Giáo án Vật lý 9 kì I

Lu ý cách đọc kết quả đo , đọc trung thực ở các lần đo khác nhau -Tính chỉ số điện trở của dây dẫn đang xét trong mỗi lần đo -Tính trị số trung bình cộng của điện trở trong phép đo Yêu c

Giáo án Vật Lý 9 Năm học 2008- 2009

Ngày 20 tháng 8năm2008

Tiết 1: Sự phụ thuộc của cờng độ dòng điện vào hiệu điện

thế giữa hai đầu dây dẫn

I Mục tiêu :

-Nêu đợc cách bố trí tiến hành thí nghiệm khảo sát sự phụ thuộc của cờng độ dòng

điện vào hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn

-Vẽ và sử dụng đồ thị biểu diễn mối quan hệ giữa U và I từ số liệu thực nghiệm

-Nêu đợc kết luận về sự phụ thuộc của I vào U giữa hai đầu dây dẫn

II Chuẩn bị

Đối với mỗi nhóm học sinh :

- Một dây điện trở bằng Ni kê lin dài 1m , đờng kính 0,3mm

- Một Ampe kế có giới hạn đo 1,5A ĐCHNN 0,1A

-Một vôn kế có giới hạn đo 6V.ĐCNN là 0,1V

- Một công tắc ,một nguồn điện 6V ,7 đoạn dây nối mỗi đoạn dài 30cm

III Tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt dộng của thầy

Hoạt động 1 : ôn lại kiến thức liên quan

Nêu nguyên tắc sử dụng các dụng cụ đó?

Giáo viên củng cố kiến thức chuyển sang

bài mới

Hoạt động 2 : Tìm hiểu sự phụ thuộc

của c ờng độ dòng điện vào hiệu điện thế

giữa hai đầu dây dẫn

Yêu cầu HS tìm hiểu sơ đòp hình 1.1

GV theo dõi ,kiểm tra , giúp đỡ các

(A)1

I Thí nghiệm : 1) Sơ đồ thí nghiệm hình 1.1

- Tìm hiểu sơ đồ mạch điện hình 1.1 nh SGK

- Tiến hành thí nghiệm + Các nhóm HS mắc mạch điện theo sơ đồ hình 1.1

+ Tiến hành đo ,ghi kết quả vào bảng

1 trong vở + Thảo luận nhóm trả lời câu C1

- Từ kết quả thi nghiệm : Khi tăng ( hoặc giảm ) hđt bao nhiêu lần thì cờng độ dòng điện qua dây dẫn đó cũng tăng (hoặc giảm ) bấy nhiêu lần

II Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của c - ờng độ dòng điện vào hiệu điện thế

Hoạt động 3: Vẽ và sử dụng đồ thị để

rút ra kết luận

? Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của I vào

U có đặc điểm gì ?

- Y/c HS trả lời câu C2 : Hớng dẫn HS

xác định các điểm biểu diễn -> vẽ đờng

thẳng đi qua gốc toạ độ đồng thời gần tất

cả các điểm biểu diễn

- Y/c đại diện vài nhóm nêu kết luận về

U và I

Hoạt động 4 : Củng cố vận dụng H– – -

ớng dẫn học ở nhà

Qua bài học em cần ghi nhớ điều gì ?

? Đồ thị biểu diễn mối quan hệ giữa I và

U có đặc điểm gì ?

Y/c HS trả lời câu C5

-Y/c HS trả lời câu C3 , C 4

độ dòng điện và hiệu điện thế

IV Vận dụng

Từng HS chuẩn bị câu trả lời của GV

- HS trả lời câu C5 : Cờng độ dòng điện chạy qua dây dẫn tỉ lệ thuận với hđt đặt vào hai đầu dây dẫn

C3 U = 2,5V I = 0,5A

U = 3,5V I = 0,7A

U = 5,5V I = 1,1A

C4 Các giá trị còn thiếu : 0,125A ,4V 0,3A , 5,0V

I Mục tiêu :

-Nhận biết đợc đơn vị điện trở và vận dụng đợc công thức tính điện trở để giải bài tập

- Phát biểu và viết đợc hệ thức định luật Ôm

- Vận dụng đợc định luật Ôm để giải một số dạng bài tập đơn giản

II Chuẩn bị

Đối với GV : kẻ bảng giá trị U

I đối với mỗi dây dẫn dựa vào số liệu trong bảng 1

1234

Trung bình cộng

III Tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ Tạo tình huống học tập –

Kiểm tra bài cũ :

? Nêu kết luận về mối quan hệ giữa I và U ?

? Đồ thị biểu diễn mối quan hệ đó có đặc điểm gì ?

GV đặt vấn dề vào bài nh sách giáo khoa

Hoạt động 2 : Xác định thơng số

U

I đối với mỗi dây dẫn

GV : theo dõi ,kiểm tra ,giúp đỡ những

HS yếu ,tính toán cho chính xác

- Y/c HS trả lời câu C2 và cho cả lớp thảo

luận

GV : Cho HS tìm hiểu khái niệm điện trở

? Tính khái niệm điện trở bằng công thức

? Viết công thức suy diễn của đl ?

I Điện trở của dây dẫn

1) Xác định th ơng số U

I đối với mỗi dây

dẫn Từng học sinh dựa vào bảng 1 và bảng 2

=1000000ΩIII Định luật Ôm

I = U

R => R = U

I ; U = I R+ Nêu các đơn vị đo của từng đại lợng

( giảm )lên bao nhiêu lần thì R cũng tăng

hoặc giảm bấy nhiêu lần đợc không ?

+ Yêu cầu HS trả lời câu C3 , C4

? Tính cờng độ dòng điện qua mỗi dây

nh thế nào ?

+ Em có nhận xét gì về điện trở của dây

dẫn với cờng độ dòng điện qua dây ?

Câu C4 : U1 = U2 =U

R2 = 3R1

So sánh I1 và I2 ? Vì I1

+ Mô tả đợc cách bố trí và tiến hành thí nghiệm xác định điện trở của một dây dẫn bằng vôn kế và ampe kế

+ Có ý thức chấp hành nghiêm túc các quy tắc sử dụng các thiết bị trong thực hành thí nghiệm có ý thúc hợp tác trong hoạt động tập thể

II Chuẩn bị :

Đối với học sinh : Một dây dẫn có điện trở cha biết giá trị

- Nguồn điện có thể điều chỉnh hiệu điện thế từ 0 đến 6V

- Một Ampe kế có GHĐ ( 1A – 3A ) , ĐCNN là 0,1A

- Một Vôn kế có GHĐ: 6V – 12V , ĐCNN là 0,1V

- Một công tắc , 7 đoạn dây nối , mỗi dây dài 30cm

- Mỗi HS chuẩn bị một báo cáo thực hành Trả lời các câu hỏi chuẩn bị ở phần I

Đối với GV :

- Chuẩn bị bảng phụ ghi kết quả thí nghiệm của 4 nhóm

- Chuẩn bị một đồng hồ đa năng

III Tổ chức hoạt động dạy học –

Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ Tổ chức tình huống học tập – :

GV theo dõi , kiểm tra , giúp đỡ các

nhóm mắc mạch điện Đặc biệt là khi

mắc Vôn kế và Ampe kế

-Theo dõi giúp đỡ , nhắc nhỡ tất cả các

HS phải tham gia hoạt động Lu ý cách

đọc kết quả đo , đọc trung thực ở các lần

đo khác nhau

-Tính chỉ số điện trở của dây dẫn đang

xét trong mỗi lần đo

-Tính trị số trung bình cộng của điện trở

trong phép đo

Yêu cầu các nhóm thu báo cáo thực hành

GV nhận xét kết quả , tinh thần thái độ

học tập thực hành của lớp

1)- Vẽ sơ đồ mạch điện

+ Từng HS vẽ sơ đồ có thể trao đổi nhóm với nhau

II) Tiến hành thí nghiệm

Cờng độ dòng

Cá nhân hoàn thành báo cáo thực hành mục a , b

Trao đổi nhóm hoàn thành nhận xét

Hoạt động 3 : Tổng kết đánh giá thái độ học tập của học sinh

GV thu báo cáo thí nghiệm thực hành

+ Nhận xét rút kinh nghiệm về :

-Các thao tác thí nghiệm

- Thái độ học tập của các nhóm

- ý thức kĩ luật

Hoạt động 4 : Hớng dẫn về nhà

- Ôn lại kiến thức về đoạn mạch nối tiếp , đoạn mạch song song

- Ôn lại nội dung , công thức định luật Ôm

- Qui tắc dùng vôn kế và ampe kế

Ngày 24 tháng 8 năm 2008

Tiết 4 : đoạn mạch nối tiếp

I ) Mục tiêu : suy luận để xây dựng đợc công thức điện trở tơngđơng của đoạn mạch

mắc nối tiếp gồm 2 điện trở : Rtđ = R1 + R2 và hệ thức 1

- Mô tả đợc cách bố trí thí nghiệm , tiến hành thí nghiệm , kiểm tra lại các kiến thức

đã học suy ra từ lý thuyết

- Vận dụng đợc kiến thức đã học giải thích mmột số hiện tợng , giải bài tập về đoạn mạch mắc nối tiếp

II) Chuẩn bị :

- 3 điện trở mẫu lần lợt có giá trị 6Ω, 10Ω , 16Ω

- 1 Ampe kế có GHĐ 1,5A , ĐCNN 0,1A

- 1 Vôn kế có GHĐ 6V , ĐCNN 0,1V

Một nguồn điện , một công tắc , một khoá K , 7 đoạn dây dẫn mỗi đoạn dài 30cm III ) Tổ chức hoạt đọng dạy học

Hoạt động 1 : kiểm tra bài cũ , tổ chức tình huống học tập

Hoạt động của thầy

? Trong đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc

nối tiếp cờng độ dòng điện qua mỗi điện

trở có mối quan hệ nh thế nào với cờng độ

dòng điện mạch chính ?

? Hđt giữa 2 đầu của đoạn mạch mắc nối

tiếp có mối liên hệ nh thế nào với hiệu

điện thế giữa 2 đầu mỗi điện trở ?

Hoạt động 2 : Nhận biết đợc đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc nối tiếp

Y/c học sinh trả lời câu C1 và cho biết 2

điện trở có mấy điểm chung ?

Hớng dẫn HS trả lời , vận dụng kiến thức

định luật Ôm trả lời câu C2 C/m công

HS quan sát sơ đồ hình 4.1 trả lời câu C1

Hai điện trở R1 , , R2 có 1 điểm chung

R1 nt R2

I = I1 + I2 = In

U = U1 + U2 + .Un

I1= I 2 = 1 2 1 1

R = R =>U = R

? Trong đoạn mạch mắc nối tiếp điện trở

có mối quan hệ nh thê nào với hiệu điện

thế giữa 2 đầu điện trở đó ?

Từng HS làm câu C2 theo 2 cách khácnhau Hai HS lên bảng trình bầy

HS suy nghỉ phát biểu thành lời GV nhận xét

Hoạt đông 3 : Xây dụng công thức tính điện trở tơng đơng của đoạn mạch gồm hai

điện trở mắc nối tiếp

? Thế nào là điện trở tơng đơng của một

Y/c mỗi nhóm nêu kết luận , gv nhận xét

kết luận của từng nhóm và kết luận

chung

2) Thí nghiệm kiểm tra

- Các nhóm mắc mạch điện và tiến hành thí nghiệm theo hớng dẫn trong SGK

- Thảo luận rút ra kết luận

- Từng HS trả lời câu C4 , C5

Hoạt động 5 : Vận dụng - củng cố

? Cần mấy công tắc để điều khiển mạch

điện nối tiếp ?

? Trong sơ đồ có thể chỉ mắc 2 điện trở có

trị số thế nào nối tiếp nhau ? Nêu cách

tính điện trở tơng đơng của đoạn mạch

AC ?

- Y/c HS làm bài 4.3 sách bài tập

- Tính cờng độ dòng điện qua Ampe kế

b) Cách 1 : Chỉ mắc điện trở R1 =10Ωvào mạch giữ nguyên hiệu điện thế ban đầu

trong mạch ? Cách 2 : Giữ nguyên R tăng U của

mạch gấp 5 lần

H

ớng dẫn học ở nhà :

Làm bài tập 4.1 , 4.2 , 4.4 , 4.5 , 4.6 , 4.7 sách bài tập trang 7 ,8

Học theo sách giáo khoa và vở ghi Đọc phần có thể em cha biết

- ba điện trở mẫu có giá trị lần lợt là 6Ω , 15Ω, 10Ω

- Một ampe kế có GHĐ 1,5A ĐCNN là 0,1A

- Một vôn kế có GHĐ 6V ĐCNNlà 0,1V

- 9 đoạn dây nối , mỗi đoạn dài 30cm

III ) Tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ - đặt vấn đề vào bài

? Trong đoạn mạch gồm 2 bóng đèn mắ

song song , hiệu điện thế và cờng độ dòng

điện có quan hệ với nhau nh thế nào ?

? Cờng độ dòng điện mạch rẽ với mạch

chính có mối quan hệ với nhau ntn?

GV đặt vấn đề vào bài nh SGK

HS1 trả lời : U = U1 = U2

I = I1 + I2

Cờng độ dòng điện mạch chính bằng tổng cờng độ dòng điện mạch rẽ

Hoạt động 2 : Nhận biết đợc đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc song song

Yêu cầu HS trả lời câu C1 và cho biết 2

điện trở R1 và R2 có mấy điểm chung ?

-? Cờng độ dòng điện và hiệu điện thế

trong đoạn mạch này nh thế nào ? có đặc

cũ và hệ thức định luật Ôm trả lời câu C2

-Đối với đoạn mạch gồm 2 điện trở R1,

R2 mắc song song cờng độ dòng điện

1.Đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc song song

Sơ đồ cho biết R1 // R2 , Ampe kế đo ờng độ dòng điện mạch chính , vôn kế đo hiệu điện thế giữa 2 đầu đoạn mạch , hiệu

c-điện thế giữa hai đầu mỗi c-điện trở

HS vận dụng hệ thức 1 và 2 chứng minh

mạch rẽ có mối quan hệ nh thế nào với

Từng HS làm việc cá nhân xây dựng công thức 4

+Nếu có n điện trở mắc song song thì

Thảo luận nhóm rút ra kết luận

3) Kết luận : SGK

Hoạt động 5 : Củng cố vận dụng

? Nhìn vào sơ đồ hình 4.1 em cho biết

cần mấy công tắc điều khiển mạch điện

GV yêu câu HS làm câu C5

GV yêu cầu một HS lên bảng trình bày

IV) Vận dụng

Từng HS trả lời câu C4

+Đèn và quạt đợc mắc // vào nguồn 220V

để chúng hoạt động bình thờng Sơ đồ mạch điện

- Nếu đèn không hoạt động , quạt vẫn hoạt động bình thờng

III) Tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ - Tạo tình huống học tập

Kiểm tra bài cũ:

1) Phát biểu định luật Ôm, viết công thức của định luật

2) Điện trở là gì, đơn vị đo, công thức tính điện trở

GV: Vào bài nh SGK

Hoạt động 2: Tổ chức luyện tập.

GV: Vẽ nhanh sơ đồ lên bảng, yêu cầu HS

? Khi biêt U giữa hai đầu đoạn mạnh,

c-ờng độ dòng điện mạch chính Tính điện

? R1,, R2 đợc mắc với nhau nh thế nào?

? Am pe kế A, A1, đo cờng độ dòng điện

qua những dụng cụ nào ?

R2 = ? Cá nhân suy nghĩ trả lời câu a

Từng HS suy nghỉ trả lời câu b Thảo luận nhóm tìm ra các giải khác đối với câu b

R2 = ?Từng cá nhân HS chuẩn bị trả lời câu hỏi của GV

Một em lên bảng trình bày câu a Hiệu điện thế giữa hai đầu điện trở R1

U1 = I1.R1 = 1,2 10 =12V

I2= 2 1 0, 6 2

?Viết công thức tính cờng độ dòng điện

R I3 =

3

MB U

R

Hoạt động 4: Củng cố vận dụng –

Gvcho HS làm bài tập 6.1 SBT Bài tập 6.1 SBT

? Khi R1 nt R2 so sánh Rtđ với R1,R2 Khi R1 nt R2 thì Rtđ = 40Ω =>

ttd td

R

Bài 6.5 : Từng HS vẽ sơ đồ , gv yêu cầu

? Có bao nhiêu cách mắc ? hai HS lên bảng trình bày

I) Chuẩn bị :

- Nguồn điện , công tắc , Ampe kế có GHĐ là 1,5A , ĐCNN là 0,1A

- Vôn kế có GHĐlà 10V , ĐCNN là 0,1V

- Ba dây điện trở làm cùng một chất , có cùng tiết diện chiều dài lần lợt là l , 2l ,3l

8 đoạn dây nối mỗi đoạn dài 30cm

- Đói với cả lớp một đoạn dây đồng có vỏ cách điện dài 80cm tiết diện 1mm2,

- Một đoạn dây thép dài 50cm tiết diện 3mm2.Một cuộn dây hợp kim dài 10m , tiết diện 0,1mm2

II) Tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động 1 : Kiểm tra tạo tình –

huống học tập ( 8 phút )

Tìm hiểu về công dụng của dây dẫn và

các loại dây dẫn thờng đợc sử dụng

? Dây dẫn thờng dùng để làm gì ?

? Quan sát mạng điện trong nhà cho biết

mạng điện đó dùng những loại dây dẫn gì

?

? Các vật liêu nào thờng dùng làm dây

dẫn ? (GV đa ra 3 đoạn dây dẫn mẫu cho

HS quan sát và đặt vấn đề vào bài nh SGK

Các nhóm thảo luận dựa vào hiểu biết và khái niệm đã đợc học ở phần công nghệ lớp 8

-Cho dòng điện chạy qua -Công dụng : Đa dòng điện đến các dụng

cụ dùng điện nh ti vi , tủ lạnh ,bóng đèn , các động cơ điện vv

HS Các vật liệu thờng để làm dây dẫn

nh đồng , nhôm ,sắt , hợp kim

Hoạt động 2: Tìm hiểu điện trở dây dẫn phụ thuộc vào yếu tố nào ?

? Nếu đặt vào hai đầu dây dẫn một hiệu

điện thế U , thì có dòng điện chạy qua

dây dẫn không ?

GV cho HS quan sát hình 7.1 SGK và cho

các nhóm quan sát trực tiếp các đoạn dây

dẫn đã chuẩn bị

? Dự đoán xem điện trở của các đoạn dây

này có nh nhau không ?

? Những yếu tố nào ảnh hởng tới sự khác

nhau của điện trở các dây dẫn

? Để xác định sự phụ thuộc của các điện

trở vào một trong các yếu tố ta phải làm

và dự đoán : - Chiều dài ( l m )

- Tiết diện ( S m2 )

- Vật liệu làm dây dẫn ρ

- Các nhóm thảo luận nêu kết luận nh SGK

Hoạt động 3 : Xác định sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài dây dẫn

GV đề nghị các nhóm nêu dự đoán theo

yêu cầu câu C1

- Các dây có chiều dài l , 2l , 3l có tiết

II Sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài dây dẫn

1) Dự kiến cách là m

diện nh nhau và làm cùng một chất

GV : Theo dõi và giúp đỡ và kiểm tra các

nhóm tiến hành thí nghiệm

Kiểm tra việc mắc mạch điện , cách đọc ,

cách ghi kết quả trong những lần làm thí

nghiệm

Yêu cầu các nhóm hoàn thành bảng 1

tính các giá trị R1 , R2 , R3 Đối chiếu

với dự đoán câu C1

có chiều dài 3l có điện trở 3R

2) Thí nghiệm kiểm tra

Từng nhóm làm thí nghiệm ,mắc mạch

điện nh sơ đồ hình 7.3 (a ,b , c )

- Xác định các giá trị U1 ,I1 ,R1 đối với dây dẫn dài l tiếp tục với dây dài 2l , 3l ghi kết quả vào bảng 1 Tính R

- Đối chiếu kết quả với dự đoán

HS nêu kết luận và ghi kết luận vào vở

Hoạt động 4 : Củng cố - Vận dụng

GV : Gợi ý trong hai trờng hợp , mắc

bóng đèn bằng dây ngắn và dây dài cùng

một chất thì trờng hợp nào đoạn mạch có

điện trở lớn hơn ?

GV yêu cầu HS làm câu C3

? điện trở cuộn dây đợc tính nh thế nào ?

Theo công thức nào ?

Gọi một HS đọc có thể em cha biết

III Vận dụng Từng học sinh trả lời câu C2: Với U không

đổi nếu mắc bóng đèn bằng dây dẫn càng dài thì điện trở của mạch càng lớn theo

định luật Ôm I nhỏ => bóng đèn sáng yếu hoặc có thể không sáng

Từng HS làm câu C3 : Điện trở cuộn dây

- Suy luận đợc rằng các dây dẫn cùng loại , có cùng chiều dài thì điện trở của chúng

tỉ lệ nghịch với tiết diện của dây

- Bố trí đợc TN kiểm tra mối liên hệ giữa điện trở và tiết diện của dây

- Nêu đợc điện trở các dây dẫn có cùng chiều dài làm cùng một chất thì tỉ lệ nghịch với tiết diện của dây

II Chuẩn bị :

- Hai doạn dây dẫn bằng hợp kim cùng loại , cùng chiều dài ,có tiết diện lần lợt là S1

, S2 , , nguồn điện 6V , một công tắc , một ampe kế một vôn kế 7 đoạn dây nối mỗi đoạn dài 30cm

- Hai chốt kẹp nối dây dẫn , bảng điện

III Tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động 1 : kiểm tra - Tạo tình huống học tập

? Điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào những yếu tố nào ?

? Các dây dẫn có cùng tiết diện làm cùng từ một chất có điện trở phụ thuộc nh thế nào vào chiều dài của dây ?

? Yêu cầu HS lên bảng làm bài tập 7.2 :

Điện trở của cuộn dây : R = 30 240

Hoạt động 2 : Nêu dự đoán về sự phụ thuộc của điện trở vào tiết diện dây dẫn

Đề nghị HS nhớ lại kiến thức bài 7 để xét

sự phụ thuộc của điện trở R vào tiết diện

cần phải sử dụng các dây dẫn loại nào ?

? Quan sát các mạch điện trong hình 8.1

trả lời câu C1

GV giới thiệu các điện trở R1 , R2 R3

trong các mạch điện hình 8.2 SGK Yêu

cầu HS trả lời câu C2 , GV ghi nhanh lên

bảng kết luận của học sinh

I Dự đoán sự phụ thuộc của điện trở vào tiết diện của dây dẫn

- Các nhóm thảo luận nêu cần sử dụng các dây có tiết diện nh thế nào : S , 2S , 3S , làm từ một loại vật liệu

Hoạt động 3 : Tiến hành thí nghiệm kiểm tra dự đoán đã nêu ở câu C2

- GV theo dõi và giúp đỡ các nhóm tiến

hành thí nghiệm Kiểm tra việc mắc

mạch điện , đọc , ghi kết quả đo vào

bảng 1 trong từng lần thí nghiệm

Các nhóm hoàn thành bảng một yêu cầu

đối chiếu kết quả với dự đoấn

II.) Thí nghiệm kiểm tra

a)Từng nhóm HS mắc mạch điện nh sơ

đồ hình 8.3

K +

? Qua thí nghiệm em rút ra kết luận gì ?

HS nêu và ghi kết luận vào vở III Vận dụng

Từng nhóm trả lời câu C3 ,, C4 , các nhón khác nhận xét rút ra kết luận chung Một em đọc phần có thể em cha biết

Mỗi nhóm : Một cuộn dây inốc có tiết diện S =0,1mm2 , l = 2m

Một cuộn dây Nikêlin có S = 0,1mm2 , l =2mMột dây Nicrôm có S = 0,1mm2 , l =2mAmpe kế có GHĐlà 1,5A , ĐCNN là 0,1A Một vôn kế có GHĐlà 6V , ĐCNN là 0,1V

7 đoạn dây nối mỗi đoạn dài 30cm, 2chốt kẹp dây dẫn

Giáo viên : Tranh vẽ phóng to bảng điện rở suất của một số chất

III Tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ Tổ chức tình huống học tập –

Kiểm tra bài cũ :

1) Học qua bài 7 ,8 em hãy cho biết điện trở của một dây dẫn phụ thuộc nh thế nào vào chiều dài , tiết diện dây làm từ cùng một chất ?

2)Muốn kiểm tra sự phụ thuộc của R vào vật liệu làm dây dẫn ta phải tiến hành hí nghiệm nh thế nào ?

3)GV đặt vấn đề vào bài nh SGK

Hoạt động 2 : Tìm hiểu điện trở có phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn

hay không ?

GV yêu cầu học sinh nêu phơng án tiến

hành thí nghiệm kiểm tra

- YC HS làm thí nghiệm theo nhóm

thực hiện từng bớc a , b , c , d của

phần 1 TN trang 25 SGK

- Gọi đại diện nhóm nêu nhận xét thí

nghiệm => Kết luận từ kết quả thí

Nêu đợc kết luận : Điện trở dây dẫn phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn

Hoạt động 3 : Tìm hiểu về điện trở suất

Yêu cầu HS đọc thông tin mục 1 SGK về

điện trở suất trả lời câu hỏi

? Điện trở suất của một vật liệu là gì ? kí

hiệu , đơn vị ?

GV treo bảng điện trở suất của một số

chất ở 200C Gọi HS tra bảng trả lời điện

trở suất của một số chất mà GV yêu cầu ,

ý nghĩa của con số đó ?

Dựa vào mối quan hệ giữa

R và S của dây dẫn tính điện trở của dây

C2 ρ = 0,5 10-6 Ωm có nghĩa là : Một dây nhôm dài 1m tiết diện 1m2có điện trở 0,5.10-6 Ω

l = 1m , S = 1mm2 => R = 0,5Ω

Hoạt động 4 :Xây dựng công thức tính điện trở

Hớng dẫn học sinh trả lời câu C3 Y/c học

sinh thực hiện theo các bớc hoàn thành

bảng 2 trang 26 => công thức

GV yêu cầu HS ghi công thức tính R và

giải thích ý nghĩa các đại lợng trong

Yêucầu HS làm bài tập 9.1, giải thích lý

do chọn phơng án đúng

Hớng dẫn HS hoàn thành câu C4

? Tính R vận dụng vào công thức

nào ? Đại lợng nào đã biết , đại lợng nào

cha biết phải tính S nh thế nào ?

Từ kết quả câu C4 -> R của dây đồng

trong mạch điện trên là rất nhỏ vì vậy

ngời ta bỏ qua điện trở của dây nối trong

Học sinh nhận xét về tác dụng của dây

đồng , trả lời câu C5 , C6

Ngày 8 tháng 9 năm 2008

Tiết 10 : Biến trở - Điện trở dùng trong kỹ thuật

I Mục tiêu :

- Nêu đợc biến trở là gì Nguyên tắc hoạt động của biến trở

- Mắc đợc biến trở vào mạch điện , điều chỉnh cờng độ dòng điện chạy qua mạch

- Có kỹ năng mắc sơ đồ mạch điện , sử dụng biến trở ,có thái độ ham hiểu biết ,sử dụng an toàn điện

II Chuẩn bị :Mổi nhóm HS : Một biến trở có con chạy 20Ω-2A Một nguồn điện 3V 1 bóng đèn 2,5V- 1W , 3 điện trở kĩ thuật có các vòng màu , 1công tắc , 7 đoạn dây nối ,bảng một số điện trở kĩ thuật

Giáo viên: Một số loại biến trở tay quay , con chạy chiết áp

Tranh vẽ phóng to các loại biến trở III Tổ chức hoạt độNG dạy học

Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ – tạo tình huống học tập

Kiểm tra :

1)Điện trở của một dây dẫn phụ thuộc vào yếu tố nào ? và phụ thuộc nh thế nào ? Viết công thức biểu diễn sự phụ thuộc đó

2)Từ công thức trên em hãy nêu cách làm thay dổi điện trở của một dây dẫn ?

(Thay đổi chiều dài hoặc thay đổi tiết diện )

? Cách thay đổi nào dễ thực hiện ? (thay đổi chiều dài )

Hoạt động 2 : Tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của biến trở

GV treo tranh vẽ các loại biến trở kết hợp

yêu cầu HS quan sát hình 10.1trả lời câu

dạng , gọi tên

+ Dựa vào biến trở đã có ở các nhóm đọc

số liệu trả lời câu C2 :

- Cấu tạo chính của biến trở ?

- Chỉ ra 2 chốt nối với 2 đầu cuộn dây

của biến trở , chỉ ra con chạy của biến

trở

+Nếu mắc 2 đầu A ,B của cuộn dây này

vào mạch điện khi di chuyển con chạy

biến trở thì có thay đổi điện trở của mạch

điện không ?

+ Muốn biến trở này thay đổi đợc R thì

phải mắc nó vào mạch nh thế nào ?

trở : Biến trở có con chạy biến trở có tay quay , biến trở than

+ Nhận dạng các loại biến trở + HS tham gia thảo luận nhóm trả lời chỉ

ra 2 chốt nối với 2 đầu cuộn dây biến trở này là A,B

+ Nếu mắc 2 đầu cuộn dây này vào mạch thì không làm thay đổi đợc điện trở trong mạch

+ Cá nhân hoàn thành câu C4

Hoạt động 3 : Sử dụng biến trở để diều chỉnh cờng độ dòng điện

GV yêu cầu HS quan sát biến trở cho biết

số liệu ghi trên biến trở , ý nghĩa con số

đó

Y/C cá nhân hoàn thành câu C5

GV có thể làm thí nghiệm đó với biến trở

có tay quay , chiết áp cho HS quan sát và

nêu nhận xét về cờng độ dòng trong mạch

khi thay đổi trị số biến trở Qua thí

nghiệm HS biết biến trở là gì ? Biến trở

dùng để làm gì ?

GV liên hệ thực tế : Một số thiết bị điện

sử dụng trong gia đình sử dụng biến trở

thannh trong rađiô,tivi ,đèn để bàn

1) Sử duụng biến trở để điều chỉnh ờng độ dòng điện

c HS quan sát biến trở của nhóm đọc số liệu ghi trên biến trở , Nêu ý nghĩa của số 20Ω – 2A ( điện trở lớn nhất của biến trở là 20Ω , Cờng độ dòng tối đa cho phép qua biến trở đó là 2A )

Kết luận : Biến trở là điện trở có thể thay

đổi trị số điện trở , Có thể dùng để điều chỉnh trong mạch

Hoạt động4 : Nhận dạng2 loại biến trở dùng trong kỹ thuật

Hớng dẫn cả lớp trả lời câu C7

GV có thể gợi ý : Lớp than hay lớp kim

loại mỏng có tiết diện lớn hay nhỏ -> R

lớn hay nhỏ

Yêu cầu HS quan sát các loại điện trở

dùng trong kĩ thuật của nhóm mình kết

hợp với câu C8 nhận dạng hai loại điện trở

II Các điện trở dùng trong kĩ thuật

Cá nhân HS đọc và trả lời câu C7 : Yêu cầu nêu đợc điện trở dùng trong kĩ thuật

đợc chế tạo bằng một lớp than hay lớp kim loại mỏng có S rất nhỏ -> có kích th-

ớc rất nhỏ và có thể có R rất lớn Quan sát các loại điện trở dùng trong kĩ thuật , nhận dạng đợc 2 loại điện trở qua

dùng trong kĩ thuật

GV nêu ví dụ cụ thể về cách đọc trị số 2

loại điện trở dùng trong kĩ thuật

dấu hiệu :

- Có trị số ghi ngay trên điện trở

- Trị số đợc thể hiện bằng các vòng màu trên điện trở

ρ = 1,1 106 Ωm l = 50m Giải thích ý nghĩa con số ?b) Umax =? C) S = ? Bài giải :

a)ý nghĩa con số 50Ωlà điện trở lớn nhất của biến trở , 2,5A là cờng độ dòng điện lớn nhất mà biến trở chịu

đợc b) hiệu điện thế lớn nhất đợc phép đặt lên 2 đầu biến trở là : Umax=ImaxRmax=2,5 50= 125(V)

- Vận dụng công thức định luật Ôm và công thức điện trở để tính các đại lợng có liên quan đối với đoạn mạch gồm nhiều nhất 3 điện trở mắc nối tiếp , song song và hỗn hợp

- Có kĩ năng phân tích tổng hợp kiến thức Giải các bài tập theo đúng các bớc giải

Có thái độ trung thực , kiên trì , ham học hỏi

II Tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động 1 : Ôn tập phần kiến thức cũ có liên quan

Kiểm tra bài cũ :

1)Phát biểu và viết công thức định luật

Ôm , giải thích ý nghĩa từng đại lợng

trong công thức ghi rõ đơn vị của từng đại

lợng ?

2) Viết công thức tính điện trở của một

dây dẫn ? Từ công thức hãy phát biểu

mối liên hệ giữa điện trở R với các đại

l-ợng đó ?

Hai học sinh lên bảng trả lời câu hỏi HS khác ôn lại kiến thức cũ -> nhận xét câu trả lời của bạn

Hoạt động 2 : Giải bài tập 1

Yêu cầu một HS đọc đề bài , lên bảng tóm

Hoạt động 2 : Giải bài tập 2

+ Yêu cầu HS đọc đề ghi tóm tắt đề bài

vào vở

GV hớng dẫn HS phân tích đề , một

Em lên bảng giải câu a

+HS tìm hiểu , phân tích đề bài , cá nhân làm câu a

R1 = 75Ω , I = 0,6A , U = 12V

I1 = 0,6A R1 = 75Ω,

I1 = I2 =I = 0,6A

l = 75m Vậy chiều dài dây dẫn là 75m

Hoạt động 3: Giải bài tập 3

Gv yêu cầu hs đọc và làm phần a bài 3:

Gv có thể gợi ý: Dây nối từ M tới A,từ N

tới B đợc coi là 1 điện trở R dmắc nt với 1

R => IMN = 220

377

MN MN

U

UAB=IMN.R12=220360

377 ≈ 210VVì R1// R2 => U1=U2 =210V

Ngày 7 tháng 10 năm 2007

tiết 12 Công suất điện

mục tiêu :

Nêu đợc ý nghĩa của số Oát ghi trên mỗi dụng cụ điện Vận dụng công thức

P = U.I để tính đợc các đại lợng khi biết các đại lợng còn lại

Có kỹ năng thu thập thông tin , có thái độ trung thực cẩn thận , yêu thích môn học

Giáo viên:- Một bóng đèn 220V -100W , 220V -25W đợc lắp trên bảng điện , một

máy sấy tóc , quạt trần ở lớp học

- Bảng công suất điện của một số dụng cụ điện thông thờng

III ) tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ - tổ chức tình huống học tập .

Hoạt động 2 : Tìm hiểu công suất định mức của một số dụng cụ điện

GV cho HS quan sát một số dụng cụ

điện :bóng đèn, máy sấy tóc Gọi HS

đọc số đợc ghi trên các dung cụ đó ->

GV ghi bảng một số ví dụ mà HS có thể

đọc trên các dụng cụ mà các em đã chuẩn

bị

Yêu cầu HS đọc số ghi trên 2 bóng đèn ở

TN ban đầu trả lời câu C1

GV thử lại độ sáng của 2 đèn để chứng

minh với cùng một HĐT đèn 100W sáng

hơn đèn 25W

GV ? ở lớp 7 các em đã biết số Vôn có ý

nghĩa nh thế nào ? lơp 8 số Oát là đơn vị

của đại lợng nào ?

? Số Oát ghi trên mỗi dụng cụ điện có ý

HS đọc số ghi trên 2 bóng đèn và làm TN trả lời câu C1: Với cùng một hiệu điện thế

Yêu cầu HS giải thích ý nghĩa các con số

ghi trên các dụng cụ điện ở phần 1

Hớng dẫn HS trả lời câu C3 -> Hình thành

mối quan hệ giữa mức độ hoạt động

mạnh yếu của mỗi dụng cụ điện với

cônng suất

GV treo bảng công suất của một số dụng

cụ điện thờng dùng Yêu cầu HS giải

thích con số ứng với một hai dụng cụ điện

trong bảng

Yêu cầu HS giải thích ý nghĩa con số ghi trên các dụng cụ điện : Đèn ghi 220V –100W , ( HĐT định mức là 220V , công suất định mức là 100W )

Khi đèn sử dụng ở HĐT 220Vthì công suất của đèn đạt đợc là 100W khi đó đèn sáng bình thờng

Cá nhân trả lời câu C3: Cùng một bóng

đèn , khi sáng mạnh thì có công suất lớn Cùng một bếp điện , lúc nóng ít hơn thì công suất nhỏ hơn

HS đọc tham khảo bảng công suất điện một số điện thờng dùng và biết khai thác

số liệu trong bảng

Hoạt động 3 : Tìm công thức tính

công suất điệnGV chuyển ý : Nh phần

đầu mục II sách giáo khoa

Nêu các bớc tiến hành TN đã thống nhất

Yêu cầu các nhóm tiến hành TN , ghi kết

ĐọC SGK phần TN nêu đợc các bớc tiến hành thí nghiệm

Đại diện nhóm báo cáo kết quả TN

2) Công thức tính công suất điện

HS ghi công thức P = U.I và giải thích kí hiệu , đon vị của các đại lợng trong công thức vào vở

Trả lời câu C5 : ghi các công thức suy diễn vào vở P = UI -> U = P

I

-> I = P

U

Cá nhân hoàn thành câu C6 : Đèn sáng bình thờng khi đèn đợc sử dụng ở HĐT

định mức U = 220V , khi đó công suất

đèn bằng công suất định mức 75W

áp dụng công thức P = UI  I =

Tơng tự yêu cầu HS hoàn thành câu C7 ,

C8

75

0,34 220

- Nêu đợc ví dụ chứng tỏ dòng điện có năng lợng

- Nêu đợc dụng cụ đo điện năng là công tơ điện

- Chỉ ra đợc sự chuyển hoá các dạng năng lợng trong hoạt động của các dụng cụ

điện nh bàn là điện ,đèn điện nồi cơm điện

- Vận dụng công thức A = P.t = Uitđể tính một đại lợng khi biết các đại lợng khác

II ) chuẩn bị :

- Tranh phóng to các dụng cụ dùng điện hình 13 1 Công tơ điện

- Bảng 1 chuẩn bị ra bảng phụ

I) Tổ chức hoạt động dạy - học

Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ - tổ chức tình huống học tập

Gọi một HS lên bảng chữa bài 12.1 và

Bóng đèn ghi 12V – 6W có nghĩa là đèn

đợc dùng ở HĐT đinh mức 12V, khi đó công suất là 6W vì đèn sáng bình thờng b) áp dụng công thức P = UI 

? Tính điện trở của đèn áp dụng công

Hoạt động 2 : Tìm hiểu về năng lợng dòng điện

Yêu cầu cá nhân hoàn thành câu C1.Hớng

dẫn HS trả lời từng phần của câu C1

Yêu cầu HS lấy thêm các ví dụ khác

trong thực tế

GV : Năng lợng của dòng điện đợc gọi là

điện năng

I ) Điện năng 1) Dòng điện có mang năng lợng Cá nhân HS suy nghĩ trả lời câu C1 Tham gia hoạt động trên lớp từng ý của câu C1

Các ví dụ trên và nhiều ví dụ khác HS thấy đợc dòng điện có năng lợng vì nó có khả năng thực hiện công , cũng nh có thể làm thay đổi nhiệt năng của các vật

HS ghi vào vở : Năng lơng của dòng điện gọi là điện năng

Hoạt động 3 : Tìm hiểu sự chuyển hoá điện năng thành các dạng năng

l-ợng khác

Yêu cầu HS trả lời câu C2 theo nhóm

Gọi đại diện nhóm hoàn thành bảng 1

GV yêu cầu HS nhắc lại khái niệm hiệu

suất đã học ở lớp 8 (với máy cơ đơn giản

và động cơ nhiệt ) ,vận dụng với hiệu

suất sử dụng điện năng

2) Sự chuyển hoá điện năng thành các dạng năng lợng khác

-Tổ chức thảo luận nhóm điền kết quả vào bảng 1 câu C2

Đại diện nhóm trình bày kết quả ghi vào vở kết quả bảng 1

-Cá nhân hoàn thành câu C3 Tham gia thảo luận trên lớp

-Nhắc lại khái niệm hiệu suất đã học ở lớp 8

Ghi phần 3 : kết luận vào vở

Hoạt động 4 : Tìm hiểu công của dòng điện , công thức tính , dụng cụ đo

công của dòng điện

GV thông báo về công của dòng điện

Gọi HS trả lời câu C4 Một HS trả lời câu

II) Công của dòng điện

1) Công của dòng điện

HS ghi vở : Công của dòng điện sản ra trong một đoạn mạch điện là số đo điện năng mà đoạn mạch đó tiêu thụ để chuyển hoá thành các dạng năng lợng khác

C5  Hớng dẫn HS thảo luận chung cả

? Trong thực tế để đo công của dòng điện

ta dùng dụng cụ đo nào ?

Hãy tìm hiểu xem một số đếm của công

tơ ứng với lợng điện năng sử dụng là bao

- Yêu cầu HS hoàn thành câu C7 , C8

Công suất của bếp điện đợc tính nh thế

- Tìm số tiền của mỗi hộ phải trả nh thế

nào ? Số tiền của cả khu phải trả nh

vị của từng đại lợng trong công thức

A = P.t mà P = UI => A = U.I.t1J = 1W 1s = 1V.1A 1s =1V.A.s1Wh =1W 3600s =3600J

1KWh = 1000W.3600s = 3600000JDụng cụ đo là công tơ điện

HS đọc phần thông báo ở mục 3thảo luận nhóm trả lời câu C6 : Số đếm của công tơ tơng ứng với lợng tăng thêm của số chỉ của công tơ

Một số đếm của công tơ tơng ứng với 1KWh

III) Vận dụng :

- Cá nhân hoàn thành câu C7 và câu C8

- C8: Số chỉ công tơ tăng lên là 1,5kwh

Mà 1,5kwh = 1,5kw.3600 =Công suất của bếp : P =A/t = o,75kw

A = P.t =7200kwh = 2,592.10-6JTiền điện của mỗi hộ :

T1 =10080 đTiền điện của cả khu :

T2 = 540.000đ

Ngày 12 tháng năm 2007

Tiết 14 : bài tập về công suất điện và điện năng tiêu thụ

I Mục tiêu :

- HS giải đợc các bài tập về công suất điện và điện năng tiêu thụ đối với các dụng cụ

điện mắc nối tiếp và mắc song song

- Có kĩ năng phân tích mạch điện , tổng hợp kiến thức vận dụng giải các bài tập

- Có thái độ trung thực cẩn thận yêu thích môn học

II Tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động I : Kiểm tra bài cũ - tổ chức tình huống học tập

1 Viết công thức tính công suất điện và điện năng tiêu thụ ?

2 áp dụng làm bài 13.6 sách bài tập :

a) Công suất điện trung bình của cả khu : P = 60000w =60kw

b) Điện năng của cả khu tiêu thụ trong 30 ngày

A = P.t = 7200Kw.h = 2,592 1010J

d) Tiền điện tiêu thụ của cả khu và mỗi hộ là :

T1 = 10080đ T2 = 540000đ

Hoạt động 2 : Giải bài tập 1

Gọi một HS đọc đề bài 1 , tóm tắt ,đổi

Hoạt động 3 : Giải bài tập 2

GV yêu cầu HS tự giải bài tập 2 , kiểm tra

đánh giá một số bài

Hớng dẫn chung cả lớp thảo luận bài 2

Yêu cầu HS chữa lại bài nếu sai

Đèn sáng bình thờng thì điện trở của biến

trở là bao nhiêu ?

Công suất của biến trở đợc tính nh thế nào

?

Công của dòng điện đợc tính nh thế nào ?

của biến trở đợc tính nh thế nào?

Bài 2 : Tóm tắt

Đ(6V – 4,5w) , U = 9V , t = 10 phút a? IA = ?

b? Rb = ? , Pb = ? c? Ab = ? , A = ?

hai đều hoạt động bình thờng ?

Yêu cầu HS lên vẽ sơ đồ mạch điện GV

cho HS khác nhận xét sữa lại sơ đồ

nàolsai

Vận dụng công thức P =U2

R => R= U2

P Tính ý 2 của câu a

? Tính điện trở tơng đơng của mạch song

song nh thế nào ?

? tính điện năng tiêu thụ của mạch nh thế

nào

Thế nào ? có mấy cách /?

C1 : Tính điện năng tiêu thụ của đèn và

của bàn là rồi cộng lại

a? Vẽ sơ đồ mạch điện ? b) A = ? Kwh

Vì đèn và bàn là có cùng hiệu điện thế

định mức bằng hiệu điện thế nguồn Để cả 2 đều hoạt độnh bình thờng phải mắc 2 dụng cụ đó song song với nhau

.Một HS lên vẽ sơ đồ mạch điện HS khác quan sát nhận xét bổ sung

Một HS khác lên làm câu b

Rđ =

2 220

484 100

A = P t =( Pđ + Pbl ) t = 3960000 J Hay A = P t = 1,1 Kw 1h = 1,1 KW hCho HS nhận xét bài 3 rút ra kết luận

Hoạt động 5 : Củng cố h – ớng dẫn học ở nhà

GV : nhận xét thái độ học tập của HS trong tiết học

Nhấn mạnh các điểm cần chú ý khi làm bài tập về công suất

Về nhà làm bài tập 14 Chuẩn bị tiết thực hành , mẫu báo cáo thí nghiệm trang 43 SGK

Tiết 15 Ngày 18 tháng10 năm 2007

Xác định công suất của các dụng cụ điện

I Mục tiêu : Xác định công suất điện của các dụng cụ điện bằng Vôn kế và am pe kế

Rèn luyện kỹ năng mắc mạch điện , sử dụng các dụng cụ đo điện

Làm bài thực hành , viết báo cáo thí nghiệm thực hành

Có thái độ hợp tác trong hoạt động nhóm

II Chuẩn bị :

Mỗi nhóm HS : 1 nguồn điện 6V , 1 công tắc , 9 đoạn dây nối , 1 ampe kế GHĐlà 500mA , ĐCNN là 10mA , 1 Vôn kế GHĐ5V , ĐCNN là 0,1V

- Một bóng đèn pin 2,5V- 1W , 1 quạt điện nhỏ 2,5V , 1 biến trở 20Ω - 2A

- Mỗi HS : Một báo cáo thực hành theo mẫu đã làm phần trả lời câu hỏi

III Tổ chức hoạt động dạy-học

Hoạt đông 1: Kiểm tra bài cũ :

GV yêu cầu lớp phó học tập báo cáo phần chuẩn bị ở nhà của các bạn trong lớp

GV kiểm tra phần chuẩn bị bài ở nhà của HS Gọi một HS trả lời câu hỏi phần báo cáo thực hành trang 43 SGK

Yêu cầu HS vẽ sơ đồ mạch thí nghiệm xác dịnh công suất của bóng đèn

GV nhận xét phần chuẩn bị ở nhà của HS

Hoạt động 2 : Thực hành xác định công suất của bóng đèn

Yêu cầu các nhóm thảo luận => cách tiến

hành thí nghiệm xác định coong suất của

bóng đèn

Gọi một HS trả lời nêu các bớc tiến hành

thí nghiệm xác định công suất của bóng

đèn

GV chia nhóm phân công nhóm trởng

Yêu cầu nhóm trởng của các nhóm phân

công nhiệm vụ cho mỗi thành viên trong

nhóm của mình

GV nêu yêu cầu chung của tiết thực hành

về thái độ học tập , ý thức kĩ luật

-Giao dụng cụ cho các nhóm

Yêu cầu các nhóm tiến hành thí nghiệm

theo nội dung mục II ( trang 42 SGK )

GV theo dõi giúp đỡ HS cách mắc mạch

điện , kiểm tra phần tiếp xúc đặc biệt là

Yêu cầu các nhóm đều phải tham gia

- Thảo luận nhóm về cách tiến hành thí nghiệm xác định công suất của bóng đèn theo hớng dẫn phần 1 mục II

Nhóm trởng cử đại diện lên nhận dụng cụ thí nghiệm , phân công bạn

th ký ghi chép kết quả và ý kiến thảo luận của các bạn trong nhóm

Các nhóm tiến hành thí nghiệm Tất cả HS trong nhóm đều tham Mắc hoặc theo dõi , kiểm tra cách mắc của các bạn trong nhóm

Đọc kết quả đo đúng quy tắc Cá nhân hoàn thành bảng 1trong báo

thực hành Hoàn thành bảng 1 Thảo

luận thống nhất phần a b cáo thực hành

Hoạt động 3 : Xác định công suất của quạt điện

Tơng tự GV hớng dẫn HS xác định công

suất của quạt điện

Yêu cầu HS thảo luận thống nhất hoàn

thành bảng 2

Các nhóm tiến hành xác định công suất của quạt điện theo hớng dẫn của GV và h-ớng dãn ở phần 2 của mục II

Cá nhân hoàn thành bảng 2 ở báo cáo thí nghiệm của mình

Hoạt động 4 : Tổng kết đánh giá thái độ học tập của HS

- GV thu báo cáo thực hành

- Nhận xét rút kinh nghiệm về :+ Các thao tác thí nghiệm

+Thái độ học tập của nhóm + ý thức kỹ luật

Ngày 20 tháng10 năm 2007

Tiết 16 : Định luật Jun - Len - Xơ

I Mục tiêu :

Nêu đợc tác dụng nhiệt của dòng điện : Khi có dòng điện chạy qua vật dẫn thông

th-ờng thì một phần hay toàn bộ điện năng đợc biến đổi thành nhiệt năng

Phát biểu định luật Jun – Len – Xơ và vận dụng định luật này để giải một số bài tập về tác dụng của dòng điện

Rèn luyện kĩ năng phân tích tổng hợp kiến thức để sử lý kết quả đã cho Có thái độ trung thực , kiên trì trong học tập

II Chuẩn bị :

Cả lớp hình 13.1 và 16 1 phóng to

III Tổ chức hoạt động dạy học–

Hoạt động 1 : kiểm tra bài cũ tổ chức tình huống học tập –

Gọi một HS trả lời câu hỏi : Điện năng biến đổi thành những dạng năng lợng nào ? Cho ví dụ ?

ĐVĐ: Dòng điện chạy qua các vật dẫn thờng gây ra tác dụng nhiệt Nhiệt lợng toả ra khi đó phụ thuộc vào yếu tố nào ? -> Bài mới

GV yêu cầu HS đọc và chuẩn bị câu trả

lời cho phần 1 tr 44(SGK)

GV có thể cho HS quan sát một số dụng

cụ hay thiết bị điện cụ thể hoặc hình 13 1

: bóng đèn dây tóc , bàn là điện , mỏ hàn

điện

Trong số các dụng cụ hay thiết bị điện

I Tr ờng hợp điện năng biến đổi thành nhiệt năng

1)Một phần điện năng đợc biến đổi

thành nhiệt năng

Mỗi HS nêu đợc tên một số dụng cụ biến

này thiết bị nào đồng thời biến đổi điện

năng thành nhiệt năng và năng lợng ánh

sáng ? đồng thời điện năng thành nhiệt

năng và cơ năng ? Điện năng biến đổi

hoàn toàn thành nhiệt năng ?

Các dụng cụ biến đổi điện năng thành

nhiệt năng có bộ phận chính là đoạn dây

dẫn bằng hợp kim nikêlin hoặc

cônstantan Hãy so sánh điện trở suất của

dây dẫn hợp kim này với các dây dẫn

bằng đồng ?

đổi một phần điện năng thành nhiệt năng , dụng cụ biến đổi hoàn toàn điện năng thành nhiệt năng

HS sử dụng bảng điện trở suất trả lời câu hỏi của GV Yêu cầu nêu đợc :Dây hợp kim nikêlin và cônstantan điện trở suất lớn hơn rất nhiều so với điện trở suất của dây đồng

Hoạt động 3 : Xây dựng công thức biểu thị định luật Jun -

Len-Xơ

GV hớng dẫn HS thảo luận xây dựng hệ

thức định luật Jun –Len –Xơ

Xét trờng hợp điện năng biến đổi hoàn

toàn thành nhiệt năng thì nhiệt lợng toả ra

ở dây dẫn điện trở R khi có dòng điện có

cờng độ I chạy qua thời gian t đợc tính

bằng công thức nào ?

Vì điện năng biến đổi hoàn toàn thành

nhiệt năng ->áp dụng định luật bảo toàn

và chuyển hoá năng lợng ->Nhiệt lợng

toả ra ở dây dẫn Q = ?

GV treo hình vẽ 16.1 yêu cầu HS đọc kỹ

mô tả TN xác định điện năng sử dụng và

nhiệt lợng toả ra

HS thảo luận nhóm trả lời câu C1, C2 C3

Gọi HS chữa bài trên bảng

Hớng dẫn thảo luận chung câu C3

thí nghiệm kiểm tra

Yêu cầu HS dựa vào hệ thức phát biểu

thành lời GV chỉnh lại cho chính xác ->

thông báo đó chính là nội dung định luât

Jun – Len – Xơ

GV yêu cầu HS ghi hệ thức của định luật

Jun – Len Xơ vào vở

GV thông báo : Nhiệt lợng Q ngoài đơn

II) Định luật Jun - Len - Xơ

1) Hệ thức của định luật

Vì điện năng chuyển hoá hoàn toàn thành nhiệt năng  Q = A = I2R.t

Với R là điện trở của dây dẫn (Ω)

I là cờng độ dòng điện qua dây dẫn (A)

t là thời gian dòng điện chạy qua ( s )

2) Xử lí kết q thi nghiệm kiệm tra .

HS đọc kỹ phần mô tả thí nghiệm hình 16.1 SGK

HS nêu lại các bớc tiến hành TN kiểm tra Xử lý kết quả trả lời câu hỏi C1 ,C2 C3

Q2 = C2 m2( t2- t1 ) = 652,08JNhiệt lợng mà nớc và bình nhôm nhận đ-

ợc là : Q = Q1 +Q2 = 8632,08J

3) Phát biểu định luật

HS phát biểu đợc định luật ghi nội dung

định luật vào vở

vị Jun còn lấy đơn vị kalo 1calo =0,24J

=> Q = 0,24.I2 R.t Chú ý giải thích ký hiệu và đơn vị của từng đại lợng trong công thức

Yêu cầu HS trả lời câu C4 GV có thể

h-ớng dẫn HS theo các bớc sau :

+ Q = I2 R t vậy nhiệt lợng toả ra ở dây

tóc bóng đèn và dây nối khác nhau ở yếu

tố nào ?

+ So sánh điện trở của dây nối và điện

trở của dây tóc bóng đèn ?

+ Rút ra kết luận gì ?

Yêu cầu HS hoàn thành câu C5, GV kiểm

tra cách trình bày của HS , giúp đỡ HS

S

ρ lớn hơn rất nhiều so với điện trở dây nối

+ Q = I2Rt mà cờng độ dòng điện qua dây tóc bóng đèn và dây nối nh nhau , dây tóc bóng đèn nóng đến nhiệt độ cao và phát sáng còn dây nối hầu nh không nóng lên

Cá nhân hoàn thành câu C5

Tóm tắt bài , giải Vì ám sử dụng ở hiệu điện thế 220V nên

P = 1000W Theo định luật bảo toàn năng lợng A = Q hay P.t = Cm (t2 -t1)

T = ( 2 1 ) 4200.2.80

672( ) 1000

s P

Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ Tổ chức tình huống học tập –

Gọi 2 HS lên bảng trả lời câu hỏi :

HS1 phát biểu định luật Jun – Len Xơ ?

Chữa bài tập 16- 17.1 và 16 – 17.3a

HS 1 lên bảng trình bày câu hỏi của mình cả lớp lắng nghe , theo dõi cách trình bày nêu nhận xét : Phát biểu đúng định luật

HS2 : Viết hệ thức định luật Jun - Len Xơ

Chữa bài tập 16 – 17.2 và 16 – 17.3b ?

Gọi HS dới lớp nhận xét phần trình bày

của bạn GV sữa nếu cần

Qua bài 16 –17.3a -> Trong đoạn mạch

mắc nối tiếp nhiệt lợng toả ra ở dây dẫn tỉ

lệ thuận với điện trở của dây dẫn đó

Qua bài 16 – 17.3b -> trong đoạn mạch

mắc song song nhiệt lợng toả ra ở dây dẫn

tỉ lệ nghịch với điện trở của dây dẫn đó

GV đánhgi á cho điểm Có thể cho HS

chúng minh theo cách khác câu17.3(a,b

mà vẫn đúng vẫn cho điểm tối đa

giải bài 16 – 17.1 ( chọn D ) Bài 16 – 17.3a ( 6 điểm )

2

1 1 1 1 2

2 2 2 2

I R t Q

Q = I R t Vì R1// R2

-> U1 = U2 , mà t1 = t2 nên

2 1

Hoạt động 2 : Giải bài tập 1

Yêu cầu HS đọc đề bài , tóm tắt đề Có

thể nêu các bớc giải hoặc GV có thể gợi ý

theo các câu hỏi sau :

+Để tính nhiệt lợng mà bếp toả ra vận

dụng công thức nào ?

+Nhiệt lợng cung cấp để đun sôi nớc ( Q

) đợc tính theo công thức nào ?

+Hiệu suất đợc tính theo công thức nào?

+ Để tính lợng điện năng tiêu thụ trong 1

tháng theo đơn vị KWh tính bằng công

thức nào?

GV gọi HS lên bảng chữa GV có thể bổ

sung : Nhiệt lợng mà bếp toả ra trong 1s

là 500J có thể nói công suất toả nhiệt của

bếp là 500W

Yêu cầu HS chữa bài vào vở

-Cá nhân HS giải bài tập 1 , có thể tham khảo gợi ý của SGK

tính số tiền phải trả trong một tháng M ? Giải : a) Q = I2.R.t = ( 2,5 )2 80 1 =500JNhiệt lợng mà bếp toả ra là 500J

b)nhiệt lợng cung cấp đun nớc sôi là

Q 1 = cm( t2 - t1) = 472500JNhiệt lợng mà bếp toả ra :

Qtp = I2.R.t = 500.1200 = 600000J Hiệu suất của bếp là :

Hoạt động 3 : Chữa bài tập 2

GV bài 2 là bài toán ngợc của bài 1 yêu

cầu HS tự làm

GV gọi 1 HS lên bảng chữa bài , HS khác

làm bài vào vở GV kiểm tra vở của một

số HS nhận xét đánh giá hoặc có thể cho

một số nhóm chấm chéo bài của nhau

VGV cho biểu chấm cụ thể

GV đánh giá chung kết quả bài 2

Bài 2 : Tóm tắt : ám ghi ( 220V – 1000W )

U = 220V , V = 2l -> m = 2kg

t1o =20oC , t2o = 100oC , H = 90%

C = 4200J/kgK

Q1= ? , Q2 = ? t = ? Nhiệt lợng cần cung cấp để đun sôi nớc :

Q1 = cm ( ∆t ) = 672000J Vì H =

746666( ) 90

tp tp

Q => = H = =Vì bếp sử dụng ở U =220V nên công suất

s

Hoạt động 4 : Giải bài tập 3

GV yêu cầu HS đọc đề bài , tóm tắt bài 3

? Tính nhiệt lợng toả ra trên dây dẫn dựa

vào công thức nào ?

? Em có nhận xét gì về điện trở của dây

dẫn vừa tính ?

Lu ý : nhiệt lợng toả ra trên dây dẫn rất

nhỏ nên trong thực tế có thể bỏ qua hao

phí này

L = 40m , S = 0,5mm2 , U = 220V

P = 165W , ρ = 1,7.10 − 8 Ωm t = 90h a) R = ? , b) I = ? , c) Q = ? (KWh )Giải : Điện trở toàn bộ đờng dây là

4

40 1,7.10 1,36

0,5.10

l S

I) Mục tiêu :

- Ôn tập toàn bộ kiến thức định luật Ôm , điện trở dây dẫn , công suất điện

- HS có kỹ năng giải các bài tập về định luật Ôm có hệ thống , vận dụng các công thức I = U

R , R = l

S

ρ , P = U I một cách thành thạo

II) Chuẩn bị :

-GV : Chuẩn bị hệ thống câu hỏi

- HS Làm các bài tập trong sách bài tập Ôn lại các công thức đã học

III)Tổ chức hoạt động dạy- học

Hoạt động 1 : GV nêu câu hỏi ôn tập phần lý thuyết yêu cầu HS trả lời

? Cờng độ dòng điện phụ thuộc nh thế nào vào hiệu điện thế giữa 2 đầu dây dẫn

+ Điện trở là gì ? Điện trở của 1 vật dẫn có phụ thuộc vào U và I không ?

+ Phát biểu định luật Ôm , viết công thức của định luật ?

+Nêu công thức tinh U , R từ công thức định luật Ôm?

+ Điện trở của một dây dẫn phụ thuộc vào những yêu tố nào ? phụ thuộc nh thế nào ?

+ viết công thức nêu mối liên hệ đó ?

A = P t = U.I.t = I2.R.t

+ Phát biểu định luật Jun -Len - Xơ Viết công thức của định luật ?

HS phát biểu định luật

Q = I2.R.t ( J ) hay Q = 0,24I2R t ( calo )

Hoạt động 2 : Bài tập luyện tập

GV yêu cầu HS làm bài 17.3

R1 tn R2 => I chạy qua trong thời gian t

=> t = 2 180002 15

2 50

Q

I R = = (phút ) Vậy chọn B

R =2002

44 W Hay P;;= 200 5011A

HS nhận xét

Hoạt động 3: Củng cố H– ớng dẫn về nhà

+ Ôn tập lí thuyết theo hệ thống câu hỏi

+Làm bài tập và xem lại các bài đã chữa

+ Chuẩn bị bài kiểm tra 1 tiết

Ngày 27 tháng 10 năm 2008

Tiết 19 : KIểM TRA

I Mục tiêu : Kiểm tra nội dung kiến thức từ bài 1 đến bài 16 Vởn dụng đợc công thức định luật Ôm để tính các đại lợng cha biết

+ vận dụng công thức điện trở R = l

S

ρ để tính các đại lợng R , S hoặc l Nêu đợc tác dụng của biến trở cách mắc biến trở vào mạch

Nội dung kiểm tra

(Theo đề Bài ở trang sau)

I.TRắC NGHIÊM KHáCH QUAN: (2,5 điểm)

Câu 1:Phát biểu nào sau đây là đúng khi nói về điện năng?

A.Dòng điện có mang năng lợng,năng lợng đó là điện năng

B.Điện năng có thể chuyển hoá thành nội năng

C.Điện năng có thể chuyển hoá thành năng lợng các bức xạ

D.Các phát biểu A,B và C đều đúng

Câu 2:Điều nào sau đây là đúng khi nói về hiệu suất sử dụng điện?

A.Hiệu suất đợc tính bằng tỉ số giữa năng lợng có ích và năng lợng toàn phần

B.Hiệu suất luôn có giá trị lớn hơn 1

C.Phần năng lợng có ích càng lớn thì hiệu suất sử dụng càng thấp

D.Các phát biểu A, B và C đều đúng

Câu 3: Phát biểu nào sau đây là đúng khi nói về công của dòng điện ?

A.Công của dòng điện sản ra trong một đoạn mạch bằng tổng của hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch với điện lợng chuyển qua mạch đó

B.Công của dòng điện sản ra trong một đoạn mạch bằng tích của hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch với điện lợng chuyển qua mạch đó

C.Công của dòng điện sản ra trong một đoạn mạch bằng hiệu của hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch với điện lợng chuyển qua mạch đó

D.Công của dòng điện sản ra trong một đoạn mạch bằng thơng của hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch với điện lợng chuyển qua mạch đó

Câu 4:Công thức nào trong các công thức sau đây cho phép xác định công của

dòng điện sản ra trong một đoạn mạch?

A A=U.I2.t C A=U.I

B A=U2.I.t D Một công thức khác