giao an chuan van 8

Các giờ học phải được tổ chức thành các hoạt động giúp HS học tập chủ động, tích cực; coi trọng và tăng cường luyện tập, vận dụng thực hành - Giáo viên học tập nâng cao nhận thức và năn

Những vấn đề được đề cập trong chương trình tập

I Thùc tr¹ng

Qua kì thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học

2009- 2010

Chất lượng dạy và học môn ngữ văn qua một số

kênh thông tin

điểm dưới 2 toàn thành

phố 540/ 24383=2, 22%

Tỉ lệ chung 60, 27%

– Quận huyện có tỉ lệ trên trung bình thấp nhất là Kiến Thụy: 29, 44%; Dương Kinh : 47, 67%; Đồ Sơn :

49, 68 Điểm dưới 2 ở Tiờn LÃng l 02/ 2209, qu n à ở ậ Lờ Chõn l 35/ 2829; Ki à ờn Thụy l 157, D à ương Kinh l 31/ 645 à Quận đạt kết quả cao nhất nội thành là quận Ngô quyền ( 74, 01%), ngoại thành là Tiên Lãng ( 62, 89%)

– Trường tỉ lệ thấp nhất : THCS Đại Hợp ( 78, 57%),

Đại Đồng ( 78, 31%), Đoàn Xá( 78, 15%) Trường đạt kết quả cao nhất là THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm ( VĩnhBảo ) : 96, 65%; THCS Chu Văn An : 86, 11; THCS Trần Phú: 84, 4%

Trong đó

NhËn xÐt chung

Chất lượng đại trà khu vực nội

thành cao hơn ngoại thành

Giữa các quận huyện, chất

lượng không đồng đều( Ngô

Quyền và Dương Kinh; Tiên

Lãng và Kiến Thụy )

Chất lượng mũi nhọn ngoại thành cao hơn nội thành TÌNH TRẠNG HS THIẾU HỤT KIẾN THỨC VÀ KĨ NĂNG NGỮ VĂN TỐI THIỂU PHỔ BIẾN Ở TẤT CẢ CÁC QUẬN

HUYỆN

II NguyÊN NHÂN

- Điều kiện dạy và học ở một số địa phương gặp gặp nhiều khó khăn

- Sự trở lại của phương pháp dạy học cũ Điểm cơ bản là việc giáo

viên không tổ chức hoạt động cho Hs; học sinh không được luyện tập thực hành nhiều

- Trong các giờ dạy, tình trạng dạy chưa đạt chuẩn diễn ra phức tạp, thường xuyên, khó kiểm soát - Trong ôn tập chuẩn bị thi cử, có hiện tượng đoán tủ; buông lỏng trách nhiệm tổ chức, đôn đốc, chữa,

chấm, rèn kĩ năng cho trò.

- Việc đổi mới kiểm tra đánh giá rất chậm chạp, phiến diện

- Việc dạy học phân hóa chưa được quan tâm đúng mức

III ĐỊNH HƯỚNG

- Tích cực đổi mới phương pháp dạy học Các giờ học phải được

tổ chức thành các hoạt động giúp HS học tập chủ động, tích cực; coi trọng và tăng cường luyện tập, vận dụng thực hành

- Giáo viên học tập nâng cao nhận thức và năng lực chuyên môn

để đảm bảo giảng dạy đạt các chuẩn kiến thức và kĩ năng.

- Tăng cường sử dụng đồ dùng dạy học, phiếu học tập, các

phương tiện dạy học, vở bài tập để hỗ trợ đổi mới phương pháp

và tổ chức dạy học.

