tài liệu uy tín được biên soạn bởi giảng viên đại học Bách Khoa TPHCM, thuận lợi cho qua trình tự học, nghiên cứu bổ sung kiến thức môn toán cao cấp 1, toán cao cấp hai, tích phân vi phân ôn thi học sinh giỏi, luyện thi đại học, ôn thi vào lớp 10, ôn thi trường chuyên môn toán, sắc xuất thống kê, các môn học tài chính, kế toán, ngân hàng, toán cao cấp, Tài liệu được kiểm duyệt bởi giảng viên, phòng đào tạo trường đại học bách khoa, lưu hành nội bộ
Trang 1KHAI TRIỂN TAYLOR - MACLAURIN
TS Lê Xuân Đại
Trường Đại học Bách Khoa TP HCM Khoa Khoa học ứng dụng, bộ môn Toán ứng dụng
Email: ytkadai@hcmut.edu.vn
TP HCM — 2016.
Trang 2N ỘI DUNG
Công thức Taylor
Công thức Maclaurin
Khai triển Taylor bằng khai triển
Maclaurin của hàm một biến
Trang 3Giả sử hàm f (x, y) có đạo hàm riêng liên tục đến cấp(n + 1) trong lân cận của điểm
(x0, y0).Khi đó trong lân cận của (x0, y0) luôn
có công thức
f (x, y) = f (x0, y0) + 1
1!df (x0, y0)+1
Trang 4R n(∆x,∆y) = 1
(n+1)! d n+1 f (x0+ α∆x, y0+ α∆y) Phần dư này có thể viết dưới dạng R n = o(ρ n)
Trang 5Công thức Taylor và ứng dụng Công thức Taylor
Trang 6Công thức Taylor và ứng dụng Công thức Taylor
Trang 7Công thức Taylor và ứng dụng Công thức Taylor
Trang 8Công thức Taylor và ứng dụng Công thức Taylor
Trang 10f (x, y) = 8 + (x − 2) + 5(y − 1) + (x − 2)2
−(x − 2)(y − 1) + (y − 1)2+ (x − 2)3+ o(ρ3)
Trang 11Công thức Taylor và ứng dụng Công thức Taylor
VÍ DỤ 1.2
Tìm khai triển Taylor trong lân cận của
Trang 12VÍ DỤ 1.2
Tìm khai triển Taylor trong lân cận của
Trang 13z = f (x,y) là hàm ẩn được xác định bởi
Trang 14Vi phân cấp hai củaz = f (x,y)tại điểm (1, 1) là
d2f (1, 1) = f xx00(1, 1)dx2+ 2f xy00(1, 1)dxdy + f yy00(1, 1)dy2=
= f xx00(1, 1)(x − 1)2+ 2f xy00(1, 1)(x − 1)(y − 1) + f yy00(1, 1)(y − 1)2, trong đó
f xx00 =
µ
2z 3z2− 2x
Trang 16Công thức Maclaurin là công thức Taylor khai triển tại điểm (x0, y0) = (0,0).
Trang 17Công thức Taylor và ứng dụng Công thức Maclaurin
Trang 19Công thức Taylor và ứng dụng Công thức Maclaurin
= f (0, 0) + f x0(0, 0)x + f y0(0, 0)y+
12![f
5![f
(5)
xxxxx (0, 0)x5+ 5f xxxxy(5) (0, 0)x4y + 10f xxxyy(5) (0, 0)x3y2+ +10f xxyyy(5) (0, 0)x2y3+
5f xyyyy(5) (0, 0)xy4+ f yyyyy(5) (0, 0)y5] + o(ρ5)
Trang 20Công thức Taylor và ứng dụng Công thức Maclaurin
5![f
(5)
xxxxx (0, 0)x5+ 5f xxxxy(5) (0, 0)x4y + 10f xxxyy(5) (0, 0)x3y2+ +10f xxyyy(5) (0, 0)x2y3+
5f xyyyy(5) (0, 0)xy4+ f yyyyy(5) (0, 0)y5] + o(ρ5)
Trang 21Công thức Taylor và ứng dụng Công thức Maclaurin
5![f
(5)
xxxxx (0, 0)x5+ 5f xxxxy(5) (0, 0)x4y + 10f xxxyy(5) (0, 0)x3y2+ +10f xxyyy(5) (0, 0)x2y3+
5f xyyyy(5) (0, 0)xy4+ f yyyyy(5) (0, 0)y5] + o(ρ5)
Trang 22Công thức Taylor và ứng dụng Công thức Maclaurin
5![f
(5)
xxxxx (0, 0)x5+ 5f xxxxy(5) (0, 0)x4y + 10f xxxyy(5) (0, 0)x3y2+ +10f xxyyy(5) (0, 0)x2y3+
5f xyyyy(5) (0, 0)xy4+ f yyyyy(5) (0, 0)y5] + o(ρ5)
Trang 25Cách 2. Sử dụng công thức khai triển
Maclaurin của hàm một biến đối với hàm
Trang 26Tìm khai triển Taylor bằng công thức rất
mất thời gian, nên trong đa số trường hợp
ta sử dụng cách sau:
1 ĐặtX = x − x0, Y = y − y0
2 Tìm khai triển Maclaurin của hàm f (X , Y )
bằng việc khai triển Maclaurin của hàm một biến
3 Đổif (X , Y ) sang f (x, y)
4 Sắp xếp theo thứ tự tăng dần của các bậc của x − x0, y − y0
Trang 27VÍ DỤ 1.4
Tìm khai triển Taylor của hàm
z = f (x,y) = e x+y ở lân cận của điểm (1, −1)đến
số hạng bậc 3.
Giải.
Đặt X = x − 1,Y = y + 1
Tìm khai triển Maclaurin của hàm f (X , Y )
bằng việc khai triển Maclaurin của hàm
một biến
Trang 28Cách 1
f (X , Y ) = e X +1+Y −1 = e X .e Y = µ
Trang 29Sắp xếp theo thứ tự tăng dần của các bậc
Trang 31CÁM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý THEO DÕI