- Sự lặp lại tăng tiến của các tình tiết, sự đối lập giữa các nhân vật.. - Sự lặp lại tăng tiến của các tình tiết, sự đối lập giữa các nhân vật.. Khả năng kết hợp của danh từ xung quanh
Trang 1Ngày soạn:……… Ngày dạy:………
D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS
Trang 2Ngày soạn:……… Ngày dạy:………
- Cốt truyện Cây bút thần hấp dẫn với nhiều yếu tố thần kì
- Sự lặp lại tăng tiến của các tình tiết, sự đối lập giữa các nhân vật
2 Kĩ năng:
- Đọc –hiểu văn bản truyện cổ tích thần kì về kiểu nhân vật thông minh, tài giỏi
- Nhận ra và phân tích được các chi tiết nghệ thuật kì ảo trong truyện
- Kê lại câu chuyện
3 Thái độ:
Ca ngợi tài năng nghệ thuật
II Mở rộng và nâng cao:
2 HS: Đọc, nghiên cứu bài
D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :
Tóm tắt truyện “Em bé thông minh”?
II.Bài mới :
1 ĐVĐ,
2.Triển khai bài.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
Hoạt động 1
Hướng dẫn HS đọc bài
GV đọc mẫu một đoạn -> Gọi HS đọc tiếp
HS đọc các từ khó sgk
? Văn bản này chia làm mấy đoạn?
? Nội dung chính từng đoạn?
- Đ2: … “em vẽ cho thùng”: Mã Lương
vẽ cho người nghèo khổ
- Đ3: … “phóng như bay”: Mã Lương
Trang 3Hoạt động 2
? Truyện có những nhân vật nào?
? Ai là nhân vật chính?
? Mã Lương là một kiểu nhân vật rất phổ
biến nào trong truyện cổ tích?
- Kiểu nhân vật có tài năng kì lạ
? Nhân vật Mã Lương được giới thiệu như
thế nào?
- Mồ côi, nghèo khổ, có tài vẽ, ham vẽ: vẽ
dưới đất, trên tường…
? Những điều gì đã giúp Mã Lương vẽ giỏi
như vậy?
? Có quan hệ với nhau ra sao?
? Mã Lương được ai giúp đỡ?
? Việc thần cho bút có ý nghĩa gì?
? Vì sao thần không cho từ trước?
- Con người phải khổ luyện -> Thành tài
dùng bút chống địa chủ
- Đ4: … “Lớp sóng hung dữ”…: vua ác, tham lam
3 Củng cổ :
Em học tập được gì qua Mã Lương?
4 Hướng dẫn học bài :
- Đọc lại văn bẳn, tập tóm tắt
- Phân tích các việc làm của Mã Lương
- Ý nghĩa của truyện
5 Rút kinh nghiệm:
**********************
Ngày soạn:……… Ngày dạy:………
Tiết 31
CÂY BÚT THẦN (T2)A/ MỤC TIÊU :
I Chuẩn
Trang 41 Kiến thức:
- Quan niệm của nhân dân về công lí xã hội, mục đích của tài năng nghệ thuật và ước mơ về những khả năng kì diệu của con người
- Cốt truyện Cây bút thần hấp dẫn với nhiều yếu tố thần kì
- Sự lặp lại tăng tiến của các tình tiết, sự đối lập giữa các nhân vật
2 Kĩ năng:
- Đọc –hiểu văn bản truyện cổ tích thần kì về kiểu nhân vật thông minh, tài giỏi
- Nhận ra và phân tích được các chi tiết nghệ thuật kì ảo trong truyện
- Kê lại câu chuyện
3 Thái độ:
GD lòng yêu nghệ thuật, có nghị lực và lòng đam mê
II Mở rộng và nâng cao:
2 HS: Đọc, nghiên cứu bài
D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :
Tóm tắt truyện “Em bé thông minh”
II.Bài mới :
1 ĐVĐ,
2.Triển khai bài.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
Hoạt động 1.
? Mã Lương đã vẽ gì cho người nghèo?
- Cho họ công cụ lao động
? Vì sao Mã Lương không vẽ cho họ của cải
có sẵn?
- Có làm thì mới có ăn
? Tài vẽ đã gây tai hoạ gì cho Mã Lương?
Bị địa chủ bắt
? Tại sao địa chủ bắt Mã Lương, buộc Mã
Lương vẽ theo ý muốn của hắn?
? Mã Lương đã làm gì?
- Tìm cách trốn thoát
- Không vẽ gì
- Bắn chết tên địa chủ
? Thái độ của Mã Lương như thế nào?
? Vì sao vua bắt Mã Lương?
- Vì quyền lực và tham lam
? Mã Lương thực hiện lệnh vua như thế
nào?
II Tìm hiểu văn bản
2 Mã Lương sử dụng cây bút thần
a Vẽ cho người nghèo
- Cày, cuốc: Dụng cụ lao động-> Vẽ các phương tiện cần thiết cho cuộc sống để con người tạo ra của cải bằng chính sức lao động của mình
b Vẽ để trừng trị địa chủ và vua tham lam
- Căm ghét tên địa chủ -> Bắn chết-> Trừng trị kẻ ác để thoát thân
- Vẽ ngược hẳn ý muốn của vua
Trang 5- Vua yêu cầu vẽ rồng thì Mã Lương vẽ cóc
- Vua yêu cầu vẽ phượng -> Gà trụi lông
- Núi vàng vẽ tảng đá
? Để chống lại tên vua tham lam, độc ác Mã
Lương đã vẽ gì?
? Vì sao Mã Lương lại vẽ biển, khi vua bảo
dừng thì Mã Lương lại tiếp tục?
- Quyết tâm diệt trừ cái ác
? Mã Lương là người như thế nào?
? Những chi tiết nào trong truyện lí thú và
gợi cảm?
Hoạt động 2.
? Truyện thể hiện sâu sắc quan niệm và ước
mơ nào của nhân dân?
- Vẽ sóng, vẽ biển động dữ dội, vẽ gió bão, sóng lớn ập xuống thuyền dìm chết bọn vua quan
-> Chủ động diệt kẻ ác để trừ hoạ cho mọi người
=> Mưu trí, thông minh mang sứ mệnh diệt trừ kẻ ác, thực hiện công lí
3 Những chi tiết kì ảo, lí thú
- Cây bút là phần thưởng xứng đáng cho người khổ luyện thành tài
- Có những khả năng kì diệu
4 Ý nghĩa của truyện
- Công lí xã hội
- Tài năng phục vụ chính nghĩa, chống lại cái ác
- Khẳng định nghệ thuật chân chính
- Ước mơ về khả năng kì diệu của con người
3 Củng cổ :
Ý nghĩa của truyện
4 Hướng dẫn học bài :
- Học nội dung bài
- Phân tích
- Chuẩn bị bài
5 Rút kinh nghiệm:
************************************** Ngày soạn:………
Ngày dạy:………
Tiết 32
DANH TỪ A/ MỤC TIÊU :
I Chuẩn
Trang 61 Kiến thức:
- Khái niệm danh từ
+ Nghĩa khái quát của danh từ
+ Đặc điểm nhữ pháp của danh từ ( khả năng kết hợp, chức vụ ngữ pháp)
- Các loại danh từ
2 Kĩ năng:
- Nhận biết danh từ trong văn bản
- Phân biệt danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ sự vật
2 HS: Đọc, nghiên cứu bài
D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :
II.Bài mới :
1 ĐVĐ:
2.Triển khai bài.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
Hoạt động 1
GV gọi HS đọc ví dụ sgk
GV lẫy cụm từ in đậm lên bảng
? Nhắc lại hiểu biết về danh từ ở tiểu học?
? Tìm danh từ trong cụm trên?
? Tìm thêm các danh từ khác trong câu đã
cho?
? Danh từ biểu thị những gì?
? Khả năng kết hợp của danh từ (xung
quanh danh từ trong cụm danh từ có những
ba con trâu ấy
Danh từ : Vua, làng, thúng, gạo, nếpDanh từ chỉ người, vật, hiện tượng, khái niệm…
- Khả năng kết hợp:
+ Từ chỉ số lượng đứng trước+ Các từ này, ấy, đó, … đứng sau
Trang 7xét? (TL 4p)
+ Trường hợp nào đơn vị tính đếm, đo
lường thay đổi? tạ -> cân, thúng -> rá
+ Trường hợp nào đơn vị tính đếm, đo
lường không thay đổi? con -> chú
? Vì sao có thể nói “Nhà có ba thúng gạo rất
đầy” nhưng không thể nói “Nhà có sáu tạ
thóc rất nặng”?
+ Từ chỉ đơn vị quy ước chính xác
+ Từ chỉ đơn vị quy ước ước chừng
Hoạt động 3
BT1
Thảo luận nhóm 3p
Sau đó đại diện trình bày, nhóm khác nhận
xét, GV chốt
BT2
HS làm độc lập -> gọi lên bảng làm
BT3
GV hướng dẫn
- Danh từ chỉ sự vật (đứng sau): trâu, quan, gạo, thóc
- Danh từ chỉ đơn vị quy ước -> thay đổi
- Danh từ chỉ đơn vị tự nhiên -> không thay đổi
3 Ghi nhớ
Sgk
III Luyện tập
BT1 Một số danh từ chỉ sự vật: Lợn, gà, bàn, cửa, nhà, dầu, mỡ,…
- Con gà trống gáy sáng BT2
a Chuyên đứng trước danh từ chỉ người: ngài, viên, người, em,…
b Chuyên đứng trước danh từ chỉ đồ vật: quyển, quả, tờ…
BT3
a Tạ, tấn, Km
b Hũ, bó, vốc, gang, đoạn…
BT5
- Chỉ đơn vị: em, que, con, bức,…
- Chỉ sự vật: Mã Lương, cha mẹ, củi, cỏ, chim,…
3 Củng cổ :
Đọc lại ghi nhớ
4 Hướng dẫn học bài :
- Học ghi nhớ
- Làm bài tập 4, 5
- Chuẩn bị bài: Ngôi kể…
5 Rút kinh nghiệm:
*************************************
Trang 8Ngày soạn:……… Ngày dạy:………
- Khái niệm ngôi kể trong văn abnr tự sự
- Sự khác nhau gữa ngôi kể thứ ba và ngôi kể thứ nhất
- Đặc điểm riêng của mói ngôi kể
2 Kĩ năng:
- Lựa chọn và thay đổi ngôi kể thích hợp trong văn bản tự sự
- Vận dụng ngôi kể vào đọc – hiểu văn bản tự sự
2 HS: Đọc, nghiên cứu bài
D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :
II.Bài mới :
1 ĐVĐ:
2.Triển khai bài.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
Hoạt động 1
GV gọi HS đọc các đoạn văn sgk
HS TL nhóm 4p (4 nhóm)
? Đ1: được kể theo ngôi thứ mấy? Dựa vào
dấu hiệu nào để nhận ra điều đó?
? Đ2: được kể theo ngôi thứ mấy? Làm sao
để nhận ra điều đó?
HS đại diện trình bày
? Người xưng “tôi” đoạn 2 là ai? Dế Mèn
hay Tô Hoài?
I Ngôi kể và vai trò của ngôi kể trong văn tự sự
- Đ2: Kể theo ngôi thứ nhấtXưng “tôi” -> Dế Mèn
- Ngôi thứ 3 kể tự do hơn
Trang 9? Ngôi kể nào có thể kể tự do, không bị hạn
chế? Còn ngôi kể nào chỉ được kể những gì
mình biết và đã trải qua?
