Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng, trị bệnh cho đàn gà broiler (cp707) nuôi tại trại phạm trọng vinh, xã khe mo, huyện đồng hỷ, tỉnh thái nguyên

Chiều dài của ống tiêu hoá gia cầm không lớn, thời gian mà khối thức ăn được giữ lại trong đó không vượt quá 2 - 4 giờ, ngắn hơn rất nhiều so với động vật khác Cây trồng vật nuôi, 2015

GIÁP VĂN HƯNG

Tên chuyên đề:

THỰC HIỆN QUY TRÌNH CHĂM SÓC, NUÔI DƯỠNG VÀ PHÒNG, TRỊ BỆNH CHO GÀ BROILER (CP-707) NUÔI TẠI TRẠI PHẠM TRỌNG VINH , XÃ KHE MO, HUYỆN ĐỒNG HỶ,

TỈNH THÁI NGUYÊN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo: Chính quy Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y

Khóa học: 2015 - 2020

Thái Nguyên - năm 2019

GIÁP VĂN HƯNG

Tên chuyên đề:

THỰC HIỆN QUY TRÌNH CHĂM SÓC, NUÔI DƯỠNG VÀ PHÒNG, TRỊ BỆNH CHO GÀ BROILER (CP-707) NUÔI TẠI TRẠI PHẠM TRỌNG VINH , XÃ KHE MO, HUYỆN ĐỒNG HỶ,

TỈNH THÁI NGUYÊN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Dược Thú y

Giảng viên hướng dẫn: TS Đặng Thị Mai Lan

Thái Nguyên - năm 2019

LỜI CẢM ƠN

Qua 4 năm học tập và rèn luyện tại Trường đại học Nông Lâm Thái Nguyên, được sự chỉ bảo và giảng dạy nhiệt tình của các thầy cô giáo, đặc biệt là thầy cô khoa Chăn nuôi thú y đã truyền đạt cho em những kiến thức về

lý thuyết và thực hành trong suốt thời gian học ở trường Em đã có cơ hội áp dụng những kiến thức đã học ở trường vào thực tế ở trang trại gà, đồng thời học hỏi được nhiều kinh nghiệm thực tế tại trại Đến nay, em đã hoàn thành khóa luận tốt nghiệp của mình

Từ những kết quả đạt được này, em xin chân thành cảm ơn: Thầy cô trường Đại học Nông Lâm, đã truyền đạt cho em những kiến thức bổ ích trong thời gian qua Đặc biệt em xin chân thành cảm ơn cô giáo TS Đặng Thị Mai Lan đã tận tâm hướng dẫn, để em hoàn thành tốt khóa luận này

Em xin gửi lời cảm ơn đến bác Phạm Trọng Vinh, chủ trang trại gà đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và chỉ dạy cho em trong suốt thời gian thực tập

Do trình độ bản thân còn hạn chế và thời gian thực tập có hạn nên đề tài không tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong nhận được sự đóng góp của các thầy cô, các bạn để đề tài của em được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Thái nguyên, ngày…tháng… năm 2019

Sinh viên

Giáp Văn Hưng

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1 Nhiệt độ chuồng gà 26

Bảng 3.2 Thời gian chiếu sáng cho gà 27

Bảng 3.3 Kết quả cho gà ăn 27

Bảng 3.4 Thành phần và giá trị dinh dưỡng 28

Bảng 4.1 Kết vệ sinh sát trùng chuồng trại 30

Bảng 4.2 Kết quả thực hiện công tác phòng vaccine cho gà tại cơ sở 31

Bảng 4.4 Kết quả điều trị trên tổng đàn 34

Bảng 4.5 Tỷ lệ nuôi sống (%) 35

Bảng 4.6 Sinh trưởng tích lũy (g/con) 36

Bảng 4.7 Lượng thức ăn sử dụng cho đàn gà trong tuần (kg) 37

Bảng 4.8 Tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng của 1 gà trong tuần 38

Bảng 4.9.Tham gia các hoạt động khác 38

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC CÁC BẢNG ii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT iii

MỤC LỤC iv

Phần 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 2

1.2.1 Mục đích của chuyên đề 2

1.2.2 Yêu cầu của chuyên đề 2

Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

2.1 Điều kiện cơ sở nơi thực tập 3

2.1.1 Điều kiện tự nhiên 3

2.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội 4

2.1.3 Điều kiện cơ sở vật chất của trại 4

2.1.4 Cơ cấu tổ chức của trại 5

2.2 Tổng quan tài liệu 5

2.2.1 Cơ sở khoa học 5

2.2.2 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 19

Phần 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH 23 3.1 Đối tượng 23

3.2 Địa điểm và thời gian tiến hành 23

3.3 Nội dung tiến hành 23

3.4 Phương pháp và các chỉ tiêu theo dõi 23

3.4.1 Phương pháp theo dõi, thu thập thông tin 23

3.4.2 Các khả năng sinh trưởng 23

3.4.3 Phương pháp xử lý số liệu 24

3.5 Quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho gà tại trại 24

3.5.1.Công tác chăm sóc, nuôi dưỡng 24

Phần 4 29

KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 29

4.1 Công tác phòng bệnh 29

4.2.1 Tình hình mắc bệnh trên đàn gà thịt 32

4.2.2 Điều trị bệnh trên gà thịt 33

4.3 Kết quả đánh giá sức sản xuất của gà tại cơ sở 34

4.3.1 Tỷ lệ nuôi sống 34

4.3.2 Sinh trưởng của gà thịt 35

4.4 Tham gia các hoạt động khác 38

4.9 Kết quả thực hiện các công tác khác 39

Phần 5 40

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 40

5.1 Kết luận 40

TÀI LIỆU THAM KHẢO 41

I Tài liệu Tiếng Việt 41

II Tài liệu tiếng Anh 41

III Tài liệu Internet 42

Phần 1

MỞ ĐẦU 1.1 Đặt vấn đề

Nghề chăn nuôi gia cầm của nước ta đã có lịch sử rất lâu đời chiếm vị trí quan trọng trong ngành chăn nuôi của Việt Nam Chăn nuôi gia cầm cung cấp thực phẩm cho con người, đồng thời cung cấp một lượng lớn phân bón cho ngành trồng trọt và một phần sản phẩm của nó là nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến Chăn nuôi gia cầm đã giúp cho người dân tăng thêm nguồn thực phẩm tự cung, tự cấp và góp phần tăng thêm thu nhập cho người dân

