Chiếc lá cuối cùng là một trong những truyện ngắn hớng vào cuộc sống nghèo khổ bất hạnh của ngời dân Mĩ, vào sức mạnh của nghệ thuật chân chính đem lại niềm tin cho con người.. Triễn kha
Trang 1Ngày soạn : Ngày dạy :
- Nhõn võt, sự kiện, cốt truyện trong một tỏc phẩm truỵện ngắn hiện đại Mĩ.
- Lũng cảm thụng, sự chia sẽ giữa những nghệ sĩ nghốo.
- í nghĩa của tỏc phẩm nghệ thuật vỡ cuộc sống của con người.
2/ Kĩ năng :
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp cỏc phương thức biểu đạt trong tỏc phẩm tự
sự để đọc –hiểu tỏc phẩm.
- Phỏt hiện, phõn tớch đặc điểm nổi bật về nghệ thuật kể chuyện của nhà văn.
- Cảm nhận được ý nghĩa nhõn văn sõu sắc của truyện.
1/ GV: Soạn giáo án, đọc thêm truyện ngắn O-hen-ri.
2/ HS: Học bài cũ, soạn bài mới.
D Tiến trình dạy học:
I ổn định và kiểm tra bài cũ.
Nêu những u điểm và nhợc điểm của nhân vật Đôn- ki hô- tê và Xan- chô pan- xa?
Em rút ra bài học thiết thực gì qua 2 nhân vật đó?
II Bài mới:
1 ĐVĐ: Văn học Mĩ là một nên văn học trẻ nhng đã xuất hiện những nhà văn
kiệt xuất nh Hêminway, Giăc sơn đơn Trong số đó, tên tuổi của O-hen-ri nỗi bật lên nh 1 tác
giả truyện ngắn tài danh Chiếc lá cuối cùng là một trong những truyện ngắn hớng vào cuộc sống nghèo khổ bất hạnh của ngời dân Mĩ, vào sức mạnh của nghệ thuật chân chính đem lại niềm tin cho con người
2 Triễn khai bài dạy:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
Trang 2GV chốt nội dung.
Chú ý đọc đúng lời thoại, đặc biệt đoạn Xiu kể
về cái chết của cụ Bơ-men, cần đọc với giọng
cảm động ngẹn ngào.Chú ý diễn biến tâm lí
nhân vật Giôn-xi, hành động, tình cảm của cụ
Tình trạng ấy khiến cô hoạ sĩ trẻ có tâm trạng
gì? – Suy nghĩ của Giôn xi “ Khi chiếc lá
cuối cùng rụng sẽ xhết” nói lên điều gì?
( Không còn tin vào sự sống, chỉ có ý nghĩ
chờ đợi phút chia tay với cuộc đời)
Chi tiết trên cho em biết điều gì về Giôn xi?
Tại sao lúc đầu Giôn xi “ Mở to cặp mắt thẩn
thờ nhìn tấm mành mành và ra lệnh kéo nó
lên? – Nhìn chiếc lá thờng xuân cuối cùng
rụng cha
Sau một đêm ma gió dữ dội, khi hững sáng,
tấm mành mành đc kéo lên thì Giôn Xi phát
hiện điều gì? Chiếc lá vẫn còn
Theo em Giôn Xi đã cảm nhận đc điều gì từ
chiếc lá cuối cùng vẫn còn đó? Chiếc lá mỏng
manh nhỏ nhoi chứa đựng một sức mạnh
mãnh liệt, bền bỉ
Chi tiết Giôn xi xin cháo và sữa, đòi gơng đã
cho thấy điều đổi thay nào ở cô?
Nguyên nhân nào làm cho Giôn Xi khỏi
bệnh? – Chiếc lá gan góc, kiên cờng chống
chọi với gió tuyết, tâm hồn, nhu cầu sống, hồi
sinh, nhiệt tình tuổi trẻ lại trỗi dậy
Việc Giôn xi khỏi bệnh nói lên điều gì? Tự
chữa bệnh bằng nghị lực, bằng tình yêu cuộc
sống, bằng sự đấu tranh và chiến thắng bệnh
tật
II/- Tìm hiểu văn bản
1 Diễn biến và tâm trạng Giôn - Xi:
- Lúc dầu: Chán nản, mỏi mệt, tuyệt vọng.-> Yếu đuối đáng trách ( Dù hoàn cảnh
Trang 3Ngày soạn : Ngày dạy :
- Nhõn võt, sự kiện, cốt truyện trong một tỏc phẩm truỵện ngắn hiện đại Mĩ.
- Lũng cảm thụng, sự chia sẽ giữa những nghệ sĩ nghốo.
- í nghĩa của tỏc phẩm nghệ thuật vỡ cuộc sống của con người.
2/ Kĩ năng :
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp cỏc phương thức biểu đạt trong tỏc phẩm tự
sự để đọc –hiểu tỏc phẩm.
- Phỏt hiện, phõn tớch đặc điểm nổi bật về nghệ thuật kể chuyện của nhà văn.
- Cảm nhận được ý nghĩa nhõn văn sõu sắc của truyện.
1/ GV: Soạn giáo án, đọc thêm truyện ngắn O-hen-ri.
2/ HS: Học bài cũ, soạn bài mới.
D Tiến trình dạy học:
I ổn định và kiểm tra bài cũ.
Nêu những u điểm và nhợc điểm của nhân vật Đôn- ki hô- tê và Xan- chô pan- xa?
Em rút ra bài học thiết thực gì qua 2 nhân vật đó?
II Bài mới:
1 ĐVĐ:
2 Triễn khai bài dạy:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
Hoạt động 1:
Tại sao Xiu cùng cụ Bơ Men sợ sệt ngó ra
ngoài của sổ nhìn cây thờng xuân, rồi nhìn
nhau, chẳng nói năng gì? Lo cho bệnh tật và
tính mạng của Giôn Xi
Xiu đã có những cử chỉ, hành động và lời nói
II/- Tìm hiểu văn bản
1 Diễn biến và tâm trạng Giôn - Xi:
2 Tấm lòng của Xiu:
Trang 4gì với Giôn xi?
Sáng hôm sau, Xiu có biết chiếc lá cuối cùng là
lá giả ko? Không
Vậy Xiu biết rõ cái chết của cụ Bơmen vào lúc
nào? Vì sao em biết?
Qua tất cả những chi tiết trên, em thấy Xiu là 1
ngời bạn nh thế nào?
Sự thật về chiếc lá cuối cùng vẫn còn liên quan
đến nhân vật nào?
Bơmen là một hoạ sĩ nghèo, mong muốn vẽ
đựơc một kiệt tác nghệ thuật ở đây cụ Bơ-men
đã vẽ chiếc lá với mục đích gì? Cứu sống Giôn
Qua đó em có nhận xét gì về hoạ sĩ Bơmen
Tại sao Xiu lại gọi đó là 1 kiệt tác? Vì: Nó
giống chiếc lá thật, vẽ trong điều kiện đặc biệt
khó khăn, cứu sống một mạng ngời, đc vẽ bằng
tình thơng bao la và sự hi sinh coa thợng
Hãy chỉ ra hai sự kiện bất ngờ đối lập nhau dựa
trên những diễn biến của Giôn-xi và cụ
Bơ-men tạo nên hiện tợng đảo ngợc tình huống hai
lần?
Tác dụng nghệ thuật đảo ngợc tình huống 2
lần?
Theo các em thì Giôn xi hay Bơ-men là nhân
vật nỗi bật nhất trong truyện?
Hoạt động 3:
Đọc chiếc lá cuối cùng em hiểu những điều sâu
sắc nào về tình cảm con ngời?
Em còn hiểu gì về vai trò của nghệ thuật chân
chính?
Qua truyện này em hiểu gì về t tởng và tình
cảm của nhà văn O-hen-ri?
Yêu thơng quý trọng ngời nghèo khổ
Em còn đợc đọc những truyện nào của Ohenri
hoặc của của những nhà văn khác viết về lòng
nhân ái của con ngời?