? Đổi ngôi kể trong đoạn 2 thành ngôi kể
thứ 3, thay tôi bằng Dế Mèn Lúc đó em sẽ
có một đoạn văn như thế nào?
Không thay đổi nhiều
? Có thể đổi ngôi kể thứ 3 trong đoạn 1
thành ngôi kể thứ nhất được không? Vì
*********************************
Ngày soạn:……… Ngày dạy:………
- Khái niệm ngôi kể trong văn abnr tự sự
- Sự khác nhau gữa ngôi kể thứ ba và ngôi kể thứ nhất
- Đặc điểm riêng của mói ngôi kể
2 Kĩ năng:
- Lựa chọn và thay đổi ngôi kể thích hợp trong văn bản tự sự
- Vận dụng ngôi kể vào đọc – hiểu văn bản tự sự
Trang 10D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :
II.Bài mới :
1 ĐVĐ:
2.Triển khai bài.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
kể theo ngôi thứ 3, có sắc thái khách quan
BT2Thay “tôi” vào các từ “Thanh”, “chàng” – “tôi” -> tô đậm thêm sắc thái tình cảm của đoạn văn
BT3
BT4Truyền thuyết, cổ tích kể theo ngôi thứ 3 vì: Người ta kể theo kí ức và kiến thức cộng đồng, chứ không phải theo quan sát, nhận xét của bản thân người kể…BT6
Tôi rất bất ngờ và vui sướng khi nhận món quà sinh nhật của chị gái
Trang 11Ngày soạn:……… Ngày dạy:………
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm truyện cổ tích thần kì
- Sự lặp lại tăng tiến của các tình tiết, sự đôi lập của các nhân vật, sự xuất hiện của các yếu tố kể chuyện, hoang đường
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu văn bản truyện cổ tích thần kì
- Phân tích các sự kiện quan trọng
- Kể lại được câu chuyện
3 Thái độ:
Phê phán lối sống tham lam, hẹp hòi
II Mở rộng và nâng cao:
D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :
? Kể tóm tắt câu chuyện “Cây bút thần”?
II.Bài mới :
1 ĐVĐ:
2.Triển khai bài.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
? Trong truện có mấy lần ông lão ra biển?
? Tác dụng của biện pháp lặp lại đó?
? Mức độ thay đổi của cảnh biển như thế
nào?
I Tìm hiểu chung
1 Đọc và giải thích từ khó sgk
2 Tóm tắt văn bản
3 Kể chuện
II Tìm hiểu văn bản
1 Sự việc ông lão đi ra biển
5 lần ông lão đi ra biển
Trang 12- L1: Biển gợn sóng êm ả
- L2: Biển xanh đã nỗi sóng
- L3: Biển xanh nỗi sóng dữ dội
- L4: Biển nỗi sóng mù mịt
- L5: Một cơn giông tố kinh khủng kéo đến,
mặt biển nỗi sóng ầm ầm
? Qua lời nói của cá vàng em thấy ông lão
là người như thế nào?
? Thái độ và hành động của ông lão trước
những đòi hỏi của mụ vợ như thế nào?
? Bà vợ ông lão đòi hỏi cá vàng những điều
- L5: Muốn làm Long Vương
? Nhận xét về sự đòi hỏi của mụ vợ?
? Thái độ của mụ đối với ông lão ra sao?
? Ý nghĩa của truyện?
2 Nhân vật ông lão
- Lão ngư nghèo khổ, chăm chỉ làm ăn-> Nhu nhược, cam chịu, nhẫn nhục
3 Nhân vật mụ vợ ông lão
- Lòng tham vô đáy, muốn có mọi thứ của cải, danh vọng, quyền lực
-> Tham lam, bội bạc, cay nghiệt, thô bỉ
- Mụ mắng, quát, dận dữ, nỗi cơn thịnh
nộ với chồng-> Giai cấp bốc lột, thống trị tham ác
=> Cá vàng trùng trị mụ vợ rất thích đáng Từ đỉnh cao quyền lực và danh vọng mụ đánh mất tất cả
Ngày soạn:………
Trang 13- Hai cách kể- hai thứ tự kể: Kể “ xuôi”, kể “ ngược”.