Trong những năm gần đây, ngành chăn nuôi nước ta đã có những bước phát triển đáng kể cả về số lượng cũng như chất lượng, đặc biệt là chăn nuôi gia cầm do nhu cầu thực phẩm ngày càng tăng cao

Tuy nhiên nước ta nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm quanh năm là điều kiện phát triển tốt cho các mầm bệnh Gia cầm nói chung

và gà nói riêng là loài vật nuôi mẫn cảm, đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm Thực tế chăn nuôi cho thấy, gà là một vật nuôi rất mẫn cảm với bệnh truyền

nhiễm như: H5N1, Newcastle, CRD,… Những bệnh này có ảnh hưởng rất lớn

tới số lượng và chất lượng đàn gà Từ đó gây thiệt hại nghiêm trọng đến kinh

tế và sự phát triển của chăn nuôi gà, đặc biệt là chăn nuôi gà công nghiệp

Xuất phát từ tình hình thực tế, em thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng, trị bệnh cho đàn gà Broiler (cp- 707) nuôi tại trại Phạm Trọng Vinh, xã Khe Mo, huyện Đồng Hỷ , tỉnh Thái Nguyên”

1.2 Mục đích và yêu cầu của chuyên đề

1.2.1 Mục đích của chuyên đề

- Nắm được chi tiết quá trình, cách thức tổ chức chung của một trang trại chăn nuôi gà Biết cách sử dụng, vận hành trang thiết bị máy móc liên quan đến chăn nuôi

- Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cũng như phòng trị bệnh đối với đàn gà

- Học hỏi kinh nghiệm, kỹ thuật chăn nuôi gà nói chung để từ đó đưa ra các phương pháp kỹ thuật ở cơ sở để áp dụng vào thực tiễn sau này

- Giao lưu học hỏi phát triển kỹ năng mềm của bản thân, tiếp cận với môi trường mới để nâng cao khả năng thích ứng, khả năng ứng sử, khả năng học hỏi trau dồi kinh nghiệm với môi trường mới

1.2.2 Yêu cầu của chuyên đề

- Trực tiếp thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn gà

- Trong thời gian thực tập phải chấp hành nội quy, yêu cầu của nhà trường cũng như yêu cầu của trang trại

- Biết lắng nghe và biết cách quan sát, học hỏi kinh nghiệm để quá trình thực tập diễn ra thuận lợi nhất

Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Điều kiện cơ sở nơi thực tập

2.1.1 Điều kiện tự nhiên

* Vị trí địa lý:

Đồng Hỷ là một huyện miền núi phía Đông Bắc tỉnh Thái Nguyên Diện tích 427.73 km², dân số 88.439 người Huyện lỵ đặt tại thị trấn Chùa Hang, cách trung tâm thành phố Thái Nguyên 3 km về phía Đông Bắc Địa phận huyện Đồng Hỷ trải dài từ 21°32’ đến 21°51’độ vĩ bắc, 105°46’ đến 106°04’ độ kinh đông Có ranh giới:

Phía Bắc giáp huyện Võ Nhai và tỉnh Bắc Cạn

Phía Nam giáp huyện Phú Bình và thành phố Thái Nguyên

Phía Đông giáp tỉnh Bắc Giang, phía Tây giáp huyện Phú Lương và thành phố Thái Nguyên

Địa giới tự nhiên phân cách Đồng Hỷ và thành phố Thái Nguyên là dòng sông Cầu uốn lượn quanh co từ xã Cao Ngạn theo hướng Bắc - Nam xuống đến đập Thác Huống Huyện Đồng Hỷ gồm 3 thị trấn và 17 xã:

+ 3 thị trấn: thị trấn Chùa Hang, thị trấn Sông Cầu, thị trấn Trại Cau + 17 xã: Văn Lăng, Hòa Bình, Tân Long, Quang Sơn, Hóa Thượng, Hóa Trung, Minh Lập, Cao Ngạn, Đồng Bẩm, Khe Mo, Văn Hán, Linh Sơn, Nam Hòa, Tân Lợi, Cây Thị, Hợp Tiến, Huống Thượng

* Địa hình đất đai:

Đồi núi xen kẽ các thung lũng, đất lâm nghiệp chiếm 50,8%; đất nông nghiệp 16,4%; đất thổ cư 3,96%; đất cho các công trình công cộng 3,2% và đất cho sử dụng chiếm 25,7% Núi Chùa Hang (còn gọi là núi đá Hoá Trung, núi Long Tuyền) nằm trên đất thị trấn Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ ngày nay

* Khí hậu:

Khí hậu Đồng Hỷ chia thành 2 mùa, mùa mưa và mùa khô Lượng mưa

* Tài Nguyên thiên nhiên:

Đồng Hỷ có vàng sa khoáng ở khu vực Ngàn Me, Cây Thị, cụm mỏ sắt Trại Cau (trữ lượng khoảng 20 triệu tấn) và mỏ Linh Sơn (trữ lượng từ 1 - 3 triệu tấn) Ngoài ra, Đồng Hỷ còn có nhiều khoáng sản như: đá xây dựng, đất sét, đá vụn, cát sỏi, đá Carbuat, Dolomit

2.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội

Hầu hết các xã, thị trấn ở Đồng Hỷ có đường ô tô đến trung tâm Đất đai

ở Đồng Hỷ thích hợp cho việc trồng rừng, trồng lúa, nấm, rau màu và chăn nuôi… Những năm gần đây, tình hình chính trị, kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện

đã có những chuyển biến tích cực Nhiều chỉ tiêu đạt cao so với kế hoạch như: sản lượng lương thực có hạt cả năm đạt 52,7 nghìn tấn vượt 17% kế hoạch; diện tích trồng rừng đạt gần 1,5 nghìn ha vượt 49% kế hoạch; thu ngân sách trong cân đối đạt gần 123 tỷ đồng, vượt 33% dự toán tỉnh giao…

Người dân trên địa bàn huyện chủ yếu là nông dân làm ruộng, trồng chè, trồng cây, chăn nuôi tại địa phương và một số hộ kinh doanh nhỏ lẻ

2.1.3 Điều kiện cơ sở vật chất của trại

Trại Phạm Trọng Vinh nằm trên địa bàn xã Khe Mo, huyện Đồng Hỷ,

tỉnh Thái Nguyên được xây dựng 2008 Trại được thiết kế nằm xa khu dân cư

Có tổng đất là 2 ha, trong đó diện tích sử dụng của trại là 1000 , gồm có 2 nhà cám (trước, sau), 1 nhà kho và chuồng nuôi gà Được lắp đặt, trang bị hệ thống đường ống uống tự động

+ Nền chuồng bằng bê tông và mái lợp bằng tôn thường dày 0,3mm

+ Mỗi tầng gồm 17 gian, có 1 gian xép Mỗi gian có 1 bóng đèn, 2 máy

phát cỡ lớn (16kw/h), 1 giàn mát, 2 lỗ thông khí bằng nhựa Ф110

+ Một số dụng cụ thiết bị khác: bạt che, khung úm,

- Hệ thống nước cung cấp cho chăn nuôi và sinh hoạt được sử dụng bằng nước giếng khoan, có máy lọc và có bồn nước công nghiệp để chứa

- Hệ thống điện trại sử dụng dòng điện 3 pha và có hệ thống cảnh báo mất điện và báo khi có điện lưới bình thường

- Sân trại là nền đất dải gạch vụn, đá dăm lên trên rồi lu phẳng

- Quy mô trang trại: 2 tầng

+ Dài: 53m

+ Rộng: 9m

+ Cao: 1m85 (1 tầng)

+ Có 3 đường dây treo máng chính

+ Mỗi tầng 5 quạt thông gió gồm: 3 quạt to (công suất 1,2kw/h), 2 quạt nhỏ (công suất 0,5 kw/h) xen kẽ nhau

2.1.4 Cơ cấu tổ chức của trại

Cơ cấu tổ chức trại bao gồm:

 1 chủ trại

 2 sinh viên thực tập

 2 kỹ sư của công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam

Trong quá trình thực tập tại cơ sở, trại tạo điều kiện cho chỗ ở và sinh hoạt rất đầy đủ và thoải mái Do trang trại là trại gia công cho công ty nên:

 Nguồn thuốc: do công ty CP cung cấp

 Thức ăn: do công ty CP cung cấp

 Con giống: do công ty CP cung cấp

2.2 Tổng quan tài liệu

2.2.1 Cơ sở khoa học

2.2.1.1 Một số đặc điểm của giống gà Broiler C.P 707

- Về đặc điểm ngoại hình: Lông màu trắng, mào đơn, ngực sâu, rộng, cơ

ngực và cơ đùi phát triển, thân thịt chiếm tỷ lệ tương đối cao so với khối lượng sống

- Sức sản xuất:

+ Tổng số trứng đẻ ra đến 64 tuần tuổi/mái đầu kỳ: 180

 Tổng số trứng ấp đến 64 tuần tuổi /mái đầu kỳ : 175

 Tý lệ ấp nở (%): 84,8

 Số gà con loại I/mái đầu kỳ (con): 173

 Tỷ lệ đẻ cao nhất (%): 85,3

 Tỷ lệ nuôi sống trong giai đoạn hậu bị (%): 95 - 96

 Thức ăn/10 trứng giống (kể cả giai đoạn hậu bị) (g): 312

2.2.1.2 Đặc điểm sinh lý tiêu hóa ở gà

Gia cầm có tốc độ trao đổi chất và năng lượng cao hơn so với động vật

có vú Cường độ tiêu hoá mạnh ở gia cầm được xác định bằng tốc độ di chuyển của thức ăn qua ống tiêu hoá

Ở gà còn non, tốc độ này là 30 - 39 cm trong 1 giờ;

Ở gà lớn hơn là 32 - 40 cm và ở gà trưởng thành là 40 - 42 cm Chiều dài của ống tiêu hoá gia cầm không lớn, thời gian mà khối thức ăn được giữ lại trong đó không vượt quá 2 - 4 giờ, ngắn hơn rất nhiều so với động vật khác (Cây trồng vật nuôi, 2015) [20]

- Tiêu hóa ở miệng:

Gia cầm mổ thức ăn bằng mỏ, một phút mổ 180 - 240 lần, lúc đói mổ nhanh, mỏ mở rộng Mặt trên lưỡi có những răng rất nhỏ hoá sừng hướng về

cổ họng để đưa thức ăn về phía thực quản - thị giác và xúc giác kiểm tra tiếp nhận thức ăn, còn vị giác và khứu giác ý nghĩa kém hơn

Thiếu ánh sáng gà ăn kém Tuyến nước bọt kém phát triển Nước bọt không chứa enzym, chỉ để dính bọc làm trơn thức ăn di chuyển vào thực quản Thức ăn vào diều, khi đói theo ống diều vào thẳng dạ dày Tuyến nhầy của thực quản tiết dịch nhầy làm thức ăn di chuyển dễ dàng

- Tiêu hóa ở diều:

Ở diều, thức ăn được làm mềm, quấy trộn và tiêu hoá từng phần do các men thức ăn và vi khuẩn trong thức ăn thực vật

Khi thức ăn hạt và nước tỷ lệ bằng 1:1 thì được giữ lại ở diều 5 - 6 giờ

Độ pH trong diều gia cầm là 4,5 - 5,8 Thức ăn cứng lưu lại diều lâu hơn Sau khi ăn 1 - 2 giờ diều co bóp theo dạng dãy (khoảng 3 - 4 co bóp) với khoảng cách 15 - 20 phút; sau 5 - 12 giờ là 10 - 30 phút, khi đói 8 - 16 lần/giờ

Ở diều, nhờ men amilaza tinh bột được phân giải thành đường đa có trọng lượng phân tử nhỏ hơn, một phần chuyển thành đường đơn glucoza

- Tiêu hóa ở dạ dày

+ Tiêu hóa ở dạ dày tuyến

Cấu tạo từ cơ trơn là dạng ống ngắn, có vách dày nối với dạ dày cơ bằng

eo nhỏ Khối lượng 3,5 - 6g Vách gồm màng nhầy, cơ và màng mô liên kết Dịch có chứa axit chlohydric, pepsin, men bào tử và musin Sự tiết dịch của

dạ dày tuyến là không ngừng, sau khi ăn càng được tăng cường Thức ăn không giữ lâu ở dạ dày tuyến, khi được dịch dạ dày làm ướt, thức ăn chuyển đến dạ dày cơ nhờ nhịp co bóp đều đặn của dạ dày cơ (không quá 1 lần/phút)

Ở dạ dày tuyến sự thuỷ phân protein như sau:

Protein + nước + pepsin và HCL —> albumoza + pepton

+ Tiêu hóa dạ dày cơ

Dạ dày cơ không tiết dịch tiêu hoá, mà dịch này từ dạ dày tuyến tiết ra chảy vào dạ dày cơ Thức ăn được nghiền nát bằng cơ học, trộn lẫn và tiêu hoá dưới tác dụng của các men dịch dạ dày, enzym và vi khuẩn Axit chlohydric tác động làm cho các protein trở nên căng phồng, lung lay và nhờ có pepsin, chúng được phân giải thành pepton và một phần thành các axit amin

Từ dạ dày cơ, các chất dinh dưỡng được chuyển vào manh tràng có các

men của dịch ruột và tuyến tụy cùng tham gia, môi trường bị kiềm hoá tạo những điều kiện thích hợp cho sự hoạt động của các men phân giải protein và gluxit Dạ dày cơ co bóp nhịp nhàng trong 2 pha với số lần co bóp phụ thuộc

độ rắn của thức ăn, khi ướt 2 lần, rắn cứng 3 lần/phút Sau 2 - 5 lần co bóp, thức ăn ở dạ dày được chuyển tới manh tràng Sỏi và các dị vật trong dạ dày làm tăng tác động nghiền của vách dạ dày

- Tiêu hóa ở ruột

Ruột non là cơ quan chính nơi tiêu hóa và hấp thụ các chất dinh dưỡng Các men tiêu hoá quan trọng nhất là từ dịch dạ dày, cùng với mật đi vào manh tràng, chất tiết của các tuyến ruột có ý nghĩa kém hơn (Cây trồng vật nuôi, 2015) [20]

Các men trong ruột hoạt động trong môi trường axit yếu, kiềm yếu; pH dao động trong những phần khác nhau của ruột

Dịch ruột là một chất lỏng đục, có phản ứng kiềm yếu (pH là 7,42) với tỷ trọng 1,0076 Trong thành phần dịch ruột có các men proteolytic, aminolytic, lypolytic và cả men enterokinaza

Dịch tuỵ là một chất lỏng không màu, hơi mặn, có phản ứng hơi toan hoặc hơi kiềm (pH 7,2 - 7,5) Trong chất khô của dịch, ngoài các men, còn có các axit amin, lipit và các chất khoáng (NaCl, CaCl2, NaHCO3 )

Dịch tuỵ của gia cầm trưởng thành có chứa các men tripsin, cacbosipeptidaza, amilaza, mantaza, invertaza và lipaza

Tripsin được bài tiết ra ở dạng chưa hoạt hoá là tripsinogen, dưới tác

động của men dịch ruột enterokinaza, nó được hoạt hoá, phân giải các protein

phức tạp ra các axit amin Men proteolytic khác là các cacbosipeptidaza được tripsin hoạt hoá cũng có tính chất này

Các men amilaza và mantaza phân giải các polysacarit đến các monosacarit như glucoza, lipaza được dịch mật hoạt hoá, phân giải lipit thành glyserin và axit béo

Các quá trình tiêu hoá và hấp thu ở ruột non xảy ra đặc biệt tích cực Sự phân giải các chất dinh dưỡng không chỉ có trong khoang ruột (tiêu hoá ở khoang), mà cả ở trên bề mặt các lông mao của các tế bào biểu bì (sự tiêu hoá

ở màng) Các cấu trúc phân tử và trên phân tử của thức ăn có kích thước lớn được phân giải dưới tác động của các men trong khoang ruột, tạo ra các sản phẩm trung gian nhỏ hơn, chúng đi vào vùng có nhiều nhung mao của các tế bào biểu mô Trên các nhung mao có các men tiêu hoá, tại đây diễn ra giai đoạn cuối cùng của sự thuỷ phân để tạo ra sản phẩm cuối cùng như axit amin, monosacarit chuẩn bị cho việc hấp thu

Khả năng tiêu hoá chất xơ của gia cầm rất hạn chế Cũng như ở động vật

có vú, các tuyến tiêu hoá của gia cầm không tiết ra một men đặc hiệu nào để tiêu hoá xơ Một lượng nhỏ chất xơ được phân giải trong manh tràng bằng các men do vi khuẩn tiết ra Những gia cầm nào có manh tràng phát triển hơn như

đà điểu, ngan, ngỗng, thì các chất xơ được tiêu hoá nhiều hơn

2.2.1.3 Đặc điểm sinh lý và giải phẫu cơ quan hô hấp của gà

Theo Trần Thanh Vân và cs (2015) [8] cho biết: hệ hô hấp của gia cầm gồm: lỗ mũi, xoang mũi, khí quản, 2 phế quản, 2 phổi, 9 túi khí

- Hai lỗ mũi nằm ở gốc mỏ và có đường kính rất nhỏ Ở gà, phía ngoài hai lỗ mũi có “van mũi hoá sừng bất động” và xung quanh lỗ mũi có lông cứng nhằm ngăn ngừa bụi và nước

- Xoang mũi được phát triển từ xoang miệng sơ cấp ở ngày ấp thứ 7 Xoang mũi ngắn, chia ra 2 phần: phần xương và phần sụn Xoang mũi nằm ở

mỏ trên Xoang mũi là cơ quan thu nhận và lọc khí rồi chuyển vào khí quản,

ở gà thanh quản dưới có hai nếp gấp liên kết, hai nếp gấp đó bị dao động bởi không khí và tạo nên âm thanh Khí quản là ống tương đối dài cong queo, thành khí quản được cấu tạo bởi màng nhầy, màng xơ đàn hồi và màng thanh dịch ngoài Có 110 - 120 vòng và hầu hết là sụn, còn ở thuỷ cầm hầu hết đã hoá xương

- Khí quản chia ra làm hai phế quản ở xoang ngực phía sau xương ngực Mỗi phế quản dài 6 - 7cm và có đường kính 5 - 6mm Một ống phế quản nối với lá phổi bên trái, còn một ống nối với lá phổi bên phải Thành phế quản cấu tạo bởi màng nhầy (ở đó có nhiều tuyến nhỏ tạo ra các dịch nhầy, màng

xơ đàn hồi), có các bán khuyên sụn trong suốt và thanh dịch ngoài

- Phổi của gia cầm màu đỏ tươi, cấu trúc xốp, có dạng bọc nhỏ kéo dài, ít đàn hồi, nằm ở xoang ngực phía trục xương sống Trọng lượng của phổi vào khoảng 1/180 thể trọng gia cầm, phụ thuộc vào tuổi và loài Chức năng chính của phổi là làm nhiệm vụ trao đổi khí

- Túi khí là tổ chức mỏng bên trong chứa đầy khí Các túi khí là sự mở rộng và tiếp dài của phế quản Cơ thể gia cầm có 9 túi khí chính, trong đó có 4 đôi xếp đối xứng, còn 1 túi khí đơn Các đôi túi khí xếp đối xứng là đôi túi khí xương đòn, đôi túi khí ngực trước, đôi túi khí ngực sau, đôi túi khí bụng Túi khí đơn là túi khí cổ Các túi khí thực ra không phải là xoang tận cùng của phế quản sơ cấp và phế quản thứ cấp mà tất cả chỉ là phế nang khổng lồ

Theo Trần Thanh Vân và cs (2015) [8], tần số hô hấp dao động trong khoảng rất lớn, nó phụ thuộc vào loài, tuổi, sức sản xuất, trạng thái sinh lý của gia cầm và điều kiện thức ăn, nuôi dưỡng, nhiệt độ, độ ẩm, thành phần không khí Trong điều kiện nuôi dưỡng tốt, tần số hô hấp tương đối ổn định Gia cầm càng lớn thì tần số hô hấp càng nhỏ Ban đêm tần số hô hấp giảm chậm xuống 30 - 40% Nhiệt độ tăng tần số hô hấp cũng tăng Nếu nhiệt độ tăng tới

370C thì nhịp thở của gà lên tới 150 lần/phút Tần số hô hấp ở gà trưởng thành

là 25 - 45 lần/phút Gà từ 4 - 20 ngày tuổi là 30 - 40 lần/phút Cơ chế hô hấp của gia cầm gồm động tác hít vào và động tác thở ra với sự hoạt động của phổi và hệ thống 9 túi khí chính

Vận động của xương sườn đóng vai trò quan trọng trong cử động hô hấp Lúc giãn, không khí xoang ngực giãn và mở rộng làm cho áp lực xoang ngực thấp hơn áp lực bên ngoài, do đó không khí từ ngoài đi vào trong phổi Lúc

hít vào, không khí qua phổi vào các nhánh nhỏ và vào các túi khí Lúc thở ra thì ngược lại, không khí đi từ các túi khí đi ra ngoài qua phổi lần thứ hai, vì vậy người ta gọi là cơ chế hô hấp kép Vì phổi gia cầm nhỏ nhưng do không khí tuần hoàn hai lần nên lượng oxy cung cấp vẫn đảm bảo

Trong thời gian ngủ quá trình trao đổi chất nói chung giảm xuống 50% Trong thời gian hoạt động mạnh (bay, chạy, nhảy,…) quá trình trao đổi chất tăng lên và mức độ trao đổi khí tăng lên 60 - 100%

Hoạt động của phổi và túi khí của gia cầm bao gồm: khí lưu thông, khí hít vào thêm, khí thở ra thêm Hoạt động của phổi và túi khí nói lên khả năng

hô hấp lớn nhất của gia cầm

Sau khi thở ra thêm, trong phổi vẫn còn một lượng khí nhỏ lưu lại gọi là khí cặn Hoạt động phổi và túi khí của gà tổng cộng là 169cm3

Một lượng nhỏ khí O2 được hòa tan vào máu và theo máu đến các mô bào, còn phần lớn kết hợp với hemoglobin trong hồng cầu để tạo oxy - hemoglobin vận chuyển theo tuần hoàn máu Lượng O2 tối đa kết hợp với hemoglobin gọi là dung lượng O2 máu, dao động trong khoảng 12 - 21cm3 (Trần Thanh Vân và cs, 2015) [8]

2.2.1.4 Nhu cầu dinh dưỡng của gà thịt

Năng lượng: gà có khả năng chuyển hoá năng lượng từ những carbonhydrate đơn giản, một vài carbonhydrate phức tạp như dầu và mỡ, nhưng những carbonhydrate quá phức tạp như cellulose thì gà không thể sử dụng được Mặc dù vậy nhưng gà cũng cần môt lượng cellulose nhất định để làm chất đệm giúp quá trình tiêu hoá được dễ dàng Tỷ lệ chất xơ trong khẩu phần không được vượt quá 4% Nhu cầu về năng lượng cho các mục đích trao đổi rất khác nhau, do vậy nếu thiếu năng lượng sẽ ảnh hưởng đến hầu hết các quá trình sản xuất Đối với gà nuôi lấy thịt nhu cầu năng lượng thường cao hơn đẻ

Protein: đây là một chỉ số dinh dưỡng quan trọng có ảnh hưởng trực tiếp

đến sức khỏe, sức sản xuất và chất lượng sản phẩm Người ta cho rằng 20 - 25% sức sản xuất của gia cầm ảnh hưởng trực tiếp bởi dinh dưỡng protein Gà thịt cần tỉ lệ protein tương đối cao trong khẩu phần để hỗ trợ tăng trưởng nhanh Khối lượng của gà thịt thương phẩm sẽ tăng lên gấp 50 - 55 lần trong

6 tuần sau khi nở Một phần lớn của việc tăng trọng này là tăng trưởng các mô

có nhiều protein

Nước: chính là một thành phần dinh dưỡng quan trọng cho bất kỳ cơ thể sống nào kể cả gia cầm Nước không những là chất dẫn giúp vật hấp thu chất dinh dưỡng tốt hơn mà nước còn giúp cơ thể đào thải độc tố, giúp các tế bào hoạt động khỏe mạnh hơn… Hầu hết các động vật khác kể cả gà sẽ cần một lượng nước khoảng 50 ml/kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày

Khi thời tiết ấm áp, nhu cầu này có tăng lên một chút và tương tự, khi thời tiết lạnh, lượng nước gà cần sẽ giảm hơn so với bình thường

Khoáng chất: là phần vô cơ trong thành phần thức ăn chăn nuôi gia cầm, thường chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trong khẩu phần thức ăn, tuy nhiên khoáng chất có một vai trò vô cùng quan trọng đối với gia cầm

+ Khoáng đa lượng (canxi, photpho) trong cơ thể canxi chiếm 1,3 - 1,8% khối lượng cơ thể, phopho chiếm 0,8 - 1% khối lượng cơ thể

+ Khoáng vi lượng gồm: có đồng, kẽm, sắt, iodine và selenium cũng rất cần thiết cho sự phát triển của gia cầm

Trong cơ thể vật nuôi và con người khoáng chất có vai trò quan trọng trong quá trình hình thành các tổ chức trong cơ thể như xương, răng, máu, mô thịt,… một số chất khoáng có vai trò trong quá trình tạo các kênh ion như natri, kali,… một số khác lại có tác dụng trong việc kích thích sự hoạt động của các enzyme, khoáng chất còn có tác dụng trong việc tham gia hệ thống

đệm trong cơ thể…

2.2.1.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quá trình sinh trưởng, phát triển của gà thịt

- Ảnh hưởng của dòng giống

Trong cùng điều kiện chăn nuôi, mỗi giống khác nhau sẽ có khả năng sinh trưởng khác nhau

Tài liệu của Chambers J R (1990) [11] cho biết, nhiều gen ảnh hưởng đến sự phát triển của gà Có gen ảnh hưởng đến sự phát triển chung hoặc ảnh hưởng tới sự phát triển theo nhóm tính trạng hay một vài tính trạng riêng lẻ

- Ảnh hưởng của tính biệt và tốc độ mọc lông

Sự khác nhau về tốc độ sinh trưởng và khối lượng của cơ thể gà do yếu

tố tính biệt quy định trong đó con trống có tốc độ sinh trưởng nhanh hơn con mái

Tốc độ mọc lông có liên hệ với chất lượng thịt gia cầm, những gia cầm

có tốc độ mọc lông nhanh thường có chất lượng thịt tốt hơn

- Ảnh hưởng của chế độ dinh dưỡng

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng đối với sinh trưởng của gia cầm Việc cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng và cân đối giữa các chất sẽ giúp cho gia cầm phát huy cao tiềm năng di truyền về sinh trưởng

Dinh dưỡng là một trong những nhân tố quan trọng quyết định đến khả năng sinh trưởng của gia cầm, khi đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng thì thời gian đạt khối lượng tiêu chuẩn sẽ giảm xuống

Chambers J R.(1990) [11] cho biết, tương quan giữa trọng lượng của gà

và hiệu quả sử dụng thức ăn khá cao ( r = 0,5 - 0,9 ) Để phát huy khả năng sinh trưởng của gia cầm không những cần cung cấp đủ năng lượng, thức ăn theo nhu cầu mà còn phải đảm bảo cân bằng protein, acid amin và năng lượng Do vậy, khẩu phần ăn cho gà phải hoàn hảo trên cơ sở tính toán nhu cầu của gia cầm

- Ảnh hưởng của môi trường

Điều kiện môi trường có ảnh hưởng lớn đến quá trình sinh trưởng của gia cầm Nếu điều kiện môi trường là tối ưu cho sự sinh trưởng của gia cầm thì gia cầm khỏe mạnh, lớn nhanh, nếu điều kiện môi trường không thuận lợi thì tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển gây bệnh ảnh hưởng đến sức khỏe gia cầm

Nhiệt độ cao làm cho gà sinh trưởng chậm, tăng tỷ lệ chết, gây thiệt hại

kinh tế lớn khi chăn nuôi gà Broiler theo hướng công nghiệp ở vùng khí hậu

nhiệt đới

Chế độ chiếu sáng ảnh hưởng tới khả năng lấy thức ăn, sinh trưởng do vậy chế độ chiếu sáng là một vấn đề cần quan tâm Tổng thời gian chiếu sáng cho gà thịt từ 1 ngày đến 4 tuần khoảng 20 - 24 giờ và 10 - 18 giờ cho gà từ 5 tuần đến xuất bán (Cây trồng vật nuôi, 2015) [19]

Ngoài ra trong chăn nuôi cũng bị tác động bởi nhiều yếu tố khác nhau như: độ ẩm, độ thông thoáng, tốc độ gió lùa và ảnh hưởng của mật độ nuôi nhốt đến khả năng sinh trưởng của gia cầm

Sinh trưởng của gia súc, gia cầm luôn gắn với phát dục, đó là quá trình thay đổi chất lượng, là sự tăng lên và hoàn chỉnh về tính chất, chức năng hoạt động của cơ thể Hai quá trình đó liên quan mật thiết và ảnh hưởng lẫn nhau tạo nên sự hoàn thiện cơ thể gia súc, gia cầm Sinh trưởng và phát dục của cơ thể gia súc, gia cầm tuân theo tính quy luật và theo giai đoạn

2.2.1.6 Một số bệnh thường gặp trên gà thịt

Trong thời gian nuôi dưỡng hàng ngày, phải theo dõi tình hình sức khỏe của đàn gà để chẩn đoán, phát hiện bệnh và có những hướng điều trị kịp thời Trong thời gian nuôi gà thường gặp bệnh như sau:

* Bệnh CRD

- Nguyên nhân: Bệnh do Mycoplasma gallisepticum gây ra

Gà 2 - 12 tuần tuổi và gà sắp đẻ dễ bị nhiễm hơn các lứa tuổi khác,

thường hay phát bệnh khi trời có mưa phùn, gió mùa, độ ẩm không khí cao

- Triệu chứng:

+ Thời gian ủ bệnh từ 6 - 21 ngày

+ Gà trưởng thành và gà đẻ: tăng khối lượng chậm, thở khò khè, chảy nước mũi, ăn ít, gà trở nên gầy ốm, gà đẻ giảm sản lượng trứng nhưng vẫn duy trì ở mức độ thấp

+ Gà thịt: xảy ra giữa 3 - 8 tuần tuổi với triệu chứng nặng hơn so với các

loại gà khác do kết hợp với các mầm bệnh khác (thường với E.coli) Vì vậy trên gà thịt còn gọi là thể kết hợp E.Coli - CRD (C - CRD) với các triệu chứng:

âm ran khí quản, chảy nước mũi, ho, sưng mặt, sưng mí mắt, viêm kết mạc

- Phòng bệnh: thực hiện tốt quy trình vệ sinh thú y, chuồng thông thoáng, mật độ hợp lý, nhiệt độ thích hợp, chăm sóc và nuôi dưỡng tốt, cho uống thuốc để phòng bệnh

- Điều trị:

+ Doxycycline (50%): liều 25g/kg thể trọng, uống liên tục 5 ngày

+ Tilmicosin : liều 0,3ml/lít nước, uống liên tục 5 ngày

* Bệnh cầu trùng

- Nguyên nhân: Do các loại cầu trùng thuộc giống Eimeria gây ra Gà

con 9 - 10 ngày tuổi bắt đầu nhiễm bệnh nhưng tỷ lệ nhiễm cao nhất ở giai đoạn từ 15 - 45 ngày tuổi Gà bị nhiễm do nuốt phải noãn nang cầu trùng có trong thức ăn, nước uống Bệnh xảy ra quanh năm nhưng trầm trọng nhất là vào vụ xuân hè khi thời tiết nóng ẩm

Theo Đoàn Văn Hùng (2014) [16], các loại cầu trùng gây bệnh cho gà tồn tại rất lâu ngoài môi trường và rất khó tiêu diệt bằng các loại thuốc sát khuẩn cũng như vôi bột vì vậy đàn gà rất dễ bị mắc bệnh từ môi trường

- Triệu chứng:

+ Gà bệnh ủ rũ, ăn ít, uống nhiều nước, xù lông, cánh sã, chậm chạp, phân dính quanh hậu môn, phân loãng, sệt, có màu socola hoặc đen như bùn + Nếu gà bị bệnh nặng thì phân lẫn máu tươi, gà mất thăng bằng, cánh tê

liệt, niêm mạc nhợt nhạt, da và mào tái nhợt do mất máu Tỷ lệ ốm cao, nhiều

gà chết

- Bệnh tích:

+ Cầu trùng manh tràng: manh tràng sưng to và chứa đầy máu

+ Cầu trùng ruột non: ruột non căng phồng, xuất huyết bề mặt ruột có nhiều đốm trắng xám, bên trong ruột có dịch nhầy màu hồng

- Nguyên nhân: Do vi khuẩn Escherichia coli (E.coli) gây ra

Gà ở mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh, đặc biệt là giai đoạn gà con 3 - 15 ngày tuổi, tỷ lệ chết 20 - 60%, gà lớn bệnh ở thể nhẹ và ít chết Truyền bệnh trực tiếp qua trứng bệnh, lây bệnh nhanh chóng trong lò ấp, ngoài ra có thể lây bệnh gián tiếp qua thức ăn, nước uống và qua vết hở của rốn

- Bệnh tích:

+ Gan sưng và xuất huyết, gan sưng đỏ, gan và màng bao tim có lớp nhầy trắng Màng túi khí có nốt xuất huyết nhỏ Niêm mạc ruột sưng đỏ, ỉa

phân trắng Gia cầm ở thời kỳ đẻ, buồng trứng bị vỡ và teo

- Điều trị:

+ Tiêm gentamycine với liều 8mg/kg khối lượng cơ thể

+ Hoặc cho uống Florfenicol 20% liều 1ml/10kg khối lượng cơ thể

+ Bổ sung vitamin C với liều 1g/lít nước để nâng cao sức đề kháng

2.2.1.6 Giới thiệu thuốc sử dụng trong đề tài

* Doxycycline

Doxycycline có kháng khuẩn phổ rộng với các vi khuẩn Gram (+) như

Pseudomonasaeruginosa, Salmonella, Bordetella spp, Brucella, Bartonella, Haemophilus spp, Pasteurella multocida, Shigella và Yersinia pestis, kể cả

Mycoplasma, Chlamydia, Rickettsia,

Doxycycline có ái lực rất mạnh đến các mô phổi, vì thế nó đặc biệt thích hợp trong phòng và điều trị nhiễm trùng đường hô hấp

- Chỉ định: dùng trên lợn, bê, nghé, gia cầm và thủy cầm

Gia cầm và thủy cầm: bệnh CRD, viêm túi khí do E.coli, tiêu chảy phân trắng do E.coli, thương hàn,…

- Liều lượng và cách dùng:

+ Trộn thức ăn hay pha nước uống: dùng 3 - 5 ngày

+ Gia cầm và thủy cầm: 1g/1 - 2 lít nước uống

* Florfenicol

Florfenicol là kháng sinh thế hệ mới nhất của nhóm Phenicol, là kháng sinh tổng hợp phổ rộng, có hiệu quả trong điều trị các bệnh do vi khuẩn Gram (+) và Gram (-) có dạng bột, màu trắng, không mùi, nhưng có vị đắng và tan kém trong nước

Florfenicol có hoạt tính chống lại sự phát triển của vi khuẩn bằng cách kết dính với tiểu đơn vị 50S của ribosom, ngăn chặn cầu nối peptid giữa các

acid amin Vì vậy ức chế sự tổng hợp protein làm cho vi khuẩn không còn khả năng phát triển và tồn tại

- Chỉ định: dùng trên lợn, bê, nghé, gia cầm và thủy cầm

Gia cầm và thủy cầm: phòng và trị các bệnh trên đường tiêu hóa như

E coli, Salmonella, tụ huyết trùng,…

- Liều lượng và cách dùng:

 Liều phòng: 1kg/1 tấn thức ăn, dùng liên tục 3 – 5 ngày

 Liều trị: 2kg/1 tấn thức ăn, dùng liên tục 5 – 7 ngày

* Tilmicosin

Tilmicosin là một kháng sinh bán tổng hợp thuộc nhóm Macrolide và có tác động lên quá trình tổng hợp protein Nó có hoạt tính kháng khuẩn, nhưng

ở nồng độ cao lại có tác động diệt khuẩn

Phòng, trị các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp gây bởi Mycoplasma

spp, Pasteurella multocida, Actinobacillus pleuropneumoniae, Actinomyces pyogenes and Mannheimia haemolytica…gây viêm phổi khò khè, sưng phù

đầu, viêm sưng khớp và những vi khuẩn khác nhạy cảm với Tilmicosin

- Chỉ định: dùng trên lợn, bê, nghé, gia cầm và thủy cầm

độ hòa tan của himoxin - 50% rất tốt, dung dịch đã pha ổn định về hiệu lực trong thời gian dài:

Phòng và trị các bệnh trên đường tiêu hóa, hô hấp (do Mycoplasma

Haemophilus,…), tiêu chảy (do E.coli, Salmonella,…) và các bệnh viêm

nhiễm khác ( do Streptococcus, Staphylococcus,…)

- Liều lượng và cách dùng:

Gia cầm: tiêu chảy, viêm ruột,… liều 0,02 - 0,1g/kg thể trọng

Hoặc hòa trong nước uống: 100g himoxin - 50% với 500 - 1.000 lít nước, cho uống từ 3 - 6 ngày liên tục

Trộn vào thức ăn: 100g himoxin - 50% cho 200 - 400kg thức ăn (500g cho 1 - 2 tấn thức ăn), cho ăn liên tục trong 3 - 6 ngày

2.2.2 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước

2.2.2.1 Tình hình nghiên cứu trong nước

Nhìn chung chăn nuôi gia cầm ở nước ta đang phát triển khá nhanh và

vững chắc cả về quy mô, sản lượng, chất lượng và hiệu quả Trong đó chăn nuôi gà phát triển mạnh thì ảnh hưởng của dòng giống, mùa vụ và dịch bệnh xảy ra cũng là một vấn đề lớn cần phải giải quyết vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới ngành chăn nuôi

Ở nước ta các công trình nghiên cứu mức độ ảnh hưởng của mùa vụ đối với gà thịt cũng được quan tâm đến

Bùi Đức Lũng và Lê Hồng Mận (1993) [5] cho biết, gà broiler nuôi trong

vụ hè cần phải tăng mức ME và CP cao hơn nhu cầu vụ đông 10 - 15%

Ảnh hưởng của dịch bệnh là điều mà tất cả mọi người đều rất quan tâm

vì nó không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới vật nuôi mà còn lây lan dịch bệnh, giảm hiệu quả chăn nuôi và gây thiệt hại kinh tế

Theo Nguyễn Lân Dũng và cs (1995) [1], E.coli có sức đề kháng kém, bị

diệt ở nhiệt độ 550C trong 1 giờ và ở 600C trong vòng 30 phút Các chất sát

trùng thông thường như nước gia ven 0,5%, phenol 0,5% diệt được E.coli sau

2 - 4 phút

Phan Cự Nhân và Trần Đình Miên (1998) [6] cho biết, tốc độ mọc lông

là tính trạng di truyền liên kết với giới tính, trong cùng một dòng gà thì gà

mái có tốc độ mọc lông đều hơn gà trống, đó là hormone tác dụng ngược chiều với gen liên kết giới tính Trong cùng một giống, cùng giới tính, ở gà có tốc độ mọc lông nhanh có tốc độ sinh trưởng, phát triển tốt hơn

Theo Nguyễn Hữu Vũ, Nguyễn Đức Lưu (2001) [9], tác nhân gây bệnh

CRD là Mycoplasma gallisepticum, tỷ lệ nhiễm bệnh ở miền Bắc Việt Nam là

51,6 % ở gà thương phẩm, còn gà giống là 10 %, tỷ lệ đẻ trứng giảm 20 – 30% Theo Trần Văn Hòa và cs (2001) [3], gà nhiễm cầu trùng bằng con đường duy nhất là miệng thông qua những chất mà gà thường xuyên tiếp xúc như: thức ăn, chất độn chuồng, phân, bụi, Mặc dù bình thường, bệnh cầu trùng gắn liền với chăn nuôi thâm canh cải tiến trong đó một số lượng lớn gà nuôi chung với nhau Điều quan trọng là phải biết rằng bất kỳ điều kiện nào dẫn tới việc nuôi quá đông và tích tụ ô nhiễm phân trong môi trường đều có thể là tiền đề của căn bệnh quan trọng này, vì vậy các ổ dịch bệnh cầu trùng

có thể xảy ra ở thôn xóm cũng như ở các xí nghiệp hiện đại

Phạm Sỹ Lăng, Trương Văn Dung (2002) [4] cho biết, bệnh CRD có thể làm giảm tỷ lệ đẻ trứng xuống tới 30%, giảm tỷ lệ ấp nở tới 14% và giảm trọng lượng của gà thịt thương phẩm tới 16% Ngoài ra bệnh còn kết hợp với

các bệnh khác như: Newcastle, viêm phế quản truyền nhiễm, tụ huyết trùng, bệnh do E.coli, đã gây nên những vụ dịch với tỷ lệ chết cao

Hoàng Huy Liệu (2002) [17] cho biết, bệnh CRD do 3 loài Mycoplasma gây ra: M.gallisepticum, M.synoviae, M.meleagridis Nhưng chủ yếu là loài

M.gallisepticum Mycoplasma có nghĩa là “dạng nấm”, nhìn dưới kính hiển vi

thì giống như tế bào động vật nhỏ, không nhân; gallisepticum có nghĩa là

“gây độc cho gà mái” Điều này được thấy rõ tỷ lệ nhiễm bệnh ở gà đẻ trứng rất cao và sản lượng trứng được giảm đáng kể

Nguyễn Lân Dũng và cs (2007) [2] cho biết: năm 1898, Nocard E và cs

lần đầu tiên phân lập được Mycoplasma từ bò bị bệnh viêm phổi màng phổi truyền nhiễm Khi đó được gọi là vi sinh vật viêm màng phổi (PPO: