HS đọc SGK - Hiệp ớc bán nớc - Vì do sự tấn công của giặc, triều đình Huế muốn cứu vãn quyền lợi của g/c, dòng họ mình nên đã ký hơn n… ã triều đình muốn rảnh tay ở phía Nam để lo đối ph
Trang 1Ngày soạn:13/1/09
Ngày giảng: 16/1/09
Phần II: Lịch sử Việt Nam từ 1858- 1918
Chơng I: cuộc kháng chiến chống tdpháp từ 1858 đến cuối
- GD học sinh thấy đợc bản chất tham lam, tàn bạo x/l của bọn thục dân; tinh thần
đ/t kiên cờng bất khuất của ND ta trong những ngày đầu k/c chống TDP, ý chí thống nhất đ/n
-Rèn luyện cho Hs kĩ năng sử dụng bản đồ, quan sát tranh ảnh lịch sử để rút ra những NX minh hoạ cho những kiến thức cơ bản của bài học
B Chuẩn bị:
G: Bản đồ hành chính VN, TDP đấnh chiếm và các cuộc k/n chống P ở các tỉnh
Nam Kì
H: Đọc và trả lời các câu hỏi trong SGK
C Ph ơng pháp : Tờng thuật, hỏi đáp, nêu vấn đề…
D Tiến trình bài dạy:
I ổ n định lớp(1 )’
II Kiểm tra bài cũ( Ko )
III Bài mới
Vào bài(1’): Chúng ta vừa tìm hiểu xong phần lịch sử TG cận hiện đại, chúng ta
tiếp tục tìm hiểu xong phần II: LSVN từ 1858-1918 Tiến trình lSVN từ gia thế kỷ
XI X trở đi: Thời kì đ/n có nhiều biến động, ND l/s chủ yếu xoay quanh các vấn
đề: Cuộc XL của TDP và các pt đ/t chống TDP x/l của ND ta Hôm nay chúng ta tìm hiểu chơng I: , Bài 24… …
? Vì sao thực dân phơng tây lại
đẩy mạnh việc x/chiếm các nớc
PĐông(ĐNA)?
CNTB phát triển > gđ
CNĐQ
Mở rộng x/l thuộc địa phơng đông
- Do CNTB phát triển cần thị trờng và thuộc
I Thực dân Pháp xâm lợc VN
1 Chiến sự Đà Nẵng 1858- 1859
(20’)
Trang 2đạo Gia-tô, P phối liên minh với
quân Tây Ban Nha Chiều
? Tại sao TDP lại chọn ĐNẵng
làm mục tiêu tấn công đầu tiên?
- Triều đình các nớc
ĐNA đều suy yếu
- N/n cơ bản
- N/n thứ yếu( trực tiếp)
- Khiêu khích lấy cớ bảo vệ đạo Gia- tô
- P liên minh với TBN vì 1 số giáo sĩ TBN bị triều đình Húe giam giữ và giết hại
HS trả lời theo sự hiểu biết của mình
* N/nhân P xâm
l-ợc VN:
-CNTB phát triển> tìm kiếm thị trờng
- ĐNA có vtrí c/l quan trọng
- Chế độ PK suy yếu
* Chiến trờng Đà Nẵng:
- 31/8/1858: Liên quân P- TBN kéo tới của biểnĐà Nẵng
Trang 3thực hiện đợc khẩu hiệu: “lấy
c/tranh nuôi c/tranh “ Và chúng
trông chờ sự ủng hộ của giáo dân
vùng này Mà bọn giám điệp đội
lốt giáo sĩ đã mật báo là giáo dân
vùng này khá mạnh Cho nên
chúng có ý đồ sau khi chiếm
xong ĐN chúng có thể dùng nơi
đây làm bàn đạp tấn công ra Huế,
buộc triều đình nhà Nguyễn phải
đầu hang, kết thúc c/tranh
? Em có NX gì về âm mu của P
trong việc đánh chiếm ĐN?
G: gt kí hiệu hớng tiến công của
P và tờng thuật: sáng
ngày1/9/1858 P gửi tối hậu th
cho quan trấn thủ Trần Hoàng y/c
G( phân tích): Cuộc tấn công của
P ko bất ngờ với triều đình PK
ta dới sự chỉ huy của Nguyễn tri
Phơng với k/hiệu “Vờn ko nhà
Trang 4nhanh ” của chúng bị thất bại.…
? Sự thất bại của TDP ở chiến
tr-ờng có ý nghĩa ntn với ta?
tiến thoái lỡng nan và phải thay
đổi chiến thuật chuyển hớng tiến
công ta
?Vậy P thay đổi chiến thuật ntn
và hớng tiến công của P lần này
nhỏ ở đà Nẵng, còn đại quân kéo
tiến đến Gia Định vào tháng
là Vũ Duy Ninh ra lệnh rút quân,
1 số quan lại tự sát, 1 số bỏ chạy
-P thay đổi chiến thuật
“Đánh lâu dài” và ớng tấn công lần này
h-là Gia Định
- Thành Gia Định có
từ thời Nguyễn ánh, lớn nhất ở Nam Kỳ, chiêud dài của thành gần 500m, sức chứa tới 1 vạn quân, trong thành có nhiều lơng thảo, khí giới
- Mục đích: Để cắt đứt
đờng tiếp tế lơng thực của triều đình Huế và sau khi đánh xong Nam Kỳ chúng sẽ
đánh sang chia và dò đờng sang
Cam-pu-> Sau 5 tháng x/l, P chỉ chiếm đợc bán
đảo Sơn Trà
2/ Chiến sự Gia
Định năm 1859 (18’)
- Tháng 2/1859: P kéo vào Gia Định
- 17/2/1859: P tấn công thành Gia
Định
Trang 5đánh giặc làm cho chúng rất khó
khăn Ngày 8/3/1859: chúng ra
lệnh phá huỷ tỉnh thành, đốt hết
kho tàng, dinh thự rồi rút xuống
tầu đậu ở giữa sông để tránh bị
tập kích Sau đó P kéo quân trở
lại Đà Nẵng để cứu nguy cho số
cho ta nh thế Song quan quân
nhà Nguyễn vẫn án binh bất
động, khi nào bị P đánh mới
quân trên tầu chiến ở sông Sài
Gòn Nhng triều đình ko biết dựa
vào dân chống giặc mà chỉ lo thủ
hiểm
? Thái độ sai lầm của triều đình
Huế đã dẫn đến hậu quả gì?
G: gt hình 54
- Khi P tấn công vào đại Đồn,
quân ta c/đ ròng rã 2 ngày liền,
cuối cùng thành vỡ , NTPhơng bỏ
chạy, thành rơi vào tay giặc
Thừa thắng quân P chiếm các
- Thái độ nhu nhợc ko biết chớp thời cơ để hành động ( bỏ lỡ cơ…hội)
- Sau hiệp ớc Gia …
Định
- Đêm 23 rạng sáng…
- Triều đình chỉ thủ hiểm ở đại đồn Chí Hoà
- Đêm 23, rạng 24/2/ 1861: P tấn công Đại
đồn
- Sau 2 ngày đại đồn thất thủ
Trang 6-3 tỉnh miền Đông NK: Gia Định,
Định Tờng, Biên Hoà
- 1 tỉnh miền tây: Vlong
nớc ta: cắt đất cho giặc
? Tại sao triều đình Huế lại ký
với P hiệp ớc này?
G: Đây là 1 việc làm thể hiện rõ
sự ơn hèn, bạc nhợc của triều
đình Huế Nhà Nguyễn phải chịu
trách nhiệm về việc đã để mất 1
phần lãnh thổ vào tay giặc
? Theo em hiệp ớc này có ảnh
h-ởng gì tới p/trào k/c của DT ta?
HS đọc SGK
- Hiệp ớc bán nớc
- Vì do sự tấn công của giặc, triều đình Huế muốn cứu vãn quyền lợi của g/c, dòng họ mình nên đã
ký hơn n… ã triều đình muốn rảnh tay ở phía Nam để lo đối phó với phong trào nông dân k/n ở phía Bắc
- Làm cho cuộc k/c cuả ta gặp nhiều khó khăn Khi P chiếm đợc Nam Kỳ sẽ làm bàn
đạp tấn công ra Trung
Kỳ và Bắc Kỳ
- Kết quả: đầu 1862 toàn bộ 3 tỉnh miền
đông và 1 tỉnh miền tây Nam Kì rơi vào tay P
- 5/6/1862: triều
đình ký với P hiệp ớc Nhâm Tuất
Trang 7- … trực tiếp: Sự yếu đuối bạc nhợc, các c/s thủ cựu của triều…
- Nguyên cớ: Lờy chiêu bài bảo b/vệ đạo Gia-tô
? Tinh thần k/c chống P của triều đình Huế của ND ta:
Trang 8Bài 24: Cuộc kháng chiến từ 1858- 1873( T2)
B Chuẩn bị:
- GV: Lợc đồ: TDP đánh chiếm và cuộc k/c của ND ta ở 6 tỉnh Nam Kỳ
- HS: Đọc và tìm hiểu trớc bài ở nhà
C Phơng pháp:
Phân tích, Nhận xét, hỏi đáp, nêu vấn đề
D Tiến trình bài dạy
I ổn định lớp (1 )’
II Kiểm tra bài cũ(3 )”
? Hãy trình bày tóm tắt sơ lợc quá trình TDP x/l VN từ 1858-1862?
- Sáng 1/9/1858: P nổ súng x/l nớc ta
- Sau 5 tháng chỉ chiếm đợc bán đảo Sơn trà
- 2/1859: Kéo quân vào Đà Nẵng> Gia Định
- 17/2/1859: K o vào thành Gia Địnhð
- 24/2/1861: Tấn công vào đại đồn Chí Hoà, sau đó đánh rộng ra các tỉnh Nam Kỳ
- 5/6/1862: triều đình huế ký với P hiệp ớc Nhâm Tuất
? ND cơ bản của hiệp ớc Nhâm Tuất?
- Nhà Nguyễn nhợng bộ 3 tỉnh miền Đông NK cho P
- Mở 3 của biển cho P buôn bán
- P tự do truyền đạo
- Ta phải bồi thờng chiến phí cho P
- P trả lại thành Vĩnh Long với đk nhà Nguyễn buộc dân phải ngừng chiến
III Bài mới:
Vào bài(1 ):’ Giờ trớc chúng ta đã học quá trình x/l nớc ta của TDP (1858- 1862)
? Cho biết trớc sự x/l của P, triều đình nhà Nguyễn có thái độ ntn? Và phản ứng của ND ta ra sao?
TL: Triều đình Huế rất nhu nhợc, hèn nhát đã đầu hàng kẻ thù nhợng 3 tỉnh miền
Đông NK cho P và ký với P hiệp ớc Nhâm Tuất vào ngày 5/6/1862, nhợng cho chúng 1 số quyền lợi Nhng ND ta quyết tâm đứng lên kc ngay từ những ngày đầu chúng nổ súng x/l Đà Nẵng Hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu bài 24: Cuộc
KC (T2)…
? Cho biết thái độ của ND ta khi P II.Cuộc k/c chống
Trang 9x/l ĐN?
? Sự căm phẫn đó đợc thể hiện ở
hành động ntn?
G:
- Nghĩa quân của Phạm Gia Vĩnh
chỉ huy đẫ phối hợp chặt chẽ với
quân triều đình đẩy lùi nhiều cuộc
tấn công của địch
- Tiếng súng của giặc P tại đà Nẵng
đã dấy lên cả 1 làn sóng y/n chống
x/l, đốc học Phạm Văn nghị ở Nam
Định đã chiêu mộ 300 quân nho sĩ
khoẻ mạnh vào ứng cứu cho Đà
Nẵng Nhng khi họ vào tới huế thì
P đã rút khỏi đà Nẵng vào Gia
G: Nh chúng ta đã biết thất bại ở
Đà Nẵng, P thay đổi c/l chuyển
quân vào miền Nam( 3 tỉnh miền
G: gt lại kí hiệu màu sắc trên lợc
đồ( Mũi tên chỉ quân giặc, cờ, căn
cứ k/c, ngời chỉ huy, thời gian h/đ
của nghĩa quân, thuyền đắm, sách,
- HS kể+ K/n của Nguyễn Trung Trực
P từ 1858-1873 1.Kháng chiến ở
ĐN và 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ(18)
* Tại Đà Nẵng:
Nhiều toán nghĩa binh đã phối hợp với quân đội triều
Trang 10- K/n NTTrực: nghĩa quân Nguyễn
Trung Trực đã sáng tạo ra cách
đánh pháo thuyền rất có hiệu quả
làm cho P rất lúng túng trên chiến
trờng Nhiều nơi ở Nam Bộ đã lợi
dụng cách đánh này để tiêu diệt
giặc
- Từ sau hiệp ớc 1862, bất chấp
lệnh bãi binh của triều đình, ND ko
chịu rời vũ khí > 1 p/trào phản đối
hiệp ớc lan rộng trong ND ; đỉnh
cao là k/n của Trơng Định
(20/8/1864)
? Em biết gì về cuộc k/n của Trơng
Định?
G: Ngay từ khi P đánh Gia Định,
Trơng Định đã phối hợp với quân
triều đình đánh giặc, lực lợng của
nghĩa quân phát triển rất mạnh; địa
bàn hoạt động rất rộng lớn: Tân
An, Mĩ Tho, Tân Phớc, Đồng Tháp
Mời Ông đã liên lạc với hầu hết
các toán quân khác để đánh giặc
G: gt H85
G: mô tả quang cảnh buổi lễ phong
soái của Trơng Định: Buổi lễ diễn
diện cho ND trịnh trọng dâng kiếm
lệnh cho trơng Định Buổi lễ giản
dị nhng trang nghiêm
? Việc ND tổ chức phong soái cho
Trơng Định có ý nghĩa ntn?
G: Căn cứ Tân Hoà( Gò Công) trở
thành đại bản doanh của p/trào
chung toàn miền Nam
- Khi thấy lực lợng k/n lớn mạnh,
quân P và triều đình câu kết với
nhau dập tắt k/n, chúng mở cuộc
tấn công lớn vào căn cúa Tân Hoà,
nghĩa quân anh dũng cầm cự suốt 3
ngày, sau đó rút khỏi căn cứ để bảo
toàn lực lợng về căn cứ Tân Phớc
(10/12/1861) đã đốt cháy chiếc tầu Et-pê-răng(Hy Vọng) của P
+ K/n của Trơng
Định
Trang 11Nhng có tay sai dẫn đờng, giặc P
lọt vào căn cứ Bị đánh úp bất ngờ,
ông và nghĩa quân đẫ c/đ anh dũng
Sau khi trúng đạn bị gẫy xơng
sống, ko muốn để giặc bắt ông đã
rút gơm tự sát
? Em có suy nghĩ gì về sự hy sinh
của Trơng Định?
G: Mặcdù bị tổn thất song cuộc k/n
vẫn tiếp tục đó là k/n của Trơng
Quyền ( con trai Trơng Định ) đa
bộ phận …
G: kết hợp chỉ lợc đồ
- Ngoài những cuộc k/n trên còn có
rất nhiều cuộc k/n khác: nh k/n của
Võ Duy Dơng (ĐTMời), Ntri
? Hãy so sánh 2 thái độ 2 kiểu hành
động của ND và của triều đình PK
trớc cuộc x/l của TDP?
- Chết để bảo toàn khí tiết > Thể hiện sự c/đ
anh dũng ko muốn rơi vào tay kẻ thù > Tinh thần bất khuất của DT ta
- P/trào rất sôi nổi, quyết liệt > Hình thành các căn cứ, các trung tâm k/c làm cho địch
“Ăn ko ngon, ngủ ko yên”
- 2 kiểu thái độ và 2 kiểu hành động trái ng-
- Khởi nghĩa của Trơng Quyền ( 1866- 1868)
> Phong trào kháng P diễn ra sôi nổi và quyết liệt
Trang 12tin tởng vào “ lơng tâm” “ Hảo ý”
của kẻ thù nên đã chiểu theo các
điều ớc đã kývà thực hiện( Để P cai
quản 3 tỉnh miền Đông, trả chiến
phí, ra lệnh triệt thoái các lực lợng
k/c ra khỏi các vùng đất đã nhợng
cho P Khi cho rằng “ Mặt Nam đã
yên, triều đình tập trung lực lợng
đối phó với p/trào k/n nông dân ở
khu vực Trung và Bắc và đồng thời
mở các cuộc vận động ngoại giao,
cử phái đoàn sang P xin vua P cho
chuộc lại 3 tỉnh miền Đông Nam
Kỳ > Thất bại Trong khi đó, P
đang ráo riết c/bị chiếm nốt 3 tỉnh
miền Tây Nam Kỳ
? Vì sao TDP lại chiếm 3 tỉnh miền
Tây Nam Kỳ 1 cách dễ dàng?
G: Sau khi c/b chu đáo, P đã vu cáo
cho quan lại triều đình 3 tỉnh miền
Tây ủng hộ p/trào k/c của 3 tỉnh
miền Đông cho nên bợc chúng phải
thôn tính nốt 3 tỉnh miền Tây
Tháng 10/1866 chúng cử phái viên
ra Huế để thăm dò thái độ của triều
đình và hứa hẹn với triều đình giao
3 tỉnh miền Tây cho P thì chúng sẽ
giúp triều đình tiễu trừ giặc biển và
đình mọi khoản bồi thờng chiến
phí Triều đình ko đồng ý Ngày
ợc nhau
+ TĐ:* Thái độ do dự,
suy tính thiệt hơn và sự hèn nhát bạc nhợc
- TĐ:
+ Tập trung lực lợng …+ Chủ trơng điều đình với P hòng lấy các tỉnh
đã mất
- Do sự bạc nhợc của vua quan nhà
Nguyễn…
2/ Kháng chiến
lan rộng ra 3 tỉnh miền Tây nam
Kỳ (18 )’
* TĐ:
- Trong nớc: Tìm mọi cách đàn áp p/t CM
- Với P: cử 1 phái
đoàn sang P xin chuộc lại 3 tỉnh miền Đông > Thất bại
* TDP: 20-
24/6/1867: chiếm các tỉnh miền Tây( Vlong, An Giang,
Hà Tiên)
Trang 1320/6/1867: địch kéo đến trớc tỉnh
thành Vĩnh Long Trong tình thế
khó xử- đại diện triều đình là Phan
Thanh Giản đã nộp thành và sau đó
viết th cho các quan lại các tỉnh An
Giang, hà Tiên ko kháng cự để
tránh đổ máu vô ích.Chỉ trong vòng
5 ngày, giặc P đã chiếm 3 tỉnh
miền Tây ko tốn 1 viên đạn
? Em có suy nghĩ gì về thái độ của
triều đình?
G: Trái ngợc với thái độ của các
quan lại triều đình là cuộc k/c của
G: Trong số nhiều ngời thà chết, ko
chịu hợp tác với giặc, lại có ngời
-Bảng phụ:
+ Nhiều TT k/c đợc lập ra.
K/n NTTrực( Hòn Chông, Rạch Rá) K/n Trơng Quyền, Phan Tôn, Phan Liên, NTTrực,
Trang 14Đâm mấy thằng gian…
? Đọc 1 vài đoạn thơ của NĐChiểu
mà em thuộc nói về cuộc k/c chống
P?
? Em có NX gì về hình thức đ/tranh
của ND miền Nam chống P?
G: Đến đây hàng loạt cuộc k/n lớn
ko còn nữa nhng p/t y/n chống P
của ND Nam Kỳ vẫn kéo dài, ko hề
bị dập tắt
? Quan sát lợc đồ cùng với ND vừa
tìm hiểu cho biết p/t k/c của ND 3
tỉnh miền Đông và miền Tây Nam
Kỳ giống và khác nhau ntn?
? Vì sao lại có sự khác nhau đó?
trào y/n chống P của
đồng bào miền Nam, bất chấp mọi thủ đoạn
ác độc của kẻ thù, vẫn tiếp tục đ/tranh
- Tố cáo tội ác của giặc trích trong văn tế nghĩa
sĩ cần giuộc: “ Hễ thấy
sứ giặc…
- bài: Chạy Tây:
“ Tan chợ …
- Hình thức đ/t phong phú, đặc sắc( đ/t = vũ trang, = vũ khí văn học)
- Giống: Phát triển sôi nổi, quyết liệt
- Khác:
+ Miền Đông: Sôi nổi quyết liệt hơn, x/h nhiều căn cứ k/c hơn
Tiêu biểu là k/n của
Tr-ơng Định
+ Miền Tây:K/c không lớn = miền Đông, nhng hình thức đ/t thì phong phú
-Vì P rút kinh nghiệm ở
3 tỉnh miền đông,
Trang 15chúng thành lập sẵn hệ thống c/quyền ở miền
Đông sang áp đặt ở hệ thống miền Tây cho nên p/t ở 3 tỉnh miền Tây phát triển khó khăn hơn
IV/ Củng cố(3 )’
? Dựa vào lợc đồ, trình bày những nét chính về k/c chống P của ND các tỉnh Nam Kỳ?
? Tinh thần k/c chống P xâm lợc của ND ta đợc thể hiện ntn?
- Ngay từ những ngày đầu P đánh nớc ta, ta kiên quyết c/đ đến cùng, bảo vệ
Trang 16Tiết 38
Bài 25: Kháng chiến lan rộng ra toàn quốc( 1873-1884) - T1
A/ Mục tiêu cần đạt
- HS nắm đợc tình hình VN trớc khi P đánh Bắc Kỳ ( 1867- 1875) và khi tiến hành
đánh Bắc Kỳ L1, cuộc k/c của ND Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kỳ
- GD H trân trọng và tôn kính những vị anh hùng DT, căm ghét TDP, phê phán trách nhiệm của triều đình Huế
- Rèn kĩ năng sử dụng bản đồ, tờng thuật những sự kiện ls, phân tích và khái quát
- Tờng thuật,, phân tích, hỏi đáp ,nêu vấn đề
D/ Tiến trình giờ dậy
I ổn định lớp (1 )’
II KTBC(3 )’
? Trình bày tóm tắt cuộc k/c chống P của ND ta ở Nam Kỳ từ 1858-1875?
- Tại Đà Nẵng: Nhiều toán nghĩa binh đã kết hợp với quân đội triều đình…
- Tại Gia Định và 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ: Phong trào phát triển rất sôi nổi…
III Bài mới
Vào bài: Sau khi TDP chiếm đợc lục tỉnh NK(1867) Phong trào k/c của ND Nam Kỳ tiếp tục pt mạnh và tình hình nớc P có nhiều khó khăn, TDP phải tìm cách đối phó với pt k/c ở Nam Kỳ, đồng thời P mở rộng xâm lợc Bắc Kỳ lần thứ 1 và buộc triều đình Huế phải đầu hàng năm 1884 Hôm nay chúng ta tìm hiểu bài 25: Kháng chiến lan rộng ra toàn quốc(T1)
? Âm mu của TDP sau năm
1867?
G: Phong trào k/c của 3 tỉnh
miền đông Nam Kỳ lên rất
- TDP tiến hành thiết lập bộ máy cai trị làm cơ sở chiếm nốt
3 tỉnh miền Tây Nam Kỳ và Cam-pu-chia
Trang 17? P đã dùng những biện pháp gì
để ổn định tình hình?
G: P thiết lập bộ máy cai trị,thuế
khoá; bắt đầu cho XD thành phố
Sài Gòn, làm cầu tầu, xởng sửa
chữa tầu biển, vơ vét lúa gạo để
xuất khẩu, cớp ruộng đất của
nông dân, mở trờng thông ngôn
đào tạo tay sai ngời Việt, ra báo
tiếng Việt và tiếng P để tuyên
truyền vận động chính giới P sửa
đổi hiệp ớc 1862 ráo riết …
chuẩn bị d luận cho hành động
?Tại sao P chiếm 3 tỉnh miền
Tây Nam Kỳ( 1867) mà mãi tới
1873, chúng mới đánh Bắc Kỳ?
? Vậy nguyên nhân nào khiến P
đánh bắc Kỳ L1?
G: Lúc này bộ máy cai trị của P
ở Nam Kỳ đợc củng cố, P biết rõ
triều đình Huế suy yếu ko có
Đọc phần chữ nhỏ trong SGK
- Đối với trong nớc
- Đối với P
- C/s bảo thủ, phản
động, nhu nhợc > Thực lực quốc gia suy yếu
- Do pt k/c của ND Nam
Kỳ phát triển mạnh ở khắp mọi nơi, ngăn chặn quá trình x/l của chúng
và do tình hình nớc P chính trị cha ổn định
- N/ nhân sâu xa…
- Nguyên cớ trực tiếp
-Triều đình thực hiện những c/s lỗi thời:+ Vơ vét của cải phục vụ c/sống xa hoa
+ Chuẩn bị thơng ợng với P để chia sẻ quyền thống trị
l-2/ TDP đánh chiếm Bắc Kỳ L1(1873) ( 13 )’
a/ Nguyên nhân:
- Nguyên nhân sâu xa: P muốn bành tr-ớng thế lực nhảy vào Tây Nam Trung Quốc
Trang 18phản ứng gì đáng kể
?Vậy diễn biến diễn ra ntn?
G: TT trên lợc đồ: Ngày
11/10/1873: lấy cớ giải quyết vụ
Đuy-puygây rối, đại uý hải quân
Gác-ni-ê đem quân ra Bắc Đến
Hà Nội chúng giở trò khiêu
khích: cớp phá đánh đập binh
lính và dân thờng, khớc từ thơng
thuyết với Nguyễn Tri Phơng và
hội quân với Đuy-Puy
- Ngày 16/11/1873: Gác-ni-ê tự
tuyên bố mở của S Hồngđể
chuyên trở hàng hoá và buôn
bán, thiết lập c.độ mới
- 19.11.1873: chúng gửi tối hậu
th cho N.T.Phơng y/c giải giáp
quân đội, khai phóng S.Hồng
Cuộc c/đ diễn ra vô cùng ác liệt,
7000 quân triều đình dới sự chỉ
huy của N.Tri Phơng đã anh
dũng chống trả địch Rất nhiều
tấm gơng anh dũng dám hy sinh
để bảo vệ đ/n( toán quân ở ô
Quan Chởng, anh hùng hiệp
quản Trần Văn Cát và suất đội
Ngô Triều, nhng cuối cùng( Tra
20/11 thành mất, NTPhơng bị
bắt, ông nhịn ăn, thà chết chứ ko
chịu hàng giặc
- trong vòng cha đầy …
? tại sao quân triều đình ở HN
b/ Diễn biến
- 20/11/1873: P nổ súng đánh thành Hà Nội
> Tra thành mất
- Chúng tiếp tục chiếm Hải Dơng, H-
ng Yên, Phủ Lí, Ninh Bình, Nam
Định
Trang 19trăm chiếc thang để leo vào
thành tiêu diệt quân P, nhng vua
Tự Đức lại buộc Hoàng Tá
Viêm và Lu Vĩnh Phúc phải lui
binh để tiếp tục đàm phán
ra đơn lẻ, ko có sự hỗ trợ của các nơi
- ND anh dũng…
( phần chữ nhỏ)
- Quân P hoang mang lo
sợ, Ta phấn khởi hăng hái đánh giặc
- HS trả lời theo phần chữ nhỏ trong SGK T121
3/ Kháng chiến ở
Hà Nội và các tỉnh
đồng bằng Bắc Kỳ ( 1873-1874) (15 )’
a Tại Hà Nội:
- Đêm tập kích địch,
đốt cháy kho đạn của chúng
- Chặn đánh địch ở cửa Ô Thanh Hà
- Tổ chức nghĩa hội
đợc thành lập
- 21/12/1873: thắng lợi trong trận Cầu Giấy
b Tại các tỉnh
Trang 20làm cho P hoang mang lo sợ, lúc
này P gặp rất nhiều khó khăn,
chúng rất lo Anh và TQuốc can
thiệp vào Bắc Kỳ cho nên P ở
+ P đợc tự do đi lại buôn bán,
kiểm soát, điều tr tình hình tại
VN
+ Mở thêm 1 số của biển cho P
buôn bán: Thi Nại(Quy Nhơn),
Ninh Hải(Hải Phòng), tỉnh lị
HNội, S.Hồng, tuỳ thêm tình
hình sau này sẽ mở thêm nhiều
nơi khác
+Ngời P đợc tự do đi lại buôn
bán, kinh doanh công nghiệp ở 1
số tỉnh
+ Ngời P hay ngời ngoại quốc
nào muốn vào VN buôn bán
phải đợc P cấp giấy phép
Sau điều ớc này, chúng lại ép
HS nghe
-Đây là 1 sự tính toán thiếu cẩn thận của triều
đình Huế, xuất phát từ ý thức bảo vệ quyền lợi của g/c và dòng họ, triều
đình H trợt dài trên con
đờng đi đến đầu hàng hoàn toàn TDP Chủ quyền DT bị xâm phạm
đồng bằng Bắc Kỳ
Đi tới đâu, P cũng bị
đột kích, tập kích
c Hiệp ớc Giáp Tuất (1874)
- 15/3/1874: Hiệp ớc
đợc ký:
- ND:
+ P rút khỏi Bắc Kỳ+ Nhà Nguyễn cắt 6 tỉnh Nam Kỳ cho P
Trang 21G: Nh vậy, việc ký hiệp 1874 là
1 tính toán thiển cận của triều
đình Huế, xuất phát từ ý thức
bảo vệ quyền lợi của g/c và
dòng họ.Việc thừa nhận cho P
chiếm cả 6 tỉnh NK, chịu lệ
thuộc P về ngoại giao và thơng
chính là bớc trợt dài trên con
đ-ờng đi đến đầu hàng hoàn toàn
của triều đình Pk nhà Nguyễn
tr-ớc cuộc xâm lăng của TB phơng
Tây
nhiều hơn, tạo đk để P thực hiện âm mu xl tiếp theo
- So với hiệp ớc 1862, hiệp ớc 1874 ta mất thêm 3 tỉnh Nam Kỳ, mất thêm 1 phần quan trọng chủ quyền lãnh thổ, ngoại giao và thơng mại của VN
- Có hại cho cuộc kc chống P: chủ quyền Dt
bị chia cắt, tạo đk cho P thực hiện những bớc xâm lăng tiếp theo
IV/ Củng cố: (2 )’
? Tại sao P đánh Bắc Kỳ năm 1873?
? Tại sao quân triều đình đông hơn P mà vẫn chịu thua?
? Trình bày chiến thắng Cầu Giấy lần 2?
Trang 22- HS nắm đợc tại sao năm 1882, P lại tiến đánh Bắc Kỳ lần 2, ND của hiệp ớc Hác-măng 1883 và hiệp ớc Pa-tơ-nốt 1884 và quá trình đ/t của ND; Triều đình mang nặng t tởng chủ hoà, ko vận động t/c Nd k/c nên nớc ta rơi vào tay TDP
- GD cho HS lòng y/n, trân trọng những chiến tích chống giặc của cha ông ; …căm ghét bọn TD cớp nớc và triều đình PK đầu hàng
- Rèn kỹ năng sử dụng bản đồ, tờng thuật các trận đánh bằng bản đồ
II Kiểm tra bài cũ(4 )’
? Tại sao P đánh chiếm Bắc Kỳ năm 1873? Diễn biến chính của việc P
+ P tiếp tục chiếm HD,H.Yên, Phủ Lý, N.Bình, Nam Định
? Tại sao nhà N lại ký với P hiệp ớc Giáp Tuất 1874? ND cơ bản của hiệp ớc?
Vì sự nhu nhợc của nhà N và t tởng chủ hoà để bảo vệ quyền lợi…
- ND: P rút quân khỏi Băc Kỳ, triều đình chính thức thừa nhận 6 tỉnh Nam
Kỳ hoàn toàn thuộc P
III Bài mới
Vào bài(1’) Sau điều ớc GTuất 1874, ptrào k/c của quần chúng lên mạnh, Nd quyết đánh cả TDP và triều đình đầu hàng Triều đình H rất lúng túng để ổn định tình hình trong nớc Tình hình nớc P và quốc tế có nhiều thay đổi thúc đẩy P cần phải nhanh chóng hơn chiếm lấy Bắc Kỳ và toàn quốc > P tiến đánh Bắc Kỳ lần 2 Trớc sự tiến công của P, ND ta đã chiến đấu ntn và triều đình nhà N chống cự ra sao? Hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu tiếp bài 25 (T2)…
Kỳ tiếp tục k/c trong những năm 1882- 1884
1 TDP đánh Bắc Kỳ lần 2 (1882) (14 )’
Trang 23G: Lúc này TBP phát triển rất
mạnh, nớc P đang chuyển sang
giai đoạn CNĐQ, nhu cầu xâm
chiếm thuộc địa là thiết yếu>
HS trả lời theo SGK
- TBP phát triển mạnh
> Mở rộng thị trờng và nguyên liệu > Cần tài nguyên khoáng sản ở Bắc Kỳ
- Lấy cớ triều đình Huế …
* TDP:
P đang chuyển sang gđ CNĐQ, cần thị tr-ờng và thuộc địa
> Quyết tâm đánh Bắc Kỳ L2
b Diễn biến:
- 3/4/1882: P đổ bộ lên Hà Nội
-25/4/1882: P gửi tối hậu th đòi ta giao thành ko đk
- Ta chống trả quyết liệt
Trang 24G: gt H87
? Em biết gì về Hoàng Diệu
G: Tự Quang Viễn- Hiệu Tĩnh
Trai, quê ở Q Nam Ông nổi
tiếng là ngời cơng trực, là 1
trong những ngời tích cực của
phái chủ chiến Ông ko lùi bớc
biểu để gửi cho vua Tự Đức, rồi
đến vờn võ Miếu dùng khăn
quấn đầu treo lên cành táo bên
miếu tự tử
? Em có suy nghĩ gì về sự hy
sinh của HD?
G: Trong việc chống trả lại P
bảo vệ thành, ta luôn tăng cờng
phòng thủ trong ngoài phối hợp
Một số ngời đa ra chủ trơng với
? Hậu quả của thái độ lúng túng
nhu nhợc của triều đình?
với quân đội triều đình chiến
đấu chống P quyết liệt ntn?
? Cuộc chiến đấu bảo vệ thành
- P chiếm Hòn Gai, Nam Định và các tỉnh
đồng bằng Bắc Kỳ
2/ Nhân dân Bắc Kỳ tiếp tục kháng
P(10 )’
- Thực hiện chiến thuật: “ Vờn ko nhà trống”, đánh giặc =
Trang 25? Trong thời gian này ta làm lên
- Cuộc tấn công của TDP vào
Thuận An diễn ra ntn? Triều
đình Huế tiếp tục mắc thêm
những sai lầm ra sao chúng ta
cùng tìm hiểu sang phần 3
G: kết hợp chỉ bản đồ( P tấn
công Thuận An)
? Khi P tấn công Thuận An, thái
độ của triều đình Huế ntn?
G: Hiệp ớc Quý Mùi đã thảo
sẵn gồm 25 điều Triều đình
Huế hoặc là chấp nhận hoặc ko
đợc sửa đổi bất cứ điều khoản
- Chiến thắng Cầu Giấy
- HS trả lời trong SGK (Phần chữ nhỏ+ ngày 19/5/1883 )…
- Làm cho P hoang mang dao động, chúng
định bỏ chạy
- Hoảng hốt xin đình chiến và ký hiệp ớc Hác-măng(1883)
- HS trả lời theo SGK
- Hiệp ớc biến nớc ta thành thuộc địa của TDP
- Càng đẩy mạnh pt k/c
mọi thứ vũ khí trong tay
- 19/5/1883: chiến thắng Cầu Giấy lần thứ 2
> P định rút chạy
- Triều đình ko quyết tâm dựa vào ân đánh P
3 Hiệp ớc Pa-tơ-nốt Nhà nớc PK VN sụp
đổ(1884) (11 )’
a Pháp tấn công Thuận An:
- Chiều 18/8/1883: P tấn công Thuận An
- 20/8/1883: triều
đình xin đình chiến
25/8/1883: ký hiệp
-ớc Hác măng ( Quý Mùi)
b Hiệp ớc măng( Quý Mùi)
Hác ND: SGK
Trang 26- Giống hiệp ớc măng( chỉ sửa đổi đôi chút về danh giới khu vực Trung Kỳ (Trả lại tỉnh Bình Thuận và Thanh- Nghệ- Tĩnh cho Trung kỳ)
Hác Mđích: Nhằm xoa dịu
d luận và lấy lòng vua quan PK bù nhìn( Mở rộng thêm đất cho triều đình Huế)
- Xảo quyệt: Vừa đánh vừa mua chuộc, xoa dịu, lấy lòng vua quan
PK nhà Nguyễn
- Thực chất là nớc thuộc địa nhng cđộ PK
đợc duy trì để làm tay sai cho P trong việc đàn
áp bóc lột ND ta
c/ Hiệp ớc Pa-tơ-nốt (6/6/1884)
ND giống hiệp ớc Hác-măng
- Hậu quả:
+ Chấm dứt sự tồn tại của triều đại PK nhà Nguyễn
+ Nớc ta trở thành
n-ớc thuộc địa nửa PK
IV Củng cố(2 )’
? Lập bảng nêu ND chủ yếu của các hiệp ớc 1883- 1884?
- ND chủ yếu của hiệp ớc 1883: Về chủ quyền về lãnh thổ, chính trị, ngoại giao mà từ đó nớc ta bị mất > Khẳng định cơ bản hiệp ớc đã biến nớc ta thành thuộc địa của P
- Hiệp ớc 1884 giống hiệp ớc 1883 chỉ điều chỉnh chút ít về danh giới khu vực trung Kỳ, mở rộng đất cho triều đình Huế
Trang 27? Tại sao nói từ năm 1858 > 1884 ( Từ hiệp ớc Nhâm Tuất > Giáp Tuất > măng > Pa-tơ-nốt) Quá trình đi từ các hiệp ớc 1862-1874-1883-1884 là quá trình cắt từng bộ phận lãnh thổ rồi đi đến thừa nhận nền thống trị của P trên toàn bộ n-
Hác-ớc ta ( các điều khoản, đkiện ngày càng nặng nề hơn, t/chất thoả hiệp ngày 1 nghiêm trọng hơn)
Trang 28Ngµy so¹n: 3/3/09
Ngµy gi¶ng: 6/3/09 TiÕt 41
Trang 29Phong trào kháng chiến chống Pháp trong những năm
- G: Bản đồ pt CV cuối thế kỷ XI X và các cuộc k/n Ba Đình, Bãi Sậy, Hơng Khê
- H: Đọc và trả lời trớc các câu hỏi trong SGK
C Phơng pháp:
Phân tích, tổng hợp, đánh giá các sự kiện ls
D Tiến trình giờ dạy
I ổn định lớp(1’)
II Kiểm tra bài cũ(4 )’
? Trình bày nguyên nhân- diễn biến vụ kinh thành Huế?
- NN:+ TTT quyết tâm giành lại chủ quyền đ/n
+ P lo sợ, quyết tâm tiêu diệt phái chủ chiến
- Diễn biến: Đêm 4 rạng sáng 5/7/1885, TTT hạ lệnh tấn công quân P ở toà khâm sứ và đồn Mang Cá…
? Trình bày tóm lợc diễn biến giai đoạn 1 của phong trào Cv
- PT phát triển rộng khắp Bắc- Trung kỳ
- Kết cục:+ 1886: TTT sang TQ cầu viện
+ 1888: Vua hàm Nghi bị bát và đày sang An-giê-ri
III Bài mới
Vào bài: ở giờ học trớc chúng ta tìm hiểu giai đoạn thứ 1 của pt kháng P cuối thế
kỷ XI X Tháng 1/ 1888 vua Hàm Nghi bị bắt nhng pt ko hề chấm dứt Từ đó trở đi
pt phát triển mạnh, qui tụ thành những cuộc k/n lớn: Ba Đình, Bãi Sậy, Hơng Khê Hôm nay chúng ta tìm hiểu gđ thứ 2 của pt CV
Trang 30G: Y/c HS đọc từ đầu > tham
vào mùa ma, căn cứ trông nh 1
hòn đảo nổi giữa cánh đồng
n-ớc mênh mông, tách biệt với
các làng khác Gọi là Ba Đình
vì mỗi làng có 1 ngôi đình,
đứng ở đình làng này có thể
trông thấy đình làng kia Bao
bọc xung quanh căn cứ là luỹ
HS kẻ bảng vào vở
HS nghe
- Gồm cả ngời Kinh, ngời Mờng, ngời Thái tham …gia
- HS dựa vào SGK trả lời
II Những cuộc k/n lớn trong pt CV
1 Khởi nghĩa Ba
Đình( 1886-1887) ( 11 )’
- Lãnh đạo: Phạm Bành và Đinh Công Tráng
- Địa bàn: Nga Thanh Hoá
Trang 31Sơn-tre dày đặc và 1 hệ thống hào
rộng rồi đến lớp thành đất cao
thấy luỹ tr làng dày đặc, ko
thể phát hiện hđ của nghĩa
quân trong căn cứ, ở bên trong
địa thế này đã giúp những ngời lđ khởi nghĩa Ba
Đình XD nên 1 chiến tuyến phòng thủ kiên cố
Phía ngoài là ruộng lúa, luỹ tre dày, vùng ngập n-
ớc, bên trong là làng xóm, công sự Cứ điểm có thể mạnh về phòng thủ
- Điểm yếu: Dễ bị cô lập,
ko thể sử dụng cách đánh
du kích, chỉ có thể đánh công kiên
- Biết tận dụng địa hình,
XD lên 1 căn cứ phòng thủ lợi hại > Thể hiện tính thông minh mu trí
- Diễn biến chính: + Từ tháng 12/1886
> tháng 1/1887: Nghiã quân cầm
Trang 32G: Nghĩa quân phải mở đờng
Đình mãi sáng ngời trong ls
phong trào kháng P của ND
bị giặc bao vây tấn công ở vào thế cô lập
HS trả lời theo SGK
cự trong 34 ngày
đêm
P dùng súng phun lửa để triệt căn cứ Xoá tên 3 làng trên bản đồ
- Kết quả: thất bại
2 Khởi nghĩa Bãi Sậy( 1883-1892) ( 11 )’
- Ngời lãnh đạo:Nguyễn Thiện Thuật: