GA Dai so 8 tiet 34

- HS biết cách biểu diễn một biểu thức hữu tỉ dưới dạng một dãy những phép tốn trên những phân thức và hiểu rằng biến đổi một biểu thức hữu tỉ là thực hiện các phép tốn trong biểu thức đ

Giảng:16 / 12 / 2008

Tiết 34

§9 BIẾN ĐỔI CÁC BIỂU THỨC HỮU TỈ

GIÁ TRỊ CỦA PHÂN THỨC I.MỤC TIÊU.

1 Kiến thức - HS cĩ khái niệm về biểu thức hữu tỉ, biết rằng mỗi phân thức và mỗi đa thức đều

là những phân thức hữu tỉ

- HS biết cách biểu diễn một biểu thức hữu tỉ dưới dạng một dãy những phép tốn trên những phân thức và hiểu rằng biến đổi một biểu thức hữu tỉ là thực hiện các phép tốn trong biểu thức để biến nĩ thành một phân thức đại số

2 Kỹ năng - HS cĩ kỹ năng thực hiện thàmh thạo các phép tốn trên các phân thức đại số vững

tính chất cơ bản của phân thức

- HS biết cách tìm điều kiện của biến để giá trị của phân thức được xác định

3 GDHS. Rèn luyện tính chính xác, nhanh nhẹn, cẩn thận

II.CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS.

1 Giáo viên Soạn giáo án thơng qua các tài liệu tham khảo Bảng phụ, phấn màu.

2 Học sinh Ơn tập lại các phép tốn cộng, trừ, nhân, chia, rút gọn phân thức được xác định.

Đọc bài trước và soạn các ? trong sgk Bảng nhĩm

III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.

3.1 (2’)Ổn định tổ chức.Kiểm tra sĩ số và đồ dùng học tập của HS.

3.2 (5’)Kiểm tra bài cũ

3.3 Bài mới.

NVĐ:

TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung kiến thức

5’ Hoạt động 1.Tiếp cận định nghĩa

Cho các biểu thức sau:

   

3

2 2

2

0; ; 5;2 3 ; 6 1 2 1 ;

2 2

2

3

x

x x

x







(?) Em hãy cho biết các biểu

thức trên, biểu thức nào là phân

thức?

(?) Biểu thức nào biểu thị phép

tốn trên phân thức? Đĩ là các

phép tốn gì?

Lưu ý: Một số, một đa thức được

coi là một phân thức

Giới thiệu: Mỗi biểu thức là một

phân thức hoặc biểu thị một dãy

các phép tốn: cộng, trừ , nhân và

Các biểu thức:

3

2 2

2

1

x



là các phân thức

Biểu thức: 4

1

x x x



 là phép cộng hai phân thức

Biểu thức:

2

2 2 1 2 3

x x x







là dãy tính

gồm phép cộng và phép chia thực hiện trên các phân thức

§9 BIẾN ĐỔI CÁC BIỂU THỨC HỮU TỈ GIÁ TRỊ CỦA PHÂN THỨC.

1 Biểu thức hữu tỉ Mỗi biểu thức trên là một phân thức hoặc biểu thị một dãy các phép tốn cộng, trừ, nhân, chia phân thức Những biểu thức như thế gọi là biểu thức hữu tỷ

chia trên những phân thức là

những biểu thức hữu tỉ

YCHS tự lấy 2 ví dụ về biểu thức

hữu tỉ

HS lên bảng lấy ví dụ

10’ Hoạt động 2.Biến đổi một biểu thức hữu tỉ thành một phân thức

Ta đã biết trong tập hợp các phân

thức đại số có các phép toán:

cộng, trừ, nhân và chia Áp dụng

quy tắc các phép toán đó ta có thể

biến đổi một biểu thức hữu tỉ

thành một phân thức

Treo bảng phụ và yêu cầu HS đọc

và giải thích rõ các bước sgk thực

hiện

Treo bảng phụ đề bài ?1

Hướng dẫn:

(?) Hãy viết phép chia theo hàng

ngang?

(?) Ta thực hiện dãy tính theo

thứ tự nào?

HS: đọc ví dụ và giải thích rõ

các bước thực hiện

HS: lên bảng trình bày.

2

2

2

2

2

2

1 1

x B

x x







2.Biến đổi một biểu thức hữu tỷ thành một phân thức Nhờ các quy tắc của các phép toán cộng, trừ, nhân, chia các phân thức ta

có thể biến đổi một biểu thức hữu tỷ thành một phân thức

Ví dụ1 (sgk)

?1

10’ Hoạt động 3 Giá trị của phân thức

Cho phân thức 2

x Tính giá trị của phân thức tại x2 vµ x0

GV: giới thiệu

Khi làm tính trên các phân thức ta

chỉ việc thực hiện theo các quy

tắc của các phép toán, không cần

quan tâm đến giá trị của biến

Nhưng khi làm bài toán liên quan

đến giá trị của phân thức thì trước

hết phải tìm điều kiện của biến để

giá trị tương ứng của mẫu khác 0

Đó chính là điều kiện để giá trị

của phân thức được xác định

(?) Vậy điều kiện để giá trị của

phân thức được xác định là gì?

