Luận văn thạc sĩ phát triển đội ngũ cán bộ công chức xã

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu trong giai đoạn hiện nay, luận văn đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ, công chức ở các xã theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả phù hợp với sự phát triển của cộng đồng huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển kinh tế xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, đẩy mạnh thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới. Luận văn được Hội đồng chấm luận văn trường ĐHSP chấm điểm rất cao, các bạn có thể tải và tham khảo

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

VŨ THỊ MINH HƯỜNG

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ

VỚI SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG

TẠI HUYỆN PHONG THỔ, TỈNH LAI CHÂU

ĐÁP ỨNG YÊU CẦU XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2020

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

VŨ THỊ MINH HƯỜNG

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ

VỚI SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG

TẠI HUYỆN PHONG THỔ, TỈNH LAI CHÂU

ĐÁP ỨNG YÊU CẦU XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI

Chuyên ngành: Giáo dục và phát triển cộng đồng

Mã số:Thí điểm

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:PGS.TS Vũ Lệ Hoa

Hà Nội - 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi dưới sự hướngdẫn của người hướng dẫn khoa học

Kết quả thu được của Luận văn là hoàn toàn khách quan, trung thực Sốliệu và kết quả nghiên cứu trong Luận văn này chưa từng được công bố ở bất

kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào khác

Tôi chịu trách nhiệm với lời cam đoan của mình

Hà Nội, tháng 6 năm 2020

Tác giả luận văn

Vũ Thị Minh Hường

PGS.TS.Vũ Lệ Hoa, người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ về khoa học

để tôi hoàn thành Luận văn

Phòng Nội vụ, Ban Tổ chức Huyện ủy, cán bộ các xã (Ma Ly Pho, DàoSan, Khổng Lào, Mường So), các đồng chí cán bộ lãnh đạo thuộc huyệnPhong Thổ, tỉnh Lai Châu; lãnh đạo Ban Tổ chức Tỉnh ủy Lai Châu, gia đình,bạn bè, đồng nghiệp luôn quan tâm ủng hộ tôi trong suốt thời gian đã qua

Tác giả luận văn

Vũ Thị Minh Hường

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT iii

MỤC LỤC iv

DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU ix

DANH MỤC BIỂU ĐỒ xi

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoá học 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu: 5

7 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Cấu trúc luận văn 8

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ VỚI SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 9

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 9

1.2 Những vấn đề lý luận về đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 11

1.2.1 Cấp xã 11

1.2.2 Cán bộ, công chức cấp xã 12

1.2.3 Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 15

1.3 Những vấn đề lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng, đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới 22

1.3.1 Phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng

đồng, đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới 22

1.3.2 Xây dựng nông thôn mới và yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 28

1.3.3 Cộng đồng và sự tham gia của cộng đồng trong phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 29

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới 46

1.4.1 Các yếu tố khách quan 46

1.4.2 Các yếu tố chủ quan 47

Kết luận chương 1 48

Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ VỚI SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG TẠI HUYỆN PHONG THỔ, TỈNH LAI CHÂU ĐÁP ỨNG YÊU CẦU XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 49

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế chính trị - văn hoá xã hội huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu 49

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 50

2.2.1 Mục đích khảo sát 50

2.2.2 Nội dung khảo sát 50

2.2.3 Khách thể khảo sát: 100 người 50

2.2.4 Các phương pháp nghiên cứu 51

2.3 Thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu 51

2.3.1 Về trình độ học vấn 51

2.3.2 Về trình độ chuyên môn 53

2.3.3 Về trình độ quản lý, lý luận chính trị và trình độ tin học, ngoại ngữ 55

2.3.4 Về cơ cấu của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện Phong Thổ,tỉnh Lai Châu 592.3.5 Về kỹ năng và kinh nghiệm 622.4 Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn huyệnPhong Thổ 632.4.1 Thực trạng nhận thức về phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xãtrên địa bàn huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu 632.4.2 Thực trạng công tác tạo nguồn, quy hoạch và tuyển dụng đội ngũ cán

bộ, công chức cấp xã trên địa bàn huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu 642.4.3 Thực trạng đào tạo, tự bồi dưỡng và bồi dưỡng đối với đội ngũ cán bộ,công chức cấp xã trên địa bàn huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu 662.4.4 Thực trạng công tác bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động và luân chuyểncán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu 672.4.5 Thực trạng công tác đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức cấp xã trên địabàn huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu 692.4.6 Thực trạng môi trường công tác và thực hiện các chế độ, chính sách đãingộ đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn huyện Phong Thổ,tỉnh Lai Châu 702.5 Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tới phát triển đội ngũ cán bộ,công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng 732.6 Đánh giá chung về thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xãtrên địa bàn huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu 762.6.1 Về ưu điểm 762.6.2 Những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân 79

Chương 3 BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ VỚI SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG TẠI HUYỆN PHONG THỔ, TỈNH LAI CHÂU ĐÁP ỨNG YÊU CẦU XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 89

3.1 Định hướng phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia củacộng đồng tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai châu đáp ứng yêu cầu xây dựng nôngthôn mới 893.1.1 Định hướng chung 893.1.2 Định hướng của tỉnh Lai Châu 903.2 Các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham giacủa cộng đồng tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, đáp ứng yêu cầu xây dựngnông thôn mới 923.2.1 Tổ chức tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cộng đồng về tầm quantrọng của việc phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia củacộng đồng tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu đáp ứng yêu cầu xây dựngnông thôn mới 923.2.2 Phối hợp với cộng đồng trong việc tạo nguồn, quy hoạch, tuyển dụng,đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 933.2.3 Nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng và tự bồi dưỡngđối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu xây dựngnông thôn mới 973.2.4 Thực hiện luân chuyển, điều động, bổ nhiệm cán bộ, công chức cấp xãđáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới 993.2.5 Làm tốt công tác quản lý, đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức cấp xãtheo các tiêu chí xây dựng nông thôn mới 103

3.2.6 Huy động và phối hợp các lực lượng cộng đồng tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đáp ứng

yêu cầu xây dựng nông thôn mới 108

3.2.7 Huy động các nguồn lực cộng đồng thực hiện tốt các chế độ, chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 110

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 113

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất 115

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 115

3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 115

3.4.3 Phương pháp khảo nghiệm, cách thức cho điểm và thang đánh giá .116 3.4.4 Mẫu khảo nghiệm và địa bàn khảo nghiệm 117

Kết luận chương 3 124

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 125

1- Kết luận 125

2- Kiến nghị 126

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 128 PHẦN PHỤ LỤC PL-1

DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆ

Bảng 2.1: Trình độ học vấn của đội ngũ cán bộ công chức cấp xã của huyện

Phong Thổ, tỉnh Lai Châu 51Bảng 2.2: Trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ, công chức các xãcủa huyện