- Điều có cần có khi kể ngược
2 Kĩ năng:
- Chọn thứ tự kể phù hợp với đặc điểm thể loại và nhu cầu biểu hiện nội dung
- Vận dụng hai cách kể vào bài viết của mình
D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :
Thế nào là ngôi kể? Ngôi kể thứ nhất?
II.Bài mới :
1 ĐVĐ:
2.Triển khai bài.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
? Thứ tự thực tế của các sự việc trong bài
văn đã diễn ra như thế nào?
I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự
1 Tóm tắt các sự việc trong tuyện
“ Ông lão đánh cá và con cá vàng”
- Ông lão đi đánh cá bắt đuợc cá vàng, và thả cá vàng, ông nhận lời hứa giúp đỡ của
cá vàng
- Năm lần ông lão ra biển gặp cá vàng…, năm lần sóng biển thay đổi, lòng tham của
mụ vợ ngày càng tăng-> Kể theo thứ tự tự nhiên ( kể xuôi ), thứ
tự gia tăng của lòng tham…, tăng ý nghĩa
tố cáo và phê phán
2 Đọc bài văn sách giáo khoa
- Ngỗ mồ côi cha mẹ, không có người
Trang 14( TL nhóm 4p)
? Chuyện kể theo ngôi nào?
? Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò như thế
nào trong câu chuyện?
? Bài văn kể theo thứ tự nào?
? Kể như vậy có tác dụng nhấn mạnh đến
điều gì?
? Rút ra nhận xét gì?
Hoạt động 2
BT1 HS thảo luận theo bàn
? Truyện kể theo ngôi nào?
? Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò gi?
-> Đại diện trình bày, lớp nhận xét
BT 2 GV hướng dẫn
rèn
- Ngỗ tìm cách trêu chọc, đánh lừa… - Khi Ngỗ bị chó dại cắn, không ai cứu - Ngỗ bị chó cắn, tiêm thuốc trừ dại * Ngôi kể thứ ba - Kể theo mạch cảm xúc, tam trạng nhân vật - Kể hiện tại-> quá khứ -> hiện tại => Tạo sự hấp dẫn tăng cường kịch tính 3 Ghi nhớ ( SGK) II Luyện tập BT1 Câu chuyện kể theo thứ tự: - Chuyện kể ngược theo dòng hồi tưởng - Kể theo ngôi thứ nhất - Đóng vai trò cơ sở cho việc kể ngược BT2 GV hướng dẫn - Giới thiệu lần đầu em đi chơi xa: dã ngoại - Ai đưa đi: bố, mẹ, cả gia đình - Địa điểm: ra thị xã, thành phố… 3 Củng cổ : Đọc lại ghi nhớ 4 Hướng dẫn học bài : - Học thuọc và nắm chắc ghi nhớ - Làm BT2 - Ôn tập để viết bài số 2 văn tự sự 5 Rút kinh nghiệm:
************************************* Ngày soạn:………
Trang 15D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :
Tuần trước đã làm việc
Nó đem lại cho em niềm vui
Thân bài (6 điểm)
+ Đi học với bạn đang vui chuyện
+ Thấy ông già mù nhờ mọi người đưa qua đường
+ Em dắt ông sang bên kia đường
+ Ông cảm ơn em,
Kết bài:(2 điểm)
+ Nhớ người mù ấy
+ Vui vì bản thân em đã làm được việc tốt
3 Củng cổ :
Trang 16Thu bài.
