Tích hợp giáo dục môi trường

Vấn đề chung về gd bvmt * Định nghĩa GD BVMT : + GD BVMT là một quá trình thường xuyên để tạo cho con người ý thức về môi trường, những giá trị về tri thức, những kỹ năng, những kinh n

Tập huấn giáo dục môi trường thcs

Phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường

trong bộ môn vật lí

1.1 Khái niệm GD BVMT

1 Vấn đề chung về gd bvmt

* Định nghĩa GD BVMT :

+ GD BVMT là một quá trình thường xuyên để tạo cho con

người ý thức về môi trường, những giá trị về tri thức, những

kỹ năng, những kinh nghiệm và cả quyế tâm cho phép họ

giải quyết những vấn đề môi trường hiện tại và tương lai,

cũng như đáp ứng những nhu cầu của bản thân mà không

làm phương hại đén thế hệ mai sau

* Phạm vi GD BVMT:

+ GD BVMT không phải là môn học mới mà phải xuyên suốt quá trình giáo dục, tạo ra một cách nhìn nhận mới đối với các môn học và các vấn vốn có

+ Cách tiếp cận GD BVMT cung cấp những cơ hội để thầy

giáo, học sinh, phụ huynh hiểu được những vấn đề môi trường hiện hữu và bíêt được từng cá nhân hay tập thể có thể làm gì

để bảo vệ và cải thiện môi tường Đó phải là những giải pháp, những phương án ngắn hạn và cả dài hạn

+ Khả năng cảm thụ, đánh giá vẻ đẹp của nền tảng

đạo lý môi trường + Một nhân cách trên đạo lý môi trường

1 Khái niệm GD BVMT

Phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong bộ

môn vật lí

*Mục tiêu cụ thể của GD BVMT : + Nhận thức : Giúp các đoàn thể xã hội và cá nhân nhận thức và nhạy cảm với môi trường và các vấn đề liên quan.

+ Kiến thức : Giúp đoàn thể, cá nhân tích luỹ được nhiều kinh nghiệm khác nhau, có sự hiểu biết cơ

bản về MT và vấn đề liên quan

+ Thái độ : Giúp đoàn thể, cá nhân hình thành được những giá trị và ý thức quan tâm vì MT, động cơ

tham gia bảo vệ & cải thiện môi trường

+ Kỹ năng : Xác định và giải quyết các vấn đề MT

+ Tham gia : Tham gia tích cực, ở mọi cấp trong giải quyết vấn đề MT

2.Mục đích GD BVMT

- Dõn số - mụi trường

- Sự ụ nhiểm và suy thoỏi mụi trường( hiện trạng, nguyờn nhõn , hậu quả)

Cú kỹ năng phỏt hiện vấn đề mụi trường và ứng xử tớch

cực với cỏc vấn đề mụi trường nảy sinh.

Cú hành động cụ thể BVMT Tuyờn truyền, vận động

BVMT trong gia đỡnh, nhà trường, cộng đồng.

Phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong bộ

môn vật lí

C Về thỏi độ - tỡnh cảm:

• Cú tỡnh cảm yờu quý, tụn trọng thiờn nhiờn.

• - Cú tỡnh yờu quờ hương, đất nước, tụn trọng di sản văn hoỏ.

• - Cú thỏi độ thõn thiện với mụi trường và ý thức được hành

động trước vấn đề mụi trường nảy sinh.

• - Cú ý thức : Quan tõm thường xuyờn đến mụi trường sống của

cỏ nhõn, gia đỡnh, cộng đồng.Bảo vệ đa dạng sinh học, bảo vệ

rừng, bảo vệ đất đai, bảo vệ nguồn nước, khụng khớ Giữ vệ

sinh, an toàn thực phẩm, an toàn lao động Ủng hộ , chủ động

tham gia cỏc hoạt động BVMT, phờ phỏn hành vi gõy hại cho

mụi trường.

2.Mục đích GD BVMT

3 Mục tiêu GD BVMT cho HS phổ thông :

Khi lựa chọn cần tính đến các quan hệ :

•

Phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong bộ

môn vật lí

d Về thái độ và hành vi :

- Nhận biết giá trị của môi trường → Vai trò cá

nhân → Thái độ và hành vi tích cực

- Các biểu hiện của hành vi (7):

+ Biết đánh giá, quan tâm và lo lắng đến môi

trường và đời sống các sinh vật

+ Độc lập suy nghĩ các vấn đề môi trường

+ Tôn trọng niềm tin và quan điểm người khác

+ Khoan dung và cởi mở

+ Biết tôn trọng các luận chứng và luận cứ

a GV sử dụng thành thạo các PP dạy học lấy HS làm trung tâm (10):

• Biết phát huy các kiến thức và kinh nghiệm sẵn có của học sinh.

• Dẫn dắt đến các khái niệm đúng

• Điều chỉnh các ý tưởng lệch lạc, khuôn sáo

• Khuyến khích, giúp đỡ, và tạo điều kiện cho HS phán xét và ra quyết định

• Hỗ trợ cho HS tự thực hiện nhiệm vụ

• Không áp đặt kiến thức

• Không thuyết giải các kh ỏ í niệm mới

• Không độc đoán đưa ra quan niệm đúng

• Không gạt bỏ một thông tin hoặc ý kiến của HS cho dù là thiếu chuẩn xác

• Không làm thay nhiệm vụ học sinh.

1.Khái niệm GDBVMT

2 Mục đích GDBVMT

3 Mục tiêu GDMT cho HS phổ thông :

4.Mục tiêu GDBVMT cho GV phổ thông :

Phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong bộ

môn vật lí

b Những đòi hỏi về nghiệp vụ sư phạm:

• Hiểu rõ tâm lý lứa tuổi học sinh

• Nắm vững lý luận dạy học, triển khai

được thành qui trình

• Lường trước những phản ứng cơ bản của từng đối tượng HS → c ỏch ứng xử phù hợp

• Kiên nhẫn lắng nghe sự trình bày của

HS

• Tạo không khí thảo luận dân chủ

• Quan sát, xử lý kịp thời các thông tin

từ HS

• Kỹ năng đánh giá thích hợp

2.Mục đích GDBVMT

3 Mục tiêu GDBVMT cho HS phổ thông :

4.Mục tiêu GDBVMT cho GV phổ thông :

c Những đòi hỏi về nghiệp vụ sư phạm :

- Hiểu rõ tâm lý lứa tuổi học sinh

- Nắm vững lý luận dạy học, triển khai được thành

qui trình

- Lưỡng trước những phản ứng cơ bản của từng đối

tượng HS → chiến lược ứng sử phù hợp

- Kiên nhẫn lắng nghe sự trình bày của HS

- Tạo không khí thảo luận dân chủ

- Quan sát, xử lý kịp thời các thông tin từ HS

- Kỹ năng đánh giá thích hợp

1.Khái niệm GDBVMT

2.Mục đích GDBVMT

3 Mục tiêu GDBVMT cho HS phổ thông :

4.Mục tiêu GDBVMT cho GV phổ thông :

Phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong bộ

môn vật lí

- Á p dụng chiến lược dạy học với 2 mục tiêu : MT giáo dục + GD BVMT

- Vận dụng lý luận dạy học, giáo dục cho mục tiêu GD BVMT

- Á p dụng các biện pháp cho GD BVMT :

• Liên kết giữa các môn học

• Giáo dục ngoài trời và thực địa.

• Suy nghĩ có phê phán, học tập dựa trên nhu cầu tìm hiểu

• Giáo dục các giá trị

• Các trò chơi và sự mô phỏng

• Tiếp cận dựa trên nghi ờn cứu trường hợp điển hình

• Học tập liên hệ với cộng đồng

• Điều tra các vấn đề môi trường của địa phương

• Đánh giá, hành động trong giải quyết các vấn đề môi trường

• Đánh giá hiệu quả phương pháp và nội dung GDMT về nhận thức và tình cảm

3 Mục tiêu GD BVMT cho HS phổ thông :

4.Mục tiêu GD BVMT cho GV phổ thông :

5 Nghiệp vụ GD BVMT :

Chiến lược thực hiện GDBVMT trong trường phổ thông Việt Nam

( Dự án VIE/ 95/ 041 - MOET + UNDP )

a.Chính sách GDBVMT xác định

- GDBVMT ở nhà trường làm cho HS và giáo viên đạt được :

• ý thức thường xuyên và luôn nhạy cảm đối với mọi khía cạnh của môi trư

ờng và những vấn đề liên quan tới môi trường.

• Thu nhận được những thông tin và kiến thức cơ bản về môi trường và phụ

thuộc lẫn nhau giữa hoạt động của con người và môi trường, giữa quan

hệ con người và môi trường.

• Phát triển những kỹ năng bảo vệ gìn giữ MT, kỹ năng đoán, phòng tránh và

giải quyết vấn đề MT nảy sinh.

• Tham gia tích cực vào những hoạt động khôi phục, bảo vệ và gìn giữ MT.

• Có ý thức về tầm quan trọng của MT trong sạch đối với sức khoẻ con người,

về chất lượng cuộc sống, phát triển thái độ tích cực đối với môi trường.

1.Khái niệm GDBVMT

2.Mục đích GDBVMT

3 Mục tiêu GDBVMT cho HS phổ thông :

4.Mục tiêu GDBVMT cho GV phổ thông :

5 Nghiệp vụ GDBVMT :

6 Chính sách GDBVMT :

7 Các nguyên tắc GDBVMT:

•Nhà nước có hệ thống GD BVMT tổ chức từ TW đến địa phương và đến cơ sở GD,

thông qua quản lý nhà nước của Bộ GD & ĐT

•GDBVMT được thực hiện: Giỏo dục vì MT, về môi trường và trong môi trường, trong đó

hiệu quả cao nhất sẽ đạt được khi tạo ra được thái độ, tình cảm vì MT Coi đú là thước đo cơ bản hiệu quả của giỏo dục BVMT.

•GDBVMT là một nội dung bắt buộc trong chương trình GD BVMT là một lĩnh vực giỏo

dục liờn ngành, tớch hợp vào cỏc mụn học và cỏc hoạt động GD BVMT khụng phải là ghộp thờm vào chương trỡnh giỏo dục như là một bộ mụn riờng biệt hay một chủ đề nghiờn cứu mà nú hội nhập vào chương trỡnh GD BVMT là cỏch tiếp cận xuyờn bộ mụn.

•Mục tiờu, nội dung và phương phỏp giỏo dục BVMT phải phự hợp với mục tiờu đào tạo

của cấp học, gúp phần thực hiện mục tiờu đào tạo của cấp học.GD BVMT phải trang bị cho HS một hệ thống kiến thức tương đối đầy đủ về mụi trường và kỹ năng BVMT, phự hợp tõm lớ lứa tuổi Hệ thống kiến thức kỹ năng được triển khai qua cỏc mụn học, thụng qua chương trỡnh dạy học chớnh khoỏ và cỏc hoạt động ngoại khoỏ , đặc biệt coi trọng việc đưa vào chương trỡnh hoạt động giỏo dục ngoài giờ lờn lớp

•Nội dung GDBVMT phải chỳ ý khai thỏc tỡnh hỡnh thực tế mụi trường của từng địa

phương

•Tận dụng cỏc cơ hội để GDBVMT nhưng phải đảm bảo kiến thức cơ bản của mụn học,

tớnh lo gic của nội dung, khụng làm quỏ tải lượng kiến thức và tăng thời gian của bài học.

4.Mục tiêu GDBVMT cho GV phổ thông :

5 Nghiệp vụ GDBVMT :

6 Chính sách GDBVMT :

8 Phương thức GDBVMT:

- GD BVMT là một lĩnh vực GD liờn ngành vỡ vậy được triển khai theo

phương phỏp tớch hợp.Nội dung GDBVMT được tớch hợp trong mụn học thụng qua cỏc chương , bài cụ thể

Việc tớch hợp thể hiện ở 3 mức độ:mức độ toàn phần,mức độ bộ phận

và mức độ liờn hệ.

+ Mức độ toàn phần:Mục tiờu và nội dung của bài học hoặc chương phự

hợp hoàn toàn với mục tiờu và nội dung của giỏo dục BVMT.

+ Mức độ bộ phận:Chỉ cú một phần bài học cú mục tiờu và nội dung giỏo

dục BVMT.

+ Mức độ liờn hệ:Cú điều kiện liờn hệ một cỏch logic.

Ở THCS cú thể tớch hợp giỏo dục BVMT ở tất cả cỏc mụn:tuy nhiờn,một số

mụn có cơ hội tích hợp nhiều hơn Như : Sinh học, Hóa học, Địa lý, Ngữ văn,

GDCD, Vật lý, Công nghệ…Ngoài ra , có thể dạy học một số chuyên đề như: Tác

động của sự nóng lên toàn cầu, sản xuất sạch…

1.Khái niệm GDBVMT

2.Mục đích GDBVMT

3 Mục tiêu GDBVMT cho HS phổ thông :

4.Mục tiêu GDBVMT cho GV phổ thông :

- Các hoạt động giáo dục BVMT ngòai lớp học:

+ Câu lạc bộ môi trường: Sinh hoạt theo các chủ đề bảo vệ rừng, bảo vệ động vật hoang dã, sử dụng năng lượng sạch…

+ Hoạt động thăm quan theo chủ đề: Vườn Quốc gia, khu bảo tồn, công viên, vườn thú, danh lam thắng cảnh, nơi sử lý rác, nhà máy, bảo tàng…

+ Điều tra, khảo sát, nghiên cứu tình hình môi trường địa phương, thảo luận phư

ơng án sử lý.

+ Hoạt động trồng cây, xanh hóa nhà trường: ( Tổ chức nhân dịp tết trồng cây…) + Tổ chức thi tìm hiểu về môi trường: Thi điều tra, sáng tác ( Vẽ, viết…), văn nghệ

về chủ đề môi trường

+ Hoạt động của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh về bảo vệ môi trường :

Vệ sinh trường, lớp, bản làng; Tham gia chiến dịch truyền thông, tuyên truyền bảo

vệ môi trường ở nhà trường, địa phương.

Là lĩnh vực giáo dục liên ngành, giáo dục BVMT sử dụng nhiều phương pháp dạy học của các bộ môn, chịu sự chi phối của các phương pháp đặc trưng bộ môn, nhưng nó cũng có những phương pháp có tính đặc thù Vì vậy, ngòai các phương pháp chung như: thảo luận, trò chơi…Giáo dục BVMT thường vận dụng nhiều phương pháp như:

- Phương pháp tham quan, điều tra, khảo sát, nghiên cứu thực địa: Có thể triển khai theo hai cách:

+ Tổ chức cho học sinh đi tham quan học tập ở khu bảo tồn thiên nhiên, nhà máy sử lý rác, thu chế xuất, danh lam thắng cảnh…

+ Lập nhóm tìm hiểu, nghiên cứu tình hình môi trường ở trường hoặc địa phương

- Các nhóm có nhiệm vụ:

+ Điều tra, tìm hiểu, nghiên cứu tình hình môi trường ở khu vực các em khảo sát

+ Báo cáo kết quả, nêu phương án cải thiện môi trường.

- Phương pháp thí nghiệm:

- Ví dụ: Thí nghiệm ủ rác khi dạy về sử lý rác để biết khả năng phân hủy của từng loại rác Hoạt động này giúp học sinh ý thức được việc sử dụng các loại bao bì đóng gói nào có lợi cho môi trường và sự cần thiết phải phân loại rác ngay từ khâu thu gom.ở nơi có điều kiện người ta tiến hành nhiều thí nghiệm ảo bằng cách mô hình hóa qua chương trình phần mềm vi tính.

- Ví dụ: Mô hình chương trình nước, mô hình sản xuất nước sạch, mô hình về khí nhà kính,

Các phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường:

Môi trường có những vấn đề toàn cầu như tầng ôzôn, trái đất nóng lên,… nhưng cũng là vấn đề gần gũi với học sinh như cơm ăn, nước uống, không khí để thở, mảnh sân, góc vườn vv… Các em có thể nhìn thấy, sờ thấy, nhận biết được kinh nghiệm thực tế, giáo viên cần tận dụng đặc điểm này để giáo dục các em.

Ví dụ: Khi tìm hiểu về khối lượng rác thải, giáo viên không nên cung cấp ngay các

số liệu mà tổ chức cho học sinh tham gia hoạt động điều tra lượng rác thải ở trư ờng học, địa phương.

• Phương pháp giải quyết vấn đề cộng đồng

• ở mỗi cộng đồng địa phương có thể bức xúc về môi trường riêng; Ví dụ: Môi trường làng nghề, môi trường rừng, môi trường biển và ven bờ, môi trường ở khu vực công nghiệp vv Giáo viên cần khai thác môi trường ở địa phương để giáo dục cho học sinh cho đảm bảo tính thiết thực và hiệu quả Phương pháp này phải đòi hỏi giáo viên phải thu thập số liệu sự kiện và tình hình môi trường ở địa phương, tổ chức các họat động phù hợp để học sinh tham gia góp phần cải thiện môi trường.

- Phương pháp học theo dự án

- Đối với học sinh THCS, có thể cho các em nghiên cứu một vấn đề về môi trường ở

địa phương Giáo viên là người hướng dẫn Việc lựa chọn các vấn đề nghiên cứu nên vừa sức với học sinh và phù hợp điều kiện của trường và của địa phương Học tập theo dự án sẽ tạo hứng thú, đồng thời rèn luyện tính tự lập, phương pháp giải quyết vấn đề hạn chế việc học thụ động của học sinh

Các phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường:

sinh muốn giáo dục học sinh có nếp sống văn minh lịch sự với môi trường, trước hết các thầy, cô giáo và các bậc phụ huynh cần phải thực hiện đúng các quy định BVMT.

- Phương pháp tiếp cận kĩ năng sống BVMT: Kĩ năng sống BVMT là khả năng ứng xử một cách tích cực đối với các vấn đề môi trường.

- Một số kĩ năng quan trọng cần phát triển là:

+ Kĩ năng nhận biết và phát hiện các vấn đề về môi trường

+ Kĩ năng xây dựng kế hoạch hành động vì môi trường

+ Kĩ năng ra quyết định về môi trường

+ Kĩ năng kiên định thực hiện kế hoạch hành động vì môi trường

Trong quá trình giáo dục, cần chú ý rèn luyện kĩ năng sống BVMT thông qua việc luyện tập, xử lý các tình huống môi trường cụ thể.

c Các biện pháp chủ yếu thực hiện GDBVMT :

• Đưa GDBVMT vào tất cả các cấp bậc học

• Kết hợp GDBVMT vào tất cả các môn học của tất cả các cấp, bậc học

• Thực hiện GDBVMT bằng nhiều phương pháp, đặc biệt cần chú trọng tới PP

hiện đại

• Cung cấp kiến thức về MT và rèn luyện kỹ năng BVBVMT Các trường tổ chức

và tích cực tham gia cùng với cộng đồng các hoạt động BVMT trong và ngoài nhà trường

• Tạo ra thái độ đúng và tinh thần trách nhiệm cao với BVMT

• Dành ưu tiên cho đào tạo GV, các bậc Tiểu học, Trung học

1 Khái niệm GDBVMT

2 Mục đích GDBVMT

3 Mục tiêu GDBVMT cho HS phổ thông

4 Mục tiêu GDBVMT cho GV phổ thông

5 Nghiệp vụ GDBVMT

6 Chính sách GDBVMT

Phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong bộ

môn vật lí

3 Môc tiªu GDBVMT cho HS phæ th«ng

4 Môc tiªu GDBVMT cho GV phæ th«ng

5 NghiÖp vô GDBVMT

6 ChÝnh s¸ch GDBVMT

- Môn Vật lí có vai trò quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo của giáo dục phổ thông Việc giảng dạy môn Vật lí có nhiệm vụ cung cấp cho HS một hệ thống kiến thức vật lí cơ bản, ở trình độ phổ thông, bước đầu hình thành ở HS những kĩ năng và thói quen làm việc khoa học, góp phần hình thành ở họ các năng lực nhận thức, năng lực hành động và các phẩm chất nhân cách mà mục tiêu giáo dục đã đề ra, chuẩn bị cho HS tiếp tục học đại học, trung học chuyên nghiệp, học nghề hoặc tham gia lao động sản xuất, có thể thích ứng với sự phát triển của khoa học kĩ