Phong Thổ, tỉnh Lai Châu 54Bảng 2.3 Cán bộ, công chức cấp xã là đảng viên 56Bảng 2.4: Trình độ quản lý nhà nước của đội ngũ cán bộ, công chứccấp xã của

huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu 56Bảng 2.5: Trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã huyện

Phong Thổ, tỉnh Lai Châu 57Bảng 2.6: Trình độ ngoại ngữ và tin học của đội ngũ cán bộ,công chức cấp xã

huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu 58Bảng 2.7: Cơ cấu về độ tuổi đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã huyện Phong

Thổ, tỉnh Lai Châu 59Bảng 2.8: Cơ cấu giới tính và số lượng dân tộc trong đội ngũ cán bộ, công chức

cấp xã huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu 61Bảng 2.10: Kết quả đánh giá thực trạng công tác tạo nguồn,quy hoạch, tuyển

dụng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 64Bảng 2.11: Kết quả đánh giá thực trạng đào tạo, tự bồi dưỡng và bồi dưỡng đối

với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 66Bảng 2.12: Kết quả đánh giá thực trạng công tác bổ nhiệm,miễn nhiệm, điều

động và luân chuyển cán bộ, công chức cấp xã 67Bảng 2.13: Thực trạng công tác đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức cấp xã 69Bảng 2.14: Kết quả đánh giá thực trạng môi trường công tác và thực hiện các

chế độ, chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 70

Bảng 2.15 Thực trạng mức độ và trách nhiệm của các lực lượng CĐ trong phát

triển đội ngũ cán bộ công chức cấp xã 72Bảng 2.16: Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển đội ngũ cán bộ, công chức

cấp xã trên địa bàn huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu 73Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp phát triển đội

ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng tại huyệnPhong Thổ, tỉnh Lai Châu 117Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp phát triển đội ngũ

cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng tại huyệnPhong Thổ, tỉnh Lai Châu 120Bảng 3.3 Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 122

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1: Mối liên hệ giữa các biện pháp 115Biểu đồ 3.2: Tính cần thiết của các biện pháp 119Biểu đồ 3.3: Tính khả thi của các biện pháp 121Biểu đồ 3.4: Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp .123

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19.5.2018 Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp

hành Trung ương Đảng khóa XII của Đảng đã xác định quan điểm: “Cán bộ

là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng; công tác cán bộ là khâu

"then chốt" của công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị Xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu,

là công việc hệ trọng của Đảng, phải được tiến hành thường xuyên, thận trọng, khoa học, chặt chẽ và hiệu quả Đầu tư xây dựng đội ngũ cán bộ là đầu tư cho phát triển lâu dài, bền vững” [4] Mục tiêu “Xây dựng đội ngũ cán

bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược có phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; đủ về số lượng, có chất lượng và cơ cấu phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc; bảo đảm sự chuyển tiếp liên tục, vững vàng giữa các thế hệ, đủ sức lãnh đạo đưa nước ta trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước công nghiệp hiện đại, theo định hướng xã hội chủ nghĩa, vì mục

tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, ngày càng phồn vinh, hạnh phúc” [5]

Lấy yếu tố con người làm trung tâm, đội ngũ cán bộ và công tác cán bộcủa Đảng là yếu tố quyết định đến kết quả của sự nghiệp công nghiệp hoá,hiện đại hoá đất nước Do đó, trách nhiệm của cấp uỷ đảng các cấp phải chăm

lo công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, bố trí, sử dụng có hiệu quả, phát huyhết năng lực của cán bộ

Đội ngũ cán bộ, công chức (CB,CC) cấp xã nói chung, tại các huyệnnghèo và vùng đặc biệt khó khăn nói riêng, có vai trò hết sức quan trọng trongxây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền cơ sở, trong hoạt động thi hànhcông vụ Hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền cấp xã nói riêng và hệthống chính trị nói chung, được quyết định bởi phẩm chất, năng lực và hiệuquả công tác của đội ngũ CB,CC cấp xã Vì vậy, việc nâng cao chất lượngđội ngũ CB,CC cấp xã vững vàng về chính trị, văn hoá, có đạo đức lối sốngtrong sạch, có trí tuệ, kiến thức và trình độ năng lực để thực thi chức năng,nhiệm vụ theo đúng luật, bảo vệ lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức vàphục vụ nhân dân…là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đảng, Nhànước và cả hệ thống chính trị

Huyện Phong Thổ có 18 xã, thị trấn, trong đó có 15 xã nghèo Trongnhững năm qua được Đảng, Nhà nước đầu tư thông qua các chương trình, dự

án, do vậy đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt.Tuy nhiên, huyện Phong Thổ vẫn là huyện có điều kiện kinh tế khó khăn,chậm phát triển; tình hình an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội còn diễnbiến phức tạp, nhân dân trên địa bàn chủ yếu là người dân tộc thiểu số sinhsống, đời sống còn gặp nhiều khó khăn, trình độ dân trí thấp Đội ngũ cán bộcấp xã, thị trấn được củng cố kiện toàn song còn hạn chế về nhiều mặt như:Trình độ học vấn, chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị còn thấp; tỷ lệ cán

bộ chưa được đào tạo chuyên môn còn cao; khả năng tự học, tự bồi dưỡnghạn chế; năng lực tiếp cận công việc chậm; khả năng giải quyết các vấn đềphức tạp còn yếu, không hiệu quả do hạn chế về kỹ năng giao tiếp với nhândân và cộng đồng.

Xuất phát từ thực tiễn đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyệnPhong Thổ trong những năm qua đội ngũ cán bộ, công chức tuy đã được bổsung về số lượng, nâng cao về chất lượng, nhưng trước yêu cầu phát triển củađất nước trong thời kỳ đổi mới và hội nhập; đặc biệt cuộc cách mạng khoahọc công nghệ 4.0; Quyết định của Tỉnh Lai châu về ban hành Bộ Tiêu chí về

xã nông thôn mới của tỉnh Lai Châu giai đoạn 2016 – 2020 đặt ra thì vấn đề cán

bộ, công chức còn có những bất cập cần phải giải quyết

Từ những lí do trên, tôi chọn nghiên cứu vấn đề “Phát triển đội ngũ

cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu”đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về đội ngũ cán bộ, côngchức cấp xã tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu trong giai đoạn hiện nay,luận văn đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ, công chức ở các

xã theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả phù hợp với sự phát triển của cộngđồng huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, góp phần nâng cao chất lượng nguồnnhân lực, phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, đẩy mạnhthực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, đáp ứng yêu cầu xâydựng nông thôn mới

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu:

Quá trình phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham giacủa cộng đồng đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới

3.2 Đối tượng nghiên cứu:

Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham giacủa cộng đồng tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, đáp ứng yêu cầu xâydựng nông thôn mới

4 Giả thuyết khoá học

Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu

có trình độ chuyên môn về cơ bản đạt chuẩn theo Quy định số 04 của Bộ Nội

vụ, tuy nhiên chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã còn nhiều nội dunghết sức bất cập, trình độ năng lực còn nhiều hạn chế, chất lượng tham mưumột số cán bộ, công chức cấp xã chưa đạt yêu cầu đề ra, như: Mất cơ cấu vềdân tộc, tỷ lệ cán bộ trẻ, cán bộ nữ Nếu đề xuất được các biện pháp phát triểnđội ngũ hợp lý, khả thi sẽ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, côngchức xã ở các xã của huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, góp phần nâng caochất lượng nguồn nhân lực, phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng -

an ninh, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và xâydựng nông thôn mới trong tình hình hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Hệ thống hoá những vấn đề lí luận về phát triển đội ngũ cán bộ,công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng, đáp ứng yêu cầu xây dựngnông thôn mới

5.2 Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng phát triển đội ngũ cán

bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng tại huyện Phong Thổ,tỉnh Lai Châu đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới

5.3 Đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp

xã với sự tham gia của cộng đồng tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu đápứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:

6.1 Về nội dung nghiên cứu: Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ, công

chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng tại huyện Phong Thổ, tỉnh LaiChâu đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới

6.2 Khách thể khảo sát: 100 cán bộ thuộc huyện Phong Thổ, tỉnh Lai

Châu Trong đó có cán bộ cấp xã(xã Ma Ly Pho, Dào San, Khổng Lào,Mường So) và cán bộ cấp huyện

6.3 Địa bàn nghiên cứu: Trên địa bàn huyện Phong Thổ, tỉnh Lai

Châu

6.4 Về thời gian nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu được thực hiện từ

tháng 8 năm 2019 đến tháng 6 năm 2020

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận.

Luận văn phân tích và tổng hợp các tài liệu, lý luận liên quan, bao gồm cácvăn kiện, văn bản chỉ đạo, điều hành về tổ chức cán bộ, công chức; xây dựngnông thôn mới; phát triển đội ngũ cán bộ, công chức… Các công trình khoa học,các bài báo đã được công bố có liên quan đến đề tài nghiên cứu Từ việc nghiêncứu tài liệu, thu thập, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, hệ thống hóa các thôngtin, tư liệu có liên quan để làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về phát triển đội ngũ cán

bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng đáp ứng yêu cầu xây dựngnông thôn mới

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

7.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

Mục đích sử dụng phương pháp điều tra là nhằm thu thập thông tinmang tính định lượng về thực trạng đội ngũ CB,CC xã và thực trạng phát triểnđội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng tại huyệnPhong Thổ, tỉnh Lai Châu đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới cũng như

thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến phát triển đội ngũ cán bộ,công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng tại huyện Phong Thổ, tỉnhLai Châu đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới Từ đó đánh giá chungnhững ưu điểm và hạn chế cũng như nguyên nhân của chúng Việc nghiên cứuthực trạng đúng đắn sẽ là cơ sở để khoa học cần thiết đề xuất các biện phápphát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng tạihuyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mớigóp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trong côngcuộc xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn hiện nay.

Cách thức tiến hành: Xây dựng hệ thống câu hỏi để điều tra cán bộquản lý, cán bộ, công chức xã và cộng đồng (các đoàn thể, tổ chức xã hội,chính quyền địa phương, người dân ) nhằm tìm hiểu:

- Thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia củacộng đồng tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu

- Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự thamgia của huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu

- Thực trạng những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả phát triển đội ngũ cán bộ,công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng tại huyện Phong Thổ, tỉnh LaiChâu, đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới

7.2.2 Phương pháp chuyên gia

Phương pháp chuyên gia được tiến hành nhằm tranh thủ ý kiến đónggóp của các nhà chuyên môn có kinh nghiệm trong các lĩnh vực khoa học cóliên quan tới việc nghiên cứu; các ý kiến về quá trình triển khai nghiên cứu,xây dựng khung cơ sở lý luận, thiết kế công cụ nghiên cứu, xử lí và giải thíchcác số liệu…cũng như khảo nghiệm mức độ cần thiết và khả thi của các biệnpháp phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộngđồng tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu đã được đề xuất

Phương pháp này được tiến hành trực tiếp hoặc gián tiếp (bằng phiếu hỏi)trao đổi những vấn đề liên quan đến đề tài nghiên cứu với các chuyên gia.

7.2.3 Phương pháp phỏng vấn

Đề tài tiến hành các cuộc phỏng vấn trực tiếp một số cán bộ, công chức

và người dân ở huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu để có đánh giá khách quan

về đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trong quá trình thực thi công vụ và nhằmthu thập, bổ sung, kiểm tra và làm rõ hơn những thông tin đã thu được từ cácphương pháp nghiên cứu thực tiễn về phát triển đội ngũ cán bộ, công chứccấp xã với sự tham gia của cộng đồng,cũng như tính cần thiết và khả thi củacác biện pháp được đề xuất

7.2.4 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Dựa trên các bản báo cáo tổng kết, các số liệu thứ cấp ở địaphương và nghị quyết chủ trương, chính sách ở địa phương Tổng kếtcác kinh nghiệm phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự thamgia của cộng đồng tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu để bổ sung vàlàm sâu sắc hơn các nội dung nghiên cứu của đề tài

Đề tài xem xét lại những kết quả thực tiễn về phát triển đội ngũ cán bộ,công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồngở trong nước và trên thế giới

Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm, những kết luận khoa học bổ ích, những

ưu điểm cần học hỏi và phát triển; làm cơ sở để đề xuất các biện pháp phát triểnđội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng đáp ứng yêucầu xây dựng nông thôn mới mang tính cần thiết và khả thi cao

7.2.5.Phương pháp quan sát

Thu nhập thêm thông tin về thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ, côngchức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng cũng như các biểu hiện của độingũ CB,CC xã và biểu hiện của sự phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp

xã với sự tham gia của cộng đồng trong phát triển đội ngũ cán bộ, công chức

cấp xã, nhằm tăng thêm tính xác thực, khách quan của kết quả nghiên cứuthực trạng qua khảo sát và kết quả khảo nghiệm.

7.2.6.Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Thu thập thông tin về hồ sơ của cán bộ, công chức cấp xã và hồ sơ cáchoạt động quản lý của CB,CC; để bổ sung thêm thông tin đánh giá thực trạng

và hiệu quả của phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham giacủa cộng đồng đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới Từ đó, xây dựngcác biện pháp thích hợp để phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sựtham gia của cộng đồng đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới ở huyệnPhong Thổ, tỉnh Lai châu

7.3 Phương pháp xử lí số liệu:

Sử dụng phương pháp thống kê toán học, đồ thị và biểu đồ Mã hóathông tin hợp lý để sử dụng các phần mềm thống kê toán học, để xử lí số liệunhằm bảo đảm tính chính xác và khách quan của số liệu thực tiễn về phát triểnđội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu Phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận về phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xãvới sự tham gia của cộng đồng đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới

Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với

sự tham gia của cộng đồng tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu đáp ứng yêucầu xây dựng nông thôn mới

Chương 3: Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với

sự tham gia của cộng đồng tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu đáp ứng yêucầu xây dựng nông thôn mới

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ VỚI SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU

XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Phát triển, nâng cao chất lượng và quản lý nhân sự, quản lí nguồn nhânlực là vấn đề quan tâm hàng đầu của mỗi đơn vị, mỗi cấp chính quyền Ở mỗiđơn vị hành chính cấp cơ sở, nhân lực ở đây là cán bộ, công chức đảm nhậncác nhiệm vụ, vai trò quan trọng trong bộ máy chính quyền cấp xã Phát triểnđội ngũ công chức cấp xã là nhiệm vụ hết sức quan trọng và cấp thiết trongquá trình phát triển kinh tế- xã hội, do đó đã được nhiều nhà khoa học trong

và ngoài nước quan tâm nghiên cứu, tiêu biểu như:

Tác phẩm “ Lý thuyết phát triển nguồn nhân lực” của tác giả Leonar

Nadler người Mỹ (1980) đã chỉ rõ những yếu tố ảnh hưởng, những nguyên tắctrong xây dựng và phát triển con người [20]

Về phát triển cán bộ, tác giả Nguyễn Phú Trọng và tác giả Trần Xuân

Sầm (2001) trong: “Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”, đã phân tích những cơ sở lý luận, cơ sở khoa học đối với việc phát triển đội ngũ cán bộ, công chức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện

đại hoá đất nước

Tác giả Trần Kim Dung (1997), “Quản trị nhân lực”; tác giả Phạm Minh Hạc (2001), “Về phát triển toàn diện con người thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đề tài KX-07” đã phân tích về nhân cách con người mới và

sự phát triển nhân cách toàn diện con người Việt Nam trong giai đoạn hiệnnay [122]

Tác giả Nguyễn Đức Chính (chủ biên), Trần Xuân Bách, Trần ThịThanh Phương (2016) đã nêu thực trạng và đề xuất các giải pháp để nâng cao

chất lượng giáo dục trong giai đoạn hiện nay trong tác phẩm “Quản lý chất lượng trong giáo dục”

Tác giả Thang văn Phúc và Chu Văn Thành đồng chủ biên: Chínhquyền cấp xã và quản lý nhà nước cấp xã đã đánh giá thực trạng, nghiêncứu các giải pháp để nâng cao chất lượng của chính quyền cấp xã và quản

lý nhà nước ở cấp xã

Một số luận văn Thạc sĩ Luật học cũng đã tìm hiểu chất lượng đội ngũcán bộ, công chức cấp xã và xây dựng các giải pháp để nâng cao chất lượng,hiệu quả của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã: Tác giả Nguyễn Thị Hậu

(2003): Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã ở tỉnh Phú Thọ hiện nay, Luận văn thạc sĩ Luật học, Hà Nội; tác giả Dương Hương Sơn (2004): Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã ở tỉnh Quảng Trị hiện nay, Luận văn thạc sĩ Luật, Học viện

Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

Như vậy, trong nước các tác giả đã đề cập tới đội ngũ cán bộ, phát triểnđội ngũ cán bộ, đặc biệt đội ngũ cán bộ cấp xã Tuy nhiên đối với một huyệnnghèo như huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, việc phát triển, nâng cao chấtlượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã vẫn chưa được nghiên cứu một cách

cơ bản, hệ thống Với lý do đó tôi lựa chọn nghiên cứu vấn đề “Phát triểnđội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng trên tạihuyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu” nhằm tìm kiếm các biện pháp phát triểnđội ngũ cán bộ, công chức cấp xã góp phần đưa huyện trở thành huyện pháttriển khá trong khu vực, đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới trong tìnhhình hiện nay

1.2.Những vấn đề lý luận về đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã

1.2.1 Cấp xã

- Khái niệm

Cấp xã (cấp cơ sở) là cấp trực tiếp tổ chức thực hiện mọi chủ trương,đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước trong thực tế Vì thế,cấp xã là cơ sở thực tiễn cho việc xây dựng và kiểm nghiệm tính đúng đắn củachủ trương, đường lối của đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước trongđời sống cộng đồng Cấp cơ sở là nơi nắm bắt và trực tiếp giải quyết các yêucầu, nguyện vọng của nhân dân trong một đơn vị hành chính

- Vai trò, vị trí cấp xã:

Cấp xã (cấp cơ sở) có vị trí, vai trò, đặc biệt quan trọng, chi phối mạnh

mẽ đời sống kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội của một cộng đồng dân cư vàtoàn thể nhân dân trong xã, là cầu lối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, làmắt xích quan trọng trong cơ chế thực hiện quyền lực nhân dân Mọi chủtrương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đều đượcthực hiện ở đó

- Đặc điểm cấp xã:

Cấp xã (cấp cơ sở) là cầu lối giữa cộng đồng dân cư và Nhà nước Cấp

xã (cấp cơ sở) là cấp tiếp xúc trực tiếp với cộng đồng, với nhân dân Cấp thấpnhất trong các cấp hành chính nhà nước, là cấp cuối cùng, trực tiếp triển khai,thực hiện các chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và là nơi trực tiếptổng hợp các yêu cầu, đòi hỏi về chính sách nhưng không trực tiếp ban hànhchính sách Cấp xã là cấp hành chính được tổ chức, thực hiện theo Hiếnpháp, pháp luật, các mệnh lệnh, quyết định của cấp trên nhưng vừa là nơi cónhiều hoạt động thực hiện theo cơ chế tự quản, làng xã

1.2.2 Cán bộ, công chức cấp xã

- Khái niệmcán bộ, công chức: Là một khái niệm, tên gọi người có chức

vụ trong một tổ chức, một cơ quan; người làm công tác nghiệp vụ chuyên môn trong một tổ chức một cơ quan.

“Cán bộ” trong từ điển tiếng việt được định nghĩa như sau:

- Người làm công tác nghiệp vụ chuyên môn trong cơ quan nhà nướcĐảng và đoàn thể

- Người làm công tác nghiệp vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phânbiệt với người không có chức vụ Đến nay từ “cán bộ” đã được dùng với rấtnhiều nghĩa khác nhau:

- Trong tổ chức đảng và đoàn thể, từ “cán bộ” được dùng với 2 nghĩa:một là để chỉ những người được bầu vào các cấp lãnh đạo, chỉ huy từ cơ sởđến Trung ương (cán bộ lãnh đạo) để phân biệt với đảng viên thường, đoànviên hay hội viên; hai là, những người làm công tác chuyên trách có hưởnglương trong các tổ chức Đảng và đoàn thể

- Trong quân đội là người chỉ huy từ tiểu đội trở lên (cán bộ tiểu đội,trung đội v.v.) và là sĩ quan từ cấp uý trở lên

- Trong hệ thống nhà nước, từ “cán bộ” được hiểu cơ bản là trùng với

từ công chức, chỉ những người làm việc trong cơ quan nhà nước thuộc ngànhhành chính, tư pháp, kinh tế, văn hoá và xã hội Đồng thời, từ "Cán bộ" cũngđược hiểu là những người có chức vụ chỉ huy, phụ trách, lãnh đạo

Dù cách dùng, cách hiểu trong các trường hợp, các lĩnh vực cụ thể cókhác nhau, nhưng về cơ bản từ "cán bộ" bao hàm nghĩa chính của nó là "bộkhung" là "nòng cốt" là chỉ huy như vậy có thể quan niệm một cách chungnhất "cán bộ" là một khái niệm dùng để chỉ những người có chức vụ cónghiệp vụ chuyên môn, có vai trò cương vị nòng cốt trong một tổ chức, một

cơ quan, có tác động ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức, cơ quan và các

quan hệ trong lãnh đạo chỉ huy, quản lý, điều hành góp phần định hướng sựphát triển của tổ chức Cán bộ tốt sẽ góp phần xây dựng tổ chức, cơ quan tốt

và ngược lại tổ chức, cơ quan tốt lại là môi trường để cán bộ tu dưỡng rènluyện tiến bộ

Công chức là một khái niệm, tên gọi người có chức vụ trong một tổ chức, một cơ quan; người làm công tác nghiệp vụ chuyên môn trong một tổ chức một cơ quan.

Công chức được hình thành thông qua tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch,chức vụ, chức danh, trong biên chế các cơ quan của đảng, đoàn thể, các phòngchuyên môn của huyện, người đứng đầu các đơn vị sự nghiệp, người đangcông tác tại các xã, phường, thị trấn trực tiếp tham mưu cho Chủ tịch Uỷ bannhân dân xã, phường, thị trấn

Theo Luật cán bộ, công chức năm 2008 về cán bộ, công chức được thể hiện như sau:

Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữchức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản ViệtNam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trựcthuộc Trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã,thành phố thuộc Tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế vàhưởng lương từ ngân sách nhà nước [Khoản 1, Điều 4, Luật cán bộ, côngchức năm 2008]

Cán bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) là công dânViệt Nam, được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hộiđồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy, người đứngđầu tổ chức chính trị - xã hội; công chức cấp xã là công dân Việt Nam đượctuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân

dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước [Khoản 3,Điều 4, Luật cán bộ, công chức năm 2008].

Như vậy cán bộ cấp xã gồm các vị trí sau: Bí thư, Phó bí thư đảnguỷ;Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân; Chủ tịch, Phó Chủ tịch Uỷ bannhân dân; Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Bí thư Đoàn thanhniên Cộng sản Hồ Chí Minh;Chủ tịch Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam;Chủ tịch

Hội nông dân Việt Nam (áp dụng đối với cấp xã, phường, thị trấn có hoạt động nông, lâm, ngư, nghiệp và có tổ chức Hội nông dân Việt Nam); Chủ tịch

Hội Cựu chiến binh Việt Nam

Công chức: Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ

nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản ViệtNam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện;trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan,quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vịthuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp

và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của ĐảngCộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung

là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sáchnhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sựnghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệpcông lập theo quy định của pháp luật [Khoản 2, Điều 4, Luật cán bộ, côngchức năm 2008]

Công chức cấp xã: Khái niệm công chức cấp xã được quy định tại Khoản

3, Điều 4 Luật cán bộ công chức năm 2008: “Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc

Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước” Như vậy công chức cấp xã có các chức danh như sau: Trưởng công an;

Chỉ huy trưởng ban chỉ huy quân sự; Văn phòng - thống kê; địa chính - xây

dựng -đô thị và môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc địa chính - nông

nghiệp -xây dựng và môi trường (đối với cấp xã); Tài chính -kế toán; Tư pháp

- hộ tịch; Văn hoá - xã hội

Như vậy cán bộ, công chức cấp xã là những người công tác tại các cơquan hành chính cấp cuối cùng trong hệ thống 4 cấp hành chính Đây lànhững người trực tiếp tổ chức thực hiện các Nghị quyết, chỉ thị của Đảng,chính sách pháp luật nhà nước đến người dân ở cơ sở, là những người gần dânnhất và là người phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân với Đảng, Nhànước

1.2.3 Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã

1.2.3.1 Khái niệm

Từ điển tiếng việt do nhà xuất bản Đà Nẵng phát hành năm 2010: Đội

ngũ “là tập hợp gồm một số đông người cùng chức năng nghề nghiệp, thành một lực lượng” [Trang 339].

Khái niệm đội ngũ dùng để gọi các tổ chức trong xã hội một cách khárộng rãi như: Đội ngũ tri thức, đội ngũ thanh niên xung phong, đội ngũ giáoviên…các khái niệm đó đều xuất phát theo cách hiểu thuật ngữ quân sự về độingũ đó là gồm nhiều người, tập hợp thành một lực lượng, hàng ngũ chỉnh tề

Tuy nhiên ở một nghĩa chung nhất chúng ta hiểu: Đội ngũ là tập hợpmột số đông người, hợp thành một lực lượng để thực hiện một hay nhiềuchức năng, có thể cùng nghề nghiệp hoặc khác, nhưng có chung mục đíchxác định; họ làm việc theo kế hoạch và gắn bó với nhau về lợi ích vật chất

và tinh thần cụ thể

Như vậy đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là tập hợp những ngườicùng công tác ở cấp xã, công tác trong cùng một tổ chức, tổ chức chính trị -

xã hội, có cùng chung một mục đích, làm việc theo kế hoạch và có sự gắn bóvới nhau về quyền lợi chính trị, lợi ích vật chất và tinh thần.