- Lo lắng, quan tâm, động viên, an ủi bạn.-> Hết lòng vì bạn, yêu thơng bạn chân thành, tha thiết
3 Hoạ sĩ Bơ-men và kiệt tác Chiếc lá cuối cùng:
Cụ Bơ-men: Tốt bụng, giàu tình thơng yêu,
hi sinh cao thợng
Chiếc lá cuối cùng là một kiệt tác
4 Nghệ thuật đảo ng ợc tình huống 2 lần:
- Giôn- xi: Tuyệt vọng vì bệnh tật nghĩ đến cái chết -> Lấy lại nghị lực, bệnh giảm ng-
ơì khoẻ dần
- Bơ-men: Lại chết vì bệnh viêm phổi
III/- ý nghĩa của văn bản.
Ca ngợi tình yêu thơng cao cả giữa những con ngời nghèo khổ
Nghệ thuật chân chính là nghệ thuật của tình yêu thơng vì sự sống còn của con ngời
Trang 53 Củng cố
4.Hớng dẫn học bài:
- Nắm nội dung, ý nghĩa, nghệ thuật của văn bản và tự rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân
Xem trớc bài: Chơng trình địa phơng
5 Rút kinh nghiệm.
*********************************************
Ngày soạn :
Ngày dạy :
Tiết 31 Chơng trình địa phơng A Mục tiêu: I Chuẩn 1/ Kiến thức: Cỏc từ ngữ địa phương chỉ quan hệ ruột thịt, thõn thớch 2/ Kĩ năng : Sử dụng từ ngữ địa phương chỉ quan hệ thõn thớch, ruột thịt 3/ Thái độ: Giáo dục HS yêu thích , ham mê học tập II Mở rộng và nâng cao .
B Ph ơng pháp:
Đàm thoại, thảo luận nhóm
C Chuẩn bị:
1/ GV:Soạn giáo án, nghiên cứu bài.
2/ HS: Học bài cũ, xem trớc bài mới
D Tiến trình dạy học:
I ổn định và kiểm tra bài cũ.
Em hãy nhắc lại thế nào là từ ngữ địa phơng?
II Bài mới:
1 ĐVĐ: Nh vậy, ở tiết trớc các em đã đc tìm hiểu về từ ngữ địa phơng Từ ngữ
địa phơng vẫn có những điểm chung so với từ ngữ toàn dân về mặt từ vựng, ngữ âm, ngữ pháp Trong tiết học này, chúng ta cùng tìm hiểu từ ngữ địa phơng chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích và
so sánh chúng với từ ngữ toàn dân
2 Triễn khai bài dạy:
Trang 6Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
Hoạt động 1:
Cho HS thảo luận nhóm Mỗi nhóm làm chung
một bản điều tra
Đại diện mỗi tổ trình bày kết quả điều tra, su
tâm
? Căn cứ vào bảng điều tra, em hãy cho biết
những từ ngữ nào không trùng với từ ngữ toàn
dân?
I/ Lập bảng đối chiếu giữa từ ngữ địa
phơng với từ ngữ toàn dân.
Hoạt động 2:
Em còn biết những từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt
thân thích ở những địa phơng khác không?
( Bắc Ninh, Bắc Giang: Cha-Thầy, Mẹ-U, Bầm
Bủ, Bác-Bá)
Nam Bộ: Cha: Ba, Tía, Mẹ: Má Anh cả: Anh
Hai, Chị cả: Chị Hai
II/ - Su tầm từ ngữ địa phơng chỉ quan
hệ ruột thịt, thân thích ở những vùng khác:
Hoạt động 3:
Em biết những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ
nào sử dụng từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt? Chị
ngã em nâng
- Anh em nh thể tay chân
- Sẩy cha còn chú, sẩy mẹ bú gì
- Phúc đức tại mẫu
“ Cha mẹ nuôi con bằng giời con kể”
“ Có cha có mẹ thì hơn, không cha không mẹ
nh đờn không dây”
Em thử phân tích ý nghĩa những câu em tìm
đ-ợc
III/ - Su tầm thơ ca có sử dụng từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích:
3 Củng cố
Theo em cần chú ý điều gì khi sử dụng từ ngữ địa phơng chỉ quan hệ ruột thịt thân thích?