Treo bảng phụ và yêu cầu HS đọc

ví dụ 2 và giải thích rõ các bước

sgk thực hiện

(?) Điều kiện xác định của phân

thức là gì?

Treo bảng phụ đề bài ?2

Hướng dẫn:

HS: Tại x = 2 thì 2 2 1

2

x   Tại x = 0 thì phép chia không thực hiện được, do đó giá trị của phân thức không xác định

(-) Phân thức được xác định với

những giá trị của biến để giá trị tương ứng của mẫu khác 0

HS: đọc và giải thích rõ các

bước sgk thực hiện

(-) Điều kiện xác định của phân

thức là điều kiện của biến để mẫu thức khác 0

3 Giá trị của phân thức

Khi làm những bài toán liên quan đến giá trị của phân thức thì trước hết phải tìm điều kiện xác định của phân thức, đó là điều kiện của biến để giá trị tương ứng của mẫu thức khác 0

Ví dụ 2 Sgk

?2

(?) phân thức x2 1



 được xác định khi nào?

(?) x = 1 000 000 có thỏa mãn

điều kiện xác định của phân thức

không?

(?) Vậy để tính giá trị của phân

thức tại x = 1 000 000 ta nên làm

thế nào?

(?) Tương tự, tại x = 1?

a) Phân thức x2 1



 được xác định

<=> x2 + x  0

<=> x (x + 1)  0

<=> x  0 và x  - 1 b) Ta có:

2

( 1)

 x = 1000000 thoả mãn điều kiện xác định, khi đó giá trị phân thức bằng 1 1

1000000

x 

 x = -1 không thoả mãn điều kiện xác định vậy với x = -1 giá trị phân thức không xác định

10’ Hoạt động 4.Luyện tập – Củng cố

GV: tổ chức HS hoạt động nhóm.

Nhóm 1, 2 Câu a)

Nhóm 3, 4 Câu b)

Nhóm 5, 6 Câu c)

Hướng dẫn:

(?) khi nào giá trị của phân thức

xác định?

(?) Tích khác không khi nào?

Treo bảng phụ đề bài

(?) Với điều kiện nào của x thì

giá trị của phân thức được xác

định?

 x = 2005 có thoả mãn điều kiện

xác định của phân thức không?

(?) hãy rút gọn phân thức.

 Để tính giá trị cỉa phân thức tại

x = 2005 ta làm thế nào?

(?) Tìm giá trị của x để giá trị

của phân thức bằng 1?

(?) Có giá trị nào của x để giá trị

của phân thức bằng 0 hay không?

Hoạt động nhóm, trao đổi nhóm, nhận xét đánh giá Đại diện nhóm trình bày

a) Giá trị của phân thức xác định khi và chỉ khi

2x  4 0 x2

b) Giá trị của phân thức xác định khi và chỉ khi

   

2

1 0

1vµ 1

x

 

c) Giá trị của phân thức xác định khi và chỉ khi

2

2

Một HS đại diện lên bảng trình bày

a) Giá trị của phân thức xác định khi và chỉ khi

b)  22

2 2

x

x x



 



HS thực hiện : 2005 + 2 = 2007 c)Để giá trị của phân thức bằng

1 thì x + 2 = 1  x = -1 ( thỏa mãn điều kiện) Vậy với x = - 1 thì giá trị của phân thức bằng 1

d) Ta thấy x + 2 = 0  x = -2 (không thỏa mãn điều kiện) Vậy

Bài 47/57 Với giá trị nào của x thì giá trị mỗi phân thức sau được xác định?

2

2

1 )

x c





Bài 48/58

Cho phân thức 2

2

x



không có giá trị nào của x để phân thức bằng 0

3.4.(3’) Hướng dẫn về nhà.

- Cần nhớ: khi làm tính trên các phân thức không cần tìm điều kiện của biến, mà cần hiểu rằng: các phân thức đã cho là xác định Nhưng khi làm những bài toán liên quan đến giá trị phân thức thì trước hết phải tìm điều kiện của biến để giá trị phân thức xác định, đối chiếu giá trị của biến

để bài cho hoặc tìm được xem có thoả mãn điều kiện không, nếu thoả mãn thì nhân, không thì loại

- Giải bài tập về nhà: 46, 49, 50, 51, 53 SGK

Chuẩn bị tiết sau Ôn tập các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử, ước của số nguyên.

IV-RÚT KINH NGHIỆM:………