I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT - Nắm bắt được yêu cầu của văn bản về bố cục. - Biết cách xây dựng bố cục văn bản mạch lạc, phù hợp với đối tượng, phản ánh, ý đồ giao tiếp của người viết và nhận thức của người đọc. II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG 1. Kiến thức Bố cục của văn bản, tác phẩm của việc xây dựng bố cục. 2. Kỹ năng: - Sắp xếp các đoạn văn trong bài theo một bố cục nhất định. - Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản. III- CHUẨN BỊ 1. Giáo viên:- Đọc, soạn giáo án - Sgk, Sgv và một số tài liệu tham khảo. 2. Học sinh: Đọc bài. IV- PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC: Nêu vấn đề, kĩ thuật động não. V - HOẠT ĐỘNG LÊN LỚP 1.Ổn định tổ chức(1 phút): 2.Kiểm tra bài cũ(5 phút): ? Thế nào là trường từ vựng? Cho ví dụ. 3. Bài mới: (32 phút) *Giới thiệu bài(1 phút): Ở bài trước các em đã tìm hiểu về tính thống nhất về chủ đề của văn bản. Các em đã thấy được vai trò quan trọng của tính thống nhất về chủ đề trong một văn bản. Giờ học hôm nay các em sẽ tìm hiểu về một yếu tố quan trọng nữa trong một văn bản. Đó là bố cục của văn bản.
Trang 1Bài1 Tiết 1 : Văn bản:
TÔI ĐI HọC
(Thanh Tịnh)
I Mức độ cần đạt:
Giúp học sinh:
- Cảm nhận đợc tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở
buổi tựu trờng đầu tiên trong đời
- Thấy đợc ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ gợi d vị trữ tình man mác của
Thanh Tịnh
II Trọng tâm kiến thức , kỹ năng:
1 Kiến thức:
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích "Tôi đi học"
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ ở tuổi đến trờng trong một văn bản
qua ngòi bút Thanh Tịnh
2 Kĩ năng:
- Đọc - hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Trình bày suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống
III Chuẩn bị:
1 Giáo viên: - SGK, SGV và một số tài liệu tham khảo.
2 Học sinh: Soạn bài
IV PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC:
Nờu vấn đề, bỡnh giảng, kĩ thuật động nóo
V Hoạt động lên lớp
1 ổ n định tổ chức: (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra sách,vở học sinh (3 phút)
3 Bài mới: (31 phút)
Giới thiệu bài mới: (1 phút)
“Tôi đi học” là truyện ngắn của nhà văn Thanh Tịnh in trong tập “Quê mẹ” và
đợc xuất bản năm 1941 Đây là truyện ngắn thể hiện đầy đủ phong cách sáng
tác của tác giả: đậm chất trữ tình, đằm thắm, êm dịu, trong trẻo và tràn đầy
chất thơ
Hoạt động của gv và hs kiến thức
GV h ớng dẫn: Đọc chậm, dịu, hơi
buồn, lắng sâu; chú ý lời của ngời
mẹ, ông đốc
- GV đọc mẫu, gọi học sinh đọc tiếp
- Nhận xét bạn đọc
GV gọi HS đọc phần chú thích (*) trong SGK
? Trình bày ngắn gọn những hiểu biết của em về tác giả Thanh Tịnh?
? Nêu xuất xứ của tác phẩm?
I Đọc và tìm hiểu chung: (15 phút)
1 Đọc:
2 Chú thích:
a Tác giả:
- Thanh Tịnh (1911-1988), quê ở Huế, từng dạy học, viết báo và làm văn
- Sáng tác của ông đầm thắm và đầy chất thơ
b Tác phẩm:
- In trong tập “Quê mẹ”, xuất bản năm 1941
c Từ khó:
3 Bố cục:
Trang 2GV hớng dẫn học sinh tìm hiểu các
từ: ông đốc, lạm nhận.
? Có những nhân vật nào đợc kể lại
trong truyện ngắn này? Ai là nhân
vật trung tâm? Vì sao?
? Kỉ niệm ngày đầu tiên đến trờng
đợc kể theo trình tự thời gian,
không gian nh thế nào?
? Tơng ứng với trình tự ấy là những
đoạn nào của văn bản?
? Đoạn nào gợi cảm xúc thân thuộc
nhất trong em? Vì sao?
GV hớng dẫn HS theo dõi phần đầu
văn bản
? Kỉ niệm ngày đầu đến trờng của
nhân vật Tôi gắn với thời gian,
không gian cụ thể nào?
? Vì sao thời gian và không gian ấy
trở thành kỉ niệm trong tâm trí tác
giả?
? Chi tiết: Tôi không lội qua sông thả
diều nh thằng Quý và không đi ra
đồng thả diều nh thắng Sơn nữa có
ý nghĩa gì?
? Có thể hiểu gì về nhân vật tôi
qua chi tiết ghì thật chặt hai
quyển vở mới trên tay và muốn thử
sức mình tự cầm bút thớc?
? Trong những cảm nhận mới mẻ trên
con đờng làng tới trờng, nhân vật tôi
đã bộc lộ đức tính gì của mình?
? Phân tích ý nghĩa và biện pháp
nghệ thuật đợc sử dụng trong câu
văn: “ý nghĩ ấy thoáng qua trong trí
tôi nhẹ nhàng nh một làn mây lớt
ngang trên ngọn núi”?
- GV cho HS thảo luận nhóm
- Tôi, mẹ , ông đốc, những cậu học trò
- Nhân vật trung tâm: Tôi
-> đợc kể lại nhiều lần, mọi sự việc đều đ cảm nhận của nhân vật tôi
+ Cảm nhận của nhân vật Tôi trên đờng tới tr + Cảm nhận của nhân vật Tôi ở sân trờng
+ Cảm nhận của nhân vật Tôi trong lớp học
II.Đọc- tìm hiểu chi tiết(15 phút)
1 Cảm nhận của nhân vật “tôi” trên đ ờng tới tr ờng:
- Thời gian: buổi sáng cuối thu
- Không gian: trên con đờng dài và hẹp
- Đó là nơi quen thuộc, gần gũi, gắn liền với tuổi thơ tác giả; gắn liền với kỉ niệm lần đầu cắp sách đến trờng
- Dấu hiệu đổi khác trong tình cảm và nhận thức
- Muốn khẳng định mình
- Giàu cảm xúc, yêu học, yêu bạn bè, yêu mái tr
và yêu quê hơng
- Nghệ thuật so sánh
-> Kỉ niệm đẹp, đề cao việc học của con ng
4 Củng cố:(5 phút)
? Hãy tìm trong văn bản những câu văn tác giả sử dụng biện pháp nghệ
thuật so sánh
5.H ớng dẫn tự học:(5 phút)
- Đọc kĩ văn bản
- Tìm hiểu phần còn lại
………
Trang 3Bài 1 Tiết 2: Văn bản:
Tôi đi học
(Thanh Tịnh)
I Mức độ cần đạt
Giúp học sinh:
- Cảm nhận đợc tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật Tôi ở buổi tựu trờng đầu tiên trong đời
- Thấy đợc ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ gợi d vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh
II Trọng tâm kiến thức, kỹ năng:
1 Kiến thức:
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích "Tôi đi học"
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ ở tuổi đến trờng trong một văn bản qua ngòi bút Thanh Tịnh
2 Kĩ năng:
- Đọc - hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Trình bày suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống
III Chuẩn bị:
1 Giáo viên:- Đọc tập truyện ngắn của tác giả Thanh Tịnh.
- Sgk, Sgv và một số tài liệu tham khảo
2 Học sinh: Soạn bài
IV PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC:
Nêu vấn đề, bình giảng, kĩ thuật động não
V Hoạt động lên lớp
1 ổ n định tổ chức:(1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ:(5 phút)
1.Trình bày mạch cảm xúc của văn bản “Tôi đi học”?
2.Tìm những câu văn tác giả sử dụng nghệ thuật so sánh?
3 Bài mới: (32 phút)
*Giới thiệu bài(2 phút)
"Tôi đi học” là truyện ngắn đợc tái hiện theo dòng hồi tởng của kí ức,gồm một chuỗi các sự kiện mà yếu tố xuyên suốt là dòng cảm xúc tha thiết, trong trẻo tuôn trào Theo dòng cảm xúc ấy ta biết đợc tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” trên đờng cùng mẹ tới trờng, trên sân trờng và trong lớp học
*Nội dung(30 phút)
Hoạt động của gv và hs kiến thức
GV hớng dẫn HS đọc phần 2 của
II Tìm hiểu chi tiết: (20 phút)
1 Cảm nhận của nhân vật "tôi" trên
đờng tới trờng.
2 Cảm nhận của nhân vật Tôi khi ở
Trang 4văn bản.
? Cảnh trớc sân trờng làng Mỹ Lí
lu lại trong tâm trí tác giả có gì
nổi bật?
? Trớc cảnh tợng ấy, tâm trạng,
cảm giác của nhân vật Tôi nh thế
nào?
? Tâm trạng ấy đợc tác giả diễn
tả bằng hình ảnh so sánh nào?
- HS tìm chi tiết
? Em có suy nghĩ gì về hình
ảnh so sánh đó?
? Khi hồi trống trờng vang lên và
khi nghe gọi đến tên mình, tâm
trạng chú bé nh thế nào?
? Vì sao khi sắp hàng đợi vào lớp
nhân vật tôi lại cảm thấy “
Trong lần này”?
GV gọi HS đọc phần cuối văn bản
? Cảm nhận của nhân vật tôi khi
vào lớp nh thế nào?
- HS tìm chi tiết
? Tại sao nhân vật tôi lại có cảm
nhận nh vậy?
? Hãy đọc đoạn “ Một con đánh
vần đọc” Chi tiết ấy có ý nghĩa
gì?
? Em có cảm nhận gì về thái độ,
cử chỉ của những ngời lớn dành
cho các em bé lần đầu đi học?
? Theo em, nét đặc sắc về
nghệ thuật của truyện là gì?
? Theo em, sức cuốn hút của
truyện đợc tạo nên từ đâu?
sân trờng:
- Rất đông ngời
- Ngời nào cũng đẹp
- Cảm giác mới mẻ
- Bỡ ngỡ, ngập ngừng, e sợ
+ Cảm xúc trang nghiêm về mái trờng + Tâm trạng hồi hộp, lo sợ
- Mang ý nghĩa tợng trng, giàu sức gợi -> Miêu tả sinh động hình ảnh và tâm trạng của các em nhỏ lần đầu
đến trờng
- Chú bé cảm thấy mình chơ vơ, vụng về, giật mình và lúng túng
- Hồi hộp, lo lắng, sợ sệt -> khóc
- Khóc vì lo sợ, vì phải xa ngời thân
- Yêu mẹ
- Bắt đầu bớc vào một thế giới của riêng mình, không còn có mẹ bên cạnh
-> sự tinh tế trong việc miêu tả tâm
lí trẻ thơ
3 Cảm nhận của nhân vật tôi trong lớp học:
- Cảm nhận mới mẻ của cậu bé lần
đầu đợc vào lớp học
- Bắt đầu ý thức những thứ đó sẽ gắn bó thân thiết với mình
-> ý thức đợc những thứ đó sẽ gắn
bó thân thiết với mình
- Hình ảnh thiên nhiên giàu sức gợi
- Sự ngộ nghĩnh đáng yêu của chú bé lần đầu đến trờng
- Mọi ngời đã dành những tình cảm
đẹp đẽ nhất cho trẻ thơ
- Tất cả vì tơng lai con trẻ
III Tổng kết: (10 phút)
- Bố cục độc đáo
- Ngôn ngữ, hình ảnh giàu sức gợi, mang ý nghĩa tợng trng
- Kết hợp hài hoà giữa kể, tả và bộc lộ cảm xúc
- Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật
Trang 5GV gọi HS đọc ghi nhớ.
HS đọc - Tình huống truyện.IV Ghi nhớ: (SGK)
4 Củng cố (5 phút):
1.Văn bản sử dụng phơng thức biểu đạt nào?
A Tự sự C Biểu cảm
B Miêu tả D Cả ba phơng thức trên
2 Những cảm giác nảy nở trong lòng tôi là những cảm giác nào? Qua đó em thấy đợc điều gì tốt đẹp ở nhân vật tôi?
5 H ớng dẫn tự học(5 phút)
- Học bài, nắm kiến thức
- Viết đoạn văn ngắn ghi lại ấn tợng của em trong buổi tựu trờng đầu tiên
- Đọc trớc bài: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
………