4.Hớng dẫn học bài:
Bài cũ: - Su tầm những từ ngữ ở địa phơng em chỉ các loại gia súc, gia cầm?
Bài mới: Xem trớc bài: Lập dàn ý cho bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu
cảm
5 Rút kinh nghiệm.
Trang 7
*********************************************
Ngày soạn : Ngày dạy :
- Xõy dựng bố cục, sắp xếp cỏc ý cho bài văn tự sự kết hợp với miờu tả và biểu cảm
- Viết một bài văn tự sự cú sử dụng yếu tố miờu tả và biểu cảm cú độ dài khoảng 450 chữ
1/ GV:Soạn giáo án, nghiên cứu bài.
2/ HS: Học bài củ, xem trớc bài mới
D Tiến trình dạy học:
I ổn định và kiểm tra bài cũ.
Kiểm tra việc viết đoạn văn của HS
II Bài mới:
1 ĐVĐ: Trực tiếp.
2 Triễn khai bài dạy:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
Hoạt động 1
Giáo viên cho HS đọc bài văn ở SGK
Văn bản đó chia làm mấy phần? 3 phần
Em hãy chỉ ra ba phần đó và nêu nội dung khái
quát của mỗi phần?
- Mở bài: “ Từ dầu cho đến bày la liệt trên bàn”
Kể và tả lại quang cảnh chuang của buổi sinh
nhật
- Thân bài: “ Tiếp Gật đầu không nói” Kể về
món quà sinh nhật độc đáo của ngời bạn
- Kết bài: “ Còn lại” Cảm nghĩ về món quà sinh
I/ - Dàn ý của bài văn tự sự.
1 Tìm hiểu dàn ý của bài văn tự sự:
a) Bố cục của bài văn:
Trang 8Truyện kể về việc gì? - Diễn biến của buổi sinh
nhật
Ai là ngời kể chuyện? ở ngôi thứ mấy
Thời gian, không gian, hoàn cảnh của câu
chuyện? ( Buổi sáng, trong nhà Trang, ngày SN
Điều gì tạo nên sự bất ngờ? - Tình huống
truyện: Tâm trạng chờ đợi, có ý chê trách của
Trang về sự chậm trể của bạn, sau đó mới vỡ
lẽ: Sự chậm trể đầy thông cảm, t/h tấm lòng
thơm thảo thật đáng trân trọng
Em hãy chỉ ra các yếu tố miêu tả, biểu cảm và
tác dụng của chúng?
Những nội dung trên đợc tác giả kể theo thứ tự
nào? Kể theo tình tự thời gian, đôi chổ dùng
hồi ức, ngợc thời gian nhớ về sự việc đã diễn
nào? Nhiệm vụ của mỗi phần là gì?
HS đọc to, rõ ghi nhớ
II/ - Dàn ý của một bài văn tự sự:
Giáo viên gợi ý HS lập dàn ý cho văn bản
Mở bài: - Giới thiệu ngời bạn và kỉ niệm
* Thân bài: a, Thời gian, không gian, hoàn cảnh kỉ niệm
Trang 93 Củng cố
Nêu bố cục của một bài văn tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm và nội dung của những phần
4.Hớng dẫn học bài:
Bài cũ: - Nắm kĩ nội dung bài học
- Viết lại dàn ý cho bài tập 2 ( SGK)