1.2.3.2.Vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã

Chính quyền cấp xã và cán bộ, công chức cấp xã là người lãnh đạo tổchức thực hiện mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước

là lực lượng giữ vai trò nòng cốt, điều hành hoạt động của bộ máy tổ chức xã,đồng thời là người trực tiếp lãnh đạo, tổ chức thực hiện mọi mặt đời sống kinh

tế - xã hội như: Được ủy quyền thực hiện việc thu hút một số loại thuế, quản

lý về tài nguyên, thực hiện chính sách xã hội bằng kinh phí ngân sách nhànước, thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh v.v.có liên quan trực tiếp đếnnghĩa vụ, quyền lợi thiết thực của các tổ chức và cá nhân trên địa bàn Vì vậyyêu cầu đối với cán bộ, công chức cấp xã phải chịu sự giám sát của nhân dân,

là công bộc của dân

Cán bộ, công chức cấp xã là người thực thi quyền hành pháp, trực tiếpquản lý điều hành các hoạt động, nhiệm vụ được giao từ cấp trên xuống Cán

bộ, công chức không những phải thi hành tốt nhiệm vụ được giao mà còn phảichịu trách nhiệm trước pháp luật về những gì mình làm Qua đó cho thấy cán

bộ, công chức cấp xã không chỉ biết về chuyên môn nghiệp vụ của mình màcần phải nắm rõ về pháp luật, những quy định của nhà nước để không bịphạm sai lầm trong công tác thực hiện nhiệm vụ

Cán bộ, công chức cấp xã là người đại diện cho nhân dân làm việc tạicấp thấp nhất trong bộ máy chính quyền của nước ta, vì vậy thường xuyêntiếp xúc và làm việc với nhân dân, đại diện ý chí và quyền lợi của nhân dântại địa phương Có thể nói rằng cán bộ, công chức cấp xã là người hiểu rõ tâm

tư và nguyện vọng của nhân dân nhất, không chỉ vậy còn nắm được phong tụctập quán, địa bàn lãnh thổ cụ thể của từng địa phương nên có thể đưa ra đượcnhững giải pháp phù hợp nhất

1.2.3.3 Đặc điểm của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã

Cán bộ, công chức cấp xã là một bộ phận của đội ngũ cán bộ, côngchức được tạo nên từ hai nguồn chính là bầu cử và tuyển dụng Do các tổchức hành chính nhà nước có 17 cấu trúc thứ bậc, thực hiện các chức năng đadạng, phức tạp nên cán bộ, công chức cấp xã cũng có những đặc trưng cơ bảngiống các đối tượng Cán bộ, công chức khác, đó là:

- Cán bộ, công chức là nhân tố chủ yếu, nhân tố hàng đầu đóng góp vào

sự tồn tại, phát triển của cơ quan, tổ chức Đồng thời họ chịu sự ràng buộctheo những nguyên tắc và khuôn khổ nhất định do tổ chức đặt ra

- Cán bộ, công chức mang tính Đảng, tính giai cấp rõ rệt và sản phẩmcủa họ là các quyết định quản lý; Cán bộ, công chức là những người đượchưởng lương từ ngân sách nhà nước; là chủ thể của nền công vụ, là nhữngngười thực thi công vụ và được Nhà nước đảm bảo các điều kiện cần thiết,quyền lợi chính đáng để có khả năng và yên tâm thực thi công vụ

- Đội ngũ cán bộ, công chức hoạt động mang tính chất ổn định, ít chịubiến động nhằm duy trì tính ổn định, liên tục của nền hành chính; họ được bảo

hộ bằng quy định “biên chế nhà nước” Bên cạnh những đặc điểm chunggiống như cán bộ, công chức khác, do đặc thù hoạt động của đội ngũ cán bộ,công chức cấp xã nên đội ngũ này có những đặc điểm đặc thù:

Một là, phần đa đội ngũ cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn đều là

người địa phương, sinh sống tại địa phương, có mối quan hệ dòng tộc và gắn

bó với người dân tại địa phương đó Cán bộ, công chức chính quyền cấp xã lànhững người xuất phát từ cơ sở, họ vừa trực tiếp tham gia lao động sản xuất,vừa là người đại diện cho nhân dân thực hiện chức năng quản lý nhà nước,giải quyết các công việc của nhà nước Do vậy, xét ở khía cạnh nào đó, cán

bộ, công chức cấp xã bị chi phối, ảnh hưởng rất nhiều bởi những phong tục

tập quán làng quê, những nét văn hóa bản sắc riêng đặc thù của địa phương,của dòng họ

Hai là, tính ổn định, liên tục công tác của cán bộ, công chức cấp xã

không giống như cán bộ, công chức từ cấp huyện trở lên đến Trung ương Cán

bộ chủ chốt được bầu cử ở cấp xã như tổ chức Đảng, Mặt trận tổ quốc, Hộiđồng nhân dân hết nhiệm kỳ nếu không trúng cử thì việc sắp xếp, bố trí côngtác về cơ bản không giống như cán bộ, công chức khác Khi hết nhiệm kỳ thôikhông đảm đương chức danh chủ chốt, số cán bộ đã qua đào tạo, có chuyênmôn nghiệp vụ, uy tín và kinh nghiệm được bố trí vào các vị trí khác, đượcchuyển hướng theo chế độ công chức; số còn lại, do không đủ tiêu chuẩnthì đương nhiên thôi không là cán bộ chuyên trách và không còn đượchưởng chế độ như công chức nữa

Ba là, sản phẩm hoạt động của cán bộ, công chức cấp xã là các quyết

định quản lý hành chính có tác động sâu rộng đến đời sống kinh tế, xã hội

và cục diện địa phương Vì vậy đòi hỏi người cán bộ, công chức phải cótrình độ hiểu biết sâu rộng, có kỹ năng làm việc thuần thục trên lĩnh vực

mà họ đảm nhiệm

Bốn là, cán bộ, công chức cấp xã trên cả nước hiện nay rất đông, tuy

nhiên về chất lượng chưa đồng bộ, độ tuổi tương đối già Trong khi, trình độchuyên môn, năng lực quản lý của đội ngũ chủ chốt chính quyền cơ sở chưađồng đều, mặt bằng chung còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý nhànước ở chính quyền cơ sở Vì vậy, đây là một trong những nguyên nhân dẫnđến hiệu quả giải quyết công việc của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xãchưa cao

1.2.3.4 Yêu cầu về đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã

+ Về phẩm chất đạo đức

Phẩm chất đạo đức là tiêu chuẩn quan trọng đối với cán bộ, công chứcnói chung và cán bộ, công chức cấp xã nói riêng họ phải là người hết lòngtrong công việc, vì sự nghiệp phục vụ nhà nước, phục vụ nhân dân, có đạođức tốt, có tư cách đúng đắn trong thực thi công vụ.

