NGỮ VĂN 8 TIẾT 6-8 ckt MỚI

Bài mới: 1.Đặt vấn đề: ở nớc ta Nguyên Hồng là một trong những nhà văn có một thời thơ ấu thật cay đắng, khốn khổ, những kĩ niệm ấy đã đợc nhà văn viết lại trong tập hồi kí " Những ngày

Tiết 6

Ngày soạn : Ngày dạy :

( Nguyên Hồng)

A Mục tiêu:

1 Kiến thức:

Giúp HS: - Hiểu đợc khái niệm thể loại hồi ký.

- Cốt truyện, nhận vật sự kiện trong đoạn trích Trong lòng mẹ

- Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏng của nhân vật

-ý nghĩa giáo dục: những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ác không thể làm khô héo tình cảm ruột thịt sâu nặng

2 Kĩ năng:

- Bớc đầu biết đọc – hiểu một văn bản hồi ký

- Vận dung kiến thức về sự kết hợp các phơng thức biểu đạt trong văn bản tự sự

để phân tích tác phẩm truyện

3 Thái độ:

Giáo dục HS đồng cảm với nỗi đâu tinh thần, tình yêu thơng mẹ mãnh liệt của

bé Hồng

B.Ph ơng pháp:

- Đàm thoại, gợi tìm, giải quyết vấn đề, vấn đáp

C Chuẩn bị:

1/ GV: Soạn giáo án.

2/ HS: Học bài cũ, trả lời câu hỏi bài mới SGK.

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:

I ổn định:(1')

II Bài cũ: (2')- Bài " Tôi đi học " đợc viết theo thể loại nào? nội dung chính của

văn bản đó là gì?

- Nêu thành công về mặt nt thể hiện trong tác phẩm?

III Bài mới:

1.Đặt vấn đề: ở nớc ta Nguyên Hồng là một trong những nhà văn có một thời

thơ ấu thật cay đắng, khốn khổ, những kĩ niệm ấy đã đợc nhà văn viết lại trong tập hồi

kí " Những ngày thơ ấu " kĩ niệm về ngời mẹ đáng thơng qua cuộc trò chuyện với bà Cô và qua cuộc gặp gỡ bất ngờ là một trong những chơng truyện cảm động nhất

2 Triễn khai bài dạy:

Hoạt động 2:(30')

HS đọc lại đoạn kể về cuộc gập gỡ và đối

thoại giữa bà cô và bé Hồng

Tính cách và lòng dạ bà cô thể hiện qua

những điều gì?

II/- Tìm hiểu văn bản

1.Tâm trạng của bé Hồng khi trò chuyện với ngời cô:

a Nhân vật bà cô:

( Lời nói, nụ cời, cử chỉ, thái độ)

Cử chỉ: Cời hỏi và nội dung câu hỏi của

bà cô có phản ánh đúng tâm trạng và tình

cảm của bà đối với mẹ bé Hồng và đứa

cháu ruột của mình hay ko? Vì sau em

nhận ra điều đó? Từ ngữ nào biểu hiện

thực chất thái độ của bà? từ nào biểu hiện

thực chất thái độ của bà?

- cử chỉ: Cời, hỏi- nụ cời và câu hỏi có vẻ

quan tâm, thơng cháu, tốt bụng nhng bằng

sự thông minh nhạy cảm bé Hồng đã nhận

ra ý nghĩa cay độc trong giọng nói và nét

mặt của bà cô

- rất kịch: Giả dối

Sau lời từ chối của Hồng, bà cô lại hỏi gì?

nét mặt và thái độ của bà thay đổi ra sao?

Bà cô hỏi luôn, mắt long lanh nhìn chằm

chặp-> tiếp tục trêu cợt

- Cố ý xoáy sâu nổi đau của bé

- Tơi cời kể chuyện xấu mẹ trớc bé

Hồng-> Ngời cô lạnh lùng độc ác, thâm hiểm

Sau đó, cuộc đối thoại lại tiếp tục nh thế

nào?

Qua đây em có nhận xét gì về con ngời

này?

? Khi nghe lời cô nói, bé Hồng có nhận

xét gì về ý đồ của bà Cô?

- Nhận ra dã tâm của bà cô muốn chia rẽ

em với mẹ

Bé nghĩ gì về mẹ, về những cổ tục đã đày

đoạ mẹ?

-khóc thơng , căm tức hủ tục phong kiến

muốn vồ, cắn ,nhai,nghiền

? Em có nhận xét gi về 3 động từ đó?