Bài mới: Đọc kỹ văn bản: "Hai cây phong" và soạn bài yheo hớng dẫn SGK
5 Rút kinh nghiệm.
*********************************************
Ngày soạn :
Ngày dạy :
Tiết 33 Văn bản: Hai cây phong (t1) (Ai-ma- tốp) A Mục tiêu: I Chuẩn 1/ Kiến thức: - Vẽ đẹp và ý nghĩa hỡnh ảnh hai cõy phong trong đoạn trớch
- Sự gắn bú của người họa sĩ với quờ hương, với thiờn nhiờn và lũng biết ơn người thầy Đuy –sen
- Cỏch xõy dựng mạch kể ; cỏch miờu tả giàu hỡnh ảnh và lời văn giàu cảm xỳc 2/ Kĩ năng : - Đọc –hiểu một văn bản cú giỏ trị văn chương, phỏt hiện, phõn tớch những đặc sắc về nghệ thuật miờu tả, biểu cảm trong một đoạn trớch tự sự - Cảm thụ vẻ đẹp sinh động, giàu sức biểu cảm của cỏc hỡnh ảnh trong đoạn trớch 3/ Thái độ: Bồi đắp cho HS sự rung cảm trớc cái đẹp của tự nhiên, trớc cái đẹp của tâm hồn II Mở rộng và nâng cao .
B Ph ơng pháp:
Đọc, gợi tìm, đàm thoại
C Chuẩn bị:
1/ GV: Nghiên cứu tài liệu liên quan, soạn giáo án.
2/ HS: Học bài cũ, soạn bài mới.
D Tiến trình dạy học:
Trang 10I ổn định và kiểm tra bài cũ.
- Giôn xi khỏi bệnh vì sao?
- Vì sao có thể nói “ Chiếc lá cuối cùng” là một kiệt tác?
II Bài mới:
1 ĐVĐ:Đối với mỗi con ngời Việt Nam, kí ức tuổi thơ thờng gắn liền với
những cây đa, bến nớc, sân đình ở những làng quê mờ xa trong không gian và thời gian thăm thẳm Còn đối với 1 nhân vật nghệ sĩ trong truyện vừa "ngời thầy đầu tiên "của nhà văn Ai-ma-tốp là nhớ tới làng quê Mỗi lần thăm quê, ông không thể không đến thăm 2 cây Phong trên
đỉnh đồi đầu làng Để hiểu đợc sâu sắc tâm trạng của “ tôi”, chúng ta sẽ tìm hiểu đoạn trích
2 Triễn khai bài dạy:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
b Tiếp gơng thần xanh: Nhớ về hình ảnh 2 cây
phong đầu làng và cảm xúc của tôi mỗi khi về
thăm
c Tiếp biêng biếc kia: Nhớ về tâm trạng cảm xúc
của tôi hồi còn trẻ
d Còn lại: Tôi nhớ đến ngời trồng 2 cây phong ấy
gắn liền với trờng Đuy-sen
I/ - Tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm:
* Tác giả: SGK *Tác phẩm: Đoạn trích từ T/phẩm"Ng-
ời thầy đầu tiên"
2 Đọc, hiểu chú thích:
3 Bố cục: 4 đoạn
Hoạt động 2:
GV hớng dẫn HS tìm hiểu văn bản, thảo luận
? Trong VB có những đại từ nhân xng nào?
(Tôi và chúng ta)
? Em nhận xét gì về sự thay đổi ngôi kể ttrong
đoạn trích? Tôi: t/giả Chúng tôi: T/giả và các bạn
Đại từ nhân xngở các đoạn chỉ ai ở thời điểm nào?
Đoạn a,b,c: Chỉ ngời kể chuyện - 1 hoạ sĩ ở thời
điểm hiện tại nhớ về quá khứ
- N/vật kể chuyện có vị trí nh thế nào?
- Quan trọng trong 2 mạch kể
? Cách đan xen lồng ghép hiện tại - quá khứ , trởng
thành - niên thiếu, một ngời - nhiều ngời có tác
động, hấp dẫn, gần gũi, chân thật
3 Củng cố
Hai mạch kể gắn với 2 đại từ nhân xng có tác dụng gì trong văn bản?
Trang 11- Đọc VB, hiểu nội dung, phân tích hình ảnh 2 cây phong và những kí ức tuổi thơ, hai cây phong và thầy Đuy-sen?
