T8 - Hình 9 - CI

Kiến thức : HS hiểu được cấu tạo của bảng lượng giác dựa trên quan hệ giữa các tỷ số lượng giác của hai góc phụ nhau.. Thái độ : HS có kỹ năng tra bảng hoặc dùng máy tính bỏ túi để tìm

Ngày soạn : 03/09/09



I) MỤC TIÊU :

1 Kiến thức :

HS hiểu được cấu tạo của bảng lượng giác dựa trên quan hệ giữa các tỷ số lượng giác của hai góc phụ nhau

2 Kĩ năng :

HS thấy được tính đồng biến của sin và tang, tính nghịch biến của côsin và côtang (khi góc α tăng từ 0 đến 900 thì sin và tang tăng còn côsin và côtang giảm)

3 Thái độ :

HS có kỹ năng tra bảng hoặc dùng máy tính bỏ túi để tìm các tỷ số lượng giác khi cho biết số đo góc Rèn tính cẩn thận chính xác, tư duy linh hoạt sáng tạo

II) CHUẨN BỊ :

1 Chuẩn bị của giáo viên :

SGK, Giáo án, Bảng phụ ghi một số ví dụ về cách tra bảng, đề bài tập Bảng số với 4 chữ số thập phân, MTBT

2 Chuẩn bị của học sinh :

Ôn lại các công thức định nghĩa các tỷ số lượng giác của góc nhọn, quan hệ giữa các tỷ số lượng giác của hai góc phụ nhau Đầy đủ dụng cụ học tập : SGK, bảng con, bảng nhóm Bảng số với 4 chữ số thập phân, MTBT fx-220 hoặc fx-500

III) HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định tình hình lớp : (1 ph)

Kiểm tra sĩ số và điều kiện học tập của lớp

2 Kiểm tra bài cũ : (5 ph)

HS : a) Phát biểu định lý tỷ số lượng giác của hai góc phụ nhau

b) Vẽ tam giác vuông ABC có A = 900 ; B = α ; C = β Nêu hệ thức giữa các tỷ số lượng giác của góc α và β

3 Giảng bài mới :

 Giới thiệu bài : (1ph)

GV : Để tính giá trị các tỷ số lượng giác của một góc nhọn ta thực hiện bằng cách nào để tìm được kết quả một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất ? Tiết học hôm nay sẽ giới thiệu cho các

em một trong những phương pháp đó

 Tiến trình bài dạy :

TG HOẠT ĐỘNG GIÁOVIÊN HOẠT ĐÔNG HỌC SINH NỘI DUNG

GV giới thiệu bảng lượng giác

như trong SGK(Tr.77 + 78)

HS vừa nghe GV giới thiệu vừa

mở bảng lương giác để quan

1 Cấu tạo của bảng lượng giác

GV : Tại sao bảng sin và côsin,

tang và côtang được ghép cùng

một bảng ?

GV : Quan sát các bảng trên

các em có nhận xét gì về các tỷ

số lượng giác của góc α khi α

tăng từ 00 đến 900 ?

sát

HS : Vì hai nhọn α và β phụ nhau thì :

sinα = cosβ, tgα = cotgβ, …

HS : Khi góc α tăng từ 00 đến

900 thì : + sin α , tg α tăng

+ cos α , côtg α giảm

(SGK/Tr.77, 78)

Nhận xét : Khi góc α tăng

từ 00 đến 900 thì : + sin α , tg α tăng

+ cos α , côtg α giảm

27’ HOẠT ĐỘNG 2

GV cho HS đọc phần a)

(SGK/Tr.78)

GV : Để tra bảng VIII và bảng

IX ta cần thực hiện mấy bước ?

Là các bước nào ?

Ví dụ 1 : Tìm sin 46012’

GV : Muốn tính giá trị sin của

góc 46012’ ta tra bảng nào ?

Nêu cách tra ?

GV treo bảng phụ có ghi sẵn

mẫu 1 (SGK/Tr.79)

460

7218

GV cho HS tự lấy ví dụ khác,

yêu cầu bạn bên cạnh tra bảng

và nêu kết quả (hai HS cùng

yêu cầu lẫn nhau)

Ví dụ2 : Tìm cos33014’

GV : Tìm cos33014’ ta tra ở

bảng nào ? Nêu cách tra ?

GV hướng dẫn HS cách sử

dụng phần hiệu chính

GV : cos33012’ là bao nhiêu?

GV : Phần hiệu chính tương

ứng tại giao của 330 và cột ghi

2’ là bao nhiêu ?

GV : Theo em muốn tìm

cos33014’ta làm thế nào ? Vì

sao ?

GV : Vậy cos33014’ là bao

nhêu ?

GV : Cho HS tự lấy ví dụ khác

và tra bảng

Ví dụ 3 : Tìm tg52018’

GV : Muốn tìm tg52018’ các

em tra ở bảng nào ? Nêu cách

HS : Đọc (SGK/Tr.78, 79) và trả lời theo yêu cầu của GV

HS : ………

HS : Tra bảng VIII

Cách tra : Số độ tra ở cột 1, số phút tra ở hàng 1

Giao của hàng 460 và cột 12’ là sin46012’

Vậy sin46012’ ≈ 0,7218

HS lấy ví dụ và nêu cách tra bảng (hai HS kiểm tra lẫn nhau)

HS : Tra bảng VIII

Số độ tra ở cột 1

Số phút tra ở hàng cuối

Giao của hàng 330 và cột gần nhất với 14’ Đó là cột ghi 12’,

và phần hiệu chính 2’

Tra cos(33012’ + 2’)

HS : cos33012’ ≈ 0,8368

HS : Ta thấy số 3

HS : Tìm cos33014’ lấy cos33012’ trừ đi phần hiệu chính vì góc α tăng thì cos α giảm

HS : cos33014’ ≈ 0,8368 – 0,0003 ≈ 0,8365

HS : Lấy ví dụ và tra bảng

HS : Tìm tg52018’ tra bảng IX

2 Cách dùng bảng

a) Tìm tỷ số lượng giác của một góc nhọn cho trước.

(SGK/Tr.78, 79)

Ví dụ 1 : Tìm sin 46012’

(SGK/Tr.79)

Ví dụ2 : Tìm cos33014’

(SGK/Tr.79)

Ví dụ 3 : Tìm tg52018’

(SGK/Tr.79)

tra ?

GV : Treo bảng phụ ghi mẫu 3

để HS quan sát

500

510

520

530

1,1918 …

2983

Tg52018’ ≈ 1,2938

GV cho HS làm (SGK/Tr.80)

Sử dụng bảng tìm cotg47024’

Ví dụ 4 : Tìm cotg8032’

GV : Muốn tìm cotg8032’ ta tra

ở bảng nào ? Vì sao ?

Nêu cách tra bảng

GV cho HS (SGK/Tr.80)

GV yêu cầu HS đọc chú ý

(SGK/Tr.80)

GV : Các em có thể tìm tỷ số

lượng giác của một góc nhọn

cho trước bằng cách tra bảng

nhưng cũng có thể dùng MTBT

để tìm

b) Tìm tỉ số lượng giác của

một góc nhọn cho trước bằng

MTBT.

Ví dụ 1 : Tìm sin25013’

GV : Dùng MTBT CASIO

fx-220 hoặc fx-500A

GV hướng dẫn HS cách bấm

máy

GV treo bảng phụ ghi :

khi đó màn hình hiện số 0.4261

nghĩa là sin25013’ ≈ 0,4261

Ví dụ 2 : Tìm cos 52054’

GV : Yêu cầu HS nêu cách tìm

bằng MTBT Sau đó kiểm tra

lại bằng bảng số

GV : Tìm tg α ta cũng làm như

ví dụ trên

Ví dụ 3 : Tìm cotg56025’

GV : Ta đã chứng minh :

tg α.cotg α = 1

⇒ cotg α = 1 : tg α

vậy cotg56025’ = 1 : tg56025’

GV : Cách tìm cotg56025’ như

(góc 52018’ < 760)

HS nêu cách tra :

Số độ tra ở cột 1

Số phút tra ở hàng 1

Giá trị giao ở hàng 520 và cột 18’ là phần thập phân phần nguyên là phần nguyên của giá trị gần nhất đã cho trong bảng

Vậy tg52018’ ≈ 1,2938

GV : Gọi một HS đứng tại chỗ nêu cách tra bảng và đọc kết quả

cotg47024’ ≈ 1,9195

HS : Muốn tìm cotg8032’ tra bảng X vì cotg8032’ = tg81028’

là tg của góc gần 900 Lấy giá trị tại giao của hàng

8032’ và cột ghi 2’

Vậy cotg8032’ ≈ 6,665

HS đọc kết quả

tg82013’ ≈ 7,316 một HS đọc to chú ý (SGK/Tr.80)

HS dùng MTBT bấm theo sự hớng dẫn của GV

HS : Bấm các phím

màn hình hiện số 0,6032

Vậy cos52054’ ≈ 0,6032

Ví dụ 4 : Tìm cotg8032’

(SGK/Tr.80)

sau :

GV hãy đọc kết quả

GV yêu cầu HS xem thêm ở

(SGK/Tr.82) phần bài đọc

thêm

HS thực hành theo sự hướng dẫn của GV

Cotg56025’ ≈ 0,6640

Củng cố, hướng dẫn giải bài tập :

GV yêu cầu HS sử dụng bảng số hoặc MTBT

để tìm tỷ số lượng giác của các góc nhọn sau

(làm tròn đến chữ số thập phân thứ tư)

sin70013’,cos25032’,tg43010’, cotg32015’

So sánh sin200 và sin700

cotg20 và cotg37040’

HS làm theo yêu cầu của GV

………

4 Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo : (1 ph)

 Xem kỹ phần hướng dẫn cách sử dụng bảng

 Làm các bài tập : 18 SGK(Tr.83), bài 39, 41 (tr 95 SBT)

 Đọc mục b) SGK(Tr.80)

IV) RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG :