thắng lợi vẽ vang

II/ Tư tưởng.

Bồi dưỡng cho HS lũng căm thự giặc ngoại xõm, niềm tự hào dõn tộc và lũng biết ơn tổ tiờn đó kiờncường, mưu trớ bảo vệ chủ quyền đất nước

III/ Kỹ năng.

Rốn luyện kỹ năng sử dụng lược đồ để tường thuật lại cỏc sự kiện lịch sử

B/ Phương tiện dạy và học.

- Lược đồ khỏng chiến lần thứ hai chống Nguyờn 1258

C/ Tiến trỡnh dạy –học.

I/ Ổn định lớp.

II/ Kiểm tra bài cũ.

- Trỡnh bày diễn biến chống quõn xõm lược Mụng Cổ?

- Vỡ sao quõn giặc mạnh mà vẫn bị quõn ta đỏnh bại?

III/ Dạy – học bài mới.

Hoạt động của gv và hs Kiến thức cơ bản

- Mở rộng phạm vi thống trị ,đô hộ vàthôn tính các nớc khác

Đại việt nhằm mục đích gì?

->Làm cầu nối thôn tính các nớc ở phía Nam TQ

? Vì sao Nhà Nguyên cho quân đánh Cham –pa

trớc ?

-> Làm bàn đạp tấn công vào Đại Việt

? Quân Nguyên đã tiến hành đánh vào Cham-pa

- Gv cho hs đọc đoạn chữ in nghiêng trong sgk.gv

giới thiệu về Trần Quốc Toản

? Theo em hội nghị Diên Hồng có tác dụng ntn

đến việc chuẩn bị cho cuộc kháng chiến?

-> Đây là hội nghị thể hiện ý chí kiên trung của

- Gv trình bày diễn biến qu bản đồ,hs theo dõi

- Gv gọi hs trình bày lại diễn biến

? Cuộc kháng chiến đã dành đợc kết qủa ntn?

? Em có nhận xét gì về kết quả của cuộc kháng

để bảo toàn lực lượng

- Cựng lỳc Toa Đụ đỏnh từ Champa

ra Nghệ An, Thanh Húa quõn củaThoỏt Hoan mở cuộc phản cụngxuống phớa Nam tạo thế hai gọngkỡm

- Nhõn lỳc quõn Nguyờn gặp khúkhăn vua Trần cho tổ chức phản cụngđỏnh bại giặc ở nhiều nơi

b/ Kết quả.

- Quõn giặc phần bị chết, phần cũnlại chạy về nước

- Thoỏt Hoan chui vào ống đồng vềnước, Toa Đụ bị chộm

IV.Củng cố

- Âm mu xâm lợc Cham pa và Đại Việt của nhà Nguyên

- Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến lần 2 qua lợc đồ

V Dặn dò

- Học bài ,làm bài tập

II/ Tư tưởng.

- Bồi dưỡng cho Hs lũng căm thự giặc ngoại xõm, niềm tự hào dõn tộc và lũng biết ơn tổ tiờn đó kiờncường, mưu trớ bảo vệ chủ quyền đất nước

III/ Kỹ năng.

- Rốn luyện kỹ năng sử dụng lược đồ để tường thuật lại cỏc sự kiện lịch sử

B/ Phương tiện dạy – học.

- Lược đồ khỏng chiến lần thứ ba chống Nguyờn 1278-1288

C/ Tiến trỡnh dạy học:

1/ Ổn định lớp.

2/ Kiểm tra bài cũ.

- Trỡnh bày diễn biến chống quõn xõm lược Nguyờn?

- Vỡ sao quõn giặc mạnh mà vẫn bị quõn ta đỏnh bại?Cỏch đỏnh độc đỏo của nhà Trần là gỡ?

3/ Dạy – học bài mới

- Gv gọi hs đọc sgk

Hai lần xâm lợc Đại Việt bị thất bại vua Nguyên

đã làm gì?

? Nhà Nguyên đã chuẩn bị xâm lợc Đại Việt ntn?

- Gv cho hs quan sát hình 32 trong sgk

? Quân Nguyên đã tiến vào nớc ta ntn?

- Sau đó gv gọi hs trình bày,gv nhận xét ,kết luận

? Em hãy cho biết chiến thắng Vân Đồn có ý

nghĩa ntn?

1/ Nh Nguyên xâm l à ược Đại Việt.

- Vua Nguyờn quyết tõm xõm lượcĐại Việt lần ba

- Nh Nguyên chuẩn bị kỹ là ỡng vềmọi mặt

- 12-1287 quõn Nguyên ồ ạt tấn côngĐại Việt bằng 2 con đờng

2/ Chiến thắng Võn Đồn tiờu diệt

đo n thuy à ền lương của Trương Văn Hổ.

a, Diễn biến

- Quân ta đã bố trí mai phục ở Vân

Đồn

- Gv gọi hs đọc sgk

? Sau trận Vân Đồn tình thế của quân Nguyên

ntn?

?Vì sao TQT bố trí mai phục ở sông Bạch đằng

- Gv cho hs quan sát lợc đồ nơi bố trí trận địa mai

? Em hãy cho biết cách đánh giặc của nhà Trần

trong cuộc kháng chiến lần thứ 3 có gì giống và

- ở cánh bộ quân Thoát Hoan bị tiêudiệt

b, ý nghĩa

- Là một trong những chiến thắngvang dội nhất trong lịch sửchống ngoạixâm của dân tộc ta

- Kết thúc thắng lợi hoàn toàn,tiêu diệt

ý đồ tham vọng của quân Nguyên

IV.Củng cổ

- Tình bày tóm tắt cuộc kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ 3

- Em hãy so sánh cách đánh giặc của nhà Trần trong 3 lần kháng chiến?

-Trình bày và phân tích đợc ý nghĩa lịch sử to lớn của 3 lần kháng chiến chống quân M -N

II/ Tư tưởng.

- Lũng căm thự giặc ngoại xõm, niềm tự hào dõn tộc và lũng biết ơn tổ tiờn đó kiờn cường, mưu trớ bảo

vệ chủ quyền đất nước

III/ Kỹ năng.

- Rốn luyện kỹ năng tổng hợp, phõn tớch, so sỏnh

B Phương tiện dạy – học.

II/ Kiểm tra bài cũ.

- Trình bày tóm tắt diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ 3 chống quân Mguyên?

- Cho biết cách đánh giặc của nhà Trần trong cuộc kháng chiến lần thứ 3 có gì giống và khác so với lần2?

III/ Giới thiệu bài mới và dạy bài mới

- Gv gọi hs đọc sgk

? Theo em những nguyên nhân nào đa đến thắng

lợi của cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc

Mông –Nguyên?

- Gv phân tích từng nguyên nhân

? Em hãy nêu những dẫn chứng để thấy các từng

lớp nhân dân thời Trần đã tham gia kháng chiến

-> Quân sỹ thích vào tay 2 chữ “ sát thát”

? Hãy nêu những việc làm của nhà Trần trong 3

- Nhà Trần đã chuẩn bị chu đáo về mọimặt

- Tinh thần hi sinh của toàn dân ,đặc biệt

là quân đội nhà Trần

- Có đờng lối đánh giặc đúng đắn,sángtạo của những ngời chỉ huy ,đặc biệt làvai trò của Trần Quốc Tuấn

hợp với hoàn cảnh từng giai đoạn

-> Là tác giả của bài Hịch Tớng Sỹ

-> Nhà quân sự tài ba

? Cách đánh giặc của nhà Trần trong 3 lần đợc thể

hiện ntn?

-Gv cho hs quan sát hình 34 trong sgk

? Qua quan sát hình 34 em có suy nghĩ gì ?

- Gv gọi hs đọc sgk

- Gc sử dụng lợc đồ 3 lần kháng chiến chống quân

xâm lợc M-N để trình bày quá trình 3 lần quân

M-N huy động lực lợng sang xâm lợc ta, Nhng

đều bị thất bại

? Em hãy cho biết ý nghĩa lịch sử của 3 lần kháng

chiến chống quân xâm lợc M-N?

- Gv cho hs thảo luận nhóm

- Đại diện nhóm trả lời

- Để lại bài học vô cùng quý giá đó làcủng cố khối đoàn kết toàn dân

-Ngăn chặn những cuộc xâm lợc củaquân N đối với Nhật Bản và các nớc khác

V/ Củng cố

- Nêu nguyên nhân dẫn đến thắng lợi của 3 lần kháng chiến chống quân xam lợc M-N

- ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống quân M-N?

VI/ Dặn dò

- Học bài ,làm bài đầy đủ

- Chuẩn bị bài mới : bài 15

- Một số thành tựu phản ỏnh sư phỏt triển của văn húa, giỏo dục, khoa học kỹ thuật thời Trần

II/ Tư tưởng.

- Khõm phục ý thức vươn lờn trong cụng cuộc xõy dựng đất nước độc lập của dõn tộc ta dưới thờiTrần Bồi dưỡng ý thức gỡn gữ và phỏt huy truyền thống văn húa của dõn tộc

III/ Kỹ năng.

- Nhận xột, đỏnh giỏ cỏc thành tựu kinh tế, văn húa

- So sỏnh sự phỏt triển giữa thời Lý và thời Trần

- Quan sỏt và phõn tớch nột đặc sắc của một số cụng trỡnh nghệ thụõt

B/ Tài liệu và phương tiện dạy học.

- Cỏc tranh ảnh mụ tả cỏc hoạt động kinh tế thời Trần

- Tư liệu về cỏc thành tựu kinh tế, văn húa thời Trần

- Phiếu học tập

C/ Tiến trình tổ chức dạy -học

1/ Ổn định lớp.

II/ Kiếm tra bài cũ.

- Vỡ sao cuộc khỏng chiến chống quõn Mụng – Nguyờn của nhà Trần giành thắng lợi?

- í nghĩa của ba lần khỏng chiến chống Mụng – Nguyờn?

III/ Giới thiệu bài mới và dạy học bài mới

-> Nhờ những biện pháp tích cực của nhà Trần

mà nông nghiệp đợc phục hồi và phát triển

? Em hãy cho biết tình hình thủ công nghiệp thời

-> Trình độ kỷ thuật tinh xảo

?Em hãy cho biết tình hình thơng nghiệp thời

Trần

- Gv gọi hs đọc sgk

? Xã hội thời Lý có những tầng lớp nào?

? Em hãy vẽ sơ đồ phân hoá các tầng lớp xã hội ?

? Hãy so sánh các tầng lớp thời Lý và thời Trần ?

-> Các tầng lớp xã hội nh nhau nhng mức độ tài

để khôi phục và phát triển nông nghiệp

- Ruộng đất công làng xã chiếm phần lớn diện tích ruộng đất trong nớc

b, Thủ công nghiệp -Thủ công nghiệp nhà nớc và thủ công nghiệp nhân dân đợc mở rộng

- Một số thợ thủ công lập làng nghề ,phờng nghề

C, Thơng nghiệp

- Việc trao đổi buôn bán trong nớc và các thơng nhân nớc ngoài đpợc đẩy mạnh

- Nhiều trung tâm kinh tế đợc mở ra trong cả nớc nh : Thăng long ,Vân Đồn-> Tình hình kinh tế sau chiến tranh đ-

ợc phục hồi và phát triển

2 Tình hình xã hội sau chiến tranh

- Xã hội ngày càng phân hoá sâu sắc + Tầng lớp thống trị: Vua vơng hầu ,quý tộc ,quan lại địa chủ

+ Tầng lớp bị trị : Thợ thủ công ,thơngnhân ,nông dân tá điền ,nông nô nô tì

-> Phân hoá sâu sắc hơn : địa chủ ngày càng đông

hơn ,nông nô ,nô tì ngày càng nhiều

V/ Củng cố

- Trình bày vài nét tình hình kinh tế thời Trần sau chiến tranh

- Cho biết tình hình xã hội thời Trần sau chiến tranh

II/ SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HểA.

A/ Mục tiờu bài học:

1/ Kiến thức

- Thời Trần sau chiến tranh đất đời sống văn húa tinh thần rất phong phỳ, đa dạng

- Một số thành tựu phản ỏnh sự phỏt triển của giỏo dục, khoa học kỹ thuật thời Trần

II/ Kiếm tra bài cũ.

- Nờu đặc điểm kinh tế dưới thời Trần sau chiến tranh?

- Trỡnh bày một vài nột về tỡnh hỡnh xã hội thời Trần?

III/ Giới thiệu bài mới và dạy- học bài mới

- Gv gọi hs đọc sgk

? Kể tên 1 vài tín ngỡng trong nhân dân ? 1 Đời sống văn hoá

-> Thơ tổ tiên ,thờ các anh hùng dân tộc có công với

đất nớc …

? Em hãy cho biết đạo Phật thời Trần ntn ?

? đạo Phật thời Trần so với thời Lý ntn?

- Gv cho hs đọc phần chử nhỏ trong sgk

? Qua phần chữ nhỏ em có nhận xét gì ?

-> Đaọ Phật phát triển

? Nho giáo thời Trần ntn?

- Gv giới thiệu nhà nho tiêu biểu : Chu Văn An

? Sinh hoạt văn hoá thời Trần ntn?

? C dân Đại Việt có tập quán sống ntn?

- > Đi chân đất ,áo quần rất đơn giản,áo đen hoặc áo

? Tại sao nền văn học thời Trần phát triển mạnh và

mang đậm lòng yêu nớc ,niềm tự hào dân tộc ?

- Gv gọi hs đọc sgk

? Em hãy trình bày vài nét về giáo dục thời Trần ?

Em có nhận xét gì về tình hình đó ?

- Gv cho hs đọc chử in nghiêng trong sgk (trích

trong Lịch triều hiến chơng loại chí)

? Em hãy trình bày vài nét về khoa học –kỷ thuật

thời Trần ? em có nhận xét gì về tình hình đó ?

? Em có nhận xét gì về tình hình giáo dục ,khoa học

–kỷ thuật thời Trần ?

-> Phát triển mạnh trên mọi lĩnh vực và có nhiều

đóng góp cho nền văn hoá dân tộc ,tạo bớc phát

triển cao cho nền văn hóa Đại Việt

- Gv gọi hs đọc sgk

? Em hãy nêu các công trình kiến trúc thời Trần

-> Tháp phổ minh ,thành tây đô,tháp bình sơn

- Gv cho hs đọc phần chử nhỏ tron sgk

? Hãy giới thiệu những nét độc đáo của nghệ thuật

kiến trúc và điêu khắc thời Trần?

- Gv cho hs quan sát hình 37,38 trong sgk

- Đạo Phật có phát triển

- Nho giáo phát triển mạnh

- Các hình thức sinh hoạt văn hoá phổbiến

3 Giáo dục và khoa học –kỷ thuật

a, Giáo dục

- Trờng học đợc mở ngày càng nhiều

- Các kỳ thi tuyển chọn ngời giỏi đợc tổchức thờng xuyên

b, Khoa học –kỷ thuật

- Đạt đợc nhiều thành tựu : sử học ,quân

sự ,y học …

4 Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc

- Nhiều công trình kiến trúc có giá trị :Tháp Phổ Minh ,thành Tây đô

- Nghệ thuật chạm khắc tinh vi

V Củng cố

- Sinh hoạt văn hoá thời Trần đợc thểhiện ntn?

- Sự phát triển của văn học ,giáo dục ,khoa học –kỷ thuật đợc thể hiện ntn?

- Nét độc đáo của nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc thời Trần ?

VI Dặn dò

- Học bài ,làm bài đầy đủ

- Chuẩn bị bài mới : bài 16 mục 1

- Cỏc cuộc đấu tranh của nụng nụ, nụ tỡ diễn ra rầm rộ.

II/ Tư tưởng.

- Bồi dưỡng tỡnh cảm yờu thương người dõn lao động thấy được vai trũ của quần chỳng nhõn dõn tronglịch sử

- Có thái độ đúng đắn về phong trào khỡi nghĩa nông dân

III/ Kỹ năng.

- So sánh, đôí chiếu ,thống kê, sử dụng bản đồ

B/ ẹoà duứng daùy hoùc.

- Lược đồ khỡi nghĩa nụng dõn cuối thế kỷ XIV

- Bảng phụ

C/ Hoaùt ủoọng daùy - hoùc

1/ Ổn định lớp

II/ Kiếm tra bài cũ

- Trỡnh bày một số nột về tỡnh hỡnh văn húa, giỏo dục, khoa học kỹ thuậtdưới thời Trần?

- Tại sao văn húa, giỏo dục, khoa học thời Trần phỏt triển?

III/ Giới thiệu bài mới

IV/ Dạy học bài mới

? Cuộc sống ăn chơi sa đoạ cuả vua quan đợc thể

hiện ntn?

? Em có nhận xét gì về cuộc sống của vua quan

nhà trần nửa cuối thế kỷ XIV?

-> Cuộc sống của vua quan ăn chơi sa đoạ

? Đời sống của nhân dân ntn?

-> Hết sức khổ cực

? Nông dân đã tiến hành làm gì ?

-> Đứng dậy đấu tranh mạnh mẽ

- Gv cho hs quan sát hình 39 trong sgk

? Em hãy nêu tên ,thời gian ,địa bànv hoạt động

của các cuộc khỡi nghĩa ở nửa cuối thế kỷ XIV?

- Hs dựa vào lợc đồ trả lời

- Các cuộc khỡi nghĩa của nông dânbùng nổ

-> Các cuộc khỡi nghĩa đều bị thất bại ,góp phần làm sụp đổ nhà Trần

V Củng cố

- Trình bày tình hình kinh tế nhà trần cuối thế kỷ XIV?

- Kể tên các cuộc khỡi nghĩa của nông dân thế kỷ XIV?

II/ NHÀ HỒ VÀ CẢI CÁCH CỦA HỒ QUí LY.

A Mục tiờu bài học: Sau bài học hs cần nắm đợc :

I/ Kiến thức cơ bản và trọng tâm :

- Nhà Hồ lờn thay nhà Trần trong hoàn cảh đất nước gặp nhiều khú khăn đúi kộm

- Sau khi lờn ngụi HQ L cho thi hành nhiều chớnh sỏch cải cỏch để chấn hưng đất nước

II/ Tư tưởng.

- Thấy dược vai trũ to lớn của quần chỳng nhõn dõn và vai trò của Hồ Quý Ly

II/ Kiếm tra bài cũ.

- Trỡnh bày tỡnh hỡnh kinh tế,xó hội ở nước ta nữa sau thế kỷ XIV?

- Kể tờn, địa danh, thời gian của cỏc cuộc khởi nghĩa nụng dõn, nụ tỡ nữa sau thế kỷ XIV?

III/ Giới thiệu bài mới và dạy học bài mới

- Gv gọi hs đọc sgk

? Nhà Hồ đợc thành lập trong hoàn cảnh nào ?

-> Nhà trần suy sụp ,xã hội khủng hoảng ,ngoại

xâm đang đe doạ

-> Chính trị , kinh tế ,tài chính , xã hội , văn hoá

giáo dục, quân sự

? Về chính trị Hồ Quý Ly thực hiện biện pháp

nào?

- Gv cho hs đọc phần chữ nhỏ trong sgk

? Tại sao HQL lại bỏ những quan lại họ Trần ? ->

Vì sợ họ đứng dậy đấu tranh lật đổ họ Hồ

? Về kinh tế nhà Hồ đã thực hiện biện pháp nào?

- Làm giảm thế lực kinh tế –xã hội của vơng

hầu ,quý tộc ,quan lại họ trần

- Hạn chế nô tỳ đợc nuôi của các vơng hầu ,quý

tộc quan lại

- Làm giảm bớt số lợng nô tỳ trong nớc,tăng

thêm số ngời sản xuất cho xã hội

? Về văn hoá giáo dục nhà Hồ đã đa ra những

1 Nhà Hồ thành lập

- 1400 nhà Trần suy sụp ,Hồ Quý Lyphế truất vua Trần và lên làm vua ,lập ranhà Hồ

2 Những biện pháp cải cách của Hồ Quý Ly

- Về chính trị :

+ Cái tổ hàng ngũ võ quan ,thay thế cácquý tộc họ Trần bằng những ngời khôngthuộc họ Trần

+ Đổi tên 1 số đơn vị hành chính cấptrấn và quy định cách làm việc của bộmáy chính quyền các cấp

+ Đặt lệ cử các quan ở triều đình vềthăm hỏi đời sống nhân dân …

- Về kinh tế ,tài chính :

+ Phát hành tiền giấy + Ban hành chính sách hạnu điền + Quy định lại thuế đinh ,thuế ruộng

-Về xã hội :

+ Thực hiện chính sách hạn nô

-Về văn hoá giáo dục :

+ Dịch sách chữ Hán ra chữ Nôm + Sũă đổi quy chế thi cử học tập

? Cuộc cải cách của HQL có ý nghĩa ntn?

? Cái cách của HQL có tác dụng gì ?

? Em có nhận xét gì về các cải cách đó ?

-> Có tác dụng ổn đinh đất nớc ,hạn chế tập

trung ruộng đất vào quý tộc ,địa chủ ,làm suy

yếu thế lực họ Trần và làm tăng nguồn thu nhập

- Trình bày tóm tắt các cải cách của HQL

- Nêu tác dụng và hạn chế của các cải cách đó

V Dặn dò

- Học bài ,làm bài tập đầy đủ

- Chuẩn bị bài : Bài 17 ôn tập

-Kinh tế đã phát triển ,văn hoá ,khoa cử phát triển

- Nhân dân HT có nhiều đóng góp chom cuộc đấu tranh bảo vệ nền độc lập dt

2 T tởng :

- Bồi dỡng lòng yêu nớc ,tự hào dt

3 Kỷ năng :

- Giúp hs làm quen với phơng pháp so sánh

II> Thiết bị dạy học :

- Các tài liệu

III> Tiến trình dạy học :

1 Giới thiệu bài mới

2 Dạy và học bài mới

Hoạt động của gv và hs Kiến thức cơ bản

Trớc hết gv gọi hs đọc sgk

? Em hãy cho biết tình hình chính trị ntn ?

- Hs dựa vào sgk trả lời

- Gv nhân xét ,kết luận

? Cho biết tình hình kt Ht ntn?

- Gv cho hs thảo luận nhóm

- đại diện nhóm trả lời

II Tình hình kinh tế ,văn hoá

1 Tình hình kinh tế

A, Nông nghiệp :

- Nhà nớc thực hiện chính sách khuyến nông

-> Nghề trồng lúa nớc đợc mở rộng

và ổn định hơn B,Thủ công nghiệp :

B, giáo dục

- Đã dạt đợc nhiều kết quả :thời Trần có 3 trạng nguyên ,…

- Có các làng học nổi tiếng : Văn Lâm ,Văn Trờng ,Văn Hội

3 Góp phần bảo vệ độc lập dân tộc

- Nhân dân HT đã đấu tranh chống lại quân xâm lợc

- HT đóng góp công sức ,tiền của cho nhà nớc trong các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm

3.Củng cố bài học

4.Dặn dò

- học bài ,làm bài tập

- Giỳp HS ụn tập lại những kiến thức đó học về lịch sử dõn tộc thời Lý, Trần, Hồ.

- Nắm được cỏc thành tựu chủ yếu về mặt chớnh trị, kinh tế, văn húa của Đại Việt thời Lý, Trần, Hồ

II/ Tư tưởng.

Giỏo dục niềm tin và lũng tự hào dõn tộc, biết ơn tổ tiờn

III/ Kỹ năng.

- Tổng hợp, khỏi quỏt cỏc sự kiện lịch sử Cỏch dựng,chỉ bản đồ và lập niờn biểu.Lập bảng thống kờ

B/ Đồ dựng dạy học.

- Lược đồ Đại Việt thời Lý, Trần, Hồ.

- Lược đồ khỏng chiến chống Tống, Mụng – Nguyờn.- Tư liệu khỏc

C/ Tiến trình tổ chức dạy học :

I/ Ổn định lớp.

II/ Kiểm tra bài cũ - GV kiểm tra phần chuẩn bị của 5 HS.

III/ Tiến hành cỏc hoạt động.

Hoạt động 1: GV hướng dẫn HS ụn tập cỏc cõu hỏi sau.

Cõu 1: Thời Lý, Trần nhõn dõn ta đó đương dầu với những cuộc xõm lược nào?

HS lờn bảng hoàn thành bảng thống kờ.

Lý 10-1075 đến 3-1077 Lý Thờng Kiệt lónh đạo khỏng chiến chống Tống

Trần

1-1258 đến 29-1-1258 Khỏng chiến chống quõn xõm lược Mụng lần thứ nhất

Từ 1-1285 đến 6-1285 Cuộc khỏng chiến chống quõn xõm lược N lần thứ hai

Từ12-1287đến 4-1288 Cuộc khỏng chiến chống quõn xõm lược N làn thứ ba

Cõu 2: Đường lối chống giặc trong mỗi cuộc khỏng chiến được thể hiện như thế nào?

* Khỏng chiến chống Tống.

- Đường lối chung: Chủ động đỏnh giặc, buộc giặc đỏnh theo cỏch đỏnh của ta

+ Giai đoạn 1: Tiến cụng trước để tự vệ

+ Giai đoạn 2: Chủ động xõy dựng phũng tuyến Như Nguyệt …

* Khỏng chiến chống Mụng – Nguyờn.

- Đường lối chung: Thực hiện chủ trương “vườn không nhà trống”

Câu 3: Những tấm gương tiêu biểu qua các cuộc kháng chiến? Tấm gương chỉ huy nào em nhớ nhất?

- Thời Lý: Lý Thường Kiệt, LÝ Kế Nguyên, Tông Đản, hoàng tử Hoàng Chân

- Thời Trần: Trần Thủ D(ộ, Trần Quốc Toản, Trần Quốc Tuấn …

Câu 4: Em có nhận xét gì về tinh thần đánh giặc trong mỗi cuộc kháng chiến của nhân dân ta?

- Kháng chiến chống Tống: Sự đoàn kết chiến đấu giữa quân đội triều đình với đồng bào các dân tộcthiểu số miền núi

- Kháng chiến chống Mômg – Nguyên: Nhân nhân theo lệnh triều đình thực hiện chiến lược “ Vườnkhông nhà trống”, xây dựng làng chiến đấu, phối hợp với quân triều đình để tiêu diệt giặc

Câu 5: Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của các cuộc kháng chiến?

HS trình bày như SGK

GV phân tích và kết luận

Câu 6: Nước Đại Việt thời Lý, Trần, Hồ đã đạt được những thành tựu nổi bật gì?

Nông ngiệp

- Ruộng đất thuộc quyền sở hữucủa vua Hàng năm các vua Lý tổchức cày tịch điền

- Nhà nước khuyến khích khaikhẩn đất hoang đào kênh mương

- Thực hiện nhiều chính sách khuyếnkhích sản xuất, mở rộng diện tích

- Ruộng đất công làng xã chiếm phầnlớn, ruộng tư hữu của địa chủ ngày càngnhiều

Thủ công nghiệp

- Trong dân gian các nghề thủcông nghiệp phát triển mạnh: dệt,gốm …

- Nhiều công trình do bàn tayngười thợ làm ra

- Do nhà nước quản lý và mở rộng gồmnhiều ngành nghề khác nhau như dệt tơlụa, làm gốm tráng men …

Tín ngưỡng cổ truyền phát triển nhogiáo được trọng dụng để xây dưng bộmáy nhà nước

Giáo dục

Xây dựng Văn Miếu, Quốc TửGiám trường đại học đầu tiên củanước ta

Trường học ngày càng được mở rộng,các kỳ thi được tổ chức ngày càng nhiều

Khoa học nghệ

thuật

Nhiều công trình có quy mô lớnnhư chùa Một Cột, tháp BảoThiên, … Trình độ điêu khắctinh vi thanh thoát được thể hiệntrên tượng Phật, các hính trangtrí

Nhiều thành tựu về y học, quân sự, kiếntrúc như: Nam hiệu thần dược, tháp PhổMinh, thành Tây Đô …

Hoạt động 2: Cñng cè

H: Các triều đại phong kiến VN từ 1009 đến 1407?

H: Những chiến thắng tiờu biểu trong sự nghiệp chống ngoại xõm của dõn tộc ta từ TK XI đấn TKXIII?

H: Dựa vào đõu để cú thể nhận định thời Lý Trần dõn tộc ta đó xõy dựng được nền văn minh rực rỡ, gọi

là văn minh Đại Việt?

H: Trỏch nhiệm của mỗi cụng dõn - học sinh đối với thành quả mà ụng cha ta đó đạt được?

Hoạt động 3: Học bài cũ chuẩn bị bài mới Bài 18

Ngày dạy: 26 - 12-2008:

CHƯƠNG IV: ĐẠI VIỆT THỜI Lấ SƠ ( THẾ KỶ XV - ĐẦU THẾ KỶ XV

TIẾT 34

BÀI 18: CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA NHÀ HỒ VÀ PHONG TRÀO KHỞI NGHĨA CHỐNG

QUÂN MINH ĐẦU THẾ KỶ XV.

A/ Mục tiờu bài học:

I/ Kiến thức cơ bản và trong tâm :

- Giỳp HS thấy rừ những õm mưu và hành động bành trướng của nhà Minh đối với cỏc nước xungquanh trước hết là Đại Việt

- Nắm được diễn biến, kết quả, ý nghĩa của cỏc cuộc khỡi nghĩa của quý tộc Trần

II/ Tư tưởng.

- Giỏo dục truyền thống yờu nước, ý chớ anh hựng bất khuất của nhõn dõn ta Vai trũ to lớn của quầnchỳng trong cỏc cuộc khỡi nghĩa chống quõn xõm lược Minh

III/ Kỹ năng.

- Lược thuật sự kiện lịch sử

- Nhận xột, đỏnh giỏ,phõn tớch cụng lao của cỏc nhõn vật lịch sử

B/ Đồ dựng dạy học:

- Lược đồ cỏc cuộc khởi nghĩa đầu thế kỷ XV

C / Tiến trình dạy - học

I/ Ổn định lớp.

II/ Kiếm tra bài cũ

- GV kiểm tra phần chuẩn bị của 5 HS.

III/ Giới thiệu bài và dạy học bài mới

- Gv giới thiệu vài nét về nhà minh

? Quân Minh tiến vào xâm lợc nớc ta ntn ?

? Quân nhà Hồ đã bị thất bại ntn?

? Tại sao cuộc kháng chiến của nhà Hồ nhanh chống bị thất

1 Cuộc xõm lược của quan Minh và sự thất bại của nhà Hồ:

- Thỏng 11 năm 1406 nhà Minh mượn cớkhụi phục nhà Trần để xõm lược và đụ hộnước ta

- Thỏng 1 năm 1407 quõn Minh chiếmĐụng Đụ và thành Tõy Đụ

bại ?

-> Do đờng lối đánh giặc sai lầm

-> Do không đoàn kết đợc toàn dân đánh giặc

? Vì sao bùng nổ các cuộc khỡi nghĩa của nhà Trần ?

-> Nhà Trần căm phẫn nhà Minh và không chịu khuất phục

nhà Minh

? Nhân dân đã nổi dậy khỡi nghĩa ntn?

? Em hãy trình bày cuộc khỡi nghĩa của Trần Ngỗi và Trần

Quý Khoáng?

? Em hãy cho biết đặc điểm của các cuộc khỡi nghĩa ?

-> Nổ ra sớm ,khá liên tục mạnh mẽ nhng thiếu sự phối hợp

? Các cuộc khỡi nghĩa có ý nghiã gì?

-> Là ngọn lửa nuôi dỡng tinh thần yêu nớc của nhân dân ta

? Cho biết nguyên nhân thất bại của các cuộc khỡi nghĩa?

-> Thiếu sự liên kết cha tạo thành 1 phong trào chung

-> Nội bộ những ngời lãnh đạo có mâu thuẫn

- Thỏng 06 năm 1407 cha con Hồ Quý Ly

bị bắt, cuộc khỏng chiến thất bại

2 Chớnh sỏch cai trị của nhà Minh: a.Chớnh trị:

- Xoỏ bỏ Quốc hiệu nước ta, đổi thànhquõn Giao Chỉ, xỏc nhập vào TQ

- 1409 cuộc khõi nghĩa bị thất bại

b.Khởi nghĩa Trần Quý Khoỏng ( 1409 – 1413)

- 1409 TQK lên ngôi

- Cuộc khõi nghĩa phját triển nhanh chống

từ Thanh Hoá đến Hoá Châu

- 1413 cuộc khõi nghĩa bị thất bại

- Giáo dục ch hs niềm tự hào dân tộc

- Có ý thức trân trọng nhữg thành tựu văn hoá khoa học –kỷ thuật của dân tộc

III> Kỷ năng :

- Tiếp tục rốn luyện cho HS cỏch làm bài tập trắc nghiệm

- Rốn luyện cho HS cỏch thống kờ cỏc sự kiện lịch sử, cỏc thành tựu văn hoỏ thời Lý- Trần- Hồ

1/ Kiếm tra bài cũ

- Cuộc khỏng chiến của nhà Hồ dó diễn ra ntn ?

- Chớnh sỏch cai trị của nhà Minh đối với nước ta là gỡ?

2/Dạy học bài mới:

Hoạt động 1 : Gv đa ra các câu hỏi trắc nghiệm

1.GV treo bảng phụ ; yêu cầu hs hoàn thàh bảng thống kờ cỏc sự kiện thời Lý- Trần

- Gv cho hs thảo luận nhóm

- HS theo nhóm lờn bảng lần lượt trỡnh bày

- Chiến thắng vang dội

- Nguyờn nhõn thắng lợi

- í nghĩa

2.Cõu núi bất hủ này là của ai?

a.”Đầu thần chưa rơi xuống đất, -Trần Thủ Độ

xin bệ hạ đừng lo.”

b.”Nếu bệ hạ muốn hàng giặc thỡ -Trần Quốc Tuấn

trước hóy chộm đầu thần rồi hóy

hàng.”

c.”Ta thà làm quỹ nước Nam cũn -Trần Bỡnh Trọng

hơn làm vương đất Bắc.”

d.”Phỏ cường địch bỏo hoàng õn.” -Trần Quốc Toản

3 Ngoùi chỉ huy cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Tống ( 1075-1077) là:

A.Lê Hoàn B.Trần Quốc Tuấn

C Lý Thờng Kiệt D Lý Công Uẩn

4 Cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Mông –Nguyên diễn ra vào thời gian là:

A 1245-1298 B 1258-1288

C 1267-1278 D 1278-1289

5 Lập bảng thống kê những sự kiện chính trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Mông –Nguyên ( 1258-1288)

Thời gian Tên sự kiện

Hoạt động 2 Gv đa ra 1 số câu hỏi thảo luận

Câu1 Hãy vẽ sơ đồ bộ máy nhà nớc thời Trần và mô tả bộ máy đó ?

Câu2 Em hãy trình bày nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của 3 lần kháng chiến chống quân xâm lợc Mông –Nguyên?

Câu3 Em hãy trình bày vài nét về xã hội thời Trần

Câu4 Em hãy cho biết những công trình kiến trúc và điêu khắc nổi tiếng thời Trần?

Câu5 Trình bày tóm tắt cuộc cải cách của Hồ Quý Ly?

Câu 6 Nêu tên những gơng tiêu biểu về lòng yêu nớc ,bất khuất trong mỗi cuộc kháng chiến ?

Câu7 Nhà Minh đã thực hiện chính sách cai trị đối với npớc ta nh thế nào?

Hoạt động 3

- Gvhớng dẫn học sinh trả lời câu hỏi khó ,giúp các em mở rộng thêm vấn đề

- Giáo viên có thể sử dụng sơ đồ ,lợc đồ ,tranh ảnh để trình bày 1 số câu hỏi liên quan

Hoạt động 4.

- Gv dặn dò hs về nhà hoàn thành các bài tập trong sgk

- Chuẩn bị tiết sau : ôn tập

- Hs có ý thức giữ gìn và bảo vệ những thành tựu văn hoá của nhân loại

- Giáo dục hs niềm tin và lòng tự hoà dân tộc ,tự hoà về những thành tựu mà dân tộc ta đã đạt đợc

III> Kỷ năng

II> Hỏi bài củ

- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

III> Tiến hành ôn tập

- Trớc hết gv nêu khái quát lại phần lịch sử thế giới và

-Gv nhận xét , sau đó gv đi vào một số nội dung chủ yếu

? Xã hội phong kiến hình thnàh và phát triển nh thế

nào ?

? Em hãy nêu các cuộc phát kiến địa lý?

?Nêu nững nét nổi bật về Trung Quốc thời phong kiến ?

? Cho biết sự hình thành và phát triển của các quốc gia

phong kiến Đông Nam á?

? Em hãy cho biết những kiến thức cơ bản của phần lịch

sử VN từ chơng I đến chơng III?

- Gv cho hs thảo luận nhóm

- Đại diện nhóm trả lời

- Gv nhận xét ,kết luận

- Gv đi vào tìm hiểu 1 số nội dung cơ bản

?Em hãy vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nớc thời Ngô-Tiền

Lê-Lý-Trần và nêu nhận xét ?

- Gv hớng dẫn hs vẽ

? Cho biết những thành tựu về kinh tế ,văn hoá ,giáo dục

,khoa học nghệ thuật của nớc Đại Việt thời Tiền Lê- Lý

–Trần

? Từ triều đại nhà Ngô đến triều đại nhà Trần nớc đại

Việt trải qua các cuộc kháng chiến nào?

1 Những sự kiện lịch sử chính

Thời gian Tên sự kiện

2 Nội dung chủ yếu

a Phần lịch sử thế giới

- Xã hội phong kiến hình thành và phát triển

- Các cuộc phát kiến địa lý-Xã hội phong kiến Trung Quốc hình thành vàphát triển qua các triều đại

- Những thành tựu về văn hoá ,khoa học- kỷthuật của TQ thời phong kiến

- Sự hình thành và phát triển của các quốc giaphog kiến Đông Nam á

B Phần lịch sử Việt Nam

- Tổ chức bộ máy nhà nớc : Ngô- Tiền Lê- Lý–Trần

- Những thành tựu về kinh tế ,văn hoá ,giáodục ,khoa học ,nghệ thuật thời Tiền Lê- Lý –Trần

Kinh tế

Văn hoá

Giáo dụcKH-NT

- Các cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc :

Tiền Lê

Lý Trần

IV> Gv dặn dò

- Về ôn tập ,hoàn thiện các bài tập phần lịch sử thế giới và phần lịch sử Việt Nam

- Chuẩn bị cho tiết kiểm tra học kỳ I

- Thông qua bài kiểm tra ,phát hiện đợc những hs cha nắm chắc kiến thức cần có hớng bổ sung

II> Thái độ ; -Yêu cầu hs làm bài ngiêm túc

III> Kỷ năng -Kỷ năng ghi nhớ ,khái quát ,trình bày bài tự luận

+ Có nhiều phát minh quan trọng nh la bàn ,thuốc súng ,giấy viết ,nghề in …

+ Các vật dụng nh đồ gốm ,vải ,lụa

+ Kỷ thuật đóng tàu,luyện sắt,khai thác dầu mỏ…

Câu3 ( 3 đ)

- Trong 3 lần khãng chiến các tầng lớp nhân dân ,các thành pjần dân tộc đều tham gia đánh giặc

- Trong 3 lần kháng chiến nhà Trần đã có sự chuẩn bị chu đáo về mọi mặt

- Tinh thần hi sinh quyết chiến của toàn dân ta

- Vai trò của những ngời lãnh đạo : đặc biệt là Trần Quốc Tuấn

- Có đờng lối đánh giặc đúng đắn ,sáng tạo

Câu 4 ( 1.5 đ)

- Thời Lý: Lý Thờng Kiệt, Lý Kế Nguyên,Tông Đản

- Thời Trần : Trần Quốc Tuẫn,Trần Quang Khải,Trần Thủ Độ,……

Bài 19 Cuộc khỡi nghĩa lam sơn (1418-1427)

I> Thời kỳ ở miền tây thanh hoá(1418-1423)

A.Mục tiêu bài học : Sau bài học hs cần nắm đợc

I> Kiến thức cơ bản và trọng tâm:

- Cuộc khỡi nghĩa bùng nổ đầu tiên ở miền tây Thanh Hóa

- Lê Lợi đã tập hợp các hào kiệt khắp nơi về Lam Sơn khỡi nghĩa

- Nắm đợc diễn biến của cuộc khỡi nghĩa ở giai đoạn 1418-1423

II> Hỏi bài củ

- Trình bày diễn biến cuộc khỡi nghĩa của quý tộc nhà Trần ?

III> Giới thiệu bài mới và dạy bài mới

- Gv gọi hs đọc sgk

? Em hãy cho biết vài nét về Lê Lơị ?

- Gv gọi hs đọc phần chữ nhỏ trong sgk trích

trong Khâm định việt sử thông giám cơng mục

? Câu nói cảu ông thể hiện điều gì ?

-> Thể hiện ý thức tự chủ của ngời đan Đại Việt ?

? Lê Lợi đã chọn nơi nào làm căn cứ khỡi nghĩa?

-> Lam sơn

? Hãy cho biết vài nét về căn cứ Lam Sơn ?

? Vì sao hào kiệt khắp nơi tìm về Lam Sơn ?

? Cho biết Nguyễn Trãi là ngời nh thế nào?

? Lê Lợi cùng bộ chỉ huy cuộc khỡi nghĩa đã tiến

hành làm gì ?

- Gv gọi hs đọc sgk

? Những năm đầu của cuộc khỡi nghĩa ,nghĩa

1 Lê lợi dựng cờ khỡi nghĩa

- Lê Lợi là ngời yêu nớc thơng dân có

uy tín lớn-1416 Lê Lợi cùng bộ chỉ huy cuộc khỡinghĩa tổ chức hội thề ở Lũng Nhai -1418 Lê Lợi dựng cờ khỡi nghĩa ở LamSơn tự xng là Bình Định Vơng

-> đó là tấm gơng hi sinh anh dũng ,nhận lấy cái

chết cho mình để cứu thoát cho minh chủ

? Để ghi nhớ công lao của Lê Lai nhân dân ta

th-ờng truyền nhau câu nói gì ?

-> “ 21 Lê Lai ,22 Lê Lợi “

? Sau khi Lê Lai mất quân Minh đã làm gì ?

? Tại sao Lê Lợi tạm hoà hoãn với quân Minh ?

-> Tránh các cuộc bao vây ,có thời gian để củng

- Trình bày tóm tắt diễn biến cuộc khỡi nghĩa Lam sơn giai đoạn 1418-1423?

- Tại sao Lê lợi lại hoà hoãn với quân Minh ?

Bài 18 Cuộc khỡi nghĩa lam sơn( 1418-1427)

II.Giải phóng Nghệ An Tân Bình,Thuận Hoá–