- Tích cực đổi mới kiểm tra đánh giá thúc đẩy đổi mới phương

pháp dạy học

A MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MỚI

2.1 Phương pháp phát hiện và giảI quyết vấn đề

2.1.a Bản chất

- Phát hiện tình huống có vấn đề

- Giải quyết vấn đề

- Xây dựng kiến thức mới

2.1.b Qui trình thực hiện

- Phát hiện vấn đề:

+ GV nêu câu hỏi phát hiện

+ HS nhận dạng vấn đề nảy sinh

- Giải quyết vấn đề:

+ Xây dựng giả thuyết

+ Lập kế hoạch giải quyết

+ Thực hiện giải quyết vấn đề

- Kết luận

2.1.c ưu điểm và hạn chế của phương pháp

- ưu điểm:

+ Là phương pháp dạy học tích cực + Phát triển năng lực nhận thức, giải quyết vấn đề cho HS.

- Hạn chế:

+ Cần phải có nội dung phù hợp + GV cần có trình độ chuyên môn tốt

+ HS cần có năng lực tự học và học tập tích cực + Tốn nhiều thời gian thiết kế bài

Thí dụ : Trong b ài “ Cầu Long Biờn - chứng nhõn lịch sử” tỏc giả đó thể hiện tỡnh cảm sõu sắc với cõy cầu Mặc dự, cõy cầu này được người Phỏp thiết kế và xõy dựng khi xõm lược nước ta Phải chăng, tỡnh cảm của tỏc giả đơn thuần là sự rung động trước vẻ đẹp của cõy cầu, khụng gắn với tinh thần yờu nước và tinh thần dõn tộc ?

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Nêu vấn đề: í nghĩa

chứng nhõn và giỏ trị sõu

sắc của cầu Long Biờn

Gợi ý : Cầu được xõy

dựng bằng cụng sức và cả

mỏu xương của ai? Ra đời

trong hoàn cảnh đau

thương của dõn tộc, ngoài

giỏ trị về giao thụng kinh

tế, cầu cũn cú giỏ trị lịch sử,

văn húa và nhõn văn gỡ?

-HS : Đưa cỏc giả thuyết trỏi ngược với

điều đó thể hiện trong tỏc phẩm ( Chẳng hạn, tỏc giả ghờ sợ cõy cầu, phủ định mọi giỏ trị của cõy cầu ) Điều gỡ sẽ đến với cảm nhận của người đọc ?

-HS Giải quyết vấn đề : Mặc dự

cầu Long Biờn ra đời trong một hoàn cảnh đặc biệt như thế, nhưng nú là kết tinh lao động của người Việt và tài hoa, trớ tuệ của người

Phỏp Nú khụng những là một tỏc phẩm kiến trỳc đẹp, giàu giỏ tri, mà con là chứng nhõn lịch sử, là giỏ trị tỡnh người

-Kết luận : Thỏi độ văn húa, sõu sắc của tỏc giả với cầu Long Biờn với cầu Long Biờn

2.2.Phương pháp sử dụng bài tập

2.2.a Bản chất của phương pháp

Thông qua việc giải bài tập

- HS thu nhận được kiến thức mới

- HS vận dụng kiến thức, kĩ năng để phát triển tư duy

- HS phát triển năng lực nhận thức, giải quyết vấn đề

Bài tập Ngữ văn vừa là phương tiện, vừa là PPDH

2.2.b Qui trình thực hiện

- GV nêu bài tập chứa đựng vấn đề cần nhận thức

- HS giải bài tập dưới sự dẫn dắt của GV

Thí dụ : Sử dụng câu hỏi bài tập giúp HS tích cực vận dụng kiến thức vào thực tế

Câu hỏi : Hãy nêu ý nghĩa tên gọi các hội thi thể thao của thanh thiếu niên

Hoạt động giải bài tập của HS có thể như sau :

Phương hướng chung Hoạt động cụ thể

− Phân tích đề bài : cho cái

gì ? yêu cầu cái gì ?

-Việc làm : -Kết luận:

2.3 Phương pháp học tập hợp tác theo nhóm nhỏ

2.3.a Bản chất

- GV tổ chức cho HS cùng nhau thực hiện một nhiệm vụ nhất định, trong một thời gian nhất định.

- HS làm việc cá nhân, làm việc theo cặp, chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác cùng nhau trong nhóm nhỏ có

tổ chức

2.3.b Qui trình thực hiện

- Bước 1: Chia nhóm, phân công nhóm trưởng, thư kí

- Bước 2: Giao nhiệm vụ

- Bước 3: HS triển khai hoạt động trong nhóm

- Bước 4: các nhóm báo cáo kết quả

- Bước 5: GV nhận xét, đánh giá, chốt lại kiến thức cần lĩnh hội

2.3.c Uu nhược điểm của phương pháp

- Uu điểm

+ Giúp hình thành và phát triển năng lực tổ chức, hợp tác của HS trong hoạt động xã hội

+ Giúp hình thành năng lực quản lí, lãnh đạo của người lao động

- Nhược điểm

+ Dễ gây ỉ lại cho HS kém, lười học

Thí dụ : Trong gi ờ tập làm văn, cụ giỏo ra đề tả một đầm sen Cụ yờu cầu phải tả rất sinh động, chõn thực Nhưng trờn thực tế, cả nhúm em, chưa một bạn nào được một lần biết đầm sen Làm thế nào bõy giờ?

Hoạt động của GV Hoạt động của nhóm HS

-Ghi nội dung thảo

1-2 HS đọc lại nội dung cho cả lớp nghe trước khi tiến hành

- Nhóm HS tiến hành giải quyết vấn đề.

- Nhóm trưởng phân công cho các nhóm viên các nhiệm vụ : +T ỡ m luận điểm

+T ỡ m dẫn chứng + So sánh, b ỡnh luận

HS ghi lại các ý kiến đã thống nhất trong nhómvà viết kết luận( do cả nhóm thảo luận)

- Đ ại diện nhóm báo cáo kết quả

HS lắng nghe, quan sát, bổ sung ý kiến, nếu cần.

HS tự đánh giá.

• T ă ng cường học tập cá thể phối hợp với học tập hợp tác;

• Kết hợp đánh giá của thầy với tự

đánh giá của trò.

Đổi mới PPDH như thế nào ?

• Kế thừa, phát triển những ưu điểm trong hệ thống các PPDH quen thuộc

• Học hỏi, vận dụng một số PPDH mới phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện dạy học ở địa phương

NHỮNG CẢN TRỞ ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI PPDH Ở THCS

Điều kiện đổi mới PPDH ?

• Nâng cao trình độ học vấn và năng lực sư

phạm của

- Nâng cao ý thức trách nhiệm, lòng yêu nghề vfa năng lực chuyên môn, năng lục sư phạm cho đội ngũ GV

- HS tự giác, hứng thú học tập

- Đổi mới chương trình và SGK

- Đảm bảo có đồ dùng dạy học, trang thiết bị và cơ sở vật chất theo quy định của Bộ GD-ĐT

- Đổi mới kiểm tra, đánh giá,

B ĐỔI MỚI CÁCH s ỌAN BÀI

Đổi mới cách soạn bài

Một số lưu ý khi soạn bài

• Trong từng hoạt động, liên quan đến thời gian, đồ dùng, phương tiện, số lượng học sinh tham gia cần được tính toán kĩ

lưỡng và ghi vào bài soạn

• Các đơn vị kiến thức và kĩ năng thái độ ( Thường chúng ta chỉ chú ý đến kiến

thức) ghi cột riêng, không ghi lẫn vào cột hoạt động của trò

Một số nội dung chỉ đạo đổi mới PPGD

1 Xác định về tư tưởng đối với GV, thể hiện quan điểm kiên định đổi mới PPGD

2.Tổ chức, chỉ đạo thường xuyên, có kế hoạch, không chạy theo phong trào, cao trào, hình thức3.Có biện pháp kiểm tra, đánh giá, khen, chê kịp thời

4 Mỗi thời điểm tập trung chỉ đạo một số nội

dung trọng tâm, then chốt

5 Cải tiến nội dung sinh hoạt chuyên môn

C.Qui trình dạy cỏc bài Đọc- hiểu

• 1.Quy trình dạy tỏc phẩm thơ

• Bước 1: Tìm hiểu bố cục bài thơ:Bài học có mấy phần ? Nội

dung chính của mỗi phần là gì ?

Dạy thơ

• -Bước 2 : Tìm hiểu văn bản :

• Nhận xét về cảm hứng ban trùm? Diễn

biến tâm trạng trữ tình ( mạch cảm xúc )? Hình tượng trung tâm là gì? Những yếu tố nào về hình thức nghệ thuật nổi bật làm rõ cảm hứng, cảm xúc, tâm trạng và hình

tượng đó ( thể thơ, giọng điệu, hình ảnh,

nhịp điệu )

Dạy thơ

• Bước 3: Hướng dẫn thưởng thức, bình giá

• Nhận xét đặc sắc về nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật

• Đánh dấu mốc nào về tính độc đáo về nội và

2 Qui trình dạy văn xuôi ( tự sự )

• Bước 1: Như dạy thơ

• Bứớc 2 : Tìm hiểu văn bản : Cốt truyện và phân

tích cốt truyện : Phản ánh mảng hiện thực nào của đời sống ? Chứa đựng mâu thuẫn, xung đột gì?

Nhân vật, tuyến nhân vật thế nào ? Điểm nhìn, ngôi

kể, vai kể, nghệ thuật kể, biến cố, chi tiết, giọng điệu Góp phần thể hiện tính cách nhân vật, cảm hứng cảu tác giả Như thế nào?

2 Quy trình dạy TP văn xuôi

• Bước 3: Hướng dẫn thưởng thức và bình giá tác

phẩm văn xuôi

• Nhận xét nét đặc sắc nhất về nội dung và hình

thức nghệ thuật của tác phẩm

• Đánh giá tác động của tác phẩm về nội dung tư

tưởng đối với bạn đọc ( Xưa/ nay)

• Đánh giá giá trị của hình thức nghệ thuật của

tác phẩm

• Chỉ ra những câu, đoạn văn hay đáng ghi nhớ

trong văn bản được học

3.Qui trỡnh dạy văn bản nghị luận

• Bước 1: Hướng dẫn đọc và tìm hiểu bố cục

• Tóm tắt VB - Bố cục, từ ngữ khó

• Vai trò của các yếu tố ngoài văn bản

• Bước 2: Hướng dẫn tìm hiểu văn bản

• Nhận xét về nội dung, tư tưởng chủ đạo

– Chỉ ra sự phù hợp của nội dung tư tưởng ấy với các

hình thức biểu đạt : thể loại, luận điểm, luận cứ và

2 Quy trình dạy TP nghị luận

• Bước 3: Hướng dẫn thưởng thức và bình giá tác

phẩm nghị luận

• Nhận xét nét đặc sắc nhất về nội dung và hình

thức nghệ thuật của tác phẩm

• Đánh giá tác động của tác phẩm về nội dung tư

tưởng đối với bạn đọc ( Xưa/ nay)

• Đánh giá giá trị của hình thức nghệ thuật của

tác phẩm

• Chỉ ra những câu, đoạn văn hay đáng ghi nhớ

trong văn bản được học

4 §äc hiÓu kÞch b¶n v¨n häc

• 1 Yªu cÇu vÒ néi dung bµi häc :

• Néi dung chÝnh cña t¸c phÈm

– Nhận xét về nội dung, tư tưởng chủ đạo

– Chỉ ra sự phù hợp của nội dung tư tưởng ấy với các

hình thức biểu đạt của VB : thể loại, cốt truyện, nhân vật, không gian và thời gian, hành động và xung đột,

• Đánh giá tác động của tác phẩm về nội dung tư tưởng

đối với bạn đọc ( Xưa/ nay)

• Đánh giá giá trị của hình thức nghệ thuật của tác phẩm

( chú ý lời thoại và xung đột)

• Chỉ ra những lời thoại hay đáng ghi nhớ trong văn bản

được học

IV Sử dụng vở bài tập

• Thiết kế của vở bài tập

• Cách dùng: Bám theo tiến trình giờ day