ĐIỀU TRỊ sỏi NIỆU

NHỮNG YẾU TỐ THUẬN LỢI CHO SỰ SINH SỎITăng nồng độ chất hóa học trong NT do : -Giảm lưu lượng NT -Tăng bài tiết các chất tạo sỏi -Giảm độ hòa tan các chất : bất thường về pH nước tiểu

ĐIỀU TRỊ SỎI NIỆU

ThS.BS Bùi Văn Kiệt

NHỮNG YẾU TỐ THUẬN LỢI CHO SỰ SINH SỎI

Tăng nồng độ chất hóa học trong NT do :

-Giảm lưu lượng NT

-Tăng bài tiết các chất tạo sỏi

-Giảm độ hòa tan các chất : bất thường về pH

nước tiểu

.pH thấp : tạo sạn urate pH kiềm : tạo sạn chứa phosphate -Sự hiện diện của các vật thể không hòa tan trong

hệ niệu

-Bế tắc và ứ đọng nước tiểu

PHÂN LOẠI:

1 Theo thành phần hố học :

a/- Calcium Phosphate :

b/- Magnésium Ammonium Phosphate : c/- Calcium Oxalate :

1 TRIỆU CHỨNG:

-Không triệu chứng

-Cảm giác nặng vùng thận

-Đau quặn thận

-Triệu chứng đi kèm

-Các triệu chứng cuả biến chứng:

.Suy thận cấp: phù , vô niệu, lơ mơ

.Suy thận mạn: thiếu máu, cao huyết áp…

.Nhiễm trùng niệu: đau hông lưng, sốt cao kèm lạnh run…

LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG

4 Siêu âm :

San niệu quản lưng P, niệu quản p dãn

X-quang heä nieäu

5 X-quang :

6 UIV :

7.Soi bọng đái :

III ĐIỀU TRỊ

Lấy sỏi quan da:

Hiện nay kỹ thuật này thay thế cho hầu hết các

loại phẫu thuật mổ hở nếu sỏi không do bất

thường bẩm sinh hay mắc phải hệ niệu tạo ra , sỏi không có chỉ định tán sỏi hoặc sỏi đã tán ngoài cơ thể thất bại

Hệ thống uromentor để huấn luyện lấy sỏi qua da

28

29

30

31

32

33

34

38

Tán sỏi ngoài cơ thể (Lithotritie extracorporelle )

Chỉ định tán sạn ngòai cơ

thể

Được chỉ định trong các trường hợp :

-Kích thước sỏi nhỏ hơn 2cm

-Không có nhiễm trùng niệu đi kèm

-Không có bất thường bẩm sinh hay mắc phải của hệ niệu

-Không có chống chỉ định toàn thân như béo phì

Sỏi bế tắc trên thận duy nhất hoặc sỏi bế tắc hai thận và

không đặt được thông lên thận để giải thoát nước tiểu

Tán sỏi trong cơ thể

 Được chỉ định sỏi niệu quản và sỏi bọng đái.

 Chống chỉ định:

-sỏi quá lớn

-sỏi có nhiễm trùng

III ĐIỀU TRỊ

Mô hình thục tập nội soi niệu quản thận Mô hình thục tập cắt đốt nội soi

Tiền liệt tuyến 45

Hệ thống uromentor để nội soi niệu quản thận

46

Những cas nội soi ảo dựa trên những cas lâm sàng có thật

47

Qui trình mô phỏng thời gian thật tán sỏi niệu quản bằng nội soi mềm

48

Chọn lực các công cụ điều trị khác nhau

49

 Tán sỏi trong cơ thể (Lithotritie intracorporelle)

Bóp sỏi bàng quang

Điều trị theo thành phần hóa học của sỏi

các nguyên nhân thường là :

-Tăng calci máu : cường tuyến cận giáp nguyên phát, ngộ độc vitamine D , bệnh sarcoidose , bệnh ác tính

-Tăng calci niệu: thường không rõ nguyên nhân hay có tính gia đình, bệnh xốp tủy thận hay bệnh toan hóa máu

do ống thận

-Tăng oxalate niệu: bệnh ruột non , phẫu thuật nối tắt

(bypass) ruột để chữa béo phì , bệnh đường mật , bệnh tụy mãn tính hoặc trong các điều kiện có kém hấp thu mỡ -Tăng acid urique niệu : trong 25% bệnh sạn calcium

oxalate giảm bài tiết acid urique niệu bằng Allopurinol sẽ giảm sự tạo sạn

 Điều trị:

-Duy trì thể tích nước tiểu ít nhất 2l-3l/ngày

-Tránh dùng những chất chứa nhiều oxalate như : trà , chocolate và vài loại nước trái cây

- Giảm calcium: cần cữ những thức ăn như sữa , các chất antacides có chứa calci vì biện pháp này sẽ làm tăng hấp thu oxalate ở ruột

-Có tăng calci niệu : thiazides có thể làm giảm đáng kể sự bài tiết calci vào nước tiểu

Hydrochlorothiazide 50mg x 02 lần/ngày , liều thấp hơn với 25mg x 02 lần/ngày,

Trichlorméthiazide 20mg x 02 lần/ngày

-tăng acid urique niệu : allopurinol 100mg x 02

lần/ngày và tăng liều khi cần để giảm acid urique niệu xuống dưới 700mg/ngày ở nam và 650mg.ngày

ở nữ

-tăng cùng lúc calci niệu và urique niệu :phối hợp

Thiazides và Allopurinol

-tăng Oxalate niệu : Tiết chế oxalate

.Giảm kém hấp thu mỡ : điều trị bệnh nguyên nhân hay dùng Triglycérides có chuỗi ngắn thay thế cho chuỗi dài

.Dùng calci uống để gắn với oxalate ở ruột

Sỏi Magnésium ammonium phosphate (STRUVITE) -thường phối hợp với nhiễm trùng

-Tất cả sỏi phải được lấy hết bằng phẫu thuật và điều trị những bất thường cơ thể học của hệ niệu nếu có

-Diệt trừ tận gốc nhiễm trùng

Điều trị theo thành phần hóa học của sỏi

Sỏi calcium phosphate (Apatite hay Apatite brushite)

-Đặc biệt dễ xảy ra nơi những bệnh nhân có nước tiểu kiềm kéo dài do:

Toan hóa máu do bệnh ống thận xa Dùng nhiều chất kiềm hấp thu được Dùng các chất ức chế carbonic hay anhydrase (như acétazolamide)

.Nhiễm trùng với các vi khuẩn phân hủy uré Cường tuyến cận giáp nguyên phát

Điều trị theo thành phần hóa học của sỏi

 Điều trị:

-acid hóa nước tiểu (với chlorammonic hoặc Phosphoforme)

-tiết chế calcium

Sỏi urate : có các yếu tố tán trợ là :

-Nước tiểu toan hóa kéo dài

-Tăng tiết acid urique nước tiểu

-Lưu lượng nước tiểu giảm

Khoảng 50% bệnh nhân sỏi urate có phối hợp với bệnh

Goutte hay tăng acid urique máu

Sỏi uarte cũng có thể gặp mở hỗng tràng ra da hay đại tràng

ra da, do thiếu nước và toan hóa biến dưỡng vì mất dịch ruột

• Điều trị theo thành phần hóa học của sỏi

ĐIỀU TRỊ : tăng tính hòa tan của acid urique

-Thể tích nước tiểu phải 2l-3l/ngày

-Các chất kiềm hóa nước tiểu như sodium

bicarbonate

-Phải kiêng cữ các thức ăn có nhiều Purine

-Allopurinol sử dụng để giảm bài tiết acid urique vào nước tiểu

Sạn Cystine

Cystine niệu do một khiếm khuyết bẩm sinh của

sự tái hấp thu ống thận

Điều trị:

-uống thật nhiều nước để giữ nước tiểu bị pha

loãng suốt cả ngày lẫn đêm Lưu lượng nước tiểu phải đạt 4l/ngày

Điều trị theo thành phần hóa học của sỏi