5 Rút kinh nghiệm.
*********************************************
Ngày soạn :
Ngày dạy :
Tiết 34 Văn bản: Hai cây phong (t2) (Ai-ma- tốp) A Mục tiêu: I Chuẩn 1/ Kiến thức: - Vẽ đẹp và ý nghĩa hỡnh ảnh hai cõy phong trong đoạn trớch
- Sự gắn bú của người họa sĩ với quờ hương, với thiờn nhiờn và lũng biết ơn người thầy Đuy –sen
- Cỏch xõy dựng mạch kể ; cỏch miờu tả giàu hỡnh ảnh và lời văn giàu cảm xỳc 2/ Kĩ năng : - Đọc –hiểu một văn bản cú giỏ trị văn chương, phỏt hiện, phõn tớch những đặc sắc về nghệ thuật miờu tả, biểu cảm trong một đoạn trớch tự sự Cảm thụ vẻ đẹp sinh động, giàu sức biểu cảm của cỏc hỡnh ảnh trong đoạn trớch 3/ Thái độ: Giáo dục HS ý thức học tập II Mở rộng và nâng cao .
B Ph ơng pháp: Nêu vấn đề, thảo luận C Chuẩn bị: 1/ GV: Bài soạn, hệ thống câu hỏi 2/ HS: Bài cũ, chuẩn bị bài mới theo h/dẫn D Tiến trình dạy học: I ổn định và kiểm tra bài cũ. Kiểm tra sự chuẩn bị của HS II Bài mới: 1 ĐVĐ: 2 Triễn khai bài dạy:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
Trang 12Hoạt động 1:
GV h/dẫn HS tìm hiểu hình ảnh 2 cây phong và kí
ức tuổi thơ
GV cho HS đọc lại đoạn c
? Đoạn c có thể chia làm mấy đoạn nhỏ?
? Theo em, đoạn nào thú vị hơn vì sao?
? T/giả sử dụng ng/thuâth gì trong đoạn văn?
- Đoạn 2 thú vị hơn
vì: đây là những t/cảm, c/xúc mới mẻ, lạ lùng mà
có lẽ lần đầu tiên bọn trẻ mới có đợc
- GV h/dẫn HS thảo luận, tìm hiểu nội dung Hai
cây phong trong cái nhìn và cảm nhận của tôi
_HS đọc đoạn a,b
? Hai cây phong có gì đặc biệt đ/với tôi? vì sao
t/giả luôn nhớ về chúng?
Ng/thuật khi miêu tả về hai cây phong nh thế nào?
? Điều cuối cùng mà t/giả cha hề nghĩ đến thở thơ
ấu là gì?
Điều ấy có t/dụng gì trong mạch diễn biến của câu
chuyện?
I.Tìm hiểu nội dung văn bản (tt)
2 Hai cây phong và kí ức tuổi thơ:
- Bọn trẻ chơi đùa trèo lên 2 cây phong phá tổ chim
- P/ cảnh làng quê và cảm giác của t/giả khi trèo lên cây phong nhìn xuống ngắm cảnh quê hơng
+ Ng/thuật: kể, miêu tả cụ thể -> Kỉ niệm ngây thơ hồn nhiên, khó quên
3 Hai cây phong trong cái nhìn, cảm nhận của tôi:
- Hai cây phong ở vị trí cao trên đỉnh
đồi
- nh ngọn hải đăng đặt trên ngọn núi
- Hai cây phong gắn với kĩ niệm tuổi thơ
- Hai cây phong có tiếng nói riêng, tâm hồn riêng
Ng/thuật: Kể, tả, kết hợp biểu cảm -> Hình ảnh đẹp
4 Hai cây phong và thầy Đuy-sen:
- Hai cây phong do thầy Đuy-sen đa về trồng-> Trờng Đuy-sen Là nhân chứng của câu chuyện xúc động
Hoạt động 2
? Em có nhận xét gì nội dung, nghệ thuật của văn
bản?
Tổng kết
* Ghi nhớ: SGK
3 Củng cố
Nhận xét về cảnh kể chuyện của tác giả?
4.Hớng dẫn học bài:
Bài cũ: -Nắm kĩ nội dung văn bản, nắm ghi nhớ.
- Chọn trong bài 1 đoạn khoảng 10 dòng liên quan đến 2 cây phong để học thuộc
Bài mới: Nắm kĩ văn tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm.
5 Rút kinh nghiệm.
*********************************************