- 3 động từ chỉ 3 trạng tháiphản ứng ngày

càng dữ dội, thể hiện nỗi căm phẫn cực

điểm

Qua đây, em hiểu đợc gì về tình cảm của

Hồng đối với mẹ?

Giả dối, cay nghiệt, thâm hiểm, độc ác

b Tâm trạng bé Hồng qua cuộc đối thoại với bà cô:

-Đau đớn, uất ức, căm giận

=> Thấu hiểu, cảm thông hoàn cảnh bất hạnh của mẹ

+ Hồng giàu tình thờng mẹ, nhạy cảm, thông minh, quả quyết

2

? Qua cuộc đối thoại của Hồng với bà cô,

em hiểu gì về tính cách đời sống tình cảm

của Hồng

Niềm vui sớng của Hồng khi đợc gặp mẹ

đợc tác giả miêu tả thật thấm thía, xúc

động Em hãy tìm những chi tiết thể hiện

điều đó?

Nguyên Hồng đã rất thành công khi sử

dụng các hình ảnh so sánh

Em hãy chỉ ra và thử phân tích hiệu quả

nghệ thuật của những so sánh đó?

Qua đó, em có nhận xét gì về nghệ thuật

miêu tả tâm lý nhân vật?

Hoạt động 4 (5’)

- Đây là văn bản đậm đà chất trữ

tình-Yếu tố trữ tình đựơc tạo nên nh thế nào?

Em hãy trình bày nội dung đoạn trích?

( HS đọc ghi nhớ: SGK " Trong lòng mẹ "

là lời K/đ chân thành đầy cảm động về sự

bất diệt cảu tình mẫu tử )

2 Tâm trạng của bé Hồng khi gặp mẹvà trong lòng mẹ:

* Gặp mẹ:

- mừng, tủi

- Gọi mẹ đầy vui mừng mà bối rối

- Vội vã, cuống cuồng đuổi theo

* Trong lòng mẹ:

- Ngồi vào lòng mẹ: Vui sớng đến ngất ngây, tỏ rõ những cảm xúc mãnh liệt

Nghệ thuật miêu tả tâm lý đặc sắc tinh tế xúc động

III/- Tổng kết

Nhân vật- ngời kết chuyện để ở ngôi thứ nhất

- Tình huống truyện phù hợp, đặc sắc,

điển hình có điều kiện bộc lộ tâm trạng

- Kết hợp nhuần nhuyển giữa kể, tả và biểu hiện cảm xúc

- Những so sanh mới mẽ, hay hấp dẫn

- Miêu tả tâm lý đặc sắc, tinh tế + Nội dung:

* Ghi nhớ: SGK

IV Củng cố : (2')

- Có nhà nghiên cứu cho rằng Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và trẻ em Qua chơng " Trong lòng mẹ " em thấy ý kiến trên có đúng không? vì sao?

V Dặn dò:(2')

- Học kĩ nội dụng văn bản và chú ý đến mặt thành công về nghệ thuật.

- Viết một đoạn văn ghi lại những ấn tợng sâu sắc nhất về ngời mẹ của em

- Xem trớc bài: Tức nớc vỡ bờ Đọc tóm tắt nội dung TT Tắt đèn

****************************************************

Tiết 7:

Ngày soạn :

Ngày dạy :

Trờng từ vựng

A Mục tiêu:

Giúp HS:

1 Kiến thức: Hiểu đợc khái niệm trờng từ vựng.

2.Kĩ năng:- Tập hợp các từ có chung nét nghĩa vào cùng một trờng từ

vựng

- Vận dụng kiến thức về trờng từ vựng để đọc hiểu và tạo lập văn bản

3 Thái độ: Giáo dục ý thức học tập của HS

B Ph ơng pháp:

- Trực quan, gợi tìm, giải quyết vấn đề, thảo luận

C Chuẩn bị:

1/ GV: Nghiên cứu và soạn giáo án.

2/ HS:Học bài cũ, xem trớc bài trờng từ vựng.

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy:

I ổn định:

II Bài cũ:

Thế nào là từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp? Hãy lấy ví dụ về từ ngữ vừa có nghĩa rộng? vừa có nghĩa hẹp?

III Bài mới:

Hoạt động 1: (10')

HS đọc kĩ đoạn văn trong SGK, chú ý các

từ in đậm

Các từ in đậm dùng để chỉ đối tợng " là

ngời, động vật hay sinh vật"?

Tại sao em biết đợc điều đó?

( - Từ in đậm chỉ ngời vì chúng nằm trong

những câu văn cụ thể, có ý nghĩa xác

định)

Nét chung về nghĩa của các từ trên là gì?

Nếu tập hợp các từ in đậm ấy thành 1

nhóm từ thì chúng ta có một trờng từ

vựng Vậy theo em "Trờng từ vựng" là gì?

( Gọi 2 HS đọc kĩ ghi nhớ )

Cho nhóm từ: Cao, thấp, lùn, gầy, béo, lêu

nghêu Nếu dùng nhóm

từ trên để chỉ ngời trờng từ vựng của

nhóm từ là gì?

- Chỉ hình dáng của con ngời

Hoạt động 2:(10')

Trờng từ vựng " mắt" có thể bao gồm

những trờng từ vựng nhỏ nào?

I/ - Thế nào là trờng từ vững:

1 Tìm hiểu:

a Ví dụ:

b Nhận xét:

- Chỉ bộ phận của con ngời

2 Ghi nhớ:( SGK)

II/ - Các bậc của trờng từ vựng và tác dụng của cách chuyển trờng từ vựng

Thờng có 2 bậc trờng từ vựng là lớn và 4

( HS phát hiện căn cứ vào SGK)

Trong một trờng từ vựng có thể tập hợp

những từ có từ loaị khác nhau không? Tại

sao?

- HS chỉ ra

Do hiện tợng nhiều nghĩa, một từ có thể

phụ thuộc những trờng từ vựng khác nhau

Thử lấy 1 ví dụ:

- Từ lạnh: - Trờng thời tiết

- T/c của thực phẩm

- T/c tâm lý, t/c của ngời

HS đọc kĩ phần 2 d và cho biết cách

chuyển trờng từ vựng trong thơ văn và

trong cuộc sống có tác dụng gì?

Hoạt động 3:(15')

Hớng dẫn HS tự làm

Đặt tên trờng từ vựng cho mỗi nhóm từ

sau?

HS đọc kĩ đoạn văn, chỉ ra các từ in đậm

thuộc trờng từ vựng nào?

Hớng dẫn HS sắp xếp vào bảng

nhỏ

Các từ trong một trờng từ vựng có thể khác nhau về từ loại

( Danh từ chỉ sự vật, động từ chỉ hoạt

động, tính từ chỉ tính chất)

Một từ có nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều truờng từ vựng khác nhau

Cách chuyển trờng từ vựng làm tăng thêm sức gợi cảm

III/ - Luyện tập:

Bài tập 1:

Bài tập 2:

- Dụng cụ đánh bắt thuỷ sản

- Dụng cụ để đựng

- Hoạt động của chân

- Trạng thái tâm lý

- Tính cách của con ngời

- Dụng cụ để viết

Bài tập 3:

Trờng từ vựng: Thái độ

Bài tập 4:

- Khứu giác: Mùi, thơm, điếc, thính

- Thính giác: Tai, nghe, điếc, rõ, thính Bài tập 5:

Chuyển từ trờng " quân sự" sang trờng " nông nghiệp"

IV Củng cố (2')

- Trờng từ vựng là gì? Thử lấy 1 ví dụ về 1 trờng từ vựng bất

V Dặn dò:(3')

- Nắm kĩ ghi nhớ

- Làm bài tập 7, 5 ( SGK)

- Chuẩn bị bài " Bố cục của văn bản "

Tiết 8:

Ngày soạn :

Ngày dạy :

Bố Cục Của VăN BảN

A Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Nắm đợc bố cục của văn bản, đặc biệt cách sắp xếp nội dung trong phần thân bài.

2 Kĩ năng:

- Biết xây dựng bố cục văn bản mạch lạc, phù hợp với đối tợng và nhận thức của ngời đọc.

3 Thái độ:

- Giáo dục HS có ý thức học tập

B Ph ơng pháp:

- Giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm

C Chuẩn bị:

1/ GV: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.

2/ HS: Học bài cũ, xem trớc bài mới

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy:

I ổn định:(1')

II Bài cũ:(2') Chủ đề của văn bản là gì? Thế nào tính thống nhất về chủ đề của văn

bản? Làm thế nào để đảm bảo tính thống nhất đó?

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề(1'):- Lâu nay các em đã viết những bài tập làm văn đã biết đợc bố

cục của 1 văn bản là nh thế nào và đẻ các em hiểu sâu hơn về cách sắp xếp, bố trí nội dung phần thân bài, phần chính của văn bản Cô cùng các em sẽ đi vào t/h tiết học hôm nay.

2 Triễn khai bài dạy:

Hoạt động 1:(15')

Gọi 1 HS đọc văn bản " Ngời thầy đạo cao

đức trọng"

Văn bản trên có thể chia thành mấy phần?

Chỉ ra các phần đó?

Nêu nhiệm vụ của từng phần trong văn bản

trên?

+ 3 phần:

- Phần 1: ông CVA mang danh lợi -> Giới

thiệu về Chu Văn An.

- Phần 2: Học trò theo ông ko cho vào

thăm.

- Phần 3: Còn lại, Tình cảm của mọi ngời

đối với Chu Văn An

Em hãy phân tích mối quan hệ giữa các

phần trong văn bản.

+ Mối quan hệ giữa các phần:

Luôn gắn bó chặt chẽ với nhau phần troc là

tiền đề, cho phần sau, phần sau là sự tiếp nối

cuả phần trớc.

Các phần đều tập trung làm rõ cho chủ đề

I/ - Bố cục văn bản:

1 Tìm hiểu:

- Bố cục của văn bản 3 phần

- 3 phần có quan hệ chặt chẽ với nhau để tập trung làm rõ chủ đề của văn bản.

6

của văn bản.

Từ việc phân tích trên, hãy cho biết khái

quát, bố cục của văn bản gồm mấy phần?

Nhiệm vụ của từng phần và mối quan hệ

giữa các phần trong một văn bản

Hoạt động 2:(10')

Phần thân bài văn bản " Tôi đi học" của

Thanh Tịnh kể về những sự kiện nào? Các sự

kiện ấy đợc sắp xếp theo thứ tự nào?

- Sắp xếp theo sự hồi tởng những kỉ niệm về

buổi tựu trờng đầu tiên của tác giả,các cảm

xúc đợc sắp xếp theo thứ tự thời gian.

- Sắp xếp theo sự liên tởng đối lập những

cảm xúc của một đối tợng trớc dây và buổi

tựu trờng.

Chỉ ra những diễn biến tâm trạng bé Hồng

trong phần thân bài?

- Tình thợng mẹ và thái độ căm ghét cổ

tục

- Niềm vui sớng cực độ khi ở trong lòng mẹ.

Khi tả ngời vật, con vật, phong cảnh em sẽ

lần lợt miêu tả theo tình tự nào?

Hãy kể một số tình tự thờng gặp mà em

biết?

Phần thân bài của văn bản " Ngời thầy đạo

cao " nêu các sự việc nh thế nào?

Bằng những hiểu biết của mình hãy cho biết

nội dung cách sắp xếp phần thân bài của văn

bản?

( Việc sắp xếp nội dung phần thân bài tuỳ

2 Kết luận: Ghi nhớ : (SGK)

II/ - Cách bố trí, sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản:

1 Tìm hiểu:

a Tôi đi học:

b Trong lòng mẹ:

a) Tả ngời, vật, con vật:

- Theo ko gian: Xa <-> gần.

- Theo thời gian.

-Theo chỉnh thể - bộ phận Theo T/c, cảm xúc.

b) Tả phong cảnh:

- Không gian.

- Ngoại cảnh <-> Cảm xúc

*Sự việc nói về Chu Văn An là ngời tài cao -SV nói Chu Văn An là ngời đạo đức đợc học trò kính trọng.

2 Kết luận: Ghi nhớ SGK

vào những yếu tố nào? Các ý trong phần

thân bài thờng đợc sắp xếp theo những trình

tự nào?

Hoạt động 3:(10')

Phân tích cách trình bày ý trong các đoạn

trích?

( Cho HS đọc các đoạn văn, sau đó HS thảo

luận- đại diện nhóm trả lời)

III/- Luyện tập.

Bài 1:

a) Trình bày ý theo trình tự không gian nhìn

xa - đến gần- đến tận nơi- đi xa dần.

b) Trình tự thời gian: Về chiều- lúc hoàng hôn.

c) Hai luận cứ đợc sắp xếp theo tầm quan trọng của chúng đối với luận điểm cần chứng minh.

IV Củng cố ( 2')

- Bố cục của một văn bản? nội dung của từng phần?

- Việc sắp xếp nội dung phần thân bài tuỳ thuộc vào yếu tố nào?

V Dặn dò:(3')

- Nắm kĩ nội dung phần ghi nhớ

- Làm bài tập 2, 3

- Chuẩn bị bài " Tức nớc vỡ bờ "

*****************************************

8