Sự hình thành xã hội phong kiến Châu âu Ngời giã man thủ tiêu các quốc cổ đại phơng tây lập nên những vơngquốc mới HS: Xâm chiếm, thủ tiêu các quốc gia cổ đại lập nên những vơng quốc mới
Trang 1Ngày soạn: / /200
Tiết 1 Ngày giảng: / /200
Khái quát Lịch sử thế giới
Trung đại
Bài 1:
Sự hình thành và phát triển của xã hội
I Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức:
Học sinh nắm đợc quá trình hình thành XHPK ở Châu Âu, cơ cấu XH baogồm 2 giai cấp cơ bản lãnh chúa và nông nô
Hiểu lãnh địa PK là đặc trng của nền KT lãnh địa
Hiểu thành thị trung đại xuất hiện nh thế nào KT trong thành thị khác lãnh
GV: Bản đồ Châu âu thời phong kiến.
Hình ảnh mô tả hoạt động trong thành thị trung đại
Trang 2Hoạt động của thầy – trò Nội dung kiến thức cần đạt
HS: Đọc mục 1:
? Ngời giã man đã làm gì khi họ xâm chiếm
lãnh thổ của đế quốc Rôma
1 Sự hình thành xã hội phong kiến Châu âu
Ngời giã man thủ tiêu các quốc cổ
đại phơng tây lập nên những vơngquốc mới
HS: Xâm chiếm, thủ tiêu các quốc gia cổ
đại lập nên những vơng quốc mới tây gốt,
(Không có ruộng) Phụ thuộc (Có ruộng)
xã hội phong kiến
chúa chiếm đợc, hay đợc phân phong
- Quý tộc chiến đất đai biến thànhcủa mình gọi là lãnh địa PK
GV: ở Châu âu có rất nhiều lãnh địa ngời
chủ có quyền lớn hầu nh không phụ thuộc
vào vua
HS: Quan sát h1, em hãy miêu tả lãnh địa
phong kiến, hào sâu, tờng bao, kho, nhà
thờ, ao hồ, ruộng đất, đầm lầy
+ Đứng đầu lãnh địa là lãnh chúa
? Cuộc sống của lãnh chúa
HS: Lãnh chúa không phải lao động, sống
sung sớng
- Lãnh chúa sống sung sớng xahoa
? Đời sống của nông nô? - Nông nô, phụ thuộc, khổ cực,
nghèo đói bị bóc lột nặng nề
GV: Quyền lực của các lãnh chúa trong
lãnh địa có quyền sử dụng tối cao Có
quyền đặt ra các loại thuế, đứng đầu cơ
Trang 3? Thành thị trung đại xuất hiện vào thời
gian nào? và nh thế nào?
HS: Xuất hiện từ cuối thế kỷ thứ XI
đông ngời để bán từ đó lập ra thịtrấn và thành phố
HS: Quan sát tranh H2 Em có nhận xét gì
kinh tế, hàng hoá, phát triển lâu đài, nhà
thờ, kiến trúc đặc sắc, là trung tâm KT, VH
GV: Nguồn gốc của thành thị là điểm giao
lu tập trung dân định c
- Chủ yếu là thợ thủ công thơngnhân
4 Củng cố.
Sự hình thành XHPK Châu âu là hoàn toàn phù hợp với quy luật của XH loài
ng-ời Đặc trơng của lãnh địa PK là ĐV, KT, CT độc lập
Trang 4- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát triển địa lý nh là 1 trong cácnhân tố quan trọng, tạo điều kiện cho sự hình thành quan hệ sản xuất TBCN.Quá trình hình thành qua hệ xã hội TBCN trong lòng XH phong kiến Châu
- T liệu về các cuộc phát kiến địa lý
- Tranh ảnh về những con tầu phát kiến địa lý
III Tiêu trình dạy - học
1 ổn định tổ chức.
Sỹ số:
2 Kiểm tra:
* XHPK ở Châu âu đợc hình thành nh thế nào?
* Nền kinh tế trong các thành thị có điểm gì khác với nền kinh tế lãnh địa
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy – trò Nội dung kiến thức cần đạt
GV: Thế kỷ XV nền kinh tế hàng hoá phát
triển và đây là nguyên nhân thúc đẩy ngời
phơng tây tiến hành cuộc phát kiến địa lý,
HS: Đọc.
? Điều kiện nh thế nào để có các cuộc phát
kiến địa lý
HS: Khoa học kỹ thuật tiến bộ.
? Em hãy kể tên các cuộc phát kiến lớn về
- Khoa học kỹ thuật có tiến bộ đã
đóng đợc các thuyền lớn có thể
v-ợt đại dơng
Trang 5? Kết của của các cuộc phát kiến địa lý
HS: Thúc đẩy Châu Âu phát triển, phát hiện
ra nhiều vùng đất mới, dân tộc mới, con
đ-ờng mới
Đem về cho giai cấp t sản Châu âu nguồn
hơng liệu, gia vị, đá quý, vàng bạc
lớn ban đầu, và đông đảo ngời làm thuê
HS: Cớp biển, cớp bóc tài nguyên, buôn
bán nô lệ da đen
? Biểu hiện quan hệ SX - TBCN ở Châu
Âu
HS: Các xởng do một chủ giàu có thành lập
tập trung nhiều lao động làm thuê có 200
– 300 ngời, phân công chuyên môn hoá
GV: Chính những cuộc phát kiến địa lý đã
làm cho giai cấp TS Châu Âu giàu lên và
thúc đẩy quan hệ xã hội TBCN nhanh
chóng ra đời
⇒ Nền SX mới TBCN ra đời ngay trong
lòng XHPK
2 Sự hình thành công nghiệp t bản ở Châu Âu.
- Nhờ cớp bóc của cải tài nguyêncủa các nớc thuộc địa, buôn bánnô lệ da đen và cớp biển Các th-
ơng nhân Châu âu giàu lên nhanhchóng
- Các chủ xởng, chủ đồn điền vàthơng nhân giàu có trở thànhGCTS
- Những ngời nông dân bị mất đấtphải làm thuê họ trở thành vô sản
3 Củng cố phân tích biểu hiện sự XH – QHSX – TBCN ở Châu Âu.
* Thành thị: Công trờng thủ công ⇒ Thay cho phờng hội
Phân công chuyên môn ⇒ Lao động bằng tay.
Trang 6Năng xuất lao động cao ⇒ Năng xuất lao động thấp
I Mục tiêu bài học.
- HS: Nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của XH loài ngời về vai trò
của CNTB Giúp HS thấy đợc loài ngời đang đứng trớc một bớc ngoặt lớn Sựsụp đổ của XHPK một chế độ XH độc đoán, lạc hậu lỗi thời
Trang 7III Tiến trình dạy – học:
1 ổn định tổ chức
Sỹ số:
2 Kiểm tra.
* Các cuộc phát kiến địa lý có tác động nh thế nào đến Châu Âu
* QHSX – TBCN ở Châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy – trò Nội dung kiến thức cần đạt
HS: Đọc – chuẩn bị trả lời câu hỏi:
?: GCTS đứng lên đấu tranh chống quý tộc
? GCTS lại chọn văn hoá làm cuộc mở đờng
cho đấu tranh chống phong kiến
HS: GCTS đấu tranh nhiều lĩnh vực, khôi
phục sẽ tập hợp đợc đông đảo quần chúng
chống lại PK
? Kể tên những “con ngời khổng lồ” của
văn hoá phục Hng
HS: Ra Bơ Le, Đê các tơ, Ne ô na đơ vanh
xi, Cô - Fec nich, Sêch – XFia
GV: Giới thiệu tranh ảnh., t liệu, H6.
? Thành tựu nổi bật của phong trào văn hoá
phục Hng
HS: KH-KT tiến bộ vợt bậc, sự phong phú
về văn hoá, thành công lĩnh vực nghệ thuật
GV⇒ Các thành tựu đến nay vẫn có giá trị.
? Nội dung của PTVH phục Hng
- Chế độ PK đã kìm hãm sự pháttriển của XH
* Nội dung:
- Phê phán, đả phá trật tự XHPK
Trang 8? ý nghĩa của phong trào văn hoá phục hng.
HS: Đây là cuộc đấu tranh công khai đầu
tiên mở đờng cho sự phát triển văn hoá
nhân loại:
nên án giáo hội KiTô
- Đề cao giá trị con ngời đòiquyền tự do cá nhân
* ý nghĩa:
Đây là cuộc đấu tranh công khai
đầu tiên trên mặt trân VHTT củagiai cấp TS chống lại phong kiếnsuy tàn
- Mở đờng cho sự phát triển VHmới, VH nhân loại
2 Phong trào cải cách tôn giáo.
HS: Đọc – chuẩn bị trả lời câu hỏi:
?: Nguyên nhân nào dẫn đến PT cải cách
TG
HS: Giáo hội bóc lột ND – cản trở sự phát
triển của giai cấp t sản
GV: Cho HS đọc t liệu S7.
- Các tăng lữ sống xa hoa, hủ bại, chiếm
ruộng đất của ND Giai cấp TS đang lên coi
giáo hội là ngời cản trở giai cấp TS
? Trình bày nội dung, t tởng cuộc cải cách
của Lu Thơ - Cam Vanh
- Bãi bỏ lễ nghi phiền toái
- Quay về giáo lý nguyên thuỷ
Trang 9- Giai cấp TS chống phong kiến trên lĩnh vực nào? Tại sao lại có nhữngcuộc đấu tranh đó
- ý nghĩa của phong trào văn hoá phục Hng
- Phong trào cải cách tôn giáo tác động nh thế nào đến xã hội Châu âu
Trung Quốc thời phong kiến
I Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức:
+ Sự hình thành XH phong kiến ở Trung Quốc
+ Những triều đại phong kiến lớn ở Trung Quốc
+ Những thành tựu lớn về VH, KH - KT của Trung Quốc
+ Lập niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc
+ Phân tích các chính sách XH của mỗi triều đại, từ đó rút ra bài học
II Chuẩn bị:
- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
- Tranh ảnh 1 số công trình lăng tẩm
- T liệu về các chính sách của TQ qua các triều đại
III Hoạt động dạy – học:
1 ổn định tổ chức.
Sỹ sô:
Trang 102 Kiểm tra:
* Nội dụng của phong trào văn hoá phục hng là gì?
* ý nghĩa của phong trào văn hoá phục hng
HS: Công cụ bằng sắt ra đời → kỹ thuật
canh tác phát triển mở rộng và giao trồng,
HS: Là giai cấp thống trị trong XH phong
kiến vốn là quý tộc cũ có nhiều ruộng đất,
hay là nông dân giàu
? Thế nào là tá điền
HS: Là nông dân bị mất ruộng, phải nhận
ruộng của địa chủ phải nộp tô
1 Sự hình thành XHPK ở Trung Quốc.
* Những biến đổi trong sản xuất
- Nhờ xuất hiện công cụ bằng sắtnăng suất tăng → diện tích gieotrồng tăng
* Biến đổi trong XH
- Tầng lớp quan lại, nông dân giàuthành địa chủ
- Nông dân mất ruộng trở thành tá
điền
⇒QHSX phong kiến đợc hìnhthành
2 Xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán.
HS: Đọc phần 2 chuẩn bị trả lời câu hỏi
- Chia đất nớc thành quận, huyện,
cử quan lại đến cai trị
- Ban hành chế độ đo lờng tiền tệ
- Bắt lao dịch
Trang 11của pháp luật, khuyến khích sản xuất.
? Hãy so sánh sự tồn tại của nhà Tần và nhà
Hán tại sao lại có sự chênh lệch đó
- Nhà Hán tiến hành chiến tranhxâm lợc
HS: Đọc chuẩn bị trả lời câu hỏi
? Chính sách đối nội của nhà Đờng có gì
đáng chú ý:
HS: Ban hành nhiều chính sách đúng đắn
mở nhiều khoa thi – khuyến khích sản
xuất chia ruộng cho dân
? Trình bày chính sách đối ngoại của nhà
- Cử ngời cai quản các địa phận
- Mở khoa thi chọn nhân tài
- Kết thút chia ruộng cho dân
b) Chính sách đối ngoại:
- Tiến hành chiến tranh xâm lợc
mở rộng bờ cõi thành đất nớc ờng thịnh nhất Châu á
Trang 12Trung Quốc thời phong kiến
I Tiến trình lên lớp:
1 ổn định tổ chức:
Sỹ số:
2 Kiểm tra:
* Tại sao nói XH thời đờng đạt đến sự phồn thịnh
* Sau khi thống nhất đất nớc nhà Tần đã thi hành những chính sách gì?
3 Tiến trình dạy - học:
Hoạt động của thầy – trò Nội dung kiến thức cần đạt
HS: Đọc mục 4 trả lời câu hỏi
Trang 13? : Dới thời Nguyên XH TQ có gì
thay đổi
HS: Phân biệt đối xử ngời Mông có địa
vị cao đợc hởng mọi đặc quyền - Ngời
Hán địa vị thấp bị cấm đoán đủ thứ
⇒ Nhiều lần nông dân nổi dậykhởi nghĩa
5 Trung Quốc thời Minh – Thanh.
HS: Đọc – trả lời câu hỏi
?: Nêu diễn biến Lịch sử từ cuối thời
Nguyên đến thời nhà Thanh
HS: 1368 - sau khi khởi nghĩa thành công
thì Chu Nguyên Thơng lên ngôi vua, lập
nên nhà Minh, đóng đổ ở Nam Kinh
?: Nêu những biểu hiện suy thoái của XH
PK Trung Quốc cuối thời Minh – Thanh
HS: Vua quan không chăm lo đến đất nớc
đến sản xuất chỉ lao vào cuộc sống xa hoa
truỵ lạc, nông dân chịu tô thuế nặng nề, đi
lính, đi phu xây dựng nhiều công trình tốn
kém phục vụ cho quan lại
?: Nêu những biểu hiện chứng tỏ mầm
mống kinh tế TBCN đã xuất hiện ở TQ:
HS: Nhiều xởng thủ công có quy mô lớn,
chuyên môn hoá trong sản xuất, xuất hiện
thủ công, ngoại thơng phát triển TQ buôn
bán với nớc ngoài
- 1368 Chu Nguyên Thơng lật đổnhà Nguyên lên ngôi vua lập nhàMinh
- Cuối triều Minh bị Lý Tự Chulật đổ Quân Mãn Thanh nhân đóxâm lợc TQ lập nên nhà Thanh(1644 – 1911)
⇒Cuối thời Minh – ThanhXHPK suy thoái
⇒ Nền kinh tế t bản chủ nghĩacũng xuất hiện
? : Hãy nêu những thành tựu lớn về văn hoá
HS: Có nhiều nhà thơ nổi tiếng thời Đờng,
lý, Bạch, Đỗ Phủ, Bạch C Dụ
- Các cuốn tiểu thuyết nổi tiếng
? :Thế nào là nho giáo
HS: Là t tởng đạo đức chính trị của giai cấp
phong kiến TQ ngời khởi xớng là Khổng
Tử, nho giáo đề cao những nhân tài quan hệ
giữa ngời với ngời phục vụ cho giai cấp
6 Văn hoá, khoa học, kỹ thuật Trung Quốc thời phong kiến
* Văn hoá:
Đạt đợc những thành tựu nổi tiếng+ Hội hoạ
+ Điêu khắc+ Kiến trúc
Trang 14Ngày giảng: / /200
ấ n Độ thời phong kiến
I Muc tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- HS nắm đợc các giai đoạn lớn của Lịch sử ấn Độ từ thời kỳ cổ đại đếngiữa thế kỷ XIX những chính sách cai trị của những vơng triều và sự phát triểnthịnh đạt của ấn Độ thời PK
- Một số thành tựu của nớc ấn Độ thời Trung Đại
2 T tởng:
Thấy đất nớc ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại có
ảnh hởng sâu rộng đến sự phát triển Lịch sử và văn hoá của nhiều dân tộc ĐôngNam á
Trang 15HS đọc: Chuẩn bị trả lời câu hỏi
? Trình bày những s/k lớn thời cổ đại ấn độ
1 Những trang sử đầu tiên.
- Từ 2500 – 2000 năm trớc CNhình thành tiểu vơng quốc ở thànhthị ở lu vực sông ấn
- Từ 2000 – 1500 năm TCN hìnhthành nhiều quốc gia ở lu vựcsông Hằng
- HS: Thảo luận nhóm: Trong đó có nớc MaGaĐa rộng
? Qúa trình hình thành và pt của XHPK ấn
Độ trải qua những vơng triều tiêu biểu nào
HS: Trải qua 3 vơng triều (Gúp ta, Mô Gôn,
Trang 16đạo Hin Đu.
* Vơng triều Mô Gôn XII:
+ Xóa bỏ kỳ thị tôn giáo+ Khôi phục kt phát triển, vh
3 Văn hóa ấ n Độ
HS: Đọc
? Tại sao nói ấn Độ là một trong những
trung tâm văn minh của nhân loại
+ Văn học: Sử thi, kịnh thơ p/triển có 2 bộ sử thi nổi tiếng (Ma
Ha bha Ta và Ra Ma Yan)+Kiến trúc: nghệ thuật độc đáonhiều đền tháp
? ảnh hởng của VH ấn đến Đông Nam á
và Việt Nam, Lào, Campuchia
HS: ở VN đạo phật phát triển, kiến trúc
tháp của đồng bào chăm
+ Tôn giáo: phật giáo, Hin Đugiáo p/ triển ảnh hởng nhiều đếncác nớc Đ.N.á
Trang 17Tiết: 7 8 Ngày soạn: / /200
Ngày giảng: / /200
Các quốc gia phong kiến
đông Nam á
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức.
- Khu vực Đông Nam á hiện nay gồm những nớc nào, tên gọi và vị trí địa
lý của các nớc này có những điểm nào tơng đồng với nhau để tạo thành 1 khuvực riêng biệt
- Các giai đoạn phát triển Lịch sử lớn của khu vực
- Nhận rõ vị trí địa lý của Campuchia – Lào các gđ phát triển của 2 nớc
2 T tởng.
Qua những kiến thức Lịch sử giúp hs nhận thức đợc qúa trình phát triển của
LS, tính chất tơng đồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở ĐNA Trân trọnggiữ gìn truyền thống đoàn kết giữa VN – Lào – Campuchia
- Tranh ảnh về một số kiến thức về VH Đông Nam á
III Tiến trình dạy – học:
Trang 18? Điều kiện địa lý?
h-HS: Thuận lợi cho việc trồng lúa
K2: Ma nhiều gây úng lụt, bão
- Khó khăn ma nhiều gây úng lụtbão
? Các vơng quốc cổ của Đông Nam á xuất
hiện từ bao giờ?
HS: ở đầu công nguyên
- Các vơng quốc cổ đợc hìnhthành từ đầu công nguyên đến thế
kỷ X sau CN
2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông NA
GV: Các quốc gia Đông Nam á cũng trải
qua các giai đoạn hình thành p/triển và suy
vong nhng ở mỗi nớc thì thời gian khác
- SukhôThay (Thái Lan) XIII
- Lạn Xạng (Lào) giữa Tkỷ XIV
HS: Từ nửa Tkỷ X đến nửa đầu Tkỷ XVIII
? Thời gian nào các quốc gia PK Đông
Nam á bớc vào thời kỳ suy yếu
HS: Nửa sau thế kỷ XVIII
- Từ nửa sau Tkỷ XVIII các quốcgia ĐNá bớc vào thời kỳ suy yếu
HS: Đọc t liệu đền tháp BôRôBuĐua một
kỳ quan của đất nớc đảo dừa (Inđônêxia)
- Thành phố JuGan – Mianma
- Giay A – Vác ManII – ngời sáng lập
v-ơng quốc Campuchia, Ăng co
4 Củng cố.
- HS xác định vị trí của 11 quốc gia trên bản đồ
- Hiểu đợc sự hình thành và phát triển của các quốc gia Đông Nam á
5 Hớng dẫn học ở nhà
- HS làm bài tập ở nhà
Trang 19Các quốc gia phong kiến
I Tiến trình bài giảng:
HS: đọc mục 3 – trả lời câu hỏi
? Em hãy kể đôi nét về ngời Khơ Me
HS: Là c dân cổ ĐNá - bắt đầu XD vơng
quốc Tkỷ VI Sử sách TQ gọi là Chân Lạp
- Là 1 nớc có LS lâu đời, c dân làngời Khơ Me
- Giỏi săn bắn – tiếp xúc với nềnvăn hoá ấn Độ
? Ngời KhơMe thạo những công việc gì?
HS: Săn bắn, đào ao, lắp hồ, giữ nớc
? Họ tiếp xúc với nền văn hoá ấn Độ ntn?
HS: Khắc bia, chữ phạm
? Vì sao gọi là Ăng Co
HS: Đọc t liệu “ĂngCoVát -ĂngCo Thom”
? Nêu chính sách Đ/nội, đối ngoại của CPC
HS: Đ/nội: phát triển SX nông nghiệp
Đ/ ngoại: bành trớng
HS: Quan sát H14 – miêu tả Ăng Co Vát
GV:H/dẫn HS lập niên biểu g/đoạn p /triển
- Các giai đoạn phát triển+ Từ Tkỷ VI – VIII giai đoạnChân Lạp
+ Từ Tkỷ IX – XV Tkỷ Ăng co+ Sau Ăng co, CPC bớc vào giai
đoạn suy yếu →1863
Trang 20HS: Lập niên biểu – làm trong vở bài tập
? Em biết Pha Ngứm là ai?
- C dân lâu đời là ngời Thông
- Vào Tkỷ XIII ngời thái thiên di
- 1333 Phá Ngứm thống nhất các
bộ lạc đặt tên nớc Tử Lạn Xạng(Triện Voi)
Hs: H15 – miêu tả Thạt Lởng
- Đọc t liệu “Thạt Lởng” (Lào_
? Biểu hiện của g/đoạn P/triển thịnh vợng
của Lan Xang
HS: + Chia đất thành các mờng
+ Xây dựng quân đội
+ Giữ q/hệ hoà hữu chống quân xlợc
Những nét chung về xã hội phong kiến
I Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức:
- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến
- Nền tảng kinh tế và giai cấp cơ bản trong XHPK
Trang 21* Sự phát triển của vơng quốc CPC thời Ăng Co đợc biểu hiện ntn?
* Hãy nêu chính sách đối nội, đối ngoại của triều vua Lan Xang
Lào, Trung Quốc, ấn Độ
? Thời gian hình thành và phát triển của
nhng lại phát triển chậm quá trình khủng
hoảng suy vong kéo dài
- XHPK Phơng Tây (Châu Âu) hình thành
muộn tồn tại ngắn: HT khoảng Tkỷ V và
* Thời kỳ khủng hoảng:
Từ thế kỷ XV đến giữa thế kỷXIV
Trang 22suy vong thế kỷ XV - XVI
? Cơ sở kinh tế của xã hội PK là gì?
HS: Trong XHPK nông nghiệp đóng vai trò
? XHPK có những giai cấp cơ bản nào?
HS: Có 2 giai cấp cơ bản nhng tên gọi và
quyền hạn có khác nhau
* Các giai cấp cơ bản+ Châu Âu: Lãnh chúa – nôngnô
+ P Đông: Địa chủ – ND lãnhcanh
2 Xã hội phong kiến Ph ơng Tây
? Xã hội phong kiến Phơng Tây hình thành
HS: Phơng Đông + Châu Âu: đều do vua
đứng đầu đợc gọi là chế độ quân chủ, tuy
nhiên mức độ tập trung quyền lực vào tay
nhà vua có khác nhau
⇒Bộ máy nhà nớc
- Đều là chế độ quân chủ
- Chế độ quân chủ ở P.Đông vàChâu Âu có sự khác biệt
+ Mức độ+ Thời gian
Trang 23- KiÓm tra sù chuÈn bÞ cña häc sinh cho tiÕt bµi tËp.
- KiÓm tra vë bµi tËp cña häc sinh
3 Bµi míi:
Trang 24Hoạt động của thầy – trò Nội dung kiến thức cần đạt
1 Sự hình thành XHPK Châu
Âu
? XHPK Châu Âu đợc hình thành ntn?
HS: Từ TKỷ V ngời Ziéc Man chiếm RôMa
lập nhiều vơng quốc mới
* Châu Âu
- Lâu đài, Thành quách Tranh ma
Đô la
? Phơng Đông: chủ yếu là tôn giáo nào?
HS: Đạo phật, nho giáo, Bà la môn
? ở Châu Âu: lấy đạo nào làm cơ sở cho t
- Khái quát quá trình trung đại
- Hình thành phát triển, suy vong
5 Hớng dẫn học ở nhà
- Học bài cũ
- Chuẩn bị bài mới
Trang 25buổi đầu độc lập ngô - đinh tiền lê –
Tiết 11:
I Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức.
- Ngô Quyền XD nền độc lập không phụ thuộc vào các triều đại PKTQ
- Nắm đợc quá trình thống nhất đất nớc của Đinh Bộ Lĩnh
2 T tởng.
- Giáo dục ý thức độc lập và thống nhất đất nớc của dân tộc
- Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công dành quyền
tự chủ, thống nhất đất nớc mở ra một thời kỳ mới, độc lập lâu dài cho đất nớc
Trang 261 ổn đinh tổ chức:
Sỹ số:
2 Kiểm tra:
* Trình bày những đặc điểm cơ bản của XH PK Châu Âu.
* XHPK Phơng Đông – Châu Âu có gì khác? chế độ quân chủ
? Tại sao Ngô Quyền bãi bỏ bộ máy cai trị
của họ Khúc để thiết lập triều đình mới
- Năm 939 Ngô Quyền lên ngôivua
- Chọ Cổ Loa làm kinh đô
- Bỏ chức tiết độ xứ của PKPBthành lập triều đình riêng
HS: Họ Khúc dành quyền tự chủ, trên danh
nghĩa vẫn phụ thuộc vào nhà Hán, Ngô
Quyền quyết tâm XD một quốc gia độc lập
? Triều đình nhà NGô đợc tổ chức ntn?
HS: Triều đình nhà Ngô do vua đứng đầu,
quyết định mọi việc chính trị, ngoại giao,
quân sự
- Dới vua có các quan văn võ
- ở địa phơng có các tớng coi giữ các châu
quan trọng với chức vụ thứ xứ
Vua Quan văn Quan võ Thứ sứ các châu
GV: Sau khi trị vì đất nớc đợc 5 năm thì
Ngô Quyền qua đời
- 944 Ngô Quyền mất Dơng TamKha cớp ngôi→triều đình lục đục
? Nội bộ triều đình nhà Ngô? tại sao có tình
trạng đó?
HS: Nội bộ triều đình nhà Ngô rối loạn,
Trang 27D-ơng Tam Kha cớp ngôi, tự xng là Bình
V-ơng Các con cháu của Ngô Quyền không
đủ sức chống đối phải bỏ trốn hoặc chịu
phục tùng
G: Ngô Xơng Văn giành đợc ngôi vua song
uy tín bị giảm sút dẫn đến đất nớc mất ổn
định
- Năm 950 Ngô Xơng Văn lật đổDơng Tam Kha nhng không quản
lý đợc đất nớc
? Em hãy nêu những biểu hiện về sự rối
loạn của đất nớc đơng thời?
HS: Nội bộ của triều đình mâu thuẫn tranh
khắp đất nớc – đánh nhau→đất nớc loạn
lạc là đ/ kiện thuận lợi cho ngoại xâm tấn
công nớc ta
- Năm 965 Ngô Xơng Văn chếtloạn 12 xứ quân
3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất n
HS: Là ngời ở động Hoa L (Gia Viễn –
Ninh Bình) con của thứ xứ Đinh Công Trữ
thủa nhỏ hay chơi tập trận, lấy bông lâu làm
Trang 28+ Các xứ quân xin hàng, lần lợt bị đánh bại
? Việc Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 xứ quân
có ý nghĩa gì?
HS: Thống nhất đất nớc lập lại hoà bình, tạo
điều kiện XD đất nớc vững mạnh chống lại
âm mu xâm lợc của kẻ thù
* ý nghĩa:
Thống nhất đất nớc lập lại hoàbình, tạo điều kiện XD đất nớcvững mạnh
4 Củng cố
- Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền thời Ngô
- ý thức tự chủ của Ngô Quyền trong việc XD đất nớc
Nớc đại cổ việt thời Đinh – Tiền Lê
I Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức.
- Thời Đinh – Tiền Lê bộ máy nhà nớc đã đợc xây dựng tơng đối hoànchỉnh không còn đơn giản nh thời Ngô
2 T tởng.
Trang 29- Lợc đồ cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất.
- Tranh di tích Lịch sử đền vua Đinh – Tiền Lê
- T liệu về đất nớc Đại Việt thời Đinh – Tiền Lê
III Tiến trình dạy học.
Hoạt động của thầy - trò Nội dung kiến thức cần đạt
1 Nhà Đinh xây dựng đất n ớc
HS: đọc phần I
? Đinh Bộ Lĩnh làm gì sau khi dẹp “Loạn
12 xứ quân”
HS: Sau khi dẹp xong “Loạn 12 xứ quân”
Đinh Bộ Lĩnh đã làm những việc nh sau:
- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôihoàng đế, đặt tên nớc là Đại CồViệt, đóng đô ở Hoa L
- Năm 970 đặt niên hiệu TháiBình
+ Năm 968 ĐBL lên ngôi hoàng đế đặt tên
nớc là Đại Cổ Việt, đóng đô ở Hoa L
+ Năm 970 đặt niên hiệu Thái Bình, thành
lập triều đình mới
G: Giải thích Đại = Lớn, Cổ = Lớn ⇒nớc
Việt to lớn ngang hàng với vua Tống
? Đinh Tiên Hoàng lại đóng đô ở Hoa L
HS: Đất đẹp là quê hơng ĐTH, thuận lợi
cho việc phòng thủ
? Việc nhà Đinh không dùng niên hiệu của
PKTQ để đặt tên nớc điều đó nói lên điều
gì?
HS: Khẳng định lên đợc ngang hàng với
Trang 30TQ, chứ không phụ thuộc vào TQ, muốn
nhấn mạnh đây là nớc của ngời Việt
? Đinh Tiên Hoàng có những biện pháp gì
để XD đất nớc
GT: Lúc ấy cha có pháp luật cụ thể nên đặt
vạc dầu, chuồng cọp trớc điện để dăn đe kẻ
phản loạn
? Những việc làm của ĐTH có ý nghĩa gì?
- Phong vơng cho con cháu
2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê
- Lê Hoàn đợc suy tôn lên làm vua
? Lê Hoàn đợc suy tôn lên làm vua
HS: Ngời có công lớn dẹp “loạn 12 xứ
quân” đợc phong làm thập đạo tớng quân,
khi ĐTH mất ông đợc cử làm phụ chính
? Vẽ sơ đồ nhà nớc trung ơng thòi Tiền Lê
- Tổ chức chính quyền trung ơng
Vua Thái s Đại s các quan văn, quan võ
? Việc thái hậu Dơng Vân Nga trao áo bào
cho Lê Hoàn nói lên điều gì?
HS: Thông minh, quyết đoán đặt lợi ích của
DT lên lợi ích của dòng họ vợt lên quan
niệm PK để bảo vệ lợi ích của dân tộc
* Địa phơng:
10 lộ Phủ Châu
? Tại sao nhà Lê chủ trơng xây dựng một
HS: đọc phần 3:
? Quân Tống xâm lợc nớc ta trong hoàn
cảnh nào?
HS Nội bộ triều đình lục đục, tranh giành
quyền lợi, vua mới còn nhỏ
* Hoàn cảnh Lịch sửCuối 979 nhà Đinh nổi loạn nhâncơ hội đó quan Tống sang xâm l-ợc
? Quân Tống đã tiến vào nớc ta ntn?
HS: Quân tống tiến vào nớc ta theo 2 đờng
* DIễn biến:
Đầu năm 981 quân Tống do Hầu
Trang 31quân bộ tiến vào Lạng Sơn – Quân thuỷ
sông Bạch Đằng
? Quân ta đánh bại quân xâm lợc ntn?
? Trớc thế giặc mạnh Lê Hoàn đã làm gì?
HS: ông chọn Bạch Đằng để chặn giặc Kế
thừa tài quân Sự của Ngô Quyền trớc đây
- Chia nhóm: HS tờng thuật bằng lợc đồ
Nhân Bảo chỉ huy tiến theo 2 ờng:
đ-+ Quân bộ tiến vào theo đờng lạngSơn
+ Quân thuỷ tiến vào sông bạch
Đằng
Quân ta chặn đánh quân bộ buộcchúng phải rút về cùng lúc đó tachặn đánh quân thuỷ đánh bạichúng sông Bạch Đằng, giết chủtớng cuộc xâm lợc của quân tốnghoàn toàn bị thất bại
? Cuộc K/c chống Tống có ý nghĩa ntn? *ý nghĩa:
Thể hiện ý chí quyết tâm chốngxâm lợc bảo vệ độc lập dân tộc
- Củng cố nền độc l dân tộc
- Đánh bại âm mu xâm lợc
4 Củng cố:
- Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền trung ơng và địa phơng thời Tiền Lê
- Trình bày diễn biến – ý nghĩa
Nớc đại cổ Việt thời Đinh Tiền Lê
Trang 32II Sự phát triển kinh tế văn hoá
I Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức.
- HS nắm đọc những điểm chính sau đây Thời Đinh – Tiền Lê bộ máynhà nớc đã đợc xây dựng tơng đối hoàn chỉnh không còn đơn giản nh thời NgôQuyền nữa Nhà Tống xâm lợc nớc ta bị quân ta đánh cho đại bại
- Nhà Đinh và Tiền Lê đầu xây dựng nền kinh tế VH phát triển
2 T tởng:
- Giáo dục lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức độc lập, tự chủ trong xâydựng kinh tế qúy trọng các truyền thống của cho ông
- Biết ơn dói với những ngời có công xây dựng bảo vệ đất nớc trong thời
kỳ đấu tranh giành lại độc lập
3 Kỹ năng:
- Bồi dỡng kỹ năng về sơ đồ, lập biểu đồ, sử dụng biểu đồ, điền ký hiệuvào vị trí cần thiết
II Chuẩn bị:
- Tranh ảnh, Đền thờ vua Đinh - vua Lê (Ninh Bình)
III Tiến trình dạy – học:
nghiệp thời đinh – Tiền Lê?
HS: Nông nghiệp đợc coi trọng vì đây là
nền tảng của nền KT đất nớc, nên chú ý đến
khai khẩn đất hoang, nạo vét kênh ngòi, ND
đợc chia ruộng khuyến khích nông dân làm
nông nghiệp
1 B ớc đầu xây dựng nền kinh tế
tự chủ:
* Nông nghiệp:
- Chia ruộng đất cho nông dân
- Khai khẩn đất hoang
Trang 33HS: Quan tâm đến SX khuyến khích ND
làm nông nghiệp
? Nhà Đinh – Tiền Lê cho XD các xởng
thủ công để làm gì?