4 Hướng dẫn học bài :
Đọc văn bản “ Ếch ngồi đáy giếng”; - Soạn: Thầy bói xem voi
5 Rút kinh nghiệm:
**************************************** Ngày soạn:………
Ngày dạy:………
Tiết 39 ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG A/ MỤC TIÊU : I Chuẩn 1 Kiến thức: - Đặc điểm của nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm ngụ ngôn - Ý nghĩa giáo huấn sâu sắc của truyện ngụ ngôn - Nghệ thuật đặc sắc của truyện: mượn chuyện loài vật để nói chuyện con người, ẩn bài học triết lí, tình huống bất ngờ, hài hước, kính đáo 2 Kĩ năng: - Đọc – hiểu văn bản truyện ngụ ngôn - Liên hệ các sự việc trong truyện với những tình huống, hoàn cảnh thực tế - Kê lại được truyện 3 Thái độ: Cần mở mang học hỏi nhiều, phê phán những người kiêu ngạo, chủ quan II Mở rộng và nâng cao:
B/ PHƯƠNG PHÁP :
Nêu và giải quyết vấn đề
C/ CHUẨN BỊ :
1 GV: Giáo án, bảng phụ, tranh ảnh
2 HS: Soạn bài
D/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
I.Ổn định và kiểm tra bài cũ :
II.Bài mới :
1 ĐVĐ:
2.Triển khai bài.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
Hoạt động 1 I Tìm hiểu chung
Trang 17GV hướng dẫn đọc: giọng vui tươi, hóm
hỉnh
? Văn bản này thuộc thể loại nào?
? Thế nào là truyện ngụ ngôn?
? Kể một số truyện ngụ ngôn mà em biết?
Hoạt động 2
? Nhân vật trong truyện là ai?
- Một con Ếch sống lâu ngày trong cái
giếng
? Vì sao ếch tưởng bầu trời trên đầu chỉ bé
bằng cái vung và nó thì oai như một vị chúa
tể?( Hoàn cảnh sống cuả nó ntn)
? Những chi tiết đó chứng tỏ điều gì?
? Chính sự chủ quan, kiêu ngạo tưởng mình
là nhất đã đẩy ếch đến hậu quả nào?
? Nguyên nhân nào dẫn đến cái chết của
ếch?
? Chúng ta rút ra bài học gì?
? Nêu một số hiện tượng trong cuộc sống
ứng với thành ngữ “ Ếch ngồi đáy giếng”
Hoạt động 3
? Nêu khái quát nội dung và nghệ thuật của
truyện?
1 Đọc và giải thích từ khó
( SGK)
2 Thể loại
* Truyện ngụ ngôn là loại truyện kể bằng văn xuôi hoặc văn vần, mượn chuyện về loài vật, đồ vật hoặc chính con người để nói bóng gió, kín đáo chuyện con người nhằm khuyên nhủ, răn dạy người ta bài học nào đó trong cuộc sống
II Tìm hiểu văn bản
1 Nhân vật Ếch
* Môi trường sống:
- Sống lâu ngày trong một giếng nọ
- Xung quanh ếch chỉ có một số loài vật
bé nhỏ
- Ếch kêu làm các con vật khiếp sợ -> Thế giới sống nhỏ bé, tầm nhìn hạn hẹp, ít hiểu biết -> chủ quan, kiêu ngạo
* Cái chết của ếch:
- Ếch bị trâu giẫm bẹp -> thói cũ, chủ quan
2 Ý nghĩa của truyện
- Phải biết nhìn xa trông rộng, luôn học hỏi trau dồ hiểu biết
- Không chủ quan, kiêu ngạo, tự mãn
III Tổng kết
Ghi nhớ SGK
3 Củng cổ :
Nêu ý nghĩa của truyện, khái niệm truyện ngụ ngôn
4 Hướng dẫn học bài :
- Học thuộc và nắm chắc ghi nhớ
- Nắm cốt truyện
- Chuẩn bị bài “ Thầy bói xem voi”
5 Rút kinh nghiệm:
********************************** Ngày soạn:………