Người CB,CC làm việc tại xã trước tiên phải là người có lịch sử bảnthân rõ ràng, có một lý lịch phản ánh rõ ràng mối quan hệ gia đình và xã hội.Nếu không xem xét kỹ điều đó sẽ dẫn đến việc tuyển dụng những con ngườithiếu tư cách, trong thực thi công vụ sẽ dẫn đến việc lợi dụng chức quyền đểmưu cầu lợi ích cá nhân Đây là chỉ tiêu phản ánh mang tính chất định tínhnên rất khó đo lường hay định lượng được, do đó nội dung chỉ tiêu này sẽđược xem xét thông qua những quy định cụ thể về những việc không đượclàm của đội ngũ CB,CC theo Luật cán bộ, công chức năm 2008 và Luậtviên chức năm 2010

+ Về trình độ học vấn

Trình độ học vấn là sự hiểu biết của cán bộ, công chức đối với nhữngkiến thức phổ thông về tự nhiên và xã hội Trình độ học vấn được biểu hiệnthông qua các chỉ tiêu:

Xây dựng phát triển đội ngũ CB,CC có năng lực cao, có trình độchuyên môn giỏi, mới có thể hoàn thành công việc được giao Trình độ của

cán bộ được đánh giá là tốt khi đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ

đó Cụ thể trong thời kỳ hiện nay khi khoa học công nghệ phát triển, CB,CCphải có trình độ tiếp cận và sử dụng công nghệ hiện đại, làm chủ khoa học -công nghệ trong lĩnh vực chuyên môn của mình Qua đó có được kỹ năng tiếpcận và sử dụng những công nghệ mới phục vụ cho quá trình công tác

Xây dựng, phát triển đội ngũ CB,CC được trang bị văn hóa chính trị,văn hóa công sở cao, làm việc khoa học, hiệu quả, vì dân Người CB,CC phải

có nhận thức: hành động của mình là phục vụ nhân dân Công cuộc cải cáchhành chính đã được đẩy mạnh từ nhiều năm nay cũng là nhằm vào mục tiêunày Lối làm việc tùy tiện, nặng về hành chính, quan liêu, thói cửa quyền,hách dịch của một bộ phận cán bộ tồn tại khá lâu đã làm ảnh hưởng đến uy tíncủa Đảng, Chính quyền làm giảm hiệu quả công việc trong các cơ quan Nhànước Do đó trình độ chuyên môn của đội ngũ CB,CC được đo bằng:

+ Về trình độ lý luận chính trị và quản lý nhà nước

Trình độ lý luận chính trị của CB,CC là sự hiểu biết về chủ nghĩa Mác

-Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bộ máy và nguyên tắc tổ chức của hệ thốngchính trị Việt Nam và trên thế giới…Trình độ lý luận chính trị là một chỉ tiêuđánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, bao gồm:

- Tỷ lệ CB,CC đạt trình độ lý luận chính trị sơ cấp

- Tỷ lệ CB,CC đạt trình độ lý luận chính trị trung cấp

- Tỷ lệ CB,CC đạt trình độ lý luận chính trị cao cấp, cử nhân

Trình độ quản lý nhà nước của đội ngũ CB,CC cấp xã đóng vai trò quan

trọng trong công tác tổ chức hoạt động của chính quyền cấp xã, bao gồm cácchỉ tiêu:

- Số lượng CB,CC đã qua lớp bồi dưỡng về quản lý nhà nước

- Số lượng CB,CC đạt trình độ sơ cấp về quản lý nhà nước

- Số lượng CB,CC đạt trình độ trung cấp về quản lý nhà nước

- Số lượng CB,CC đạt trình độ đại học về quản lý nhà nước

- Số lượng CB,CC đạt trình độ sau đại học về quản lý nhà nước

Ngoài những chỉ tiêu trên thì tiêu trí về trình độ tin học và ngoại ngữgóp phần không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã

để có thể theo kịp với nhịp độ phát triển của xã hội và của toàn thế giới trongthời kỳ công nghệ 4.0

+ Về cơ cấu

Cơ cấu đội ngũ cán bộ, công chức thể hiện tính ổn định, kế thừa và pháttriển từng bước chuẩn hoá cán bộ theo tiêu chuẩn chức danh, thể hiện sự phùhợp, hợp lý về độ tuổi, số lượng nam, nữ, dân tộc thiểu số, trình độ chuyênmôn, chuyên ngành đào tạo để có thể đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ chínhtrị của từng tổ chức, bộ phận

Theo Nghị quyết số 42 - NQ/TW ngày 30.11.2004 của Bộ Chính trị vềcông tác quy hoạch cán bộ, lãnh đạo quản lý thời kỳ đẩy mạnh công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước; Hướng dẫn số: 15-HD/BTCTW, ngày 05 tháng 11năm 2012 Ban Tổ chức Trung ương về công tác quy hoạch cán bộ, lãnh đạo,quản lý theo tinh thần Nghị quyết số 42 - NQ/TW ngày 30.11.2004 của BộChính trị

- Dưới 35 tuổi không dưới 35%; từ 35 đến 50 tuổi khoảng 55% đến65%; trên 50 tuổi khoảng 20% đến 30%

- Cơ cấu nữ: không dưới 15%

- Cơ cấu ngành nghề theo định hướng phát triển kinh tế - xã hội, công

tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và đặc điểm từng địa phương.

- Cơ cấu dân tộc: Phù hợp với cơ cấu dân tộc từng địa phương

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19.5.2018 Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ cần phấn đấu về cơ cấu quy hoạch đối với cấp ủy các cấp như sau:

Đối với cán bộ chuyên trách cấp xã: 100% có trình độ cao đẳng, đạihọc và được chuẩn hóa về lý luận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năngcông tác

Phải có cán bộ nữ trong cơ cấu ban thường vụ cấp ủy và tổ chức đảngcác cấp Tỉ lệ nữ cấp ủy viên các cấp đạt từ 20 - 25%; tỉ lệ nữ đại biểu Quốchội, Hội đồng nhân dân các cấp đạt trên 35% Ở những địa bàn có đồng bàodân tộc thiểu số, phải có cán bộ lãnh đạo là người dân tộc thiểu số phù hợpvới cơ cấu dân cư

Tóm lại, phát triển đội ngũ cán bộ cấp xã là làm biến đổi đội ngũ cán

bộ, công chức theo chiều hướng tích cực cả về số lượng, chất lượng và cơcấu

1.3 Những vấn đề lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng, đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới

1.3.1 Phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng, đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới

1.3.1.1 Khái niệm

+ Phát triển nguồn nhân lực

Phát triển nguồn nhân lực là sự phát triển của con người, đó là sự pháttriển theo hướng tích cực về chân - thiện - mỹ về số lượng và chất lượng, qua

đó con người có thể nâng cao hiệu quả, chất lượng công tác, trong cuộc sống

theo hướng ngày càng hoàn thiện và tốt hơn.

+ Phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã

Từ những góc độ nhìn nhận khác nhau được nêu ở trên, có thể đưa ra

khái niệm phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã như sau: Phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là làm tăng tiến cả về số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ, làm biến đổi theo chiều hướng tích cực những phẩm chất đạo đức, trình độ, năng lực và khả năng thích ứng, thực hiện có hiệu quả nhiệm

vụ được giao của họ.

+ Phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã với sự tham gia của cộng đồng, đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới: là quá trình làm tăng tiến cả về số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ, làm biến đổi theo chiều hướng tích cực những phẩm chất đạo đức, trình độ, năng lực và khả năng thích ứng, thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ được giao của họ đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới

1.3.1.2.Tầm quan trọng của việc phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.

Trong những năm vừa qua, Đảng và Nhà nước ta luôn chú trọng vàquan tâm tới việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và cán bộ,công chức chính quyền cấp xã nói riêng Đây là nhân tố then chốt để thựchiện nhiệm vụ trọng tâm là phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa; đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước, hội nhập kinh tếquốc tế; thực hiện thành công chương trình cải cách nền hành chính nhà nước

và xây dựng nông thôn mới, góp phần ổn định hệ thống chính trị và chấtlượng bộ máy nhà nước

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã đề ra mục tiêu:“ Xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức, lối sống lành mạnh, không quan liêu, tham nhũng, lãng phí, kiên quyết đấu tranh

chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí; có tư duy đổi mới, sáng tạo, có kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; có tinh thần đoàn kết, hợp tác, ý thức tổ chức kỷ luật cao và phong cách làm việc khoa học, tôn trọng tập thể, gắn bó với nhân dân, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm Đội ngũ cán bộ phải đồng bộ,

có tính kế thừa và phát triển, có số lượng và cơ cấu hợp lý”.

Thời gian qua, đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã từngbước phát triển cả về số lượng và chất lượng, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêucầu của thời kỳ mới Đa số cán bộ, công chức cấp xã có phẩm chất đạo đứctốt, trung thành với lý tưởng, tin tưởng vào sự nghiệp đổi mới của Đảng; cólối sống trong sáng, giản dị, gần gũi với nhân dân, tâm huyết với công việc.Đây là nhân tố quan trọng góp phần đảm bảo tổ chức thực hiện thành côngđường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, lãnh đạo nhân dânphát triển kinh tế - xã hội và thực hiện thắng lợi các mục tiêu đã đề ra

Tuy nhiên, trước tác động tiêu cực của kinh tế thị trường, một số bộphận cán bộ, công chức nói chung, cán bộ, công chức cấp xã nói riêng có biểuhiện suy thoái về phẩm chất đạo đức, thái độ quan liêu, hách dịch, chưa thựchiện tốt công tác dân chủ cơ sở; có dấu hiệu, tư tưởng cơ hội, ý thức kỷ luậtkém gây mất đoàn kết nội bộ; tinh thần phê bình và tự phê bình còn thấp, gâytổn hại đến uy tín và làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhànước Mặt khác, tỉ lệ cán bộ, công chức chưa đạt chuẩn còn cao Trình độ củađội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã ở nước ta còn thấp Vì vậy,việc phát triển đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã là việc làm quantrọng và rất cần thiết hiện nay

Đội ngũ cán bộ, công chức của hệ thống chính trị cấp xã có tầm quantrọng đặc biệt về nhiều mặt và là một trong những nhân tố có ý nghĩa chiếnlược, quyết định sự thành bại của công cuộc xây dựng và phát triển cho các xã

đặc biệt khó khăn Để tiếp tục phát triển và nâng cao chất lượng cuộc sốngcho đồng bào ở các xã đặc biệt khó khăn đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công chức xãcũng phải được phát triển cả về mặt số lượng và chất lượng sao cho phù hợpvới yêu cầu của xã hội.

Để nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân tại các xã trên địa bànhuyện Phong Thổ, một trong những vấn đề quan trọng nhất cần đặc biệt quantâm là phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cho cấp xã

1.3.1.3 Mục tiêu, nhiệm vụ phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.

Mục tiêu phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là nâng cao hiệuquả công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ văn hoá, chuyên môn vàkiến thức lý luận chính trị, quản lý nhà nước, pháp luật, nghiệp vụ công tácđảng, mặt trận tổ quốc, đoàn thể, tin học văn phòng đối với cán bộ, công chứcnhằm phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có phẩm chất chính trị vữngvàng, có trình độ kiến thức đúng theo chức trách nhiệm vụ được giao và nănglực thực hiện công vụ

Nhiệm vụ phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã:

Thứ nhất, Nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lí điều hành, trong chỉ đạo

cần phải thực hiện đúng quan điểm của Đảng, đẩy mạnh phát triển kinh tế - xãhội, xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân,giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, ngăn chặn các tệ nạn xã hội Xâydựng khối đại đoàn kết toàn dân, giải quyết kịp thời những vấn đề liên quanđến cuộc sống của nhân dân và những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở

Thứ hai, Đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng

lực công tác của đội ngũ cán bộ chuyên trách và công chức nhất là kiến thức,

kỹ năng làm việc, đạo đức nghề nghiệp và khả năng xử lý các tình huống cụthể phát sinh ở cơ sở

Thứ ba, Đào tạo bồi dưỡng phải dựa trên cơ sở nhu cầu đòi hỏi cấp

thiết của từng xã, tránh tình trạng đào tạo, bồi dưỡng xong không sử dụnghoặc đào tạo sai địa chỉ dẫn đến lãng phí trong công tác đào tạo.

Thứ tư, thực hiện tốt công tác luân chuyển, điều động, bổ nhiệm cán bộ

để đào tạo bồi dưỡng và tạo nguồn cán bộ lâu dài

Thứ năm, Chỉ đạo Uỷ ban nhân dân các xã sửa đổi bổ sung đề án cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa”; xây dựng và thực hiện tốt

quy chế dân chủ ở cơ sở, đảm bảo phát huy quyền làm chủ của nhân dân,quyền giám sát đối với các hoạt động của cơ quan nhà nước

Thứ sáu, Đổi mới sự chỉ đạo cấp trên đối với cơ sở, các hoạt động

hướng về cơ sở, sâu sát, nắm vững tình hình cơ sở, tôn trọng và giải quyết kịpthời các yêu cầu chính đáng của nhân dân

Thứ bảy, Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra công vụ cơ

sở để phát hiện những sai lệch, biểu hiện tiêu cực để kịp thời uốn nắn, khắcphục Đồng thời tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn Đảng,ngăn chặn đẩy lùi tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí trong đội ngũ cán bộ,công chức

1.3.1.4 Nội dung phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã

- Quy hoạch tạo nguồn

Quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý là công tác phát hiện sớm nguồncán bộ trẻ có đức, có tài, có triển vọng về khả năng lãnh đạo, quản lý, đưa vàoquy hoạch để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn các chức danh lãnhđạo, quản lý, đáp ứng nhiệm vụ chính trị trước mắt và lâu dài của từng địaphương, cơ quan, đơn vị

- Tuyển dụng

Tuyển dụng là quy trình sàng lọc và tuyển chọn những người có đủnăng lực đáp ứng một công việc trong một tổ chức, công ty hoặc một chươngtrình tự nguyện hay nhóm cộng đồng