III/ PHƯƠNG PHÁP:Đọc diễn cảm – gợi tìm – phân tích – tích hợp thảo luận trả lời câu hỏi sgk IV/TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY-HỌC: 1/Ổn định lớp: 2/Kiểm tra bài cũ: lại một đoạn mà em thí
Trang 1MÃ GIÁM SINH MUA KIỀU
( Trích Truyện Kiều )
I/MỤC TIÊU BÀI HỌC:
-Hiểu được tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du :khinh bỉ và căm phẫn sâu sắc bọn buôn người; đau đớn, xót xa trước thực trạng con người bị hạ thấp, bị chà đạp
-Thấy được nghệ thuật miêu tả nhân vật của tác giả:khắc hoạ tính cách qua diện mạo, cử chỉ
II/ CHUẨN BỊ:
-HS: Đọc bài, soạn
-GV: SGK, SGV
III/ PHƯƠNG PHÁP:Đọc diễn cảm – gợi tìm – phân tích – tích hợp thảo luận trả lời câu
hỏi sgk
IV/TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY-HỌC:
1/Ổn định lớp:
2/Kiểm tra bài cũ:
lại một đoạn mà em thích nhất trong Kiều ở lầu Ngưng Bích
Hãy cho biết diễn biến tâm trạng của Kiều ở lầu Ngưng Bích
3/Bài mới :
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG
Hoạt động 1: đọc hiểu văn
bản
Gv gợi dẫn
Hoạt động 2 :Tìm hiểu văn
bản
H:Mã Giám Sinh được giới
thiệu qua những chi tiết nào?
Qua đó, em có nhận xét gì về
từ hành động lời nói và nhân
thân của nhân vật này
H:Trong đoạn trả giá đắn đo
của MGS ta thấy hắn hiện lên
là một người như thế nào?
Căn cứ vào chi tiết nào mà
em khẳng định như vậy? Hãy
phân tích những chi tiết đó để
HS đọc phần chú thích
Hs đọc văn bản và trả lời câu hỏi
HS đọc văn bản
HS trả lời tên, quê không rõ ràng;ăn nói thiếu lễ phép; chung diện quá mức …
HS trả lời
Bản chất bất nhân vì tiền của MGS bộc lộ qua cảnh mua bán : đối xử với Kiều như một món hàng – cân đong, đo đếm cả nhan sắc và tài hoa; lạnh lùng vô cảm trước gia cảnh của Kiều và tâm lí mãn nguyện
I-Giới thiệu đoạn trích
Đoạn trích nằm ở đầu
phần thứ hai(Gia biến và lưu lạc)
-Đoạn trích nói về việc Mã Giám Sinh đến mua Kiều
II Đọc – hiểu văn bản
1/Nhân vật Mã Giám Sinh
-Lai lịch không rõ ràng
-Một kẻ chải chuốt lố lăng không phù hợp
-Hành động lời nói vô lễ của kẻ vô học
-Hiện nguyên hình là
Tuần 8 - Tiết
36-37
Ngày soạn :
Ngày dạy :
Trang 2Tiết 2
H:Phân tích hình ảnh của
Thuý Kiều trong đoạn trích
này? Phân tích những chi tiết
này để thấy được tâm trạng
của Thuý Kiều?
H:Đọc đoạn trích ta thấy được
thái độ của tác giả qua cách
miêu tả từng nhân vật.Em hãy
cho biết thái độ của tác giả
như thế nào đối với từng nhân
vật trong đoạn trích và xã hội
xưa?
GV bình
=>Tác giả đã phơi bày và lên
án thực trạng xã hội xấu xa,
con người bị biến thành hàng
hoá, đồng tiền và những thế
lực tàn bạo chà đạp lên tất cả
Nhà thơ thương cảm, xót xa
trước thực trạng con người bị
chà đạp hạ thấp
Đặc sắc nghệ thuật của đoạn
thơ là gì ?
gì chẳng xong Bản chất vì tiền
trong hành động mặc cả keo kiệt …
**************************
HS trả lời
-Thuý kiều bị xem như một món hàng, Kiều buồn rầu, tủi hổ, sượng sùng trong bước đi
ngại ngùng, ê chề trong cảm giác thẹn trước hoa và mặt dày
trước gương Là một người ý thức được nhân phẩm, Kiều đau uất trước cảnh đời ngang
trái, đau khi nghĩ tới nỗi mình tình duyên dang dở, uất bởi nỗi nhà bị vu oan giá hoạ Bao
trùm tâm trạng Kiều là sự đau đớn tái tê …
-khinh bỉ và căm phẫn sâu sắc bọn buôn người, đồng thời tố cáo thế lực đồng tiền chà đạp lên con người Tác giả thể hiện niềm cảm thương sâu sắc trước thực trạng con người bị hạ thấp,
bị chà đạp Nhà thơ như hoá thân vào nhân vật để nói lên nỗi đau đớn, tủi hổ của Thuý Kiều
Hs đọc ghi nhớ
người bất nhân, một tên lái buôn keo kiệt
*********************
2/Tâm trạng của Thuý Kiều
… ngại ngùng …
… thẹn trước hoa … mặt dày trước gương
… nỗi mình … nỗi nhà -> Buồn rầu, tủi hổ, sượng sùng, đau uất trước cảnh đời oan trái
III/ Tổng kết:
1 Nội dung :
Tác giả đã bóc trần bản chất xấu xa , đê tiện của Mã Giám Sinh , qua đó lên án những thế lực tàn bạo chà đạp lên sắc tài và nhân phẩm của người phụ nữ
2 Nghệ thuật :
Bằng việc miêu tả ngoại hình , cử chỉ và ngôn ngữ đối thoại để khắc hoạ tính cách nhân vật
4/ Củng cố :
Trang 35/Dặn dò :
-Học bài
- Soạn bài:” Lục vân tiên cứu kiều nguyệt nga”
1.Đọc tác phẩm – tóm tắt tác phẩm
LỤC VÂN TIÊN CỨU
KIỀU NGUYỆT NGA
(TRÍCH TRUYỆN LỤC VÂN TIÊN)
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
-Nắm được cốt truyện và những điều cơ bản về tác giả, tác phẩm
-Qua đoạn trích, hiểu đước khát vọng cứu người, giúp đời của tác giả và phẩm chất của hai nhân vật: Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga
-Tìm hiểu đặc trưng phương thức khắc hoạ tính cách nhân vật của truyện
II/ CHUẨN BỊ:
-HS: Đọc bài, soạn
-GV: SGK, SGV
III/ PHƯƠNG PHÁP:Đọc diễn cảm – gợi tìm – phân tích – tích hợp thảo luận trả lời câu
hỏi sgk
IV/ TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY-HỌC:
1/Ổn định lớp:1 /
2/Kiểm tra bài cũ:4 /
Đọc thuộc lòng đoạn trích “Thúy Kiều báo ân báo oán” (đoạn báo ân) và phân tích cảnh Kiều báo ân?
Đọc thuộc lòng đoạn còn lại và nêu nhận xét của em về Hoạn Thư, Thúy Kiều?
3/ Bàimới:79 /
Nguyễn Đình Chiểu là một nhà thơ chịu nhiều đau khổ, bất hạnh nhất trong các nhà văn, nhà thơ Việt nam Nhưng ông sống một cuộc đời đầy cao cả, nghị lực Tác phẩm Truyện Lục Vân Tiên là một tác phẩm thành công nhất của ông Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về nhà thơ và tác ấy của ông
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG
Hoạt động 1: Tìm hiểu tác
giả – tác phẩm
HS đọc chú thích * phần tác giả
tr 112
Nguyễn đình chiểu
(1822-I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
Nguyễn Đình Chiểu
(1822-Tuần 8 -Tiết 38-39
Ngày soạn :
Ngày dạy :
Trang 4Em có nhận xét gì về cuộc đồi
của Nguyễn Đình Chiểu?
-Cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu
gặp nhiều bất hạnh, cha mẹ bị
cách chức, tư nhỏ đã phải về
quê nội ở Huế sống nhờ người
bạn của cha Năm 1943 đậu tú
tài, năm 1847 chuẩn bị kỳ thi
cao hơn thì được tin mẹ mất,
phải bỏ thi về Nam chịu tang
mẹ, bị bệnh và mù mắt, bị bội
ước trong hôn nhân
-Ông từng dạy học, làm thuốc
cứu người ông sống thanh
bạch và giàu lòng yêu nước
thương dân, bất hợp tác với
giặc Pháp
Tác phẩm ra đời trong hoàn
cảnh nào ?
Gọi HS tóm tắt tác phẩm
Truyện Lục Vân Tiên được
kết cấu theo kiểu thông
thường của các loại truyện
truyền thống xưa như thế nào?
Đối với loại văn chương nhằm
tuyên truyền đạo đức thì kiểu
kết cấu đó có ý nghĩa gì?
Chí Minh ngày nay)
HS trả lời
-Sự nghiệp sáng tác Các sáng tác tiêu biểu: Tuyện lục vân tiên, ngư tiều y thuật vấn đáp, chạy giặc, văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc
Hs trả lời
Truyện Lục Vân Tiên được viết trước khi thực dân Pháp xâm lược Nam Kì
-Tác phẩm gồm 2000 câu thơ lục bát
HS đọc phần tóm tắt tác phẩm
tr 113
Hs trả lời theo phần gợi ý
Hồ Chí Minh ngày nay).là nhà thơ Nam Bộ
-Ông có nghị lực sống, chiến đấu và cống hiến cho đời, gặp nhiều bất hạnh nhưng vẫn vượt qua
-Ông có lòng yêu nước và tinh thần bất khuất chống ngoại xâm (xem thêm SGK)
2.Tác phẩm Lục Vân Tiên:
a.Xuất xứ
-Truyện Lục Vân Tiên được
viết trước khi thực dân Pháp xâm lược Nam Kì -Tác phẩm gồm 2000 câu thơ lục bát
b Tóm tắt tác phẩm (sgk )
a Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga
b Lục Vân Tiên gặp nạn được người và thần giúp đỡ
c Nguyệt Nga gặp nạn vẫn một lòng chung thuỷvới Vân Tiên được phật bà cứu giúp
d Lục Vân Tiên – Nguyệt Nga sum hợp
-Truyện kết cấu theo kiểu ước lệ, khuôn mẫu nhằm tuyên truyền đạo đức, phản ánh bất công trong xã hội, ước mơ của nhân dân: ở
Trang 5TIẾT II
Hoạt động 2: Tìm hiểu văn
bản
GV đọc mẫu
Nội dung chính của văn bản ?
* Chuyển ý: Chúng ta sẽ tìm
hiểu phần phân tích văn bản
về hình ảnh của Lục VânTiên.
Qua chi tiết đánh cướp em
thấy vân Tiên là người thế
nào? Hãy chứng minh tính
cách ấy? (gợi ý: so sánh giữa
Vân Tiên và bọn cướp)
Em hãy nhận xét về cách cư
xử của Lục Vân Tiên sau khi
đánh cướp? Chứng minh?
Tác giả gửi gắm điều gì qua
nhân vật Lục Vân Tiên?
* Chuyển ý: Lục Vân Tiên là
một người như thế, còn Nguyệt
Nga như thế nào? Chúng ta sẽ
tìm hiểu phần phân tích tiếp
theo.
Nhân vật Kiều Nguyệt Nga
được Nguyễn Đình Chiểu giới
thiệu là người như thế nào?
**************************
HS đọc văn bản
HS đọc chú thích
HS nêu đại ý
*hào hiệp xã thân vì nghĩa Cứu dân lành được so sánh với Triệu Tử Long – Nêu cao nhân nghĩa hào hiệp: Làm ơn há dễ trong người trả ơn
-dể xúc động dễ thông cảm- cư xử tử tế có văn hóa “ khoan khoan … Là phận trai”
niềm tin, ước vọng vào một xã hội công bằng
Hs trả lời -trọng ân nghĩa “ báo đức thù công “ –là người con gái trong trắng , hiếu thảo , trọng ân
ác, chính nghĩa thắng gian tà
**********************
3.đoạn trích “Lục vân Tiên
cứu Kiều Nguyệt Nga”:
* Đại ý: Hình ảnh, phẩm
chất Kiều Nguyệt Nga và người anh hùng Lục Vân Tiên hào hiệp
II.Phân tích văn bản:
1.Hình ảnh Lục vân Tiên:
*Khi cứu Nguyệt Nga: -Anh hùng, tài năng, vì nghĩa
+Vân Tiên một mình, tay không >< bọn cướp đông, có đầy đủ vũ khí
+Không do dự, bẻ cây làm gậy
*Trò chuyện với Nguyệt Nga:
-Chính trực, hào hiệp, trọng nghĩa, nhân hậu: khiêm nhường, không nhận lạy tạ ơn …
Þ Lục Vân Tiên là một hình ảnh đẹp, lí tưởng Tác giả gửi gắm niềm tin, ước vọng vào một xã hội công bằng
2.Hình ảnh Kiều Nguyệt Nga:
Trang 6Cách giới thiệu đó có gì đặc
biệt?
* Chuyển ý: Văn bản cho ta
bài học gì? Chúng ta sẽ tìm
hiểu phần tổng kết.
Hoạt động 3: Tổng kết
Đoạn trích thể hiện khát vọng
gì của tác giả? Ca ngợi về ai?
Ca ngợi điều gì?
Theo em, nhân vật trong
truyện này được miêu tả chủ
yếu qua ngoại hình, nội tâm
hay hành động, cử chỉ?
Hành động cứu người của vân
Tiên giống như truyện cổ tích
nào mà em biết ?
Em hãy nhận xét về ngôn
ngữ được sử dụng trong đoạn
trích (so sánh với Truyện
Kiều)?
* Luyện tập:
GV giải thích và yêu vầu HS
về nhà thực hiện
* Đọc thêm:
-Gọi HS đọc phần đọc thêm
-Gọi HS đọc chú thích sau bài
đọc thêm
Hs trả lời Khắc hoạ chân dung ngoại hình, ít đi sâu vào diễn biến nội tâm
Hs thảo luận
Hs đọc ghi nhớ
HS đọc phần luyện tập
na Nói năng dịu dàng, mực thước
-Trọng tình nghĩa, không quên ơn người cứu mình
III.Tổng kết:
-Đoạn trích thể hiện khát vọng hành đạo giúp đời, ca ngợi hai mẫu người điển hình về cái đẹp
-Ngôn ngữ bình dị mang màu sắc địa phương Nam Bộ, đi sâu vào đời sống người dân
4/ Củng cố: 4 /
Nêu nội dung chính và nghệ thuật của đoạn trích ?
Qua đoạn trích em rút ra được bài học gì cho bản thân? (Giúp đỡ người khác; thuỷ chung; nhớ ơn …)
5/ Dặn dò: 2 /
-Học bài, thuộc lòng đoạn trích
- Chuẩn bị “miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự”
* Câu hỏi soạn: BT1,2(I) tr 17.
Trang 7MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
-Hiểu được vai trò của miêu tả nội tâm và mối quan hệ giữa nỗi tâm với ngoại hình trong khi kể chuyện
-Rèn luyện kỹ năng kết hợp kể chuyện với miêu tả nỗi tâm nhân vật khi viết bài văn tự sự
II/CHUẨN BỊ:
-HS: Đọc bài, soạn
-GV: SGK, SGV
III/ PHƯƠNG PHÁP: phân tích – tích hợp thảo luận trả lời câu hỏi sgk
IV/ TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY-HỌC:
1/Ổn định lớp:1 /
2/Kiểm tra bài cũ:4 /
Kiểm tra vỡ soạn
3/ Bài mới:34 /
Trong văn bản tự sự thì vấn đề miêu tả nội tâm cũng hết sức quan trọng Một con người khi miêu tả thì ngoài hình thức ngoài còn phải lưu ý nội tâm bên trong Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu vấn đề này một cách cụ thể hơn
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG
Hoạt động 1: Hình thành
kiến thức
yêu cầu HS đọc lại đoạn
trích “Kiều ở lầu Ngưng
Bích” tr 39 SGK
Đọc lại đoạn trích Kiều ở
lầu Ngưng Bích và thực hiện
các yêu cầu sau:
H:Văn bản được chia làm
mấy đoạn? Nhiệm vụ của
mỗi đoạn?
H:Đoạn nào trong 3 đoạn
trên miêu tả trực nội tâm
HS đọc Trả lời: (nhiều HS nêu ý kiến)
Hs chia bố cục -chia làm 3 đoạn:
+ Cảnh ở lầu Ngưng Bích
->Miêu tả nội tâm qua miêu tả cảnh
+Tâm trạng của Kiều ở lầu Ngưng Bích ->Miêu tả nội tâm trực tiếp
+ Nỗi cô độc, lẽ loi của
I.Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự:
Tuần 8 -Tiết 40
Ngày soạn :
Ngày dạy :
Trang 8trạng gì?
H:Hai đoạn còn lại miêu tả
cảnh vật, nó có thể hiện nội
tâm của Kiều không?
Ta thấy gì về nội tâm của
Kiều qua hai đoạn trích còn
lại?
H:Qua việc tìm hiểu trên em
biết thế nào là miêu tả nội
tâm trong văn bản tự sự ?
*Gọi HS đọc ví dụ 2
H:Qua ví dụ ta thấy gì về
nội tâm của lão Hạc? Nội
tâm ấy được thể hiện qua
đâu?
H:Vậy người ta có thể miêu
tả nội tâm của nhân vật
bằng những cách nào?
H:Hãy lược đi phần miêu tả
nét mặt và những cử chỉ của
Lão Hạc và so sánh với
nguyên văn xem có gì khác
nhau không? Từ đó em rút ra
được gì về tác dụng của yếu
tố miêu tả nội tâm trong văn
bản?
Miêu tả nội tâm trong văn
bản tự sự là như thế nào?
Cách miêu tả?
* Chuyển ý: Để hiểu rõ thêm
về việc miêu tả nội tâm
trong vă tự sự, chúng ta sẽ
thực hiện phần luyện tập.
Gv hướng dẫn hs về nhà làm
bài tập
cảnh vật
Đoạn 3 – Nỗi nhớ của Kiều
về Kim Trọng và cha mẹ
Hs trả lời có – buồn, lẻ loi, cô đơn – nỗi lo sợ của Kiều thông qua những cảnh vật khác nhau
Trả lời: Miêu tả nội tâm nhằm khắc hoạ “chân dung tinh thần” của nhân vật; tư tưởng, tình cảm, đặc điểm, tính cách nhân vật
Trả lời -Hối hân khi bán con chó – qua vẻ mặt cử chỉ
- Nội tâm của lão Hạc được miêu tả ngoại hình
-Dựa vào hai ví dụ đã tìm hiểu để phát biểu – trực tiếp , gián tiếp
**Miêu tả nét mặt và cử chỉ của Lão Hạc -> nỗi ân hận đến đau đớn của lão khi bán cậu Vàng
->Miêu tả nội tâm qua nét mặt cử chỉ …
Hs đọc ghi nhớ
HS về nhà làm bài 2 và bài
3 SGK/117
-Miêu tả nội tâm trong bản tự sự là tái hiện những ý nghĩ, cảm xúc và diễn biến tâm trạng của nhân vật Đó là biện pháp quan trọng để xây dựng nhân vật, làm cho nhân vật sinh động
-Người ta có thể miêu tả nội tâm trực tiếp bằng cách diễn tả những ý nghĩ, cảm xúc, tình cảm của nhân vật; cũng có thể miêu tả nội tâm gián tiếp bằng cách miêu tả cảnh vật, nét mặt, cử chỉ, trang phục, … của nhân vật
II.Luyện tập:
4/ Củng cố:4 /
Trang 9văn bản tự sự ?
Gọi HS đọc ghi nhớ ở SGK
5/Dặn dò:2 /
Học bài Chuẩn bị “Lục Vân Tiên gặp nạn”.
* Câu hỏi soạn:
1.Tội ác của Trịnh Hâm? 2.Việc làm và tính cách của ông Ngư?