HS: Nhà nớc có 1 số nhu cầu đúc tiền, rèn
vũ khí, đóng thuyền, may mũ áo, trang trí
cung điện – xong khong thể nhờ các thợ
thủ công rải rác trong ND⇒nhà nớc phải
có xởng
*Thủ công nghiệp:
- Lập nhiều xởng thủ công mới(đúc tiền, rèn vu khí đóng thuyền,may mũ áo
- Nghề cổ truyền đợc phát triển
? Em hãy mô tả lại cung điện Hoa L để
thấy đợc sự phát triển của nớc ta thời Tiền
Lê
HS: Cột dát vàng bạc, có nhiều điện, đài tế
chùa chiền, kho vũ khí, kho thóc XD quy
mô hoành tráng
? Thơng nghiệp có gì đáng chú ý
HS: Nhiều khu chợ đợc hình thành, buôn
bán với nớc ngoài phát triển
? Việc lập quan hệ bang giao với nhà Tống
? Những ngời nào thuộc tầng lớp bị trị
Trang 34trọng dụng.
HS: Đạo phật đợc truyền bá rộng rãi, nớc ta
cha có nền gd riêng, những nhà s là ngời có
học, giỏi chữ hán, giúp vua cai trị đất nớc
→họ đợc trọng dụng
- Tầng lớp dới (nôtì)
? Đời sống sinh hoạt của ngời dân đợc diễn
ra ntn?
HS: Cuộc sống của ND rất bình dị có nhiều
loại văn hoá dân gian (ca hát, nhảy múa,
đua thuyền, đánh đu, võ vật diễn ra trong
các lễ hội)
* Văn hoá:
- Giáo dục cha phát triển
- Đạo phất đợc truyền bá rộng rãi
- Vua rất quan tâm đến phát triển kt ( nhất là kt chủ yếu NN)
- ND phấn khởi làm ăn của cải dòi dào
cuộc xây dựng đất nớc
I Mục tiêu bài học
Trang 351 Kiến thức:
- Các chính sách của nhà Lý để xây dựng đất nớc rời đô về Thăng Long đặttên nớc là Đại Việt Chia lại đất nớc về mặt hành chính, tổ chức lại bộ máychính quyền từ trung ơng đến địa phơng, xây dựng luật pháp chặt chẽ, quân độivững mạnh
2 T tởng:
- Giáo dục cho các em lòng tự hào tinh thần yêu nớc yêu nhân dân
- Giáo dục học sinh bớc đầu hiểu rằng pháp luật nhà nớc là cơ sở cho việcxây dựng và bảo vệ đất nớc
- Nêu những nét phát triển nền kinh tế tự chủ dới thời Đinh – Tiền – Lê
- Tại sao dới thời Đinh Tiền Lê các nhà s đợc trọng dụng
3 Bài mớ:i
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạtG: Vua Lê Long Đĩnh mắc bệnh trĩ không
ngồi đợc phải nằm để coi trầu → gọi là Lê
Ngoạ Thiều là một ông vua tàn bạo nhân dân
? Khi lê Long Đĩnh Chết quan lại trong triều
suy tôn ai lên làm vua?
- Lý Công Uẩn đợc suy tôn lênlàm vua
Trang 36Sao Lý Công Uẩn đợc suy tôn lên làm vua.
HS: Là ngời vừa có đức vừa có uy tín đợc
triều thần nhà Lê quý trọng
? Tại sao nhà Lý rời đô từ Hoa L -> đến
Thăng Long
HS: Hoa L là vùng đất hẹp, xung quanh là
đồi núi Đại La vùng đất có thế rồng cuôn hổ
ngồi thuận lợi cho việc đi lại
? Việc rời đô của vua Lý nới lên ớc nguyện
gì của ông cha ta
- 1010 Lý Công Uẩn rời đô về
Đại La và lấy tên là Thăng Long
HS: Muốn xây dựng đất nớc giàu mạnh, nói
HS: Trung ơng: chức vụ quan trong do ngời
thân cận Với vua nắm giữ, trớc điện cho đặt
chuông dân oan ức thì đánh chuông xin xét
xử
- Chia cả nớc thành 24 lộ giao cho con cháu
nhà vua hay đại thần cai quản
? Sao nhà Lý giao chức vụ quan trọng cho
Vua
Trung ơng
Q Văn Q võ
Địa phơng: 24 lộ Phủ Huyện Hơng – xã
2 Luật pháp và quân đội
? Tại sao nói hình th là bộ luật văn đầu tiên
của nớc ta Có ý nghĩa gì ?
HS: Từ thời Đinh Tiền Lê cha có nên quan
lại xét xử tuỳ tiện ( khắc nghiệt – oan )
vừa thơng dân vừa chứng tỏ Đại Việt phát
* Luật pháp:
- Năm 1042 nhà Lý ban hành bộluật hình th