+Phân loại và gọi tên 1 số ankin đơn giản +Tính chất vật lý,cấu trúc phân tử của ankin +Điều chế,ứng dụng của ankin.. -Học sinh hiểu: +Dựa cấu tạo phân tử ankin,nguyên nhân gây ra sự
Trang 1I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
-Học sinh biết:
+ Khái niệm,công thức chung của dãy đồng đẳng ankin
+Phân loại và gọi tên 1 số ankin đơn giản
+Tính chất vật lý,cấu trúc phân tử của ankin
+Điều chế,ứng dụng của ankin
-Học sinh hiểu:
+Dựa cấu tạo phân tử ankin,nguyên nhân gây ra sự kkhác biệt với
anken,ankin
2.Kĩ năng
-Quan sát cấu tạo,mô hình phân tử ankin,rút sa nhận xét về cấu tạo,tính chất của ankin
-Từ CTCT biết gọi tên và ngược lại
3.Thái độ
-Tạo cho học sinh hứng thú trong học tập,kích thích sự sáng tạo của học sinh
II Chuẩn bị
-Giáo viên:
+ Chuẩn bị giáo án,kiến thức giảng dậy
+Mô hình phân tử axetilen(nếu có)
-Học sinh:
+ Ôn tập kiến thức về anken và xem trước bài Anken
III Tiến trình giảng dạy
Trang 2Hoạt động của Giáo
viên
Hoạt động của Học sinh
Nội Dung
- GV nêu ví dụ về
các Ankin:
CH≡CH,CH≡C-CH3,CH3-C≡C-CH3
-Yêu cầu HS nhận
xét đặc điểm chung
các CTCT ankin
trên?
-HS nêu định
nghĩa Ankin
-Gợi ý: Công thức
chung hidrocacbon
CnH2n+2-2k(k là số liên
kết π+số vòng)
Ankin có k=2
=>CTTQ của
Ankin: CnH2n-2(n≥2)
-Yêu cầu HS lấy
VD về Đồng đẳng
của ankin
Đặc điểm chung:có nối 3,mạch thẳng
Nêu định nghĩa
I Đồng đẳng.đồng phân,danh pháp
1.Đồng đẳng VD:CH≡CH,CH≡C-CH3,CH3-C≡C-CH3,… Định nghĩa:Ankin là những hidrocacbon mạch hở,có chứa một liên kết 3 trong phân tử
CTTQ: CnH2n-2(n≥2)
Ví dụ:C2H2,C3H4,C4H6 ,…,CnH2n-2.(n≥2)
-Nêu: Ankin không
có đồng phân hình
học.Tại sao?
Tương tự như
anken,ankin chỉ có
đồng phân cấu tạo
mạch C
-Ankin có những
loại đồng phân cấu
tạo mạch C nào?
Lấy VD:Phân tích
đồng phân dựa bảng
6.2(SGK)
Bổ sung:+ Ankin từ
C4 trở đi có đồng
phân VT nhóm
-Ankin ở vị trí
C nối 3 chỉ có
1 nhóm thế
HS trả lời:2 loại
2.Đồng phân -Ankin không có đồng phân hình học -Đồng phân cấu tạo mạch C gồm:
+ Đồng phân vị trí liên kết 3 +Đồng phân mach Cacbon
Ví dụ
Trang 3+Ankin từ C5 trở
đi có thêm đồng
mạch Cacbon
Lưu ý:ankadien là 1
dạng đồng phân của
ankin với cùng 1
phân tử
Tương tự
anken,ankin được
phân 2 loại:tên
thông thường và tên
thay thế
Lập bảng ví dụ về
ankin:Giới thiệu tên
thông thường và
thay thế của 1 số
ankin
Yêu cầu HS gọi tên
1 số ankin CTPT
C4H6,C5H8
-Từ cách gọi tên các
CTCT trên.Nhận xét
cách gọi tên thông
thường
Nêu quy tắc gọi tên
thông thường
Lưu ý thứ tự gọi tên
nhóm thế theo vần
chữ cái
VD:CH3-C≡C-CH2-CH3
Etylmetylaxetilen
-Tương tự cách gọi
tên thay thế
anken,thay đuôi
“en” bằng đuôi “in”
Yêu cầu HS nêu lại
Gọi tên thông thường:có gốc axetilen,nhóm ankyl ở trước
Nêu quy tắc
HS nhắc lại quy tắc
HS nêu chú ý
HS viết
3.Danh pháp
2 loại:Tên thông thường và tên thay thế CTP
T
CTCT Tên thông
thường
Tên thay thế
C3H4
CH≡CH-CH3
Metylaxetilen propin
C4H6
CH≡C- CH2-CH3
etylaxetilen
But-1-in
CH3- C≡C-CH3
đimetylaxetile n
But-2-in
-Tên thông thường: tên nhóm ankyl đính C nối 3+ axetilen
- Tên thay thế:
Quy tắc:Số chỉ vị trí mạch nhánh+tên mạch nhánh+tên mạch chính+số chỉ VT mạch Chính+đuôi “in”
Lưu ý: -Chọn mạch chính dài nhất chứa liên kết 3
-Đánh số VT Cacbon từ C gần liên kết
3
Trang 4quy tắc gọi tên thay
thế anken
-Từ đó HS nêu quy
tắc tên thay thế
ankin
-HS nêu lại chú ý
khi gọi tên thay thế
Ví dụ:Cho học
sinh gọi tên các
đồng phân ankin của
C6H10
-Yêu cầu HS xem
bảng 6.2,nhận xét về
tính chất vật lý cơ
bản của ankin
-HS quan sát mô
hình phân tử
axetilen hình
6.9(SGK)/176
HS nêu cấu tạo của
phân tử axetilen
HS trả lời
HS trả lời
II Tính chất vật lý.Cấu trúc phân tử 1.Tính chất vật lý
(SGK)/175 2.Cấu trúc phân tử
H - C ≡ C - H -Gồm 2 liên kết π(kém bền) và 1 liên kết ϭ(bền vững)=>xu hướng phá vỡ liên kết π -Cacbon liên kết 3 lai hoá Csp(lai hoá thẳng) -Góc liên kết 1800C
-Yêu cầu HS và
cho biết các phương
pháp điều chế
axetilen trong công
nghiệp
Yêu cầu HS nêu rõ
quá trình sản xuất và
viết phương trình
phản ứng
Bổ sung:axetilen
có nhiệt độ sôi ở
-750C nên dễ tách ra
khỏi hỗn hợp với
hidro
Ngày nay,không
sử dụng PP điều chế
HS trả lời
HS viết PTPƯ
III Điều chế và ứng dụng
1 Điều chế -Trong Công nghiệp:2 PP +Nhiệt phân metan(CH4,15000C,làm lạnh nhanh ở -750C)
2CH4 1500o CH CH + 3H2 +Từ than đá( C ) và vôi sống ( Ca)
2 giai đoạn:
(1).đưa qua lò điện CaO + C → CaC2 + CO (2)Thuỷ phân
CaC2 + H2O → Ca(OH)2 + C2H2
- Trong phòng thí nghiệm:
Điều chế lượng nhỏ axetilen từ đất đèn( CaC2)
Trang 5từ C,CaO do sản
phẩm khí C2H2 tạo
ra có lẫn hỗn hợp
khí ( H2S,SO2,NH3,
… )
-Nêu cách điều chế
axetilen trong PTN
Chú ý:CaC2 gọi là
đất đèn,trước kia
dùng để thắp sáng
Yêu cầu HS nêu ứng
dụng đặc trưng của
axetilen và ankin
GV bổ sung:axetilen
cháy trong ngọn lửa
30000C
C2H2 +
5
2O2
2CO2 + H2O
H
= -1300KJ
2.Ứng dụng -Dùng trong đèn xì axetilen-oxi để hàn và cắt kim loại
-Nguyên liệu để tổng hợp hoá chất cơ bản khác như vinylclorua,vinylaxetat,… -Là thuốc kích thích (hoa quả mau chín)
Củng cố lại kiến
thức,yêu cầu HS
chuẩn bị bài sau